ENA - ኢዜአ አማርኛ
አርእስተ ዜና
በፕሪሚየር ሊጉ ማንችስተር ሲቲ ሊድስ ዩናይትድን በማሸነፍ ደረጃውን ወደ ሁለተኛ ከፍ አደረገ
Nov 29, 2025 39
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፦ በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ የ 13ኛ ሳምንት መርሃ ግብር ማንችስተር ሲቲ ሊድስ ዩናይትድን 3 ለ 2 አሸንፏል። ማምሻውን በኢትሃድ ስታዲየም በተካሄደው ጨዋታ ፊል ፎደን ሁለት ግቦችን ሲያስቆጥር ጆሽኮ ግቫርዲዮል ቀሪዋን ጎል ከመረብ ላይ አሳርፏል። ዶምኒክ ካልቨርት-ሉዊን እና ሉካስ ንሜቻ ለሊድስ ግቦቹን አስቆጥረዋል። ውጤቱን ተከትሎ በሊጉ ስምንተኛ ድሉን ያስመዘገበው ማንችስተር ሲቲ በ25 ነጥብ ደረጃውን ከሶስተኛ ወደ ሁለተኛ ከፍ አድርጓል። በአንጻሩ በውድድር ዓመቱ ስምንተኛ ሽንፈቱን ያስተናገደው ሊድስ ዩናይትድ በ11 ነጥብ 18ኛ ደረጃን ይዞ ወራጅ ቀጠና ውስጥ ይገኛል። ፎደን በ59ኛው ሰከንድ ያስቆጠራት ጎል የውድድር ዓመቱ ፈጣን ጎል ሆኖ ተመዝግቧል። በሌሎች ጨዋታዎች ብሬንትፎርድ በርንሌይን 3 ለ 1 እና ሰንደርላንድ ቦርንማውዝ 3 ለ 2 አሸንፈዋል። የሊጉ የ13ኛ ሳምንት መርሃ ግብር ኤቨርተን ከኒውካስትል ዩናይትድ ከምሽቱ 2 ሰዓት ከ30 እና ቶተንሃም ሆትስፐርስ ከፉልሃም ከምሽቱ 5 ሰዓት ላይ ይጫወታሉ።
ከኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ
Nov 29, 2025 46
በአሁን ወቅት በአፋር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት በኤርታሌ አካባቢ ልዩ ቦታው ሃይሊ ጉብ በተባለ ስፍራ የተከሰተውን የእሳተ ገሞራ ፍንዳታ (Volcanic Eruption) አስመልክቶ በማዕድን ሚኒስቴር ከኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ የኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት የተለያዩ የስነ ምድር የምርምር ስራዎችን እየሰራ የሚገኝ የምርምር ተቋም ሲሆን የስነ-ምድር አደጋዎችንም የማጥናት ተልኮ እንዳለው ይታወቃል፡፡ ይሀንን ምርምር ለመከወንም ሃገር ውስጥና ከሃገር ውጭ ካሉ የተለያዩ የመንግስት መስሪያ ቤቶች እና ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ጋር በጋራ በመሆን እየሰራ ይገኛል፡፡ በአሁን ወቅት በአፋር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት በኤርታሌ አካባቢ ልዩ ቦታው ሃይሊ ጉብ በተባለ ስፍራ ሀዳር 14/2018 ዓ.ም ጠዋት አራት ሰዓት አካባቢ የእሳተ ገሞራ ፍንዳታ(Volcanic Eruption) እንደተከሰተ ይታወቃል። ይህ የእሳተ ገሞራ ፈንዳታ ከመከሰቱ በፊት ከሃምሌ 2017 ዓ.ም ጀምሮ የተለያዩ ለእሳተ ገሞራ ፍንዳታ መከሰት አመላካች ምልክቶችን በቅርበት የመከታተል፣ መረጃዎችን የማሰባሰብና መረጃዎችን የመስጠት ስራ ሲሰራ ቆይቷል፡፡ አሁን ላይ የእሳተ ገሞራ ፍንዳታው ያለበትን ሁኔታ የሚመለከትና የሚያጠና የጥናት ቡድን ተቋቁሞ ወደ ቦታው በመላክ ጥናት እያደረገ የሚገኝ ሲሆን አሁን በቦታው ላይ ያለው ሁኔታ በአንጻራዊነት የተረጋጋ ስለሆነ ማሀበረሰቡ ተረጋግቶ ስራውን እንዲያከናውን እያሳሰብን በሃገር ውስጥና ከሃገር ዉጭ ካሉ ተቋማትና ተመራማሪዎች ጋር በጋራ እየተሰራ ያለው የምርምር ስራ ሲጠናቀቅ ተጨማሪ መግለጫ የምንሰጥ ይሆናል፡፡ የኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ኢጃራ ተስፋዬ አዲስ አበባ፡ ኢትዮጵያ
የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት እድሳት ሀገራዊ ቅርሶችን ከጉዳት ጠብቆ ማቆየት እንደሚቻል ትልቅ ምሳሌ ነው
Nov 29, 2025 54
ጎንደር፤ ሕዳር 20/2018(ኢዜአ)፡- የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት እድሳትና ጥገና ስራ ሀገራዊ ቅርሶችን ከጉዳት ጠብቆ ማቆየት እንደሚቻል ትልቅ ምሳሌ ነው ሲሉ ቅርሱን የጎበኙ የላሊበላ ከተማና የላስታ ወረዳ ነዋሪዎች ተናገሩ። ጎብኚዎቹ በጎንደር ከተማ እየተከናወነ የሚገኘውን የኮሪደር ልማትና የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስትን ተዘዋውረው ተመልክተዋል፡፡ ከጎብኚዎቹ መካከል የቅዱስ ላልይበላ ቅርስ ዋና አስተዳዳሪ አባ ሕርያቆስ ጸጋዬ በሰጡት አስተያየት፤ የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት ታሪክን ጥበብንና ስልጣኔን አቅፎ የያዘ ታላቅ የታሪክ አሻራ ነው ብለዋል፡፡ ይህ ታሪካዊና አለም አቀፍ ቅርስ ጥንታዊ ይዘቱን በጠበቀ መንገድ ታድሶና ተጠግኖ ለጎብኚዎች ክፍት መደረጉ መንግስት ለታሪካዊ ቅርሶች ጥበቃና ልማት የሰጠው ልዩ ትኩረት ማሳያ ነው ሲሉ ገልጸዋል። የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት የቅርስ ጥገናና እድሳት የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ቅርሶችን ለመጠገን ተሞክሮና ሞዴል የሚወሰድበት ነው ያሉት የላስታ ወረዳ ባሕልና ቱሪዝም ጽህፈት ቤት ሃላፊ ወይዘሮ ላስታወርቅ አያሌው ናቸው፡፡ የከተማው የኮሪደር ልማት ስራዎችም ለከተማው ተጨማሪ ውበትን ያጎናጸፉና የቱሪዝም ፍሰቱን በመጨመር በኩል ከፍተኛ ፋይዳ እንዳላቸው ጠቁመው፤ ተሞክሮና ልምድ የሚቀሰምባቸው ናቸው ብለዋል፡፡ የላስታ ወረዳ ምክር ቤት አባል ቄስ ታደሰ ሞላ በበኩላቸው፤በጎንደር ከተማ እየተከናወኑ የሚገኙ የልማት ፕሮጀክቶች የሕዝቡና የከተማ አስተዳደሩ የጋራ ቅንጅትና የተግባር ውጤት እንደሆነ መገንዘባቸውን ተናግረዋል፡፡ ጎንደር የጥበብና የስልጣኔ የታሪክ አሻራ ያላት ከተማ ነች ያሉት ቄስ ታደሰ ፤ ወደ አካባቢያቸው ሲመለሱ ያገኙትን ተሞክሮ ለማካፈል ቁርጠኛ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ በፌደራልና በክልሉ መንግስት ልዩ ትኩረትና ድጋፍ ጎንደር ከተማ የበርካታ የልማት እድሎች ተቋዳሽ መሆን ችላለች ያሉት የከተማ አስተዳደሩ ተቀዳሚ ምክትል ከንቲባ አቶ ቻላቸው ዳኘው ናቸው፡፡ በከተማው ተፈጻሚ የሆኑት የልማት ፕሮጀክቶች በሕዝቡና በከተማ አስተዳደሩ የጋራ ቅንጅት የተከናወኑ መሆናቸውን ጠቁመው፤ ጎብኚዎቹ የተመለከቷቸው ፕሮጀክቶች ምርጥ ተሞክሮ ሊሆኑ የሚችሉ ናቸው ብለዋል፡፡ በጎንደር ከተማ ጉብኝት ያደረጉት ከአመራሮች፣ ከሀገር ሽማግሌዎች ፣ ከሃይማኖት መሪዎች እና ከወጣቶች የተውጣጡ የላሊበላ ከተማና የላስታ ወረዳ ነዋሪዎች ናቸው፡፡
የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን አብሮነትና አንድነት የሚጠናከርበት ነው
Nov 29, 2025 50
አዲስ አበባ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን ባህላቸውንና ማንነታቸውን ለማስተዋወቅና የሌሎችን ባህል ለማወቅ እድል የሚፈጥር መሆኑን በመርሃ ግብሩ ላይ የተገኙ ተሳታፊዎች ገለጹ፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር 20ኛው የብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ቀን በከተማ ደረጃ የማጠቃለያ መርሃ ግብር አካሂዷል፡፡ በመርሃ ግብሩ የታደሙ ነዋሪዎቸ ለኢዜአ በሰጡት አስተያየት እንዳሉት፤ ቀኑ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ባህላቸውንና ማንነታቸውን ለመግለጽና የሌሎችንም ለማወቅ እድል የሚፈጥር ከመሆኑ ባሻገር አብሮነትን ያጠናክራል። የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ቀን መከበር ህብረ-ብሔራዊ አንድነትንና ወንድማማችነትን በማጠናከር የአብሮነት እሴትን እንደሚያጎለብት ነዋሪዎቹ ገልጸዋል። አስተያየታቸውን ከሰጡት መካከል ከድር ዱላ እንዳሉት፤ ቀኑ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ባህላቸውን፣ ቋንቋቸውንና ማንነታቸውን እንዲያስተዋውቁ እንዲሁም ሀገራዊ ስሜት እንዲጠናከር ያግዛል። አቶ ሰይፉ ለማ የተባሉት የመዲናዋ ነዋሪ በበኩላቸው፤ የቀኑ መከበር የህዝቦች አንድነትና ትስስር የበለጠ እንዲጠናከር ያግዛል ብለዋል። የቀኑ መከበር ኢትዮጵያውን ለሀገራቸው እድገት በጋራ እንዲሰለፉ አስተዋጽኦ እንዳለውም ጠቁመዋል። የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን የሀገር ፍቅር እንዲሰርጽና የህዝቦች እሴት ጎልቶ እንዲወጣ ያደርጋል ስትል የገለጸችው ደግሞ ወጣት ኢየሩሳሌም ሰማልኝ ናት። ቀኑን ብሔሮችና ብሔረሰቦች በጋራ፣ በእኩልነትና በመከባበር ማክበራችን ለአብሮነታችን ወሳኝ ነው ብላለች። ወይዘሮ ድጋፏ አሸናፊ በበኩላቸው፤ የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ቀን መከበር ህብረ-ብሔራዊ አንድነትንና ወንድማማችነትን ያጠናክራል ብለዋል። አስተያየት ሰጪዎቹ ብዝሃነታችንን በማክበር ለሀገራችን ለውጥና ዕድገት በጋራ መቆም አለብን ሲሉም ተናግረዋል። 20ኛው የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን "ዲሞክራሲያዊ መግባባት ለህብረ ብሔራዊ አንድነት" በሚል መሪ ሃሳብ በፌዴሬሽን ምክር ቤት አስተባባሪነት በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል አስተናጋጅነት ህዳር 29 ቀን 2018 ዓ.ም በሆሳዕና ከተማ ይከበራል።
በሲዳማ ክልል በሌማት ትሩፋት መርሃ ግብር ለዶሮ እርባታ ትኩረት ተሰጥቷል
Nov 29, 2025 54
ሀዋሳ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በሲዳማ ክልል በሌማት ትሩፋት መርሃ ግብር ለዶሮ እርባታ የአንድ ቀን ጫጩት አቅርቦት ላይ ትኩረት መሰጠቱ ተገለጸ። በሲዳማ ክልል ሀዋሳ ዙሪያ ወረዳ የሚገኘው አዳሬ የዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ የአንድ ቀን ጫጩት ለተጠቃሚዎች የማቅረብ ሥራ በይፋ ጀምሯል፡፡ የክልሉ የመንግስት ዋና ተጠሪ አብርሀም ማርሻሎ በወቅት እንደተናገሩት፤ በክልሉ ከተማና ገጠር እየተተገበረ ያለው የሌማት ትሩፋት መርሀ ግብር የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥና ገቢን ለማሳደግ እያገዘ ነው። በተለይም የዶሮ እርባታ በትንሽ ቦታ በማካሄድ የሕብረተሰቡን ተጠቃሚነት ማሳደግ እንደተቻለ አንስተው ለስራው ስኬትም ክልሉ የአንድ ቀን ጫጩት አቅርቦትን የማሳደግ ሥራ እየሰራ ነው ብለዋል፡፡ ለዚሁ ስራ የአዳሬ ዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ የአንድ ቀን ጫጩት እንዲያቀርብ መደረጉንም አስረድተዋል፡፡ በኢንተርፕራይዙ ብቻ ዘንድሮ 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ጫጩቶችን ለማሰራጨት እየተገበረ መሆኑን ጠቁመው፤ የመኖ አቅርቦት እጥረትን ለመፍታትም በሁሉም ወረዳዎች የእንስሳት መኖ ማቀነባበሪያ እንዲኖር እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የክልሉ እንስሳት ሀብት ልማት ቢሮ ኃላፊ አሰፋ ፎና፤ በበጀት ዓመቱ 16 ሚሊየን የአንድ ቀን ጫጩቶችን ለማሰራጨት ታቅዶ እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ከዚህ በፊት የአንድ ቀን ጫጩት ከተለያዩ አካባቢዎች በማስመጣት ይሰራጭ የነበረውን በመተካት ኢንተርፕራይዙ በቅርበት በአማራጭነት እንዲያግዝ መደረጉን ጠቅሰዋል፡፡ የአዳሬ ዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ ዋና ሥራ አስኪያጅ ግዛቸው ታደሰ፤ የአንድ ቀን ጫጩት አዘጋጅተው በስፋት እያቀረቡ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ኢንተርፕራይዙ በሙሉ አቅሙ ወደ ሥራ ሲገባ በአንድ ዙር 174 ሺህ እንቁላል የማስፈልፈል አቅም እንዳለውም አብራርተዋል። የአንድ ቀን ጫጩቶችን በመውሰድ አሳድገው የ48 ቀን ዶሮዎችን ለተጠቃሚዎች እንደሚያቀርቡ የገለጹት በሀዋሳ ዙሪያ ወረዳ የጋሎ ዎራንቾ ሁለገብ ህብረት ሥራ ማህበር ሥራ አስኪያጅ ሳሙኤል ሰርሚሶ ናቸው። በዓመት 400 ሺህ የሚጠጋ ጫጩት ከሌላ አካባቢ አምጥተው በማሳደግ እንደሚያከፋፍሉ አውስተው፤ በአቅራቢያቸው የአንድ ቀን ጫጩት ማግኘት መቻላቸው ተጠቃሚነታቸውን እንደሚያሳድግ ተናግረዋል። አዳሬ የዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ በሲዳማ ክልል በመንግስት የተቋቋመ የልማት ድርጅት ሲሆን፤ በክልሉ ብቸኛው የአንድ ቀን ጫጩት አቅራቢ መሆኑ ተመልክቷል።
ፖለቲካ
በክልሉ የፅንፈኛውን ቡድን የጥፋት ተልዕኮ በማምከን የሕዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት እየተከናወኑ ነው
Nov 29, 2025 67
ባህር ዳር፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በአማራ ክልል የፅንፈኛውን ቡድን የጥፋት ተልዕኮ በማምከንና የሕግ የበላይነትን በማስከበር የሕዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት እየተከናወኑ መሆኑን የክልሉ ሰላምና ፀጥታ ቢሮ ሀላፊ እሸቱ የሱፍ(ዶ/ር) ገለጹ። የቢሮው የ5 ዓመት ስትራቴጂክና የ2018 በጀት ዓመት ዕቅድ ላይ ያተኮረ መድረክ በባህር ዳር ከተማ እየተካሄደ ነው። በመድረኩ የቢሮ ሀላፊው እሸቱ የሱፍ(ዶ/ር) እንዳመለከቱት፤ ጽንፈኛ ቡድኑ የታሪካዊ ጠላቶችን የጥፋት ተልዕኮ በመቀበል ህፃናትን ከትምህርት ገበታ የመነጠል፣ አርሶ አደሩ የግብርና ግብዓት በወቅቱ እንዳይደርሰው በማድረግና ሌሎች በደሎችን በማድረስ የሕዝብ ጠላትነቱን በተግባር አረጋግጧል። የቡድኑን አጥፊነት ሕዝቡ ተረድቶ ከሕግ አስከባሪዎች ጋር በመተባበር አምርሮ እየታገለው መሆኑን ተናግረዋል። ቡድኑ በመበታተን ላይ መሆኑን አንስተው፤ በሕግ ማስከበር እርምጃው የጥፋት ተልዕኮን በማምከን የሕዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት በመከናወን ላይ እንደሚገኙ ገልጸዋል። መንግስት ያቀረበውን የሰላም አማራጭ በመጠቀም በርካታ የቀድሞ ታጣቂዎች በየቀኑ ወደ ሰላማዊ ኑሮ እየገቡ መሆኑንም ተናግረዋል። አሁንም የቀሩት የቀረበላቸውን የሰላም አማራጭ ዕድል መጠቀም እንደሚችሉ ጠቅሰው፤ ሆኖም በባንዳነት በመንቀሳቀስ በጥፋት ድርጊቱ ለመቀጠል የሚሞክር ካለ የሕግ የበላይነትን ለማረጋገጥ የሚወሰደው እርምጃ ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል። በክልሉ ሰላምን በዘላቂነት ለማፅናት ሕብረተሰቡ ፅንፈኞችን በማጋለጥ እያደረገ ያለውን ሁሉን አቀፍ ጥረት የበለጠ አጠናክሮ እንዲቀጥልም መልዕክት አስተላልፈዋል። በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የአስተዳደር ክላስተር አስተባባሪ አማኑኤል ፈረደ(ዶ/ር) በበኩላቸው፤ የክልሉን ሰላም ለማፅናት በተወሰደው ጠንካራ የሕግ ማስከበር እርምጃ የባዳዎችና የባንዳዎችን እኩይ ዓላማ ማክሸፍ መቻሉን ተናግረዋል። በተገኘው ሰላም የሕዝቡን የልማት ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ዘርፈ ብዙ ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን አንስተው፤ የክልሉ መንግስት የፀጥታ መዋቅሩን መልሶ በማደራጀት ውጤታማ ስራዎች ማከናወን ችሏል ብለዋል። መንግስት ያስቀመጣቸውን ሁለንተናዊ የልማትና የመልካም አስተዳደር ግቦች ለማሳካት የሕዝቡን ሰላምና ደህንነት በዘላቂነት ማስጠበቅ አጽንኦት የተሰጠው ጉዳይ መሆኑንም ተናግረዋል። በክልሉ የፀጥታ ስራዎችን በብቃት በመፈፀም እየተከናወኑ የሚገኙ የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎች በተሻለ ፍጥነትና ጥራት ተጠናክረው እንዲቀጥሉ ትኩረት መሰጠቱን ገልጸዋል። በመድረኩ በየደረጃው የሚገኙ የፀጥታ ዘርፍ አመራሮች እየተሳተፉ ይገኛሉ።
በሀገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ውስጥ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች አዎንታዊ ሚናቸውን ማጠናከር አለባቸው
Nov 29, 2025 62
አዳማ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በሀገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ውስጥ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች አዎንታዊ ሚናቸውን ማጠናከር እንዳለባቸው የሰላም ሚኒስቴር አስገነዘበ። የሲቪል ማህበረሰብ በሀገር መንግስት ግንባታ ላይ የሚጠበቅባቸውን ሚና በተሻለ መወጣት በሚያስላቸው ሁኔታ ላይ የመከረ መድረክ በአዳማ ከተማ ተካሄዷል። የሰላም ሚኒስትር ዴኤታ ኬይረዲን ተዘራ (ዶ/ር) እንደገለፁት በሀገረ መንግስት ግንባታ ላይ ከባለድርሻ አካላት ጋር በትብብር እየተሰራ ነው። በተለይ በሰላምና ሀገረ መንግሥት ግንባታ ዙሪያ መንግስታዊና መንግስታዊ ካልሆኑ የሲቪል ተቋማትና ድርጅቶች ጋር በቅርበት እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል። ከዚህም ባለፈ ድርጅቶቹ በሰላም፣ በመቻቻልና አብሮነት እንዲሁም በጋራ እሴቶች ማጎልበት ላይ እየሰሩ መሆናቸውንና ይህንንም ማጠናከር እንዳለባቸው ገልጸዋል። በተለይም የሀገርን ብሔራዊ ጥቅምን ማስጠበቅ፣ በጋራ እሴትና ሀገራዊ ማንነትን ማስረፅ ላይ በትኩረት እየሰሩ መሆኑን ጠቅሰው፣ ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ጋርም የጋራ እሴትና አብሮነትን ማጎልበት በሚቻልበት ሁኔታዎች ላይ ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑን አመልከተዋል። በቀጣይም የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች በሀገረ መንግስትና በሰላም ግንባታ ላይ የሚወጡትን አዎንታዊ ሚና እንዲያጠናክሩ አስገንዝበዋል። የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ሳምሶን ቢራቱ በበኩላቸው ሰላም ለሀገር ዘላቂ ልማትና ዕድገት ወሳኝ መሆኑን ተናግረዋል። በመሆኑም የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ሰላምን በማፅናት እና በአገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ድርሻቸውን እየተወጡ ነው ብለዋል። ለዚህም በህጋዊ መንገድ ተመዝግበው እየተንቀሳቀሱ ካሉ 5ሺህ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጀቶች መካከል 300 የሚሆኑት በሰላም ጉዳይ ላይ እየሰሩ መሆኑን በማሳያነት ጠቅሰዋል።
ቀኑ የወል ትርክት ግንባታን ይበልጥ ለማጠናከር ምቹ ሁኔታ ፈጥሯል
Nov 29, 2025 72
ድሬዳዋ ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- የብሔሮች ፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ቀን በዓል መከበር የወል ትርክትን በመገንባት ሕብረ ብሔራዊ አንድነትን ይበልጥ ለማጠናከር ምቹ ሁኔታ መፍጠሩ ተገለጸ። የ20ኛው የብሔሮች ፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ቀን በዓል ዛሬ በድሬዳዋ አስተዳደር ተከብሯል ። በበዓሉ ላይ የድሬዳዋ አስተዳደር ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ወይዘሮ ፈትህያ አደን፤ በዓሉ ብሔሮች፣ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ሕብረ ብሔራዊ አንድነታቸውን ያፀኑበት እንደሆነ አንስተዋል። ዜጎች ጠንካራ ሀገረ መንግስት በመገንባት የበለፀገች ኢትዮጵያን ዕውን ለማድረግ እንዲተጉ ምቹ መደላደል የተፈጠረበት መሆኑን ገልጸዋል። በተለይ ባለፉት የለውጥ ዓመታት በጠንካራ ሕብረ ብሔራዊ አንድነት በገጠርና በከተማ ዘርፈ ብዙ ውጤቶች መመዝገባቸውን ተናግረዋል። የድሬዳዋ አስተዳደር ከንቲባ ከድር ጁሃር በበኩላቸው ፤ የብሔሮች ፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ቀን በዓል መከበሩ ሕብረ ብሔራዊ አንድነት ይበልጥ ለማጠናከር ምቹ ሁኔታ መፍጠሩን ገልጸዋል። እንቅፋት የነበረውን ነጠላ ትርክት በማስቀረት የወል ትርክትን በመገንባት ተጨባጭ ውጤት ማምጣት መቻሉን ተናግረዋል ። ዘንድሮ በድሬዳዋ ገጠርና ከተማ የተከበረው በዓሉ የተጀመሩ ተስፋ ሰጪ ውጤቶችን በላቀ ደረጃ ለማሳደግ ይበልጥ መነሳሳት የተፈጠረበት መሆኑን ጠቅሰው፤ ሕብረተሰቡ ሕብረ ብሔራዊ አንድነቱን አፅንቶ ለተሻለ ለውጥ እያደረገ ያለውን ተሳትፎ እንዲያጠናክር መልዕክት አስተላልፈዋል ።
በዞኖቹ የሰፈነው ሰላም ሕብረተሰቡ ወደ ልማት እንዲመለስ አስችሏል
Nov 29, 2025 107
ነቀምቴ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- በኦሮሚያ ክልል ሶስት የወለጋ ዞኖች የሰፈነው ሰላም ሕብረተሰቡ ፊቱን ወደ ልማት በመመለስ ውጤታማ ተግባራት እንዲያከናውን ያስቻለው መሆኑን የዞኖቹ አመራሮች አስታወቁ። ከኢዜአ ጋር ቆይታ ያደረጉት የምዕራብ ወለጋ፣ የምስራቅ እና ሆሮ ጉዱሩ ወለጋ ዞኖች አመራሮች በአካባቢው የሰፈነው ሰላም ለልማት ስራዎች ምቹ ሁኔታ ፈጥሯል ብለዋል። የምዕራብ ወለጋ ዞን ምክትል አስተዳዳሪ አቶ ገመዳ ተፈራ፣ በዞኑ ሕብረተሰቡ ከፀጥታ አካላት ጋር ተቀናጅቶ በመስራቱ ሰላም መስፈኑን ገልጸዋል። ቀደም ባሉት ዓመታት በዞኑ በነበረው የጸጥታ ችግር የልማት ስራዎችን ማከናወን አዳጋች እንደነበር ጠቅሰው ፤ በሰፈነው ሰላም ሕዝቡ ትኩረቱን የልማት ስራ ላይ አድርጓል ነው ያሉት። የተፈጠረው ምቹ ሁኔታ መደበኛ የግብርና ልማት ስራዎችን በትኩረት ከማከናወን ባሻገር የተቋረጡ የመሰረተ ልማት ዝርጋታ ስራዎች ዳግም እንዲጀመሩ ማስቻሉን ተናግረዋል። በተጨማሪም ዞኑ ለኢንቨስትመንት ያለውን ምቹ ሁኔታ በመጠቀም ባለሀብቶች የማዕድን ልማትን ጨምሮ በተለያዩ የልማት ስራዎች ላይ እየተሳተፉ መሆኑን ገልጸዋል። በዞኑ የተጀመሩ ተስፋ ሰጪ የገጠር እና የከተማ ልማት ስራዎች የበለጠ እንዲጠናከሩ የተገኘውን ሰላም ዘላቂ ለማድረግ ርብርቡ ይቀጥላል ብለዋል። የምስራቅ ወለጋ ዞን ምክትል አስተዳዳሪ አቶ ደሱ ለሚ በበኩላቸው፤ በዞኑ የነበረው ችግር ተወግዶ ሰላም ሰፍኗል ብለዋል። የሰፈነው ሰላም ለልማት ስራዎች መፋጠን ምቹ ሁኔታ በመፍጠሩ ወጣቶችም የስራ እድል ተጠቃሚ ሆነው ራሳቸውን ለመለወጥ እየተጉ መሆኑን አንስተዋል። በዞኑ ሕዝቡን በማሳተፍ ሰፋፊ የግብርና ልማት ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን ጠቅሰው ፤ የማዕድን ፣ የቱሪዝም መዳረሻ ልማት እና ሌሎች ስራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ ብለዋል። የዞኑ ሕዝብ ከፀጥታ አካላት ጋር በመተባበር የጀመረውን ዘላቂ ሰላም የማስፈን ስራ አጠናክሮ መቀጠሉን ተናግረዋል። የሆሮ ጉዱሩ ወለጋ ዞን አሙሩ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ደረጄ ወርቁ፣ በወረዳው ሰላም በመስፈኑ ሕብረተሰቡ የልማት ስራውን በሙሉ አቅሙ እያከናወነ ይገኛል ብለዋል። በወረዳው እየተከናወኑ የሚገኙ የልማት ስራዎችም ተስፋ ሰጪ መሆናቸውን አመልክተው፤ የመሰረተ ልማት ግንባታ ስራም እየተከናወነ መሆኑን አንስተዋል። የሰላም መንገድን የመረጡ የቀድሞ ታጣቂዎችም የተሃድሶ ስልጠና ወስደው በተለያዩ የልማት ስራዎች እየተሳተፉ መሆኑን ገልጸዋል።
የሚኒስትሮች ምክር ቤት ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ የተለያዩ ውሳኔዎችን አሳለፈ
Nov 29, 2025 98
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ የሚኒስትሮች ምክር ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 50ኛ መደበኛ ስብሰባ በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ውሳኔ አሳልፏል፡፡ ምክር ቤቱ በ50ኛ መደበኛ ስብስባው ያሳለፋቸው ውሳኔዎች የሚኒስትሮች ምክር ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 50ኛ መደበኛ ስብሰባ በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ውሳኔ አሳለፈ፡፡ 1. ምክር ቤቱ በቅድሚያ የተወያየው በዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ ላይ ነው፡፡ ስትራቴጂው ለዜጎች አዳዲስ ዕድሎችን ለመፍጠር፣ የቴክኖሎጂ አቅምን ለማሳደግና መሰረተ ልማቶቹን ለማስፋፋት፣ መልካም አስተዳደር ለማስፈንና የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማፋጠን እየተደረጉ ያሉ ጥረቶችን በተሻለ መንገድ ማሳካትን ታሳቢ ያደረገ ነው፡፡ ምክር ቤቱም በስትራቴጂው ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ በምክር ቤቱ ከጸደቀበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረግ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 2. ከዚያም ምክር ቤቱ የተወያየው ከዓለም አቀፍ የልማት ማህበር ጋር በተፈረሙ ሁለት የፋይናንስ ድጋፍ ስምምነቶች ላይ ነው፡፡ የመጀመሪያው ዘላቂ እና ንፁህ የኢነርጂ ተደራሽነት ለውጥን ለማፋጠን ፕሮግራም ማስፈፀሚያ የሚውል 294,900,000 ኤስ. ዲ. አር የብድር ስምምነት ሲሆን የ6 አመት የችሮታ ጊዜን ጨምሮ በ38 አመታት ተከፍሎ የሚጠናቀቅ ነው፡፡ ሁለተኛው የምስራቅ አፍሪካ የክህሎት ትራንስፎርሜሽን እና ቀጠናዊ ውህደት ፕሮጀክት ማስፈፀሚያ የሚውል ተጨማሪ 20,000,000 ኤስ. ዲ. አር የብድር ስምምነት ሲሆን የ6 አመት የችሮታ ጊዜን ጨምሮ በ31 አመታት ተከፍሎ የሚጠናቀቅ ነው፡፡ ሁለቱም ብድሮች ከወለድ ነጻ እና 0.75% የአገልግሎት ክፍያ የሚከፈልባቸው ናቸው፡፡ ምክር ቤቱም የብድር ስምምነቶቹ ከአገራችን የብድር አስተዳደር ስትራቴጂ ጋር የሚጣጣሙ መሆናቸውን በማረጋገጥ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፉ ወስኗል። 3. በመቀጠል ምክር ቤቱ የተወያየው የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን እና የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቴአትር ለሚሰጧቸው ልዩ ልዩ አገልግሎቶች የሚከፈሉ የአገልግሎት ክፍዎችን ለመወሰን በቀረቡ ሁለት ረቂቅ ደንቦች ላይ ነው፡፡ ተቋማቱ አገልግሎት ለመስጠት የሚያወጡትን ወጪ ሸፍነው ገቢያቸውን በማሳደግ ጥራት ያለው አገልግሎት በመስጠት የተገልጋይ እርካታን ማሳደግ በማስፈለጉ የተገልጋዩን አቅም ባገናዘበ መልኩ የአገልግሎት ክፍያ ተመን ተዘጋጅቶ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በረቂቅ ደንቦቹ ላይ በሰፊው ከተወያየ በኋላ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትመው ከወጡበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረጉ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 4. ቀጥሎም ምክር ቤቱ የተወያየው በአራት የሁለትዮሽ ስምምነቶች ላይ ነው፡፡ የመጀመሪያው ከህዝባዊት ቻይና ሪፐብሊክ መንግስት ጋር በወንጀል ጉዳዮች የጋራ የህግ ትብብር ለማድረግ የተደረገ ስምምነት ነው፡፡ ሌሎቹ ሁለት ስምምነቶች ከህዝባዊት ቻይና ሪፐብሊክ መንግስት እና ከብራዚል ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ መንግስት ጋር ፍርደኞችን ለማስተላለፍ የተደረጉ ናቸው፡፡ ሌላው ከደቡብ አፍሪካ ሪፐብሊክ መንግስት ጋር የተደረገው የአሳልፎ መስጠት ስምምነት ነው፡፡ ምክር ቤቱም ስምምነቶች ቢጸድቁ ኢትዮጵያ ከሀገራቱ ጋር ዉጤታማ የወንጀል መከላከል የሁለትዮሽ ትብብር የሕግ ማዕቀፍ ለመፍጠር የሚያስችላት መሆኑን በመገንዘብ ረቂቅ አዋጆቹ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፉ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 5. ሌላው ምክር ቤቱ የተወያየበት አጀንዳ የኤሌክትሮኒክ ፊርማ ረቂቅ ደንብ ነው፡፡ የኤሌክትሮኒክ ፊርማ አዋጅ ቁጥር 1072/2010ን ሙሉ ለሙሉ ስራ ላይ ለማዋል የሚያስፈልጉ ስርዓቶችን በአዋጁ እና በተሻሻለው የኤሌክትሮኒክ ፊርማ አዋጅ ቁጥር 1358/2017 መሰረት ግልፅ እና ተጠያቂነት በሰፈነበት መልኩ ለመተግበር እንዲያስችል ሆኖ ደንቡ ተዘጋጅቶ ቀርቧል። ምክር ቤቱም በደንቡ ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረግ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 6. በመጨረሻም ምክር ቤቱ የተወያየው የኢሚግሬሽን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር 114/1997 ለማሻሻል በቀረበ ደንብ ላይ ነው፡፡ ተቋሙ በአዋጅ የተሰጠውን ተግባርና ሀላፊነት ለመወጣት እንዲያስችለው ደንቡ ተዘጋጅቶ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በደንቡ ላይ በሰፊው ከተወያየ በኋላ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረግ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡
በከማሺ ዞን የነበረው የፀጥታ ችግር ተፈቶ ሰላም መስፈኑ ህብረተሰቡን የልማት ተጠቃሚ አድርጓል
Nov 29, 2025 72
አሶሳ ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡-በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ከማሺ ዞን የነበረው የፀጥታ ችግር ተፈቶ ሰላም መስፈኑ ህብረተሰቡን የልማት ተሳታፊና ተጠቃሚ ማድረጉን ርዕሰ መስተዳድር አሻድሊ ሀሰን ተናገሩ። 20ኛው የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ቀን የማጠቃለያ በዓል "ዲሞክራሲያዊ መግባባት ለሕብረ ብሔራዊ አንድነት" በሚል መሪ ቃል በክልሉ ከማሽ ዞን ከማሺ ከተማ ተከብሯል። የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አሻድሊ ሀሰን እንደተናገሩት፤ በከማሺ ዞን በነበረ የሠላም እጦት የልማት ስራዎች በሚፈለገው ልክ እየተከናወኑ አልነበረም። ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ህብረተሰቡ ለሠላም ባሳየው ቁርጠኝነት በዞኑ ሠላም ማረጋገጥ መቻሉንና ይህንንም ማስቀጠል እንደሚገባ ተናግረዋል። የፀጥታ አካላት፣ የሀገር ሽማግሌዎች እና የሀይማኖት አባቶች ችግሮች በውይይት እንዲፈቱና በዞኑ ሠላም እንዲሰፍን የነበራቸው ሚና ከፍተኛ እንደነበርም አቶ አሻድሊ አስታውሰዋል። በአሁኑ ወቅት በዞኑ የሰፈነውን ሠላም በመጠቀም ህብረተሰቡ በእርሻ፣ በማዕድን እና በተለያዩ የልማት ሥራዎች እየተሳተፈ ተጠቃሚ እየሆነ መምጣቱን ገልጸዋል። የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ቀን በዓል በክልል ደረጃ በዞኑ መከበሩም የህዝቦችን አብሮነት ለማጉላትና ወንድማማችነትን ለማጠናከር እንደሚያግዝ አቶ አሻድሊ ጠቁመዋል። የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ምክር ቤት አፈጉባኤ አስካለች አልቦሮ በበኩላቸው፤ በዞኑ የተለያዩ ብሔሮችና ብሔረሰቦች በአብሮነት በጋራ እንደሚኖሩ ገለፀው፣ በዓሉ ይህንን ለማጠናከር ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይኖረዋል ብለዋል። በዓሉ ብሔር፣ ብሔረሰቦች ማንነታቸውን የሚያንፀባርቁበት እንዲሁም በጋራ ጉዳይ ላይ አንድነታቸውን የሚያጸኑበት ሊሆን ይገባል ነው ያሉት። 20ኛው የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ቀን ኢትዮጵያውያን በሀገራዊ አጀንዳዎች ላይ በጋራ መቆም ባለባቸው ወቅት የሚከበር መሆኑም ልዩ ያደርገዋል ብለዋል። በከማሺ ዞን የተገኘው ሠላም ህብረተሰቡ የአካባቢውን ፀጋ አልምቶ ተጠቃሚ እንዲሆን እያስቻለ ነው ያሉት ደግም የዞኑ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ብጅጋ ፃፊዮ ናቸው። እንደ አስተዳዳሪው ገለጻ ዞኑ የተለያዩ ብሔሮችና ብሔረሰቦች በአብሮነት የሚኖሩበት እና በአሁኑ ወቅትም አስተማማኝ ሠላም የሰፈነበት ነው። በዓሉ በፓናል ውይይት እና በተለያዩ ስፖርታዊ ዝግጅቶች እየተከበረ የቆየ ሲሆን በማጠቃለያውም የክልሉ ከፍተኛ አመራሮች፣ በክልሉ የሚገኙ የብሔር ብሔረሰቦች ተወካዮች እንዲሁም የከማሺ ከተማ ነዋሪዎች ተገኝተዋል።
ኢትዮጵያ የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አካል መሆን አለባት-የፈረንሣይ የምድር ኃይል አዛዥ ጄነራል ፒየር ሺል
Nov 28, 2025 179
አዲስ አበባ፤ ህዳር 19/2018(ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አካል መሆን እንዳለባት የፈረንሣይ የምድር ኃይል አዛዥ ጄነራል ፒየር ሺል ገለፁ። ከቀናት በፊት በሁለትዮሽ ወታደራዊ ጉዳዮች ከኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ጄነራል መኮንኖች ጋር የመከሩት ጄነራል ፒየር ሺል የተለያዩ ተቋማትን ከጎበኙ በኋላ ከጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ ጋርም ተወያይተዋል። "ኢትዮጵያ የባህር በር በሰላማዊ መንገድ ለማግኘት ያላትን ፍላጎት እንዴት ይመለከታሉ?" በሚል ከመከላከያ ሚዲያ ጋዜጠኞች ለተነሳላቸው ጥያቄ ምላሽ የሰጡት የፈረንሣይ የምድር ኃይል አዛዥ ጄነራል ፒየር ሺል፤ "ኢትዮጵያ በጣም ትልቅ ሐገር ናት፣ በጣም ትልቅ የኢኮኖሚ ኃይልና ሕዝብም ያላት በመሆኑ የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አካል መሆን አለባት ብለዋል። ከኢትዮጵያ ጋር የተካሄደው ወታደራዊ ትብብር ዋነኛ ዓላማም ፈረንሳይ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ትብብር ለማሻሻል አዲስ አበባ በመገኘቴ በጣም ኮርቻለሁ ብለዋል። ስለዚህ ትብብራችን በዋናነት የወታደራዊ ቁሳቁስ ድጋፍ ፣የሠላም ማስከበር ሥራዎች፣ የፈንጅ አወጋገድ ተግባራት ላይ፣ በሠው ኃይል ሥልጠና እና በሌሎችም ነው" ብለዋል። ጄነራል ፒየር ሺል ኢትዮጵያ የቀጠናውን ደኅንነት ለማስጠበቅ ዋነኛ ተዋናይ መሆኗን ገልፀው፣ የኢትዮጵያ ተሳትፎ እጅግ አስፈላጊ መሆኑንና እንደ ፈረንሣይ ሠራዊት ተወካይ የኢትዮጵያን ሠራዊት እንደሚደግፉም አንስተዋል። የኢትዮጵያን ሠራዊት ተሣትፎ በማድነቅ "ኢትዮጵያ በጣም ትልቅ ሐገር ናት፣ በጣም ጠንካራና ትልቅ ሠራዊትም አላት ከዚህ ሠራዊት ብዙ የምንማረው ነገር አለ ሲሉም አስረግጠው መናገራቸውን የመከላከያ ኦንላይን ሚዲያ ለኢዜአ የላከው መረጃ ያመለክታል። ከሰሞኑ በአዲስ አበባ የሚገኘው የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ዋናው መምሪያ የዓለም ኃያላንን ጨምሮ የተለያዩ ሐገራት የጦር መሪዎችን አስተናግዷል።
ትልልቅ የልማት አጀንዳዎችን ለማሳካት የኅብረተሰቡን ተሳትፎ የሚያጎለብቱ የተግባቦት ሥራዎችን ማጠናከር ይገባል-ከፍተኛ አመራሮች
Nov 28, 2025 140
አዲስ አበባ፤ህዳር 19/2018(ኢዜአ)፦ትልልቅ የልማት አጀንዳዎችን ለማሳካት የኅብረተሰቡን ተሳትፎ የሚያጎለብቱ የተግባቦት ሥራዎችን ማጠናከር እንደሚገባ የብልፅግና ፓርቲ ከፍተኛ አመራሮች ገለጹ። በብልፅግና ፓርቲ የፌዴራል ተቋማት አደረጃጀቶች የኢኮኖሚ ክላስተር አዘጋጅነት የፖለቲካ ትንተና፣ማህበራዊ ሚዲያና ሁኔታ ትንተና ላይ በብልፅግና ፓርቲ ዋና ጽህፈት ቤት የአሰልጣኞች ስልጠና መርሃ ግብር ተካሂዷል። በሥልጠና መርሃ ግብሩ ላይ በፌደራል ተቋማት አደረጃጀቶች የኢኮኖሚ ክላስተር የፖለቲካ ዘርፍ ኃላፊዎችና የጽህፈት ቤት ኃላፊዎች ተሳትፈዋል። የኢንዱስትሪ ሚኒስትርና በብልፅግና ፓርቲ የፌዴራል ተቋማት አደረጃጀቶች የኢኮኖሚ ክላስተር ሰብሳቢ አቶ መላኩ አለበል እንዳሉት፤ አመራሩ በሪፎርም ሥራዎች በመታገዝ ትልልቅ የልማት ግቦችን ለማሳካት እየተጋ ነው። እነዚህ የልማት ግቦች የሚሳኩት በሕዝቡና በመንግሥት መካከል መሰናሰል ሲፈጠር ነው ያሉት አቶ መላኩ፥ ህብረተሰቡን በልማት አጀንዳዎች ላይ በተሻለ መልኩ የሚያሳተፉ የተግባቦት ሥራዎችን በትኩረት ማከናወን ይገባል ብለዋል። አመራሩ እየተለዋወጠ ባለው የዓለም ሁኔታ ያሉ ዕድሎችን ለመጠቀም ወቅቱን የዋጀ እውቀት በመጨበጥ ህዝቡን በውጤታማነት የማሳተፍ ሥራን ማጠናከር እንዳለበት አስገንዝበዋል። ሥልጠናው በመረጃ ላይ በመመስረት ከሕዝቡ ጋር ይበልጥ ተናቦ ለመስራት ምቹ አውድ የሚፈጥር መሆኑን አብራርተዋል። የብልፅግና ፓርቲ የፖለቲካና አቅም ግንባታ ዘርፍ ምክትል ኃላፊ አቶ ሙሳ አህመድ በበኩላቸው፥ በመደመር መንግሥት እይታ ፈጣንና ፈጠራ የታከለበት አገራዊ አድገት ለማረጋገጥ ግብ ተይዞ ወደ ሥራ ተገብቷል። ግቡን በውጤታማነት ለማጠናቀቅ በየጊዜው የፖለቲካ ትንተና ላይ የተመሰረቱ እርምጃዎች መውሰድ እንደሚገባ ጠቁመው፥ ለዚህም አመራሩ ራሱን ዝግጁ ማድረግ እንዳለበት አመልክተዋል። የብልፅግና ፓርቲ ፖለቲካና አቅም ግንባታ ዘርፍ ምክትል ኃላፊ መሀመድ እድሪስ (ዶ/ር) እንደገለጹት፤ የኢኮኖሚ አመራሩ አካታች ኢኮኖሚ ግንባታ፣ ፍትሐዊ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነትና መሰል ጉዳዮች ላይ አጀንዳ ቀርጾ መሥራት ይጠበቅበታል። የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄ፣ የከተሞች ፎረምን ጨምሮ ሕዝቡን በማሳተፍ በውጤታማነት እየተተገበሩ ያሉ አጀንዳዎች መኖራቸውን ጠቅሰው፥ መሰል ሥራዎችን ማጠናከር እንደሚገባም አጽንኦት ሰጥተዋል። አመራሩ ፖሊሲዎችን ወደ አጀንዳነት መቀየር ላይ በሰፊው ሊሰራበት የሚገባው ጉዳይ ነው ብለዋል። በብልፅግና ፓርቲ ዋና ጽህፈት ቤት የብልፅግና ስትራቴጂ ጉዳይ ዋና ዳይሬክተር ተተካ በቀለ በበኩላቸው፤ የድህረ እውነት ፈተናዎች የሆኑትን ሀሰተኛ መረጃና የጥላቻ ንግግርን መታገል ላይ አመራሩ በቅንጅት ሊሰራ እንደሚገባ ጠቁመዋል።
ፖለቲካ
በክልሉ የፅንፈኛውን ቡድን የጥፋት ተልዕኮ በማምከን የሕዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት እየተከናወኑ ነው
Nov 29, 2025 67
ባህር ዳር፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በአማራ ክልል የፅንፈኛውን ቡድን የጥፋት ተልዕኮ በማምከንና የሕግ የበላይነትን በማስከበር የሕዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት እየተከናወኑ መሆኑን የክልሉ ሰላምና ፀጥታ ቢሮ ሀላፊ እሸቱ የሱፍ(ዶ/ር) ገለጹ። የቢሮው የ5 ዓመት ስትራቴጂክና የ2018 በጀት ዓመት ዕቅድ ላይ ያተኮረ መድረክ በባህር ዳር ከተማ እየተካሄደ ነው። በመድረኩ የቢሮ ሀላፊው እሸቱ የሱፍ(ዶ/ር) እንዳመለከቱት፤ ጽንፈኛ ቡድኑ የታሪካዊ ጠላቶችን የጥፋት ተልዕኮ በመቀበል ህፃናትን ከትምህርት ገበታ የመነጠል፣ አርሶ አደሩ የግብርና ግብዓት በወቅቱ እንዳይደርሰው በማድረግና ሌሎች በደሎችን በማድረስ የሕዝብ ጠላትነቱን በተግባር አረጋግጧል። የቡድኑን አጥፊነት ሕዝቡ ተረድቶ ከሕግ አስከባሪዎች ጋር በመተባበር አምርሮ እየታገለው መሆኑን ተናግረዋል። ቡድኑ በመበታተን ላይ መሆኑን አንስተው፤ በሕግ ማስከበር እርምጃው የጥፋት ተልዕኮን በማምከን የሕዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት በመከናወን ላይ እንደሚገኙ ገልጸዋል። መንግስት ያቀረበውን የሰላም አማራጭ በመጠቀም በርካታ የቀድሞ ታጣቂዎች በየቀኑ ወደ ሰላማዊ ኑሮ እየገቡ መሆኑንም ተናግረዋል። አሁንም የቀሩት የቀረበላቸውን የሰላም አማራጭ ዕድል መጠቀም እንደሚችሉ ጠቅሰው፤ ሆኖም በባንዳነት በመንቀሳቀስ በጥፋት ድርጊቱ ለመቀጠል የሚሞክር ካለ የሕግ የበላይነትን ለማረጋገጥ የሚወሰደው እርምጃ ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል። በክልሉ ሰላምን በዘላቂነት ለማፅናት ሕብረተሰቡ ፅንፈኞችን በማጋለጥ እያደረገ ያለውን ሁሉን አቀፍ ጥረት የበለጠ አጠናክሮ እንዲቀጥልም መልዕክት አስተላልፈዋል። በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የአስተዳደር ክላስተር አስተባባሪ አማኑኤል ፈረደ(ዶ/ር) በበኩላቸው፤ የክልሉን ሰላም ለማፅናት በተወሰደው ጠንካራ የሕግ ማስከበር እርምጃ የባዳዎችና የባንዳዎችን እኩይ ዓላማ ማክሸፍ መቻሉን ተናግረዋል። በተገኘው ሰላም የሕዝቡን የልማት ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ዘርፈ ብዙ ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን አንስተው፤ የክልሉ መንግስት የፀጥታ መዋቅሩን መልሶ በማደራጀት ውጤታማ ስራዎች ማከናወን ችሏል ብለዋል። መንግስት ያስቀመጣቸውን ሁለንተናዊ የልማትና የመልካም አስተዳደር ግቦች ለማሳካት የሕዝቡን ሰላምና ደህንነት በዘላቂነት ማስጠበቅ አጽንኦት የተሰጠው ጉዳይ መሆኑንም ተናግረዋል። በክልሉ የፀጥታ ስራዎችን በብቃት በመፈፀም እየተከናወኑ የሚገኙ የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎች በተሻለ ፍጥነትና ጥራት ተጠናክረው እንዲቀጥሉ ትኩረት መሰጠቱን ገልጸዋል። በመድረኩ በየደረጃው የሚገኙ የፀጥታ ዘርፍ አመራሮች እየተሳተፉ ይገኛሉ።
በሀገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ውስጥ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች አዎንታዊ ሚናቸውን ማጠናከር አለባቸው
Nov 29, 2025 62
አዳማ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በሀገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ውስጥ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች አዎንታዊ ሚናቸውን ማጠናከር እንዳለባቸው የሰላም ሚኒስቴር አስገነዘበ። የሲቪል ማህበረሰብ በሀገር መንግስት ግንባታ ላይ የሚጠበቅባቸውን ሚና በተሻለ መወጣት በሚያስላቸው ሁኔታ ላይ የመከረ መድረክ በአዳማ ከተማ ተካሄዷል። የሰላም ሚኒስትር ዴኤታ ኬይረዲን ተዘራ (ዶ/ር) እንደገለፁት በሀገረ መንግስት ግንባታ ላይ ከባለድርሻ አካላት ጋር በትብብር እየተሰራ ነው። በተለይ በሰላምና ሀገረ መንግሥት ግንባታ ዙሪያ መንግስታዊና መንግስታዊ ካልሆኑ የሲቪል ተቋማትና ድርጅቶች ጋር በቅርበት እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል። ከዚህም ባለፈ ድርጅቶቹ በሰላም፣ በመቻቻልና አብሮነት እንዲሁም በጋራ እሴቶች ማጎልበት ላይ እየሰሩ መሆናቸውንና ይህንንም ማጠናከር እንዳለባቸው ገልጸዋል። በተለይም የሀገርን ብሔራዊ ጥቅምን ማስጠበቅ፣ በጋራ እሴትና ሀገራዊ ማንነትን ማስረፅ ላይ በትኩረት እየሰሩ መሆኑን ጠቅሰው፣ ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ጋርም የጋራ እሴትና አብሮነትን ማጎልበት በሚቻልበት ሁኔታዎች ላይ ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑን አመልከተዋል። በቀጣይም የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች በሀገረ መንግስትና በሰላም ግንባታ ላይ የሚወጡትን አዎንታዊ ሚና እንዲያጠናክሩ አስገንዝበዋል። የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ሳምሶን ቢራቱ በበኩላቸው ሰላም ለሀገር ዘላቂ ልማትና ዕድገት ወሳኝ መሆኑን ተናግረዋል። በመሆኑም የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ሰላምን በማፅናት እና በአገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ድርሻቸውን እየተወጡ ነው ብለዋል። ለዚህም በህጋዊ መንገድ ተመዝግበው እየተንቀሳቀሱ ካሉ 5ሺህ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጀቶች መካከል 300 የሚሆኑት በሰላም ጉዳይ ላይ እየሰሩ መሆኑን በማሳያነት ጠቅሰዋል።
ቀኑ የወል ትርክት ግንባታን ይበልጥ ለማጠናከር ምቹ ሁኔታ ፈጥሯል
Nov 29, 2025 72
ድሬዳዋ ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- የብሔሮች ፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ቀን በዓል መከበር የወል ትርክትን በመገንባት ሕብረ ብሔራዊ አንድነትን ይበልጥ ለማጠናከር ምቹ ሁኔታ መፍጠሩ ተገለጸ። የ20ኛው የብሔሮች ፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ቀን በዓል ዛሬ በድሬዳዋ አስተዳደር ተከብሯል ። በበዓሉ ላይ የድሬዳዋ አስተዳደር ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ወይዘሮ ፈትህያ አደን፤ በዓሉ ብሔሮች፣ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ሕብረ ብሔራዊ አንድነታቸውን ያፀኑበት እንደሆነ አንስተዋል። ዜጎች ጠንካራ ሀገረ መንግስት በመገንባት የበለፀገች ኢትዮጵያን ዕውን ለማድረግ እንዲተጉ ምቹ መደላደል የተፈጠረበት መሆኑን ገልጸዋል። በተለይ ባለፉት የለውጥ ዓመታት በጠንካራ ሕብረ ብሔራዊ አንድነት በገጠርና በከተማ ዘርፈ ብዙ ውጤቶች መመዝገባቸውን ተናግረዋል። የድሬዳዋ አስተዳደር ከንቲባ ከድር ጁሃር በበኩላቸው ፤ የብሔሮች ፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ቀን በዓል መከበሩ ሕብረ ብሔራዊ አንድነት ይበልጥ ለማጠናከር ምቹ ሁኔታ መፍጠሩን ገልጸዋል። እንቅፋት የነበረውን ነጠላ ትርክት በማስቀረት የወል ትርክትን በመገንባት ተጨባጭ ውጤት ማምጣት መቻሉን ተናግረዋል ። ዘንድሮ በድሬዳዋ ገጠርና ከተማ የተከበረው በዓሉ የተጀመሩ ተስፋ ሰጪ ውጤቶችን በላቀ ደረጃ ለማሳደግ ይበልጥ መነሳሳት የተፈጠረበት መሆኑን ጠቅሰው፤ ሕብረተሰቡ ሕብረ ብሔራዊ አንድነቱን አፅንቶ ለተሻለ ለውጥ እያደረገ ያለውን ተሳትፎ እንዲያጠናክር መልዕክት አስተላልፈዋል ።
በዞኖቹ የሰፈነው ሰላም ሕብረተሰቡ ወደ ልማት እንዲመለስ አስችሏል
Nov 29, 2025 107
ነቀምቴ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- በኦሮሚያ ክልል ሶስት የወለጋ ዞኖች የሰፈነው ሰላም ሕብረተሰቡ ፊቱን ወደ ልማት በመመለስ ውጤታማ ተግባራት እንዲያከናውን ያስቻለው መሆኑን የዞኖቹ አመራሮች አስታወቁ። ከኢዜአ ጋር ቆይታ ያደረጉት የምዕራብ ወለጋ፣ የምስራቅ እና ሆሮ ጉዱሩ ወለጋ ዞኖች አመራሮች በአካባቢው የሰፈነው ሰላም ለልማት ስራዎች ምቹ ሁኔታ ፈጥሯል ብለዋል። የምዕራብ ወለጋ ዞን ምክትል አስተዳዳሪ አቶ ገመዳ ተፈራ፣ በዞኑ ሕብረተሰቡ ከፀጥታ አካላት ጋር ተቀናጅቶ በመስራቱ ሰላም መስፈኑን ገልጸዋል። ቀደም ባሉት ዓመታት በዞኑ በነበረው የጸጥታ ችግር የልማት ስራዎችን ማከናወን አዳጋች እንደነበር ጠቅሰው ፤ በሰፈነው ሰላም ሕዝቡ ትኩረቱን የልማት ስራ ላይ አድርጓል ነው ያሉት። የተፈጠረው ምቹ ሁኔታ መደበኛ የግብርና ልማት ስራዎችን በትኩረት ከማከናወን ባሻገር የተቋረጡ የመሰረተ ልማት ዝርጋታ ስራዎች ዳግም እንዲጀመሩ ማስቻሉን ተናግረዋል። በተጨማሪም ዞኑ ለኢንቨስትመንት ያለውን ምቹ ሁኔታ በመጠቀም ባለሀብቶች የማዕድን ልማትን ጨምሮ በተለያዩ የልማት ስራዎች ላይ እየተሳተፉ መሆኑን ገልጸዋል። በዞኑ የተጀመሩ ተስፋ ሰጪ የገጠር እና የከተማ ልማት ስራዎች የበለጠ እንዲጠናከሩ የተገኘውን ሰላም ዘላቂ ለማድረግ ርብርቡ ይቀጥላል ብለዋል። የምስራቅ ወለጋ ዞን ምክትል አስተዳዳሪ አቶ ደሱ ለሚ በበኩላቸው፤ በዞኑ የነበረው ችግር ተወግዶ ሰላም ሰፍኗል ብለዋል። የሰፈነው ሰላም ለልማት ስራዎች መፋጠን ምቹ ሁኔታ በመፍጠሩ ወጣቶችም የስራ እድል ተጠቃሚ ሆነው ራሳቸውን ለመለወጥ እየተጉ መሆኑን አንስተዋል። በዞኑ ሕዝቡን በማሳተፍ ሰፋፊ የግብርና ልማት ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን ጠቅሰው ፤ የማዕድን ፣ የቱሪዝም መዳረሻ ልማት እና ሌሎች ስራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ ብለዋል። የዞኑ ሕዝብ ከፀጥታ አካላት ጋር በመተባበር የጀመረውን ዘላቂ ሰላም የማስፈን ስራ አጠናክሮ መቀጠሉን ተናግረዋል። የሆሮ ጉዱሩ ወለጋ ዞን አሙሩ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ደረጄ ወርቁ፣ በወረዳው ሰላም በመስፈኑ ሕብረተሰቡ የልማት ስራውን በሙሉ አቅሙ እያከናወነ ይገኛል ብለዋል። በወረዳው እየተከናወኑ የሚገኙ የልማት ስራዎችም ተስፋ ሰጪ መሆናቸውን አመልክተው፤ የመሰረተ ልማት ግንባታ ስራም እየተከናወነ መሆኑን አንስተዋል። የሰላም መንገድን የመረጡ የቀድሞ ታጣቂዎችም የተሃድሶ ስልጠና ወስደው በተለያዩ የልማት ስራዎች እየተሳተፉ መሆኑን ገልጸዋል።
የሚኒስትሮች ምክር ቤት ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ የተለያዩ ውሳኔዎችን አሳለፈ
Nov 29, 2025 98
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ የሚኒስትሮች ምክር ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 50ኛ መደበኛ ስብሰባ በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ውሳኔ አሳልፏል፡፡ ምክር ቤቱ በ50ኛ መደበኛ ስብስባው ያሳለፋቸው ውሳኔዎች የሚኒስትሮች ምክር ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 50ኛ መደበኛ ስብሰባ በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ውሳኔ አሳለፈ፡፡ 1. ምክር ቤቱ በቅድሚያ የተወያየው በዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ስትራቴጂ ላይ ነው፡፡ ስትራቴጂው ለዜጎች አዳዲስ ዕድሎችን ለመፍጠር፣ የቴክኖሎጂ አቅምን ለማሳደግና መሰረተ ልማቶቹን ለማስፋፋት፣ መልካም አስተዳደር ለማስፈንና የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማፋጠን እየተደረጉ ያሉ ጥረቶችን በተሻለ መንገድ ማሳካትን ታሳቢ ያደረገ ነው፡፡ ምክር ቤቱም በስትራቴጂው ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ በምክር ቤቱ ከጸደቀበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረግ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 2. ከዚያም ምክር ቤቱ የተወያየው ከዓለም አቀፍ የልማት ማህበር ጋር በተፈረሙ ሁለት የፋይናንስ ድጋፍ ስምምነቶች ላይ ነው፡፡ የመጀመሪያው ዘላቂ እና ንፁህ የኢነርጂ ተደራሽነት ለውጥን ለማፋጠን ፕሮግራም ማስፈፀሚያ የሚውል 294,900,000 ኤስ. ዲ. አር የብድር ስምምነት ሲሆን የ6 አመት የችሮታ ጊዜን ጨምሮ በ38 አመታት ተከፍሎ የሚጠናቀቅ ነው፡፡ ሁለተኛው የምስራቅ አፍሪካ የክህሎት ትራንስፎርሜሽን እና ቀጠናዊ ውህደት ፕሮጀክት ማስፈፀሚያ የሚውል ተጨማሪ 20,000,000 ኤስ. ዲ. አር የብድር ስምምነት ሲሆን የ6 አመት የችሮታ ጊዜን ጨምሮ በ31 አመታት ተከፍሎ የሚጠናቀቅ ነው፡፡ ሁለቱም ብድሮች ከወለድ ነጻ እና 0.75% የአገልግሎት ክፍያ የሚከፈልባቸው ናቸው፡፡ ምክር ቤቱም የብድር ስምምነቶቹ ከአገራችን የብድር አስተዳደር ስትራቴጂ ጋር የሚጣጣሙ መሆናቸውን በማረጋገጥ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፉ ወስኗል። 3. በመቀጠል ምክር ቤቱ የተወያየው የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን እና የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቴአትር ለሚሰጧቸው ልዩ ልዩ አገልግሎቶች የሚከፈሉ የአገልግሎት ክፍዎችን ለመወሰን በቀረቡ ሁለት ረቂቅ ደንቦች ላይ ነው፡፡ ተቋማቱ አገልግሎት ለመስጠት የሚያወጡትን ወጪ ሸፍነው ገቢያቸውን በማሳደግ ጥራት ያለው አገልግሎት በመስጠት የተገልጋይ እርካታን ማሳደግ በማስፈለጉ የተገልጋዩን አቅም ባገናዘበ መልኩ የአገልግሎት ክፍያ ተመን ተዘጋጅቶ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በረቂቅ ደንቦቹ ላይ በሰፊው ከተወያየ በኋላ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትመው ከወጡበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረጉ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 4. ቀጥሎም ምክር ቤቱ የተወያየው በአራት የሁለትዮሽ ስምምነቶች ላይ ነው፡፡ የመጀመሪያው ከህዝባዊት ቻይና ሪፐብሊክ መንግስት ጋር በወንጀል ጉዳዮች የጋራ የህግ ትብብር ለማድረግ የተደረገ ስምምነት ነው፡፡ ሌሎቹ ሁለት ስምምነቶች ከህዝባዊት ቻይና ሪፐብሊክ መንግስት እና ከብራዚል ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ መንግስት ጋር ፍርደኞችን ለማስተላለፍ የተደረጉ ናቸው፡፡ ሌላው ከደቡብ አፍሪካ ሪፐብሊክ መንግስት ጋር የተደረገው የአሳልፎ መስጠት ስምምነት ነው፡፡ ምክር ቤቱም ስምምነቶች ቢጸድቁ ኢትዮጵያ ከሀገራቱ ጋር ዉጤታማ የወንጀል መከላከል የሁለትዮሽ ትብብር የሕግ ማዕቀፍ ለመፍጠር የሚያስችላት መሆኑን በመገንዘብ ረቂቅ አዋጆቹ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲተላለፉ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 5. ሌላው ምክር ቤቱ የተወያየበት አጀንዳ የኤሌክትሮኒክ ፊርማ ረቂቅ ደንብ ነው፡፡ የኤሌክትሮኒክ ፊርማ አዋጅ ቁጥር 1072/2010ን ሙሉ ለሙሉ ስራ ላይ ለማዋል የሚያስፈልጉ ስርዓቶችን በአዋጁ እና በተሻሻለው የኤሌክትሮኒክ ፊርማ አዋጅ ቁጥር 1358/2017 መሰረት ግልፅ እና ተጠያቂነት በሰፈነበት መልኩ ለመተግበር እንዲያስችል ሆኖ ደንቡ ተዘጋጅቶ ቀርቧል። ምክር ቤቱም በደንቡ ላይ በሰፊው ከተወያየበት በኋላ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረግ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡ 6. በመጨረሻም ምክር ቤቱ የተወያየው የኢሚግሬሽን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር 114/1997 ለማሻሻል በቀረበ ደንብ ላይ ነው፡፡ ተቋሙ በአዋጅ የተሰጠውን ተግባርና ሀላፊነት ለመወጣት እንዲያስችለው ደንቡ ተዘጋጅቶ ቀርቧል፡፡ ምክር ቤቱም በደንቡ ላይ በሰፊው ከተወያየ በኋላ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ተግባራዊ እንዲደረግ በሙሉ ድምጽ ወስኗል፡፡
በከማሺ ዞን የነበረው የፀጥታ ችግር ተፈቶ ሰላም መስፈኑ ህብረተሰቡን የልማት ተጠቃሚ አድርጓል
Nov 29, 2025 72
አሶሳ ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡-በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ከማሺ ዞን የነበረው የፀጥታ ችግር ተፈቶ ሰላም መስፈኑ ህብረተሰቡን የልማት ተሳታፊና ተጠቃሚ ማድረጉን ርዕሰ መስተዳድር አሻድሊ ሀሰን ተናገሩ። 20ኛው የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ቀን የማጠቃለያ በዓል "ዲሞክራሲያዊ መግባባት ለሕብረ ብሔራዊ አንድነት" በሚል መሪ ቃል በክልሉ ከማሽ ዞን ከማሺ ከተማ ተከብሯል። የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አሻድሊ ሀሰን እንደተናገሩት፤ በከማሺ ዞን በነበረ የሠላም እጦት የልማት ስራዎች በሚፈለገው ልክ እየተከናወኑ አልነበረም። ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ህብረተሰቡ ለሠላም ባሳየው ቁርጠኝነት በዞኑ ሠላም ማረጋገጥ መቻሉንና ይህንንም ማስቀጠል እንደሚገባ ተናግረዋል። የፀጥታ አካላት፣ የሀገር ሽማግሌዎች እና የሀይማኖት አባቶች ችግሮች በውይይት እንዲፈቱና በዞኑ ሠላም እንዲሰፍን የነበራቸው ሚና ከፍተኛ እንደነበርም አቶ አሻድሊ አስታውሰዋል። በአሁኑ ወቅት በዞኑ የሰፈነውን ሠላም በመጠቀም ህብረተሰቡ በእርሻ፣ በማዕድን እና በተለያዩ የልማት ሥራዎች እየተሳተፈ ተጠቃሚ እየሆነ መምጣቱን ገልጸዋል። የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ቀን በዓል በክልል ደረጃ በዞኑ መከበሩም የህዝቦችን አብሮነት ለማጉላትና ወንድማማችነትን ለማጠናከር እንደሚያግዝ አቶ አሻድሊ ጠቁመዋል። የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ምክር ቤት አፈጉባኤ አስካለች አልቦሮ በበኩላቸው፤ በዞኑ የተለያዩ ብሔሮችና ብሔረሰቦች በአብሮነት በጋራ እንደሚኖሩ ገለፀው፣ በዓሉ ይህንን ለማጠናከር ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይኖረዋል ብለዋል። በዓሉ ብሔር፣ ብሔረሰቦች ማንነታቸውን የሚያንፀባርቁበት እንዲሁም በጋራ ጉዳይ ላይ አንድነታቸውን የሚያጸኑበት ሊሆን ይገባል ነው ያሉት። 20ኛው የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ቀን ኢትዮጵያውያን በሀገራዊ አጀንዳዎች ላይ በጋራ መቆም ባለባቸው ወቅት የሚከበር መሆኑም ልዩ ያደርገዋል ብለዋል። በከማሺ ዞን የተገኘው ሠላም ህብረተሰቡ የአካባቢውን ፀጋ አልምቶ ተጠቃሚ እንዲሆን እያስቻለ ነው ያሉት ደግም የዞኑ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ብጅጋ ፃፊዮ ናቸው። እንደ አስተዳዳሪው ገለጻ ዞኑ የተለያዩ ብሔሮችና ብሔረሰቦች በአብሮነት የሚኖሩበት እና በአሁኑ ወቅትም አስተማማኝ ሠላም የሰፈነበት ነው። በዓሉ በፓናል ውይይት እና በተለያዩ ስፖርታዊ ዝግጅቶች እየተከበረ የቆየ ሲሆን በማጠቃለያውም የክልሉ ከፍተኛ አመራሮች፣ በክልሉ የሚገኙ የብሔር ብሔረሰቦች ተወካዮች እንዲሁም የከማሺ ከተማ ነዋሪዎች ተገኝተዋል።
ኢትዮጵያ የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አካል መሆን አለባት-የፈረንሣይ የምድር ኃይል አዛዥ ጄነራል ፒየር ሺል
Nov 28, 2025 179
አዲስ አበባ፤ ህዳር 19/2018(ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አካል መሆን እንዳለባት የፈረንሣይ የምድር ኃይል አዛዥ ጄነራል ፒየር ሺል ገለፁ። ከቀናት በፊት በሁለትዮሽ ወታደራዊ ጉዳዮች ከኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ጄነራል መኮንኖች ጋር የመከሩት ጄነራል ፒየር ሺል የተለያዩ ተቋማትን ከጎበኙ በኋላ ከጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ ጋርም ተወያይተዋል። "ኢትዮጵያ የባህር በር በሰላማዊ መንገድ ለማግኘት ያላትን ፍላጎት እንዴት ይመለከታሉ?" በሚል ከመከላከያ ሚዲያ ጋዜጠኞች ለተነሳላቸው ጥያቄ ምላሽ የሰጡት የፈረንሣይ የምድር ኃይል አዛዥ ጄነራል ፒየር ሺል፤ "ኢትዮጵያ በጣም ትልቅ ሐገር ናት፣ በጣም ትልቅ የኢኮኖሚ ኃይልና ሕዝብም ያላት በመሆኑ የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮች አካል መሆን አለባት ብለዋል። ከኢትዮጵያ ጋር የተካሄደው ወታደራዊ ትብብር ዋነኛ ዓላማም ፈረንሳይ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ትብብር ለማሻሻል አዲስ አበባ በመገኘቴ በጣም ኮርቻለሁ ብለዋል። ስለዚህ ትብብራችን በዋናነት የወታደራዊ ቁሳቁስ ድጋፍ ፣የሠላም ማስከበር ሥራዎች፣ የፈንጅ አወጋገድ ተግባራት ላይ፣ በሠው ኃይል ሥልጠና እና በሌሎችም ነው" ብለዋል። ጄነራል ፒየር ሺል ኢትዮጵያ የቀጠናውን ደኅንነት ለማስጠበቅ ዋነኛ ተዋናይ መሆኗን ገልፀው፣ የኢትዮጵያ ተሳትፎ እጅግ አስፈላጊ መሆኑንና እንደ ፈረንሣይ ሠራዊት ተወካይ የኢትዮጵያን ሠራዊት እንደሚደግፉም አንስተዋል። የኢትዮጵያን ሠራዊት ተሣትፎ በማድነቅ "ኢትዮጵያ በጣም ትልቅ ሐገር ናት፣ በጣም ጠንካራና ትልቅ ሠራዊትም አላት ከዚህ ሠራዊት ብዙ የምንማረው ነገር አለ ሲሉም አስረግጠው መናገራቸውን የመከላከያ ኦንላይን ሚዲያ ለኢዜአ የላከው መረጃ ያመለክታል። ከሰሞኑ በአዲስ አበባ የሚገኘው የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ዋናው መምሪያ የዓለም ኃያላንን ጨምሮ የተለያዩ ሐገራት የጦር መሪዎችን አስተናግዷል።
ትልልቅ የልማት አጀንዳዎችን ለማሳካት የኅብረተሰቡን ተሳትፎ የሚያጎለብቱ የተግባቦት ሥራዎችን ማጠናከር ይገባል-ከፍተኛ አመራሮች
Nov 28, 2025 140
አዲስ አበባ፤ህዳር 19/2018(ኢዜአ)፦ትልልቅ የልማት አጀንዳዎችን ለማሳካት የኅብረተሰቡን ተሳትፎ የሚያጎለብቱ የተግባቦት ሥራዎችን ማጠናከር እንደሚገባ የብልፅግና ፓርቲ ከፍተኛ አመራሮች ገለጹ። በብልፅግና ፓርቲ የፌዴራል ተቋማት አደረጃጀቶች የኢኮኖሚ ክላስተር አዘጋጅነት የፖለቲካ ትንተና፣ማህበራዊ ሚዲያና ሁኔታ ትንተና ላይ በብልፅግና ፓርቲ ዋና ጽህፈት ቤት የአሰልጣኞች ስልጠና መርሃ ግብር ተካሂዷል። በሥልጠና መርሃ ግብሩ ላይ በፌደራል ተቋማት አደረጃጀቶች የኢኮኖሚ ክላስተር የፖለቲካ ዘርፍ ኃላፊዎችና የጽህፈት ቤት ኃላፊዎች ተሳትፈዋል። የኢንዱስትሪ ሚኒስትርና በብልፅግና ፓርቲ የፌዴራል ተቋማት አደረጃጀቶች የኢኮኖሚ ክላስተር ሰብሳቢ አቶ መላኩ አለበል እንዳሉት፤ አመራሩ በሪፎርም ሥራዎች በመታገዝ ትልልቅ የልማት ግቦችን ለማሳካት እየተጋ ነው። እነዚህ የልማት ግቦች የሚሳኩት በሕዝቡና በመንግሥት መካከል መሰናሰል ሲፈጠር ነው ያሉት አቶ መላኩ፥ ህብረተሰቡን በልማት አጀንዳዎች ላይ በተሻለ መልኩ የሚያሳተፉ የተግባቦት ሥራዎችን በትኩረት ማከናወን ይገባል ብለዋል። አመራሩ እየተለዋወጠ ባለው የዓለም ሁኔታ ያሉ ዕድሎችን ለመጠቀም ወቅቱን የዋጀ እውቀት በመጨበጥ ህዝቡን በውጤታማነት የማሳተፍ ሥራን ማጠናከር እንዳለበት አስገንዝበዋል። ሥልጠናው በመረጃ ላይ በመመስረት ከሕዝቡ ጋር ይበልጥ ተናቦ ለመስራት ምቹ አውድ የሚፈጥር መሆኑን አብራርተዋል። የብልፅግና ፓርቲ የፖለቲካና አቅም ግንባታ ዘርፍ ምክትል ኃላፊ አቶ ሙሳ አህመድ በበኩላቸው፥ በመደመር መንግሥት እይታ ፈጣንና ፈጠራ የታከለበት አገራዊ አድገት ለማረጋገጥ ግብ ተይዞ ወደ ሥራ ተገብቷል። ግቡን በውጤታማነት ለማጠናቀቅ በየጊዜው የፖለቲካ ትንተና ላይ የተመሰረቱ እርምጃዎች መውሰድ እንደሚገባ ጠቁመው፥ ለዚህም አመራሩ ራሱን ዝግጁ ማድረግ እንዳለበት አመልክተዋል። የብልፅግና ፓርቲ ፖለቲካና አቅም ግንባታ ዘርፍ ምክትል ኃላፊ መሀመድ እድሪስ (ዶ/ር) እንደገለጹት፤ የኢኮኖሚ አመራሩ አካታች ኢኮኖሚ ግንባታ፣ ፍትሐዊ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነትና መሰል ጉዳዮች ላይ አጀንዳ ቀርጾ መሥራት ይጠበቅበታል። የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄ፣ የከተሞች ፎረምን ጨምሮ ሕዝቡን በማሳተፍ በውጤታማነት እየተተገበሩ ያሉ አጀንዳዎች መኖራቸውን ጠቅሰው፥ መሰል ሥራዎችን ማጠናከር እንደሚገባም አጽንኦት ሰጥተዋል። አመራሩ ፖሊሲዎችን ወደ አጀንዳነት መቀየር ላይ በሰፊው ሊሰራበት የሚገባው ጉዳይ ነው ብለዋል። በብልፅግና ፓርቲ ዋና ጽህፈት ቤት የብልፅግና ስትራቴጂ ጉዳይ ዋና ዳይሬክተር ተተካ በቀለ በበኩላቸው፤ የድህረ እውነት ፈተናዎች የሆኑትን ሀሰተኛ መረጃና የጥላቻ ንግግርን መታገል ላይ አመራሩ በቅንጅት ሊሰራ እንደሚገባ ጠቁመዋል።
ማህበራዊ
የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን አብሮነትና አንድነት የሚጠናከርበት ነው
Nov 29, 2025 50
አዲስ አበባ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን ባህላቸውንና ማንነታቸውን ለማስተዋወቅና የሌሎችን ባህል ለማወቅ እድል የሚፈጥር መሆኑን በመርሃ ግብሩ ላይ የተገኙ ተሳታፊዎች ገለጹ፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር 20ኛው የብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ቀን በከተማ ደረጃ የማጠቃለያ መርሃ ግብር አካሂዷል፡፡ በመርሃ ግብሩ የታደሙ ነዋሪዎቸ ለኢዜአ በሰጡት አስተያየት እንዳሉት፤ ቀኑ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ባህላቸውንና ማንነታቸውን ለመግለጽና የሌሎችንም ለማወቅ እድል የሚፈጥር ከመሆኑ ባሻገር አብሮነትን ያጠናክራል። የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ቀን መከበር ህብረ-ብሔራዊ አንድነትንና ወንድማማችነትን በማጠናከር የአብሮነት እሴትን እንደሚያጎለብት ነዋሪዎቹ ገልጸዋል። አስተያየታቸውን ከሰጡት መካከል ከድር ዱላ እንዳሉት፤ ቀኑ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ባህላቸውን፣ ቋንቋቸውንና ማንነታቸውን እንዲያስተዋውቁ እንዲሁም ሀገራዊ ስሜት እንዲጠናከር ያግዛል። አቶ ሰይፉ ለማ የተባሉት የመዲናዋ ነዋሪ በበኩላቸው፤ የቀኑ መከበር የህዝቦች አንድነትና ትስስር የበለጠ እንዲጠናከር ያግዛል ብለዋል። የቀኑ መከበር ኢትዮጵያውን ለሀገራቸው እድገት በጋራ እንዲሰለፉ አስተዋጽኦ እንዳለውም ጠቁመዋል። የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን የሀገር ፍቅር እንዲሰርጽና የህዝቦች እሴት ጎልቶ እንዲወጣ ያደርጋል ስትል የገለጸችው ደግሞ ወጣት ኢየሩሳሌም ሰማልኝ ናት። ቀኑን ብሔሮችና ብሔረሰቦች በጋራ፣ በእኩልነትና በመከባበር ማክበራችን ለአብሮነታችን ወሳኝ ነው ብላለች። ወይዘሮ ድጋፏ አሸናፊ በበኩላቸው፤ የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ቀን መከበር ህብረ-ብሔራዊ አንድነትንና ወንድማማችነትን ያጠናክራል ብለዋል። አስተያየት ሰጪዎቹ ብዝሃነታችንን በማክበር ለሀገራችን ለውጥና ዕድገት በጋራ መቆም አለብን ሲሉም ተናግረዋል። 20ኛው የብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን "ዲሞክራሲያዊ መግባባት ለህብረ ብሔራዊ አንድነት" በሚል መሪ ሃሳብ በፌዴሬሽን ምክር ቤት አስተባባሪነት በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል አስተናጋጅነት ህዳር 29 ቀን 2018 ዓ.ም በሆሳዕና ከተማ ይከበራል።
በብሔራዊ ሙዚየም ያደረግነው ጉብኝት ስለኢትዮጵያ እንድናውቅ አድርጎናል - የምስራቅ አፍሪካ ሀገራት ጋዜጠኞች
Nov 29, 2025 51
አዲስ አበባ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ሙዚየም ያደረጉት ጉብኝት የኢትዮጵያን ታሪክና የቅርስ ሀብት በማወቅ በአፍሪካ ያላትን ስፍራ ለመረዳት አስችሎናል ሲሉ ከተለያዩ የምስራቅ አፍሪካ ሀገራት የመጡ ጋዜጠኞች ገለጹ። ሶስተኛው የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት(ኢጋድ) ሚዲያ አዋርድ መርሃ ግብር በአዲስ አበባ መካሄድ የጀመረ ሲሆን፤ በዚህ መርሃ ግብር ፐልስ ኦፍ አፍሪካ(pulse of Africa) የሚዲያ አጋር ነው፡፡ በሚዲያ አዋርዱ ለመሳተፍ የመጡ ጋዜጠኞች የኢትዮጵያ ብሄራዊ ሙዚየምን ጎብኝተዋል። ጉብኝታቸውን አስመልክቶ ጋዜጠኞቹ እንደገለጹት፤ በሙዚየሙ የኢትዮጵያን ታሪክ የሚያሳዩ በርካታ ቅርሶችን ተመልክተዋል። ኬኒያዊቷ ጋዜጠኛ ማያማን ሙጋንዳ፤ ጉብኝቱ የሰው ዘር መገኛ ስለሆነችው ኢትዮጵያ እውቀት እንዳስጨበጣት ተናግራለች። ከእነዚህ መካከል 'ሉሲ' (ድንቅነሽ) ቅሪተ አካልን መመልከቷ ልዩ ደስታ እንደሰጣት አስታውቃለች። ከሱማሊያ የመጣው ጋዜጠኛ አህመድ አቢጂያ እንደተናገረው፤ የሰው ዘር መገኛ የሆነችውን ኢትዮጵያ እና የሉሲን ቅሪተ አካል ማየት በመቻሉ ታላቅ ስሜት አሳድሮበታል። ሙዚየሙ አስደማሚ ታሪክና ውድ ቅርሶችን መያዙን መመልከቱን ጠቅሶ፤ ይህም በኢትዮጵያ ቱሪዝም እንዲስፋፋ ማድረግ የሚያስችል ከፍተኛ ሃብት መሆኑን ገልጿል። በሙዚየሙ የተመለከተቻቸው ቅርሶች ብዛትና ታሪካዊ ፋይዳቸው ልዩ ደስታ እንደሰጧት የተናገረችው ደግሞ ከኡጋንዳ የመጣችው ጋዜጠኛ ኢሌንዳ ሲንደሬላ ነች። ኢትዮጵያ በአፍሪካ ታሪክና ቅርስ ያላትን ቦታ በደንብ መረዳቷን ተናግራ ወደ ሀገሯ ስትመለስ ያየችውን ታሪክ ለሀገሯ ዜጎች እንደምታካፍል አስታውቃለች። ጋዜጠኞቹ በአዲስ አበባ ልማት እና እድገት መደነቃቸውን ገልጸው፤ ሁሉም አፍሪካዊ ኢትዮጵያን መጎብኘት እንዳለበት ጠቁመው የህዝቡ እንግዳ ተቀባይነት አስደሳች መሆኑን ጠቅሰዋል።
በአማራ ክልል የበጎ ፈቃድ አገልግሎት የመረዳዳት ባህልን እያሳደገ ነው
Nov 29, 2025 61
ባሀርዳር ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- በአማራ ክልል የበጎ ፈቃድ አገልግሎት የመረዳዳት ባህልን እያሳደገው መሆኑን የክልሉ ሴቶች፣ ወጣቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ አስታወቀ። "በጎነት ለኢትዮጵያ ከፍታ" በሚል መሪ ሃሳብ የክረምት በጎ ፈቃድ አገልግሎት ማጠናቀቂያና የበጋ ወራት ይፋዊ ማስጀመሪያ መርሃ ግብር በባህርዳር ከተማ ተካሂዷል። የቢሮው ምክትል ኃላፊ አቶ ዘላለም አረጋ በመድረኩ እንደገለፁት፤ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት የክልሉ ነባር የመረዳዳት ባህልን መሰረት አድርጎ በመተግበር በርካታ ዜጎችን ተጠቃሚ ማድረግ አስችሏል። ለአብነትም በክረምቱ ወራት የተከናወነው የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ከ13 ነጥብ 8 ሚሊዮን በላይ የህብረተሰብ ክፍሎችን ተጠቃሚ ያደረጉ የተለያዩ የልማት ስራዎች መከናወናቸውን ገልፀዋል። ከተከናወኑ ተግባራት መካከል በትምህርት፣ በጤና፣ በድጋፍና እንክብካቤ፣ በሰላምና ፀጥታ፣ በከተማና በገጠር የኮሪደር ልማት፣ በአረንጓዴ አሻራ ችግኝ ተከላና ሌሎች ይገኙበታል ብለዋል። እንዲሁም ከ18 ሺህ በላይ የአቅመ ደካማ መኖሪያ ቤቶችን በአዲስ የመገንባትና የመጠገን ተግባር በውጤታማነት ማከናወን መቻሉን አስገንዝበዋል። በዘርፉ እየተገኘ ያለውን ውጤት አጠናክሮ ለማስቀጠልም በያዝነው በጋ ወራት ከ5 ሚሊዮን በላይ በጎ ፈቃደኞችን በማሳተፍ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ስራ ተጠናክሮ ቀጥሏል ብለዋል። በሚከናወኑ የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ የልማት ተግባራት ከ11 ሚሊዮን በላይ ዜጎችን ተጠቃሚ ለማድረግ ታቅዶ ወደ ተግባር መገባቱን አስታውቀዋል። በብልጽግና ፓርቲ የአማራ ክልል ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት የዲሞክራሲ ባህል ግንባታ ዘርፍ ኃላፊ መስፍን አበጀ (ዶ/ር) እንዳሉት፤ በክልሉ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ተጨባጭ ውጤት እያስገኘ ነው። በዚህም የህዝቡን ሁለንተናዊ ችግር የቀረፉ በርካታ የልማት ተግባራት በክረምቱ ወራት መከናወናቸውን ተናግረዋል። በቅንጅት መስራት ከተቻለ ውጤት እንደሚገኝ በበጎ ፈቃድ አገልግሎት አረጋግጠናል ያሉት ዶ/ር መስፍን ይህ ተግባር በበጋው ወቅትም ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አስረድተዋል። የአማራ ክልል ምክር ቤት የሴቶች፣ ህፃናት፣ ወጣቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ ወይዘሮ አበራሽ ታደሰ በበኩላቸው፤ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ህብረተሰቡን ተጠቃሚ እያደረገ መሆኑን ገልጸዋል። በያዝነው የበጋ ወራትም ተግባሩን በቅንጅት በመቀጠል የተቸገሩ ወገኖችን ተጠቃሚ የሚያደርጉ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ተግባራት ውጤታማ በሆነ አግባብ ሊከናወኑ እንደሚገባም አስገንዝበዋል። በመድረኩም በክረምት ወራት የበጎ ፈቃድ ማጠቃለያና የበጋ ወራት ማስጀመሪያ መርሃ ግብር የተሻለ ለፈፀሙ ተቋማትና ግለሰቦች ዕውቅና ተሰጥቷል።
የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ዘላቂ የኑሮ ማሻሻያ ሥራዎች ላይ በማተኮር እየተተገበረ ነው
Nov 29, 2025 66
ዲላ ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ) ፡- በዲላ ከተማ የበጋ ወራት በጎ ፈቃድ አገልግሎት በዘላቂ ኑሮ ማሻሻያ ሥራዎች ላይ በማተኮር እየተተገበረ መሆኑን የከተማው አስተዳደር ወጣቶች ጉዳይና የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ጽሕፈት ቤት ገለጸ። ጽሕፈት ቤቱ ከጌዴኦ ዞን ቀይ መስቀል ማሕበር ጋር በመተባበር በከተማው ጎላ ቀበሌ የበጋ ወራት የበጎ ፈቃድ አገልግሎት የቤት ግንባታ አስጀምሯል። በከተማው የበጋ ወራት የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ከ69 ሺህ በላይ ሰዎችን ተጠቃሚ ለማድረግ ታቅዶ ተግባራዊ እየተደረገ መሆኑን የጽሕፈት ቤቱ ሃላፊ አቶ መላኩ አየለ ለኢዜአ ተናግረዋል። አገልግሎቱ የአቅመ ደካማ ወገኖች ቤት ግንባታ፣ የደም ልገሳ፣ ማዕድ ማጋራት፣ የወባ በሽታ መከላከል፣ የትምህርት ቤት ማስፋፊያ ግንባታን ጨምሮ በሌሎችም በዘላቂ ኑሮ ማሻሻያ ሥራዎች ላይ በማተኮር እየተተገበረ መሆኑን ተናግረዋል። ቀደም ሲል ጀምሮ ሲተገበር የቆየውና አሁንም ተጠናክሮ የቀጠለው የበጎ ፈቃድ አገልግሎት የመረዳዳትና የመደጋገፍ ባሕል እየጎለበተ እንዲመጣ ማድረጉን ገልጸዋል። ዓለም አቀፉን የበጎ ፈቃድ ቀንን ምክንያት በማድረግ የተለያዩ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ተግባራት እያከናወኑ መሆኑን ያነሱት ደግሞ የጌዴኦ ዞን ቀይ መስቀል ማሕበር ስራ አስኪያጅ አቶ ወንድወሰን ዳካ ናቸው። በበጋ ወራት ለሚከናወነው የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ለቤት ግንባታ የሚሆን ከ1 ሚሊዮን ብር በላይ ግምት ያለው ግብዓት መሰብሰቡንና የዛሬው የቤት ግንባታ መጀመርም የዚሁ አካል መሆኑን ጠቁመዋል። በተጨማሪም ማሕበሩ በአካባቢ ጽዳት፣ በደም ልገሳና በአልባሳት ድጋፍ ላይ በመሳተፍ ማሕበራዊ ሃላፊነቱን እየተወጣ እንደሚገኝ ነው የተናገሩት። ቤት ከሚገነባላቸው መካከል ወይዘሮ አልማዝ ተስፋዬ በሰጡት አስተያየት፤ በቀን ሥራ የሚያገኙት ገቢ ከቤት ውስጥ ፍጆታ አልፎ ቤት ለመስራት እንዳላስቻላቸው ገልጸዋል። ዛሬ በበጎ ፈቃደኞች ቤታቸው እየተገነባላቸው መሆኑ እንዳስደሰታቸውና ችግራቸውንም እንደሚፈታላቸው ተናግረዋል። ማዘጋጃ ቤቱ በሰጣቸው ቦታ ላይ በበጎ ፈቃደኞች አዲስ ቤት እየተገነባላቸው መሆኑ ትልቅ እፎይታ እንደሰጣቸው የገለጹት ደግሞ ወይዘሮ ማሚቴ ጤኮ ናቸው። ቤት ተከራይቶ መኖር ከአቅማቸው አንጻር ከባድ ሆኖባቸው ሲቸገሩ እንደቆዩ አውስተው፤ ማዘጋጃ ቤቱና በጎ ፈቃደኞቹ ላደረጉላቸው ድጋፍ አመስግነዋል።
ኢኮኖሚ
የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት እድሳት ሀገራዊ ቅርሶችን ከጉዳት ጠብቆ ማቆየት እንደሚቻል ትልቅ ምሳሌ ነው
Nov 29, 2025 54
ጎንደር፤ ሕዳር 20/2018(ኢዜአ)፡- የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት እድሳትና ጥገና ስራ ሀገራዊ ቅርሶችን ከጉዳት ጠብቆ ማቆየት እንደሚቻል ትልቅ ምሳሌ ነው ሲሉ ቅርሱን የጎበኙ የላሊበላ ከተማና የላስታ ወረዳ ነዋሪዎች ተናገሩ። ጎብኚዎቹ በጎንደር ከተማ እየተከናወነ የሚገኘውን የኮሪደር ልማትና የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስትን ተዘዋውረው ተመልክተዋል፡፡ ከጎብኚዎቹ መካከል የቅዱስ ላልይበላ ቅርስ ዋና አስተዳዳሪ አባ ሕርያቆስ ጸጋዬ በሰጡት አስተያየት፤ የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት ታሪክን ጥበብንና ስልጣኔን አቅፎ የያዘ ታላቅ የታሪክ አሻራ ነው ብለዋል፡፡ ይህ ታሪካዊና አለም አቀፍ ቅርስ ጥንታዊ ይዘቱን በጠበቀ መንገድ ታድሶና ተጠግኖ ለጎብኚዎች ክፍት መደረጉ መንግስት ለታሪካዊ ቅርሶች ጥበቃና ልማት የሰጠው ልዩ ትኩረት ማሳያ ነው ሲሉ ገልጸዋል። የአጼ ፋሲል አብያተ መንግስት የቅርስ ጥገናና እድሳት የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ቅርሶችን ለመጠገን ተሞክሮና ሞዴል የሚወሰድበት ነው ያሉት የላስታ ወረዳ ባሕልና ቱሪዝም ጽህፈት ቤት ሃላፊ ወይዘሮ ላስታወርቅ አያሌው ናቸው፡፡ የከተማው የኮሪደር ልማት ስራዎችም ለከተማው ተጨማሪ ውበትን ያጎናጸፉና የቱሪዝም ፍሰቱን በመጨመር በኩል ከፍተኛ ፋይዳ እንዳላቸው ጠቁመው፤ ተሞክሮና ልምድ የሚቀሰምባቸው ናቸው ብለዋል፡፡ የላስታ ወረዳ ምክር ቤት አባል ቄስ ታደሰ ሞላ በበኩላቸው፤በጎንደር ከተማ እየተከናወኑ የሚገኙ የልማት ፕሮጀክቶች የሕዝቡና የከተማ አስተዳደሩ የጋራ ቅንጅትና የተግባር ውጤት እንደሆነ መገንዘባቸውን ተናግረዋል፡፡ ጎንደር የጥበብና የስልጣኔ የታሪክ አሻራ ያላት ከተማ ነች ያሉት ቄስ ታደሰ ፤ ወደ አካባቢያቸው ሲመለሱ ያገኙትን ተሞክሮ ለማካፈል ቁርጠኛ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ በፌደራልና በክልሉ መንግስት ልዩ ትኩረትና ድጋፍ ጎንደር ከተማ የበርካታ የልማት እድሎች ተቋዳሽ መሆን ችላለች ያሉት የከተማ አስተዳደሩ ተቀዳሚ ምክትል ከንቲባ አቶ ቻላቸው ዳኘው ናቸው፡፡ በከተማው ተፈጻሚ የሆኑት የልማት ፕሮጀክቶች በሕዝቡና በከተማ አስተዳደሩ የጋራ ቅንጅት የተከናወኑ መሆናቸውን ጠቁመው፤ ጎብኚዎቹ የተመለከቷቸው ፕሮጀክቶች ምርጥ ተሞክሮ ሊሆኑ የሚችሉ ናቸው ብለዋል፡፡ በጎንደር ከተማ ጉብኝት ያደረጉት ከአመራሮች፣ ከሀገር ሽማግሌዎች ፣ ከሃይማኖት መሪዎች እና ከወጣቶች የተውጣጡ የላሊበላ ከተማና የላስታ ወረዳ ነዋሪዎች ናቸው፡፡
በሲዳማ ክልል በሌማት ትሩፋት መርሃ ግብር ለዶሮ እርባታ ትኩረት ተሰጥቷል
Nov 29, 2025 54
ሀዋሳ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ በሲዳማ ክልል በሌማት ትሩፋት መርሃ ግብር ለዶሮ እርባታ የአንድ ቀን ጫጩት አቅርቦት ላይ ትኩረት መሰጠቱ ተገለጸ። በሲዳማ ክልል ሀዋሳ ዙሪያ ወረዳ የሚገኘው አዳሬ የዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ የአንድ ቀን ጫጩት ለተጠቃሚዎች የማቅረብ ሥራ በይፋ ጀምሯል፡፡ የክልሉ የመንግስት ዋና ተጠሪ አብርሀም ማርሻሎ በወቅት እንደተናገሩት፤ በክልሉ ከተማና ገጠር እየተተገበረ ያለው የሌማት ትሩፋት መርሀ ግብር የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥና ገቢን ለማሳደግ እያገዘ ነው። በተለይም የዶሮ እርባታ በትንሽ ቦታ በማካሄድ የሕብረተሰቡን ተጠቃሚነት ማሳደግ እንደተቻለ አንስተው ለስራው ስኬትም ክልሉ የአንድ ቀን ጫጩት አቅርቦትን የማሳደግ ሥራ እየሰራ ነው ብለዋል፡፡ ለዚሁ ስራ የአዳሬ ዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ የአንድ ቀን ጫጩት እንዲያቀርብ መደረጉንም አስረድተዋል፡፡ በኢንተርፕራይዙ ብቻ ዘንድሮ 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ጫጩቶችን ለማሰራጨት እየተገበረ መሆኑን ጠቁመው፤ የመኖ አቅርቦት እጥረትን ለመፍታትም በሁሉም ወረዳዎች የእንስሳት መኖ ማቀነባበሪያ እንዲኖር እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የክልሉ እንስሳት ሀብት ልማት ቢሮ ኃላፊ አሰፋ ፎና፤ በበጀት ዓመቱ 16 ሚሊየን የአንድ ቀን ጫጩቶችን ለማሰራጨት ታቅዶ እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ከዚህ በፊት የአንድ ቀን ጫጩት ከተለያዩ አካባቢዎች በማስመጣት ይሰራጭ የነበረውን በመተካት ኢንተርፕራይዙ በቅርበት በአማራጭነት እንዲያግዝ መደረጉን ጠቅሰዋል፡፡ የአዳሬ ዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ ዋና ሥራ አስኪያጅ ግዛቸው ታደሰ፤ የአንድ ቀን ጫጩት አዘጋጅተው በስፋት እያቀረቡ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ኢንተርፕራይዙ በሙሉ አቅሙ ወደ ሥራ ሲገባ በአንድ ዙር 174 ሺህ እንቁላል የማስፈልፈል አቅም እንዳለውም አብራርተዋል። የአንድ ቀን ጫጩቶችን በመውሰድ አሳድገው የ48 ቀን ዶሮዎችን ለተጠቃሚዎች እንደሚያቀርቡ የገለጹት በሀዋሳ ዙሪያ ወረዳ የጋሎ ዎራንቾ ሁለገብ ህብረት ሥራ ማህበር ሥራ አስኪያጅ ሳሙኤል ሰርሚሶ ናቸው። በዓመት 400 ሺህ የሚጠጋ ጫጩት ከሌላ አካባቢ አምጥተው በማሳደግ እንደሚያከፋፍሉ አውስተው፤ በአቅራቢያቸው የአንድ ቀን ጫጩት ማግኘት መቻላቸው ተጠቃሚነታቸውን እንደሚያሳድግ ተናግረዋል። አዳሬ የዶሮ እርባታ ኢንተርፕራይዝ በሲዳማ ክልል በመንግስት የተቋቋመ የልማት ድርጅት ሲሆን፤ በክልሉ ብቸኛው የአንድ ቀን ጫጩት አቅራቢ መሆኑ ተመልክቷል።
የድሬዳዋን ባህላዊና ተፈጥሯዊ የቱሪዝም ሀብቶች በማልማትና በማስተዋወቅ የዘርፉን አቅም ማሳደግ ይገባል
Nov 29, 2025 63
ድሬዳዋ ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡-የድሬዳዋን ባህላዊና ተፈጥሯዊ የቱሪዝም ሀብቶች በማልማትና በማስተዋወቅ የዘርፉን ሁለንተናዊ ጥቅም ማሳደግ እንደሚገባ የቱሪዝም ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ ተናገሩ። በቱሪዝም ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳና በዩኔስኮ የኢትዮጵያ ዳይሬክተር ሪታ ቢስኖውዝ (ዶ/ር) የተመራ እና ተቀማጭነታቸው አዲስ አበባ የሆኑ የተለያዩ አገራት አምባሳደሮችና የዲፕሎማቲክ ተቋማት ተወካዮች የሐረር ከተማ ጉብኝታቸውን አጠናቀው ዛሬ ድሬዳዋ ገብተዋል። ድሬዳዋ ሲደርሱም በአስተዳደሩ የኪነ ጥበብ ቡድን የብሔረሰቦችን ባህላዊና ትውፊታዊ ሙዚቃና ውዝዋዜ በማሳየት አቀባበል ተደርጎላቸዋል። በስነስርዓቱ ላይ የቱሪዝም ሚኒስትሯ ሰላማዊት ካሳ እንዳሉት፤ ድሬዳዋ የሀገር ውስጥና የውጭ ቱሪስቶችን መሳብ የሚችሉ የቱሪዝም ሀብቶች ባለቤት መሆኗን ተናግረዋል ። እነዚህን ሰውሰራሽና ተፈጥሯዊ የቱሪዝም ሀብቶች በማልማትና በማስተዋወቅ የዘርፉን ሁለንተናዊ ጠቀሜታ ማሳደግ ይገባል ብለዋል። ዛሬ በድሬዳዋ የተገኙት አምባሳደሮችና የዲፕሎማቲክ ተቋማት ተወካዮች እነዚህን የቱሪዝም ሀብቶች መጎብኘታቸው የዘርፉን እድገትና ፋይዳ ለማጉላት መደላድል እንደሚፈጥርም ሚኒስትሯ ጠቁመዋል። የድሬዳዋ አስተዳደር ከንቲባ ከድር ጁሃር በበኩላቸው፤ ድሬዳዋ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች በፍቅር፣ በሰላም እና በአንድነት ተዋደው የሚኖሩባት መሆኗን አንስተዋል። በድሬዳዋ ያሉ ቅርሶችና የቱሪስት መዳረሻዎችን በማልማት ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ፋይዳቸውን ለማሳደግ ትኩረት ተሰጥቶ መሰራቱን ተናግረዋል ። የአምባሳደሮች እና የዲፕሎማቲክ ማህበረሰብ አካላት ወደ አካባቢው መምጣት ተፈጥሯዊና ሰው ሰራሽ ሃብቶችን ከመጎብኘት ባለፈ የመረጃዎቹን ተደራሽነት በማስፋት የዘርፉን ጥቅም ለማሳደግ እድል ይሰጣል ብለዋል። በምስራቁ የኢትዮጵያ ክፍል ውብና ድንቅ ታሪካዊና ባህላዊ ማንነቶች መመልከታቸውን የተናገሩት ደግሞ በኢትዮጵያ የዩኔስኮ ዳይሬክተር ሪታ ቢስኖውዝ (ዶ/ር) ናቸው። በድሬዳዋ የተደረገላቸው ደማቅ አቀባበልም ይህንኑ የሚያረጋግጥ መሆኑን ገልጸዋል። በቱሪዝም ሚኒስትሯ ሰላማዊት ካሳ እና በዩኔስኮ የኢትዮጵያ ዳይሬክተር የተመራው የዲፕሎማቲክ ማህበረሰብ ቡድን በአሁን ወቅት በድሬዳዋ እየተካሄዱ የሚገኙ የልማት ፕሮጀክቶችንና የቱሪዝም ሃብቶችን እየጎበኘ ነው።
የክልሉ መንግስት ሙዚየሞችን ጠብቆ በማልማትና በመንከባከብ ረገድ ውጤታማ ተግባራት አከናውኗል
Nov 29, 2025 56
ሐረር ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- የሐረሪ ክልል ከአጋር አካላት ጋር በመሆን ሙዚየሞችን ጠብቆ በማልማትና በመንከባከብ ረገድ ውጤታማ ተግባራት አከናውኗል ሲሉ የቱሪዝም ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ ተናገሩ። የቱሪዝም ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ ከአምባሳደሮችና አለም አቀፍ ተቋማት ተወካዮች ጋር በመሆን በክልሉ የሚገኙ ሙዚየሞችን ጎብኝተዋል። በጉብኝቱ መርሀ ግብሩ ከ40 በላይ የውጭ ሀገራት አምባሳደሮች እና አለምአቀፍ ተቋማት ተወካዮች ተገኝተዋል። ሚኒስተሯት፤ በተደረገው ጉብኝት በክልሉ የሚገኙ አስደማሚ የመስህብ ስፍራዎችን በተለይ ደግሞ ለሐረር የተሰጣትን አስደናቂ ቅርሶችን ተመልክተናል ሲሉ በተለይ ለኢዜአ ተናግረዋል። ከተመለከቷቸውም መካከል በተለይ ለዘመናት ተጠብቀው የቆየና በሙዚየሞች የሚገኙ ጥንታዊና ታሪካዊ ቅርሶች፣ ሃይማኖታዊና ትልቅ ቦታ የሚሰጣቸውን ጽሁፎችና መጽሃፍት እንደሚገኙበት ጠቅሰዋል። የክልሉ መንግስት ከአጋር አካላት ጋር በመሆን ሙዚየሞችን ጠብቆ በማልማትና በመንከባከብ ረገድ ውጤታማ ተግባራት አከናውኗል ብለዋል፡፡ በክልሉ የሚገኙ ሙዚየሞች አያያዛቸውና አቀራረባቸው አርአያነት ያለውና ልምድ የሚወሰድበት ነው ያሉት ሚኒስትሯ፤ ሐረር ሕያው ሙዚየም እንድትባል ካስቻላት መካከል ባሕላዊ ቤቶች አንዱ መሆኑን ጠቅሰዋል። እያንዳንዱ ቁሳቁሶች ትርጉምና መልዕክት ያላቸውና አስደናቂ መሆናቸውን እንደተመለከቱም ጠቁመዋል። ይህም ታሪካቸው ተጠብቆ ለመጪው ትውልድ እንዲቆይ የሚያስችል መሆኑን ተናግረው፤ ሌሎችም በክልሉ የሚገኙ ሙዚየሞችን እንዲጎበኙ ጥሪ አስተላልፈዋል። ሚኒስትር መስሪያ ቤቱና በጉብኝቱ ላይ የተካፈሉ አካላትን በመያዝ በተለይ ሙዚየሞችን ማበልጸግ ላይ የድጋፍ ስራ ይከናወናል ብለዋል።
ሳይንስና ቴክኖሎጂ
የካዳስተር ቴክኖሎጂ ዘመናዊ የከተማ መሬት አስተዳደርና የውሳኔ አሰጣጥ አቅምን እያጎለበተ ነው - ሚኒስቴሩ
Nov 29, 2025 56
አዲስ አበባ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ የካዳስተር ቴክኖሎጂ ዘመናዊ የከተማ መሬት አስተዳደርና የውሳኔ አሰጣጥ አቅምን እያሳደገ መሆኑን የከተማና መሠረተ ልማት ሚኒስትር ዴኤታ ፈንታ ደጀን ገለጹ፡፡ ሚኒስትር ዴኤታው ለኢዜአ እንዳሉት፤ የካዳስተር መረጃ የከተሞችን የመሬት ሃብት በዘመናዊ አሰራር ሥርዓት ለመምራት ወሳኝ ነው፡፡ ባለፉት ሶስት ዓመታት ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም የኢትዮጵያን የመሬት ገጽታ በካዳስተር ሥርዓት ማደራጀት የሚያስችል ስኬታማ ተግባር መከናወኑን ገልጸዋል፡፡ በኢትዮጵያ ከተሞች ወሰኑ በምድርና በካርታ ላይ በግልጽ ተለይቶ የመጠቀም መብት የተረጋገጠለት ልዩ የመለያ ኮድ ያለው ስድስት ነጥብ ስድስት ሚሊየን ቁራሽ መሬት ወይም ነጠላ የመሬት ይዞታ እንደሚገኝ ተናግረዋል። እስካሁንም በ150 ከተሞች ከሁለት ሚሊዮን በላይ ቁራሽ መሬት በካዳስተር ተመዝግቧል ብለዋል፡፡ የካዳስተር ቴክኖሎጂ መልክዓ-ምድራዊ የመረጃ ከተሞች ተዓማኒ፣ ትክክለኛና የተናበበ የመሬት አስተዳደርና አጠቃቀም እንዲኖራቸው እያደረገ መሆኑንም ገልጸዋል፡፡ የካዳስተር ቴክኖሎጂ የከተማ መሬትን ለሚፈለገው የልማት ዓላማ እንዲውል በማስቻል የዜጎችን ፍትሕዊ የይዞታ ተጠቃሚነት በማረጋገጥ የበለጸገች ኢትዮጵያን እውን ማድረግ ያስችላል ብለዋል፡፡ የካዳስተር ቴክኖሎጂ ምዝገባ ሥርዓት በዕቅድ የሚመሩ ዘመናዊና የገቢ አቅማቸው ያደገ ከተሞች እንዲፈጠሩ እያደረገ መሆኑንም ተናግረዋል። በጥናት ላይ የተመሰረተ የመንገድና ሌሎች መሰረተ ልማት ግንባታዎችን በማሳለጥ የከተሞችን ዕድገት እያፋጠነ እንደሚገኝም ጠቅሰዋል። በኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስና ጂኦስፓሻል ኢንስቲትዩት የአየር ላይ ቅየሳ መሪ ሥራ አስፈፃሚ ከማሁ አብርሃም፤ የአየር ላይ ቅየሳ ቴክኖሎጂ በመጠቀም የኢትዮጵያ የመሬት ገጽታ በካዳስተር እንዲደራጅ እየተደረገ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በካዳስተር የቴክኖሎጂ ሥርዓት የተደራጁ የመሬት ገጽታ መረጃዎችን ለውሳኔ ሰጪ አካላት እንዲቀረቡ እየተደረገ መሆኑን ገልጸው፤ ይህም የመሬት ገጽታን በመለየት በአንድ ቋት መምራት የሚያስችል አቅም ይፈጥራል ብለዋል፡፡ በሚቀጥሉት አምስት ዓመታት ቀሪ የመሬት ገጽታዎችን በካዳስተር ቴክኖሎጂ ሥርዓት አደራጅቶ ለመያዝ በቅንጅት እየተሰራ መሆኑንም አንስተዋል፡፡
የመሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት እንግልትን አስቀርቶልናል- ተገልጋዮች
Nov 28, 2025 141
ባሕር ዳር ፤ ሕዳር 19/2018(ኢዜአ) ፡- በባሕርዳር ከተማ የተጀመረው መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ቀደም ሲል ሲያጋጥማቸው የቆየውን እንግልት በማስቀረት ምቹ ሁኔታ እንደፈጠረላቸው ተገልጋዮች ገለጹ። በአንድ ማዕከል አገልግሎቱ ለደንበኞች በተሰጠ የአገልግሎት እርካታ 95 በመቶ ማድረስ እንደተቻለ በተካሄደ ዳሰሳ ጥናት ማረጋገጥ መቻሉም ተገልጿል። በአማራ ክልል ባሕርዳር መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ጉዳይ ሲያስፈፅሙ ኢዜአ ያነጋገራቸው ሃይማኖት ይበልጣል እና ሰለሞን ውበት በሰጡት አስተያየት፤ በማዕከሉ ከእንግልት ነፃ የሆነ ፈጣን አገልግሎት ማግኘት እንደቻሉ ተናግረዋል። በማዕከሉ ከሰራተኞች አቀባበል ጀምሮ መልካም የሚባል አገልግሎት ማግኘታቸውን ገልጸዋል። ቀደም ሲል ማንኛውንም ዓይነት አገልግሎት ለማግኘት ወደ ተቋማት በሚኬድበት ወቅት ፋይል ጠፋ በሚል ለመፈለግ ቀኑን ሙሉ ማሳለፍ ግድ እንደነበር አስታውሰው፤ አሁን ላይ በዘመናዊ አሰራር ችግሩን በመፍታት ቀልጣፋ አገልግሎት ማግኘት እንደቻሉ አስረድተዋል። መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎቱ ቀደም ሲል ሲያጋጥማቸው የቆየውን እንግልት በማስቀረት ምቹ ሁኔታ እንደፈጠረላቸው ተገልጋዮቹ ገልጸዋል። የባሕር ዳር ከተማ አስተዳደር ተቀዳሚ ምክትል ከንቲባ ጎሹ እንዳላማው በበኩላቸው ፤ ሕዝብ የሚቸግራበችውን አገልግሎቶች በመለየት የማዘመን ስራ እየተሰራ ነው ብለዋል። በባሕር ዳር ከተማ የተጀመረው የአንድ ማዕከል አገልግሎት በ12 ተቋማት 92 አገልግሎቶችን ለመስጠት ታቅዶ እየተሰራ እንደሚገኝ ጠቅሰው፤ አሁን ላይ በዘጠኝ ተቋማት 48 አገልግሎቶችን መስጠት እንደተቻለም አስታውቀዋል። የአማራ ክልል ሲቪል ሰርቪስና ሰው ሃብት ልማት ቢሮ ኃላፊ ባንችዓምላክ ገብረማርያም፤ የአንድ ማዕከል አገልግሎት የመንግስት አስተዳደር ሪፎርምና የዲጂታል ኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ አካል ሆኖ እየተተገበረ ነው ብለዋል። የአንድ ማዕከል አገልግሎት አሰጣጡ የመንግስትንና የሕዝብን ትስስርን ይበልጥ በማጠናከር የመልካም አስተዳደርና የአገልግሎት አሰጣጥ ችግሮችን በዘላቂነት ለመፍታተ በጥናት ተለይቶ የተገባበት ተግባር መሆኑን አንስተዋል። በክልሉ አራት የፌደራልና አስር የክልል ተቋማት 54 አገልግሎቶችን እየሰጡ ሲሆን፤ በአንድ ወር ተኩል ጊዜ ውስጥ ከ10 ሺህ 400 በላይ ደንበኞችን ማስተናገድ እንደተቻለም አስረድተዋል። ከደንበኞች በተደረገ የዳሰሳ ጥናትም የአገልግሎት እርካታውን 95 በመቶ ማድረስ መቻሉም ተረጋግጧል ብለዋል።
ቴክኖሎጂን በመጠቀም ፈጣንና ቀልጣፋ አገልግሎት ለመስጠት የተጀመሩ ስራዎች ተጠናክረው ይቀጥላሉ
Nov 28, 2025 136
አዲስ አበባ፤ ህዳር 19/2018(ኢዜአ)፦ ቴክኖሎጂን በመጠቀም ፈጣንና ቀልጣፋ አገልግሎት ለመስጠት የተጀመሩ ስራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ የፌዴራል ዋና ኦዲተር መስሪያ ቤት ገለጸ፡፡ የመስሪያ ቤቱ ዋና ኦዲተር መሠረት ዳምጤ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ፤ መስሪያ ቤቱ የሀገሪቱን ውስን ሀብትና ንብረት ከብክነት ለማዳን እንዲሁም ብልሹ አሠራሮችን የመከላከል ተልዕኮውን አጠናክሮ መቀጠሉንም ተናግረዋል፡፡ በዚህም የፌዴራል መስሪያ ቤቶች የተበጀተላቸውን በጀት ለታለመለት ዓላማ ማዋላቸውን ኦዲት በማድረግ በማረጋገጥ ላይ መሆኑንም ተናግረዋል፡፡ በዚህም ፋይናንሻል ኦዲት፣ ክዋኔ ኦዲት፣ ልዩ ኦዲትን ጨምሮ በሌሎችም ጉዳዮች የኦዲት ስራ በመከናወን ላይ እንሚገኙ ገልጸዋል፡፡ መስሪያ ቤቱ ተጠያቂነትን ለማስፈንም ከገንዘብ ሚኒስቴር፣ ከፍትህ ሚኒስቴር እና ከስነ ምግብርና ፀረ-ሙስና ኮሚሽን ጋር በቅንጅት እየሰራ መሆኑን ዋና ኦዲተሯ ጠቅሰዋል። እንደ ኦዲት ግኝቱም መሸለም የሚገባቸው ተቋማት የሚሸለሙበትና ተጠያቂ የሚሆኑ ተቋማት የሚጠየቁበት አሠራር መዘርጋቱን ተናግረዋል፡፡ በኦዲት ግኝቱ መሠረት ከኃላፊነታቸው የተነሱና ተጠያቂ የሆኑ አመራሮች መኖራቸውን ለአብነት አንስተው፤ ከለውጡ ወዲህ የክዋኔ ኦዲት ቁጥርና የክትትል አቅም እየጨመረ መምጣቱን ጠቁመዋል። በቴክኖሎጂ የታገዘ ዲጂታል አሠራር ፈጣንና ቀልጣፋ አገልግሎት እንዲኖር፣ የገንዘብ ንክኪን ለማስቀረት እንዲሁም የአሠራር ስርዓትን በማዘመን ሙስናን ለመከላከል ፋይዳው የጎላ ነው ብለዋል። ይህም ሙስናና ብልሹ አሠራሮችን ለመቆጣጠር ትልቅ ጠቀሜታ ያለው መሆኑን ጠቁመው፤ ወቅቱ የሚፈልገውና ዓለም እየሄደበት ያለው አቅጣጫ መሆኑንም ተናግረዋል፡፡ መስሪያ ቤቱም አሠራሩን ለማዘመን ከአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት ጋር እየሰራ መሆኑን ጠቁመው፤ ቴክኖሎጂን በመጠቀም ፈጣንና ቀልጣፋ አገልግሎት ለመስጠት የተጀመሩ ስራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ ገልጸዋል።
ስልጠናው በፈጠራ የታገዘ ተግባራትን ለማከናወን አግዞናል - የኮደርስ ሰልጣኞች
Nov 28, 2025 93
ወልዲያ፤ ሕዳር 19/2018(ኢዜአ)፡- በኢትዮ ኮደርስ ስልጠና የተመቻቸላቸውን ዕድል በመጠቀም በፈጠራ የታገዘ ተግባራትን ለማከናወን እንዳገዛቸው በሰሜን ወሎ ዞን የኮደርስ ሰልጣኞች ገለጹ። የ "አምስት ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ኮደርስ" ስልጠና ኢንሼቲቭ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ይፋ የተደረገ የዲጂታል ክሕሎት ማሳደጊያ መረሃ ግብር ነው። "ትውልድ ይማር፣ ይሰልጥን ፣ ከዓለም ጋር ይፎካከር" በሚል እሳቤ መርሃ ግብሩ በኢትዮጵያ የተለያዩ አካባቢዎች እየተካሄደ ሲሆኑ፤ ከእነዚህም በአማራ ክልል የሰሜን ወሎ ዞን ይገኝበታል። በሰሜን ወሎ ዞን ባለፉት አራት ወራት ከሁለት ሺህ በላይ ወጣቶችና ሌሎች የሕብረተሰብ ክፍሎች የኮደርስ ስልጠናን በብቃት በማጠናቀቅ የማረጋገጫ ሰርቲፊኬት መውሰዳቸውን የዞኑ አስተዳደር አስታውቋል። ስልጠናውን ካጠናቀቁት መካከል የዞኑ የመንግሰት ኮሙኒኬሽን መምሪያ ባለሙያ የሆኑት ታደሰ አብዬ ለኢዜአ በሰጡት አስተያየት፤ ስልጠናው በፈጠራ የታገዘ ተግባራትን ለማከናወን አቅም ፈጥሮልኛል ብለዋል። በተለይ የኮምፒውተር ስራን አቅልሎ ለመስራትና ከወረቀት የተላቀቀ ዲጂታላይዜሽን አሰራርን መተግበር የሚያስችል እውቀት እንዳገኙበት ተናግረዋል። የኢትዮ ኮደርስ ስልጠና የአገልግሎት አስጣጥን የሚያቀላጥፍ ነው ያሉት ደግሞ ሌላው ሰልጣኝ አቶ ሰለሞን አሰፋ ናቸው። ስልጠናው ሁለት ወራት እንደወሰደባቸው ጠቅሰው፤ ቀደም ሲል ያላወቅኳቸውን የመረጃ አያያዝና ሌሎች ዕውቀቶችን እንዳገኝ አግዞኛል ብለዋል። ስልጠናው ቀልጣፋ አገልግሎት ለመስጠትና የመልካም አስተዳደርን ማስፈን የሚያስችል በመሆኑ ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበትም አመልክተዋል። በሰሜን ወሎ ዞን አስተዳደር የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ቡድን መሪ አማኑኤል ሮብሶ ለኢዜአ እንዳሉት፤ ሕብረተሰቡን በተለይም ወጣቱን በኮደርስ ስልጠና ተጠቃሚ ለማድረግ እየተሰራ ነው። የመርሃ ግብሩ ዓላማ ወጣቱ ትውልድ እንዲሁም አመራሩና ሠራተኛው በዲጂታል ኢኮኖሚ ውስጥ መሳተፍ የሚያስችላቸውን የዲጂታል ክህሎት እንዲኖራቸው ለማመቻቸት እንደሆነ ገልጸዋል። በበጀት ዓመቱም ከ25ሺህ በላይ የሕብረተሰብ ክፍሎችን በኮደርስ ለማሰልጠን ታቅዶ በተደረገ ጥረት በአራት ወራት ውስጥ ከሁለት ሺህ በላይ ማሰልጠን መቻሉን አስታውቀዋል። በፕሮግራሚንግ ልማት፣ በዳታ ሳይንስ፣ በአንድሮይድ ማበልፀግና በአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ መሠረታዊ ከህሎትን ለማስጨበጥ የተሰጠውን ስልጠና ላጠናቀቁ ሰርትፍኬት እንዲያገኙ መደረጉን ተናግረዋል። በቀሪ ወራትም የስልጠና ማዕከላትን በማስፋት የታቀደውን ለማሳካት ሁሉን አቀፍ ጥረት እንደሚደረግ ገልጸዋል። ለስልጠናው ስኬት በዞንና በወረዳ የሚገኙ የአይ ሲቲ ማዕከላት፣ የቴክኒክና ሙያ ማሰልጠኛ ኮሌጆች፣ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችና የወልዲያ ዩኒቨርሲቲ አይሲቲ ማዕከላት አገልግሎት እየሰጡ መሆኑም ተመልክቷል።
ስፖርት
በፕሪሚየር ሊጉ ማንችስተር ሲቲ ሊድስ ዩናይትድን በማሸነፍ ደረጃውን ወደ ሁለተኛ ከፍ አደረገ
Nov 29, 2025 39
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፦ በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ የ 13ኛ ሳምንት መርሃ ግብር ማንችስተር ሲቲ ሊድስ ዩናይትድን 3 ለ 2 አሸንፏል። ማምሻውን በኢትሃድ ስታዲየም በተካሄደው ጨዋታ ፊል ፎደን ሁለት ግቦችን ሲያስቆጥር ጆሽኮ ግቫርዲዮል ቀሪዋን ጎል ከመረብ ላይ አሳርፏል። ዶምኒክ ካልቨርት-ሉዊን እና ሉካስ ንሜቻ ለሊድስ ግቦቹን አስቆጥረዋል። ውጤቱን ተከትሎ በሊጉ ስምንተኛ ድሉን ያስመዘገበው ማንችስተር ሲቲ በ25 ነጥብ ደረጃውን ከሶስተኛ ወደ ሁለተኛ ከፍ አድርጓል። በአንጻሩ በውድድር ዓመቱ ስምንተኛ ሽንፈቱን ያስተናገደው ሊድስ ዩናይትድ በ11 ነጥብ 18ኛ ደረጃን ይዞ ወራጅ ቀጠና ውስጥ ይገኛል። ፎደን በ59ኛው ሰከንድ ያስቆጠራት ጎል የውድድር ዓመቱ ፈጣን ጎል ሆኖ ተመዝግቧል። በሌሎች ጨዋታዎች ብሬንትፎርድ በርንሌይን 3 ለ 1 እና ሰንደርላንድ ቦርንማውዝ 3 ለ 2 አሸንፈዋል። የሊጉ የ13ኛ ሳምንት መርሃ ግብር ኤቨርተን ከኒውካስትል ዩናይትድ ከምሽቱ 2 ሰዓት ከ30 እና ቶተንሃም ሆትስፐርስ ከፉልሃም ከምሽቱ 5 ሰዓት ላይ ይጫወታሉ።
በዞኑ ሁሉም ወረዳዎች የስፖርት ማዘውተሪያ ማዕከላትን ተደራሽ ለማድረግ እየተሰራ ነው
Nov 29, 2025 62
አምቦ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡--በምዕራብ ሸዋ ዞን ሁሉም ወረዳዎች የስፖርት ማዘውተሪያ እና የወጣቶች ማዕከላትን ተደራሽ ለማድረግ መታቀዱን የዞኑ አስተዳደር አስታወቀ። የዞኑ ስፖርት ምክር ቤት 23ኛ መደበኛ ጉባኤ ''ስፖርት ለልማትና ለሀገር ማንሰራራት ወሳኝ ነው'' በሚል መሪ ሀሳብ ተካሄዷል። በዚሁ ጊዜ የምዕራብ ሸዋ ዞን ዋና አስተዳዳሪ እና የምክር ቤቱ ሰብሳቢ አቶ ዲዳ ጉደታ እንዳሉት፤ በዞኑ ወጣቱ ትውልድ የስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራዎችን እንዲያገኝ ህብረተሰቡን ያሳተፈ ሥራ እየተሰራ ነው። በተለይም በበጀት ዓመቱ በዞኑ በሚገኙ በሁሉም ወረዳዎች በቀበሌ ደረጃ የስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራ ለመገንባት ታቅዶ ሥራዎች መጀመራቸውን ገልጸዋል። ለስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራው ግንባታ በቀበሌ ደረጃ አንድ ሄክታር መሬት እየተዘጋጀ መሆኑን ገልጸው ማዘውተሪያ ስፍራው ለሁሉም የስፖርት አይነቶች በሚሆን መልኩ ይገነባል ብለዋል። ይህ እንቅስቃሴ ወደፊት አገርን መወከል የሚችሉ ተተኪ ስፖርተኞችን ለማፍራት የሚያግዝ መሆኑንም ጠቅሰዋል። እቅዱን ለማሳካትም ከህዝብ ተሳትፎ ባሻገር የባለሀብቶችና የትምህርት ቤቶች ተሳትፎ መጠናከር እንዳለበትም አውስተዋል። የዞኑ ወጣቶችና ስፖርት ጽህፈት ቤት ኃላፊ እና የስፖርት ምክር ቤቱ ጸሐፊ አቶ ምስጋና ከበደ በበኩላቸው፤ ስፖርት ጤናማና አምራች ዜጋን ለማፍራት ያለው ፋይዳ ከፍተኛ በመሆኑ ዘርፉን ለማጠናከር ትኩረት ተደርጓል ብለዋል። በዞኑ ሁሉም አካባቢዎች የተጀመሩ የስፖርት መሰረተ ልማት ግንባታ ስራዎች ተጠናቀው አገልግሎት እንዲሰጡ ርብርብ እንደሚደረግም አመልክተዋል። በጉባኤው ላይ ከተሳተፉት መካከል አቶ ከበደ ሀይሉ እንዳሉት፤ የስፖርት ዘርፉን ለማሳደግ የተጀመሩ እንቅስቃሴዎች አበረታች ናቸው። በቀጣይም በዞኑ የሚከናወኑ የስፖርት መሰረተ ልማት ዝርጋታ ስራዎች እንዲፋጠኑ የበኩላቸውን እንደሚወጡ አመልክተዋል። ሌላው የጉባኤው ተሳታፊ አቶ አለሙ ዳማሳ፤ በዘርፉ የተገኙ ጠንካራ ጎኖችን ማስቀጠል እና ደካሞ ጎኖችን ማረም እንደሚገባ ተናግረዋል። በጉባኤው ማጠቃለያ ላይ በጊንጪ ከተማ ለተመሰረተውና 'ሌንጮታ ጭልሞ' ለተባለ የእግር ኳስ ክለብ ማጠናከሪያ የሚውል 1 ሚሊዮን ብር በጀት ተመድቧል። ለዞኑ የስፖርት እድገት የተሻለ አበርክቶ ለነበራቸው አካላትም እውቅና ተሰጥቷል።
በሴቶች ፕሪሚየር ሊግ ኢትዮ ኤሌክትሪክ አርባምንጭ ከተማን በማሸነፍ መሪነቱን አጠናከረ
Nov 29, 2025 48
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፦ በኢትዮጵያ ሴቶች ፕሪሚየር ሊግ የዘጠነኛ ሳምንት መርሃ ግብር ኢትዮ ኤሌክትሪክ አርባምንጭ ከተማን 2 ለ 0 አሸንፏል። በአበበ ቢቂላ መታሰቢያ ስታዲየም በተካሄደው ጨዋታ ዙፋን ደፈርሻ እና ማህሌት ምትኩ የማሸነፊያ ግቦቹን አስቆጥረዋል። በሊጉ ዘጠነኛ ድሉን ያስመዘገበው ኢትዮ ኤሌክትሪክ በ27 ነጥብ የሊጉን መሪነት አጠናክሯል። በአንጻሩ በውድድር ዓመቱ ስድስተኛ ሽንፈቱን ያስተናገደው አርባምንጭ ከተማ በሰባት ነጥብ 11ኛ ደረጃን ይዟል። ዛሬ በተደረገ ሌላኛው የሊጉ ጨዋታ ሸገር ከተማ ልደታ ክፍለ ከተማን 1 ለ 0 አሸንፏል።
የኢፌዴሪ አየር ኃይል 90ኛ ዓመት የምስረታ በዓል የ10 ኪሎ ሜትር ሩጫ ነገ በቢሾፍቱ ይካሄዳል
Nov 29, 2025 54
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፦ የኢፌዴሪ አየር ኃይል 90ኛ ዓመት የምስረታ በዓል በማስመልከት የተዘጋጀው ቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ የ10 ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ ነገ በቢሾፍቱ ከተማ ይደረጋል። የኢፌዴሪ አየር ኃይል 90ኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን በተለያዩ ዝግጅቶች እያከበረ ይገኛል። የምስረታ በዓሉ አካል የሆነው ቢሾፍቱ ዓለም አቀፍ የ10 ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ ነገ ሕዳር 21 ቀን 2018 ዓ.ም ይካሄዳል። በውድድሩ ላይ ከ25 ሺህ ሰው በላይ እንደሚሳተፍ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን አስታውቋል። በጎዳና ላይ ሩጫው ከጎረቤት ሀገራት ጭምር አትሌቶች እንደሚሳተፉ ተገልጿል። በሩጫው ሁለቱም ጾታዎች ለሚያሸንፉ ተወዳዳሪዎች በተመሳሳይ 500 ሺህ ብር ሽልማት ይበረከትላቸዋል። ሁለተኛ ደረጃን ይዘው ለሚያጠናቅቁ250 ሺህ ብር፣ ሶስተኛ ደረጃ ለሚወጡ 100 ሺህ ብር፣ አራተኛ ለሚወጡ 50 ሺህ ብር እና አምስተኛ ለሚወጡ አትሌቶች የ25 ሺህ ብር ሽልማት እንደሚበረከትላቸውም ተገልጿል። በክለብ ደረጃ በሁለቱም ጾታዎች አንደኛ ለሚወጡ አትሌቶች የ100 ሺህ ብር ተሸላሚ እንደሚሆኑም ፌዴሬሽኑ ገልጿል። የኢፌዴሪ አየር ኃይል ዋና አዛዥ ሌተናል ጄኔራል ይልማ መርዳሳ የአየር ኃይል 90ኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን አከባበር በማስመልከት በቅርቡ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ለኢትዮጵያ አየር ኃይል በሙሉ አቅሜ ሮጣለሁ" በሚል መሪ ሀሳብ 10 ኪሎ ሜትር ሩጫ እንደሚካሄድ ገልጸዋል። ሩጫው በየዓመቱ ቋሚ ሆኖ የሚቀጥል መሆኑን በመጥቀስ በሩጫው ሁሉም መሳተፍ እንደሚችል ጠቁመዋል።
አካባቢ ጥበቃ
ከኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ
Nov 29, 2025 46
በአሁን ወቅት በአፋር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት በኤርታሌ አካባቢ ልዩ ቦታው ሃይሊ ጉብ በተባለ ስፍራ የተከሰተውን የእሳተ ገሞራ ፍንዳታ (Volcanic Eruption) አስመልክቶ በማዕድን ሚኒስቴር ከኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ የኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት የተለያዩ የስነ ምድር የምርምር ስራዎችን እየሰራ የሚገኝ የምርምር ተቋም ሲሆን የስነ-ምድር አደጋዎችንም የማጥናት ተልኮ እንዳለው ይታወቃል፡፡ ይሀንን ምርምር ለመከወንም ሃገር ውስጥና ከሃገር ውጭ ካሉ የተለያዩ የመንግስት መስሪያ ቤቶች እና ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ጋር በጋራ በመሆን እየሰራ ይገኛል፡፡ በአሁን ወቅት በአፋር ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት በኤርታሌ አካባቢ ልዩ ቦታው ሃይሊ ጉብ በተባለ ስፍራ ሀዳር 14/2018 ዓ.ም ጠዋት አራት ሰዓት አካባቢ የእሳተ ገሞራ ፍንዳታ(Volcanic Eruption) እንደተከሰተ ይታወቃል። ይህ የእሳተ ገሞራ ፈንዳታ ከመከሰቱ በፊት ከሃምሌ 2017 ዓ.ም ጀምሮ የተለያዩ ለእሳተ ገሞራ ፍንዳታ መከሰት አመላካች ምልክቶችን በቅርበት የመከታተል፣ መረጃዎችን የማሰባሰብና መረጃዎችን የመስጠት ስራ ሲሰራ ቆይቷል፡፡ አሁን ላይ የእሳተ ገሞራ ፍንዳታው ያለበትን ሁኔታ የሚመለከትና የሚያጠና የጥናት ቡድን ተቋቁሞ ወደ ቦታው በመላክ ጥናት እያደረገ የሚገኝ ሲሆን አሁን በቦታው ላይ ያለው ሁኔታ በአንጻራዊነት የተረጋጋ ስለሆነ ማሀበረሰቡ ተረጋግቶ ስራውን እንዲያከናውን እያሳሰብን በሃገር ውስጥና ከሃገር ዉጭ ካሉ ተቋማትና ተመራማሪዎች ጋር በጋራ እየተሰራ ያለው የምርምር ስራ ሲጠናቀቅ ተጨማሪ መግለጫ የምንሰጥ ይሆናል፡፡ የኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ኢጃራ ተስፋዬ አዲስ አበባ፡ ኢትዮጵያ
ኢትዮጵያ ለሌሎች ሀገራት ምሳሌ የሆኑ የአየር ንብረት ለውጥ መከላከል ተግባራትን እያከናወነች ነው
Nov 29, 2025 55
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፦ ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖ ምላሽና መከላከል ለሌሎች ሀገራት ምሳሌ የሆኑ ተግባራትን እያከናወነች እንደምትገኝ በኢትዮጵያ የኢጋድ ተጠሪ አበባው ቢሆነኝ ገለፁ። ሦስተኛው የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት (ኢጋድ) የሚዲያ ሽልማት መርኃ ግብር በአዲስ አበባ መካሄድ ጀምሯል፡፡ በኢትዮጵያ የኢጋድ ተጠሪ አበባው ቢሆነኝ በዚሁ ወቅት፤ የ2025 የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት በተለያዩ መርሐ ግብሮች ይካሄዳል ብለዋል፡፡ በዛሬው ዕለት የቀጣናው ሀገራት በአየር ንብረት ለውጥ ዙሪያ የሚያከናውኗቸውን ተግባራት በሚመለከት የባለድርሻ አካላት ፓናል ውይይቶች፣ የልምድ ልውውጥና የጉብኝት መረሃ ግብሮች እየተካሄዱ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖ ቅነሳና መከላከል ዙሪያ እያከናወነች ያለው ተግባር በእጅጉ የሚበረታታና ለሌሎች ሀገራትም ሁነኛ ምሳሌ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ የኢትዮጵያ ውጤታማ ተግባራት የቀጣናውና የአፍሪካ ሀገራት ለአየር ንብረት ለውጥ ምላሽ ለመስጠት በቁርጠኝነት እንዲሰሩ መነሳሳትን እንደሚፈጥርም ጠቁመዋል፡፡ የኢጋድ አባል ሀገራት የአየር ንብረት ለውጥ የሚያስከትለውን ተፅእኖ ቀድሞ መከላከል የሚያስችል አቅም መገንባት ላይ ትብብራቸውን ማጠናከር እንደሚገባቸው አመላክተዋል። የሚዲያ ሽልማት መርሃ ግብሩ ከውድድር ባለፈ በኢጋድ ቀጣና እና በአህጉሪቱ በአየር ንብረት ለውጥ ዙሪያ የሚያጋጥሙ ውስብስብ ችግሮችንና ተግባራዊ መፍትሔዎችን ለማመላከት የሚረዳ ስለመሆኑ ተናግረዋል። እነዚህና መሠል የጋራ ትብብርን የሚያጠናክሩ ተግባራትን በማስቀጠል በአፍሪካ የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖ ቅነሳና የመከላከል ሥራዎችን በትኩረት ማጠናከር ይገባል ብለዋል።
ኢትዮጵያ በቀጣናው የንጹህ ኢነርጂ ማዕከል የሚያደርጋትን የአረንጓዴ ልማት እንቅስቃሴ እያደረገች ነው
Nov 29, 2025 77
አዲስ አበባ፤ ህዳር 20/2018(ኢዜአ)፦ ኢትዮጵያ በቀጣናው የንጹህ ኢነርጂ ማዕከል የሚያደርጋትን የአረንጓዴ ልማት እንቅስቃሴ እያደረገች መሆኑን የፕላንና ልማት ሚኒስትር ዴኤታ ስዩም መኮንን ገለጹ፡፡ ሶስተኛው የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት(ኢጋድ) ሚዲያ አዋርድ መርሃ ግብር በአዲስ አበባ መካሄድ የጀመረ ሲሆን፤ በዚህ መርሃ ግብር ፐልስ ኦፍ አፍሪካ(pulse of Africa) የሚዲያ አጋር ነው፡፡ የፕላንና ልማት ሚኒስትር ዴኤታ ስዩም መኮንን በዚህ ወቅት እንደገለጹት፤ ኢጋድ የአየር ንብረት ለውጥ ተጽዕኖን በመቋቋም ዙሪያ ግንዛቤ መፍጠር የሚያስችል የሚዲያ አዋርድ በማዘጋጀቱ የላቀ ምስጋና ይገባዋል፡፡ የኢጋድ ሚዲያ አዋርድ ቀጣናዊ ትብብርን በማጠናከር የአየር ንብረት ለውጥ ተጽዕኖን ለመቋቋም መሳኝ መሆኑንም አንስተዋል፡፡ የአየር ንብረት ለውጥ የአፍሪካን ነባራዊ ሁኔታ እየቀየረ መሆኑን በማንሳት፤ ድርቅ፣ ያልተጠበቀ ዝናብ፣ ጎርፍና ከፍተኛ ሙቀት በአህጉሪቱ ገሀድ መሆኑን አንስተዋል፡፡ በተለይም በአርብቶና ከፊል አርብቶ አደር አካቢዎች፣ በዝቅተኛ ስፍራዎች የዜጎችን ህይወት እየፈተነ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ አፍሪካ ለአየር ንብረት ለውጥ ተጽዕኖ ዝቅተኛ አስተዋጽኦ ቢኖራትም ከፍተኛ ተጎጂ መሆኗን አንስተው፤ ችግሩን ለመፍታት የጋራ ጥረት ይጠይቃል ብለዋል፡፡ ለዚህ ደግሞ ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር የግብርና ስርዓት፣ ፈጠራን መሰረተ ያደረገ የታዳሽ ኃይል ልማት፣ ማህበረሰብ ተኮር የማገገሚያ ስልቶችን መጠቀም እንደሚገባ አስገንዝበዋል፡፡ ከዚህ አኳያ ኢትዮጵያ በአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር በሰባት ዓመታት ውስጥ ከ48 ቢሊየን በላይ ችግኞችን መትከሏን አስታውሰዋል፡፡ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን ጨምሮ ከእንፋሎት፣ ከፀሀይና ከንፋስ የታዳሽ ኃይል ልማት ተጨባጭ ውጤት እየተመዘገበ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በመሆኑም ኢትዮጵያ በቀጣናው የንጹህ ኃይል ማዕከል የሚያደርጋትን የአረንጓዴ ልማት እንቅስቃሴ እያደረገች መሆኑን ጠቁመው ይህም ለጎረቤት ሀገራት ኃይል በማቅረብ ቀጣናዊ ትብብርና ትስስርን ለማጠናከር የጎላ አበርክቶ አለው ነው ያሉት፡፡ ኢጋድ የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖን መቋቋም የሚያስችል የቅድመ ማስጠንቀቂያ ስትራቴጂ በመንደፍ ለዜጎች የበለጸገ ነገን ለማስተላለፍ በሚደረገው ጥረት ሚናውን እየተወጣ መሆኑን አንስተዋል፡፡ የኢጋድ ሚዲየ አዋርድ ለጋዜጠኞች እውቅና በመስጠት የሚዲያን አቅም እንደሚያሳደግ ገልጸው፤ የዘመኑን አንገብጋቢ የአየር ንብረት ለውጥ ለመቋቋም በጋራ መስራት እንደሚገባም አስገንዝበዋል፡፡ በኢትዮጵያ የኢጋድ ተጠሪ አበባው ቢሆነኝ እንደገለጹት፤ በመርሃ ግብሩ የቀጣናው ሀገራት በአየር ንብረት ለውጥ ዙሪያ የሚያከናውኗቸውን ተግባራት የሚመለከት ምክክርና ጉብኝት ይካሔዳል። ኢትዮጵያ በቀጣናዊ ትብብር፣ በሰላም ግንባታ፣ በአረንጓዴ ልማትና በመሰረተ ልማት ግንባታ ያሳየችው እመርታ በሳል አመራር እንዳላት የሚያመላክት ስለመሆኑ ነው የገለጹት። ይህም ለኢጋድ አባል አገራት ትልቅ ኩራት ከመሆን ባለፈ ኢትዮጵያ ለቀጣናው ሀገራት ምሳሌ የሆነ የአየር ንብረት ለውጥ መከላከል ተግባራትን እያከናወነች መሆኑን ያመለክታል ብለዋል። አዲስ አበባ ሶስተኛው የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት(ኢጋድ) ሚዲያ አዋርድ እንድታዘጋጅ መመረጧ ለአባል ሃገራቱ ትልቅ መነሳሳትን የሚፈጥር መሆኑንም ገልጸዋል።
ሶስተኛው የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት ዛሬ እና ነገ በአዲስ አበባ ይካሄዳል
Nov 29, 2025 92
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 20/2018 (ኢዜአ)፡- የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት ባለስልጣን (ኢጋድ) የ2025 የሚዲያ ሽልማት ዛሬ እና ነገ በአዲስ አበባ ስካይ ላይት ሆቴል ይደረጋል። የሽልማት ስነ ስርዓቱ “ ውጤታማ የአየር ንብረት ዘገባ ደህንነቱ ለተረጋገጠ፣ ጠንካራ እና የተረጋጋ ቀጣና” በሚል መሪ ሀሳብ የሚከናወን ነው። ኢጋድ ቀጣናዊ ሁነቱን ያዘጋጀው ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር በመተባበር ነው። ፐልስ ኦፍ አፍሪካ ሚዲያ የሽልማቱ ብቸኛ የሚዲያ አጋር ነው። የአፍሪካ ኢምፖርት እና ኤክስፖርት ባንክ (አፍሪኤግዚም ባንክ) ለፕሮግራሙ ድጋፍ እንደሚያደርጉም አስታውቋል። የዚህ ዓመት ሽልማት በአፍሪካ ቀንድ ውጤታማ የአየር ንብረት ትርክትን ለቀረጹ ጋዜጠኞች እና የፊልም ባለሙያዎች እውቅና የሚሰጥ ነው። የሁለት ቀን ሁነቱ የአየር ንብረት ጠንካራ ዘገባዎች እና ሀሳቦች የሚቀርቡበት እንዲሁም ቀጣናዊ ትብብር ጎልቶ የሚታይበት መሆኑን ኢጋድ ለኢዜአ በላከው መረጃ አመልክቷል። የ2025 የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት በ10 ዘርፎች የሚከናወን ነው። የህትመት ጋዜጠኝነት፣ የሬዲዮ ጋዜጠኝነት፣ የቴሌቪዥን ጋዜጠኝነት፣ ዲጂታል ሚዲያ፣ ፎቶ ግራፈር፣ ሀገር በቀል/ ብሄራዊ ቋንቋ ዘገባ፣ የዓመቱ ተጽእኖ ፈጣሪ/ የይዘት ቀራጭ፣ የማህበራዊ ሚዲያ ተጽእኖ ፈጣሪዎች እና የእድሜ ዘመን ሽልማት የሽልማት ዘርፎቹ ናቸው። የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት ከእ.አ.አ 2023 ጀምሮ እየተካሄደ የሚገኝ ዓመታዊ ሁነት ነው። የ2023 ሽልማት በጅቡቲ፣ የ2024ቱ በኬንያ ናይሮቢ መካሄዱም ይታወሳል።
ዓለም አቀፍ ዜናዎች
የአፍሪካን ዘላቂ የልማት ግቦች ለማሳካት ዓለም አቀፍ ትብብርን በማጠናከር በቁርጠኝነት መስራት ያስፈልጋል
Nov 21, 2025 432
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 12/2018(ኢዜአ)፦ የአፍሪካን ዘላቂ የልማት ግቦች ለማሳካት በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ ዓለም አቀፍ ትብብርን በማጠናከር በቁርጠኝነት መስራት እንደሚያስፈልግ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን ገለጸ። በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን አዘጋጅነት የ2025 የአፍሪካ ዘላቂ የልማት ሪፖርት ዋና ዋና ግኝቶችና የፖሊሲ ምክረ ሃሳቦች ላይ የዌብናር ውይይት ተካሂዷል። በመድረኩም የአፍሪካ ሕብረት አባል ሀገራት ወሳኔ ሰጪዎች፣ ቀጣናዊ የኢኮኖሚ ማህበረሰቦች፣ ዓለም አቀፍ ተቋማት፣ የገንዘብ ተቋማት፣ ተመራማሪዎችና የልማት አጋሮች ተሳትፈዋል። በመንግስታቱ ድርጅት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን የልማት ዕቅድ ክፍል ኃላፊ ኦዬባንኬ አበጂሪን፤ የምንፈልጋትን አፍሪካ ዕውን ለማድረግ በዘላቂ የልማት ግቦች ላይ በትብብር መስራት ያስፈልጋል ብለዋል። የአፍሪካ ሀገራት የ2030 ዘላቂ የልማት አጀንዳና የአፍሪካ ሕብረት አጀንዳ 2063 አፈፃጸም ሂደትን የሚከታተል የሪፖርት ሥርዓት መኖሩንም ገልጸዋል። እ.ኤ.አ በ2017 የተጀመረው የአፍሪካ ዘላቂ ልማት ሪፖርት ክትትል ሥርዓትም የአህጉሪቷን ዘላቂና ቁልፍ የልማት ማዕቀፎች አፈፃጸም የሚገመገምበትን መድረክ በማመቻቸት ወሳኝ ሚና እየተጫወተ መሆኑን ተናግረዋል። እ.ኤ.አ የ2025 የአፍሪካ ዘላቂ ልማት ሪፖርት መድረክም የአህጉሪቷ ልማት በሳይንስና ማስረጃ የተመሰረቱ የመፍትሔ አፈፃጸሞችን ያመላከተ መሆኑን አስገንዝበዋል። ሪፖርቱም የአፍሪካ ዕድገት በጤና፣ በሥርዓተ ፆታ እኩልነት፣ በኢኮኖሚ ዕድገት፣ በውቅያኖስ ጥበቃና ዓለም አቀፍ ሽርክና ጋር በአፍሪካ ሀገራት እ.ኤ.አ የ2030 ዘላቂ የልማት ግብና የአፍሪካ ሕብረት አጀንዳ 2063 ወሳኝ አካል መሆኑን አስረድተዋል። የአህጉሪቷን ዘላቂ የልማት ግቦች ለማሳካትም በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ የትብብር ሥርዓትን በማጠናከር በቁርጠኝነት ሊሰሩ እንደሚገባ አስገንዝበዋል። የ2025 የአፍሪካ ዘላቂ ልማት ሪፖርትም ወሳኝ የአፈፃጸም ግኝቶችን በማረም የፖሊሲ ምክረ ሃሳቦችን በሚገባ ለመተግበር አቅም እንደሚፈጥር አስረድተዋል። በመድረኩም የአህጉሪቷን ዘላቂ የልማት ግቦችና አጀንዳዎች የአፈፃጸም ስኬት ልምድና ተሞክሮ በመለዋወጥ የፖሊሲ አቅጣጫዎችን ለመቅረጽ የሚችል ተግባቦት መፈጠሩን አስገንዝበዋል። በቀጣይም የአህጉሪቷን የልማት ግቦች ለማሳካትም አዲስ ዓለም የፋይናንስ ድጋፍ ማዕቀፍ አስፈላጊነትን ታሳቢ በማድረግ በትኩረት የሚሰራበት ጉዳይ መሆኑን አብራርተዋል። መድረኩም ብሔራዊና ቀጣናዊ የልማት ስኬት አፈፃጸም የአሰራር ስርዓቶችን በመፈተሽ ዕድሎችን በማስፋት የአህጉሪቷን ዘላቂ የልማት አጀንዳዎ ማሳካት እንደሚያስፈልግም አጽንኦት ሰጥተዋል።
የአፍሪካ ህብረት እና ማሌዥያ የአጋርነት አድማሳቸውን ለማስፋት እንደሚሰሩ ገለጹ
Nov 20, 2025 361
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 11/2018(ኢዜአ)፦ የአፍሪካ ህብረት እና ማሌዥያ በትምህርት እና ዲጂታል ዘርፍ ጨምሮ በተለያዩ መስኮች ያላቸውን አጋርነት ለማጠናከር በቅርበት እንደሚሰሩ አስታወቁ። የማሌዥያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዳቶ ሰሪ አንዋር ቢን ኢብራሂም በአፍሪካ ህብረት ዋና ኮሚሽን ዛሬ ይፋዊ የስራ ጉብኝት አድርገዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ህብረቱን የጎበኙ የመጀመሪያ ማሌዥያ መሪ ሆነዋል። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሊቀ መንበር መሐሙድ አሊ ዩሱፍ ከማሌዥያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዳቶ ሰሪ አንዋር ቢን ኢብራሂም ጋር ተወያይተዋል። ውይይቱ ሁለቱ ወገኖች በተለያዩ መስኮች ያላቸውን አጋርነት ማጠናከርን ያለመ ነው። ሊቀመንበሩ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጉብኝት የአፍሪካ እና ማሌዥያ ትብበር ውስጥ ታሪካዊና የሁለቱን ወገኖች ስትራቴጂካዊ ትብብር እንደሚያጠናክር አመልክተዋል። እ.አ.አ በ2024 የአፍሪካ እና ማሌዥያ የንግድ ልውወጥ መጠን 7 ነጥብ 5 ቢሊዮን የአሜሪካን ዶላር መድረሱን ጠቅሰው፤ ይህም በዘርፉ ያለው ትብብር እየተጠናከረ መምጣቱን የሚያሳይ ነው ብለዋል። ትምህርት የሁለቱ ወገኖች አጋርነት ዋነኛ ምሰሶ መሆኑንና ከእ.አ.አ 2012 አንስቶ ከ40 ሺህ በላይ አፍሪካውያን በማሌዥያ ትምህርታቸውን መከታተላቸውን ገልጸዋል። ማሌዥያ ቀጣይ የደቡብ ምስራቅ እስያ ሀገራት ሊቀ መንበር መሆኗ እና ብሪክስን ለመቀላቀል ያላት ፍላጎት ኢንቨስትመንትን ጨምሮ ከአፍሪካ ጋር ያለውን ትብብር ለማጠናከር መልካም አጋጣሚ ይፈጥራል ነው ያሉት። ሁለቱ ወገኖች በዲጂታል ኢኖቬሽን፣ በግብርና ማቀነባበሪያ ልማት፣ በደቡብ ደቡብ ንግድ እና ትምህርት ዘርፍ ያላቸውን አጋርነት ለማጠናከር ያላቸውን የጋራ ቁርጠኝነት ገልጸዋል። ሊቀ መንበሩ የአፍሪካ ህብረት እና ማሌዥያ ዓመታዊ ምክክር እ.አ.አ በ2026 እንዲካሄድ ሀሳብ አቅርበዋል። የማሌዥያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዳቶ ሰሪ አንዋር ቢን ኢብራሂም በበኩላቸው፤ ማሌዥያ እና አፍሪካ ንግድ፣ ግብርና እና ትምህርትን ጨምሮ በቁልፍ ጉዳዮች ትብብር እያደገ መምጣታቸውን አመልክተዋል። ሁለቱ ወገኖች ያላቸውን የትብብር አድማስ በማስፋት የጋራ ተጠቃሚነታቸውን ለማረጋገጥ መስራት እንደሚገባቸው መግለጻቸውን ኢዜአ ከአፍሪካ ህብረት ያገኘው መረጃ ያመለክታል። በውይይቱ ላይ የማሌዥያ መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት ተሳትፈዋል። የአፍሪካ ህብረት እና ማሌዥያ የአጋርነታቸውን አድማስ ለማስፋት እንደሚሰሩ ገልጸዋል::
ለሱዳን ግጭት ዓለም አቀፍ የተቀናጀ የተግባር ምላሽ ያስፈልጋል- ወርቅነህ ገበየሁ (ዶ/ር)
Nov 19, 2025 469
አዲስ አበባ፤ ሕዳር 10/2018(ኢዜአ)፦ የሱዳን ግጭት ዘላቂ መፍትሄ እንዲያገኝ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የተቀናጀ ምላሽ እንዲሰጥ የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት ባለስልጣን (ኢጋድ) ወርቅነህ ገበየሁ (ዶ/ር) ጥሪ አቀረቡ። የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት ባለስልጣን (ኢጋድ) ያዘጋጀው ሁለተኛ የሱዳን የልዩ ልዑኮች ፎረም ዛሬ በጅቡቲ ተካሄዷል። በፎረሙ ላይ የኢጋድ ዋና ፀሐፊ ወርቅነህ ገበየሁ (ዶ/ር)፣ ቀጣናዊ እና ዓለም አቀፍ ተዋንያን ተሳትፈዋል። ፎረሙ በሱዳን ላለው ቀውስ የተቀናጀ መልስ መስጠት በሚቻልበት ሁኔታ ላይ ያተኮረ ነው። የኢጋድ ዋና ፀሐፊ ወርቅነህ ገበየሁ (ዶ/ር) በፎረሙ መክፈቻ ላይ ባደረጉት ንግግር የሱዳን ሰላም በሱዳናውያን የሚመራ፣ ቀጣናዊ ትብብር የተረጋገጠበት እና ዓለም በአንድ ድምጽ የሚደግፈው ሊሆን እንደሚገባ አመልክተዋል። በሱዳን ያለውን ግጭት ለማስቆም፣ ንጹሃን ዜጎችን ለመጠበቅ እና የኢጋድ ቀጣናን የተረጋጋ ለማድረግ በቅንጅት መስራት እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል። ዋና ፀሐፊው ኢጋድ ከአፍሪካ ህብረት እና ዓለም አቀፍ አጋሮች ጋር በመሆን በሱዳን የተኩስ አቁም ስምምነት ላይ እንዲደረስ፣ የሰብዓዊ እርዳታ መተላለፊያ እንዲከፈት እና ተአማኒነት ያለው የስልጣን ሽግግር እንዲኖር በቁርጠኝነት ይሰራል ብለዋል። ኢጋድ ሱዳናውያን በሀገራቸው ሰላም እና ደህንነት እንዲረጋገጥ እንዲሁም ክብራቸው እንዲጠበቅ ያላቸው መሻት እንዲሳካ አስፈላጊውን ድጋፍ እንደሚያደርግ በመረጃው አመልክቷል።
የአፍሪካ መሪዎች ብዝሃ ህይወትን ከብሄራዊ ፖሊሲዎቻቸው ጋር ማስተሳሰር ይገባቸዋል -አምባሳደር ሳልማ ማሊካ ሃዳዲ
Nov 6, 2025 766
አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 27/2018(ኢዜአ)፦ የአፍሪካ መሪዎች የብዝሃ ህይወት አጀንዳን ከብሄራዊ ፖሊሲዎቻቸው ጋር በማቆራኘት ሊተገብሩ እንደሚገባ የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ምክትል ሊቀ መንበር አምባሳደር ሳልማ ማሊካ ሃዳዲ ገለጹ። ከጥቅምት 23 ቀን 2018 ዓ.ም አንስቶ በቦትስዋና ጋቦሮኒ ሲካሄድ የቆየው የመጀመሪያው የአፍሪካ የብዝሃ ህይወት ጉባኤ በመሪዎች ደረጃ በተደረገ ስብስባ ተጠናቋል። በጉባኤው ላይ የሀገራት መሪዎች፣ የአካባቢ ጥበቃ ሚኒስትሮች፣ የዓለም የብዝሃ ህይወት ጥበቃ መሪዎች እና ተመራማሪዎች፣ ሀገር በቀል የማህበረሰብ መሪዎች፣ ባለሀብቶች፣ የግሉ ዘርፍ ተዋንያን፣ የሲቪክ ማህበረሰብ ተቋማት፣ ዓለም አቀፍ አጋሮች እና ሌሎች ባለድርሻ አካላት ተሳታፊ ሆነዋል። “የብዝሃ ህይወትን በዘላቂነት በመጠቀም የአፍሪካን ብልጽግና ማረጋገጥ” የጉባኤው መሪ ሀሳብ ነው። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ምክትል ሊቀ መንበር አምባሳደር ሳልማ ማሊካ ሃዳዲ ጉባኤው አፍሪካ የተፈጥሮ ሀብቷን ለመጠበቅ በጀመረችው ጉዞ ውስጥ ታሪካዊ ሁነት መሆኑን ገልጸዋል። ከኮንጎ ጥብቅ ደን እስከ ደቡብ አፍሪካው የኬፕ የአበባ ሀብት ቀጣና በአህጉሪቷ የሚገኙ ተፈጥሯዊ ምህዳሮች የህይወት፣ ባህል እና የኢኮኖሚ እድገት ምንጮች መሆናቸውን አመልክተዋል። የአየር ንብረት ለውጥ፣ ብክለት እና ዘላቂ ያልሆነ የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀም በአፍሪካ የብዝሃ ህይወት ላይ ስጋቶችን እንደደቀኑ ተናግረዋል። የብዝሃ ህይወት ጥበቃ ላይ የተቀናጀ የተግባር ምላሽ ያስፈልጋል ያሉት አምባሳደሯ ለዘርፉ የሚያስፈልገውን መዋዕለ ንዋይ ማፍሰስ ይገባል ብለዋል። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ከአባል ሀገራት፣ ከቀጣናዊ ተቋማት፣ ሲቪክ ማህበረሰብ ተቋማት እና የግሉ ዘርፍ ጋር በመሆን የአፍሪካ ብዝሃ ህይወት ስትራቴጂ ከአጀንዳ 2063 እና ከተባበሩት መንግስታት ድርጅት የዘላቂ ልማት ግቦች ጋር በተጣጠመ መልኩ እንዲተገበር በትብብር እንደሚሰራ ነው የገለጹት። ብዝሃ ህይወት እንደ ተጓዳኝ ጉዳይ ሳይሆን ለአፍሪካ ሰላም፣ አይበገሬነት እና ዘላቂ ልማት ባለው ቁልፍ ድርሻ ሊታይ እንደሚገባ ጠቅሰው በዚህ ረገድም የአፍሪካ መሪዎች ብዝሃ ህይወት ከብሄራዊ ፖሊሲዎች ጋር ማስተሳሰር እንዳለባቸው አሳስበዋል። ወጣቶች እና ሀገር በቀል ማህበረሰቦችን ማብቃት እንዲሁ በፋይናንስ እና ቴክኖሎጂ ሽግግር ዓለም አቀፍ እኩልነት ለማስፈን መትጋት ትኩረት እንደሚያሻቸው ነው ያነሱት። የአፍሪካ ብልፅግና አረንጓዴ፣ ሁሉን አቀፍ እና ተፈጥሮን መሰረት ያደረገ መሆን እንዳለበት ተናግረዋል። የጋቦሮኒው ጉባኤ የአፍሪካ ብዝሃ ህይወት ድንጋጌ ቀጣይ ለሚመጡ ትውልዶች መሰረት የሚጥል እንደሚሆንም ገልጸዋል። ጉባኤው በአፍሪካ ብዝሃ ህይወት ሀብቶች፣ እድሎች፣ ፈተናዎችና ቀጣይ እርምጃዎች በዋናነት መምከሩን ኢዜአ ከአፍሪካ ህብረት ያገኘው መረጃ ያመለክታል።
ሐተታዎች
ለቀጣናዊ የጋዜጠኝነት ሙያዊ ልህቀት እውቅና የሚሰጠው የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት
Nov 28, 2025 153
የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት የተጀመረው በምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት ባለስልጣን (ኢጋድ) አማካኝነት ነው። ሽልማቱ የኢጋድ የኮሙኒኬሽን ስትራቴጂ እና ተቋማዊ አቅምን የማጠናከር ጥረቶች አካል ነው። በኢጋድ ቀጣና በጋዜጠኝነት የላቀ ስራ ላከናወኑ የሚዲያ ባለሙያዎች በሽልማቱ እውቅና ይሳጣቸዋል። ሽልማቱ ቴሌቪዥን፣ ሬዲዮ፣ ህትመት፣ ፎቶግራፍ፣ ዲጂታል ሚዲያ እና ሌሎችም ተጓዳኝ መድረኮችን የሚሸፍን ነው። የሚዲያ ስራው በቀጣናው በተለይም የድርቅ አይበገሬነት፣ ሰላም፣ ደህንነት፣ የአየር ንብረት ለውጥ እና ልማት ያሉ ጉዳዮች ላይ ያተኮረ መሆን ይኖርበታል። ዓመታዊው የኢጋድ ሽልማት የቀጣናዊ ተቋሙ አባል ሀገራት ውስጥ የሚገኙ ጋዜጠኞች፣ በግላቸው የሚሰሩ የሚዲያ ባለሙያዎች፣ የዲጂታል ይዘት ፈጣሪዎች እና የፎቶ ጋዜጠኞች ጨምሮ አጠቃላይ የሚዲያ ባለድርሻ አካላት የሚሳተፉበት ነው። በተጨማሪም የቀጣናውን ጉዳይ የሚሸፍኑ የውጭ ሀገራት ጋዜጠኞችም ይሳተፉበታል። በውድድሩ ላይ የሚሳተፉ ባለሙያዎች ስራቸውን በእንግሊዘኛ፣ ፈረንሳይኛ እና በኢጋድ አባል ሀገራት በሚገኙ ቋንቋዎች ያቀርባሉ። ከተለያዩ ሙያዎች የተወጣጡ የውሳኔ ሰጪ ወይም ገምጋሚ ቡድን ተቋቁሙ ስራዎቹን በመመዘን አሸናፊዎችን ይለያል። የመጀመሪያው የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት የተካሄደው እ.አ.አ በ2023 በጅቡቲ ነበር። “የድርቅ ተጽእኖዎችን መቋቋም የሚያስችል ትብብር መፍጠር” የሽልማቱ መሪ ሀሳብ ነው። መሪ ሀሳቡ በድርቅ፣ አይበገሬ አቅም መገንባት፣ የውሃ አስተዳደር እና ቀጣናዊ ትብብር ያተኮረ ነው። ቴሌቪዥን፣ ሬዲዮ፣ ህትመንት፣ ጦማር (ብሎግ) እና የፎቶ ጋዜጠኝነት የሽልማት ዘርፎቹ ናቸው። በመጀመሪያው ሽልማት ላይ ከቀጣናው 105 ባለሙያዎች የተሳተፉ ሲሆን 14 ባለሙያዎች በዘርፎቹ ተመርጠው ተሸልመዋል። የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት ተቋሙ ሚዲያን ለግንዛቤ መፍጠር እና ቀጣናዊ ትብብር እንደ መሳሪያ ለመጠቀም ያለውን ቁርጠኝነት እንደሚያሳይ በወቅቱ ገልጾ ነበር። በድርቅ እና በምግብ ዋስትና ላይ ያሉ የጋራ ፈተናዎችን ለመፍታት የሚዲያ ሚና ወሳኝ እንደሆነም አመልክቷል። ሁለተኛው የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት የተካሄደው እ.አ.አ በ2024 በኬንያ ናይሮቢ ነው። “የተስፋ ትርክቶች፤ የቀጣናውን መጻኢ ጊዜ ሰላማዊ፣ ደህንነቱ የተረጋገጠ እና ሁሉን አቃፊ ማድረግ” የሽልማቱ መሪ ሀሳብ ነው። ሽልማቱ በሰላም፣ ደህንነት፣ ሁሉን አሳታፊ የሆነ መጻኢ ጊዜን መፍጠር፣ ቀጣናዊ ትብብር እና መረጋጋት ላይ ትኩረቱን ያደረገ ነው። ቴሌቪዥን፣ ሬዲዮ፣ ህትመት፣ ፎቶግራፍ፣ ዲጂታል ሚዲያ፣ ተጽእኖ ፈጣሪ ግለሰቦች፣ የእድሜ ዘመን ተሻላሚ ከሽልማት ዘርፎቹ ውስጥ ናቸው። ለ2024ቱ ሽልማት 318 የሚዲያ ባለሙያዎች ስራቸውን ያቀረቡ ሲሆን 18 የሚዲያ ባለሙያዎች በዘርፎቹ ሽልማት አግኝተዋል። ሁለተኛው ሽልማት ከመጀመሪያው በዘርፎች እና በተሳታፊዎች ብዛት መሻሻል የታየበት ነበር። ይህም ሚዲያ በቀጣናዊ ሰላም፣ ደህንነት እና ቀጣናዊ ትስስር ላይ ያላቸውን ሚና የሚያሳይ ነው። ሶስተኛው የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት ወደ አፍሪካ መዲና አዲስ አበባ መጥቷል። ሽልማቱ ነገ ህዳር 20 እና 21 ቀን 2018 ዓ.ም ይካሄዳል። የሽልማት ስነ ስርዓቱ “ ውጤታማ የአየር ንብረት ዘገባ ደህንነቱ ለተረጋገጠ፣ ጠንካራ እና የተረጋጋ ቀጣና” በሚል መሪ ሀሳብ የሚከናወን ነው። ኢጋድ ቀጣናዊ ሁነቱን ያዘጋጀው ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር በመተባበር ነው። ፐልስ ኦፍ አፍሪካ ሚዲያና የአፍሪካ ኢምፖርት እና ኤክስፖርት ባንክ (አፍሪኤግዚም ባንክ) ለፕሮግራሙ ድጋፍ እንደሚያደርጉም አስታውቋል። የዚህ ዓመት ሽልማት በአፍሪካ ቀንድ ውጤታማ የአየር ንብረት ትርክትን ለቀረጹ ጋዜጠኞች እና የፊልም ባለሙያዎች እውቅና የሚሰጥ ነው። የሁለት ቀን ሁነቱ የአየር ንብረት ጠንካራ ዘገባዎች እና ሀሳቦች የሚቀርቡበት እንዲሁም ቀጣናዊ ትብብር ጎልቶ የሚታይበት መሆኑን ኢጋድ ለኢዜአ በላከው መረጃ አመልክቷል። የ2025 የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት በ10 ዘርፎች የሚከናወን ነው። የህትመት ጋዜጠኝነት፣ የሬዲዮ ጋዜጠኝነት፣ የቴሌቪዥን ጋዜጠኝነት፣ ዲጂታል ሚዲያ፣ ፎቶግራፈር፣ ሀገር በቀል ዘገባ፣ የዓመቱ ተጽእኖ ፈጣሪ/ የይዘት ቀራጭ፣ የማህበራዊ ሚዲያ ተጽእኖ ፈጣሪዎች እና የእድሜ ዘመን ሽልማት የሽልማት ዘርፎቹ ናቸው። 400 የሚሆኑ የኢጋድ አባል ሀገራት ባለሙያዎች ስራዎቻቸውን ማስገባታቸውን ጠቁመው፤ ከዚህ ውስጥ 94 የሚሆኑት ኢትዮጵያዊያን ባለሙያዎች መሆናቸውን ኢጋድ አስታውቋል። ሽልማቱ በቀጣናው ገንቢ ሚና ያለው ጋዜጠኝነት እንዲጎለብት አዎንታዊ ሚና እንደሚጫወትም አመልክቷል። ኢትዮጵያ ሶስተኛውን የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግሥታት ባለስልጣን (ኢጋድ) የሚዲያ አዋርድ ማስተናገዷም ለአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታ ስኬቶች ዕውቅና የሚሰጥ መሆኑን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል። በሚዲያ ሽልማት ውድድሩ ላይ በርካታ የኢጋድ አባል ሀገራት የመገናኛ ብዙሃን ሙያተኞች እንደሚሳተፉም ገልጿል። የሽልማት ሥነ-ስርዓቱ በአዲስ አበባ መካሄዱም በፐብሊክ ዲፕሎማሲ የህዝብ ለህዝብ ግንኙነትን በማጠናከር የኢትዮጵያን ገጽታ ለመገንባት አዎንታዊ ሚና እንደሚጫወትም ነው ሚኒስቴሩ ያመለከተው። የኢጋድ የሚዲያ ሽልማት በቀጣናዊ ጉዳዮች ላይ ለሚሰሩ የሚዲያ ባለሙያዎች እውቅና ከመስጠት ባለፈ ሙያዊ ደረጃውን የጠበቁ እና ተጽእኖ ፈጣሪ ዘገባዎች እንዲጠናከሩ ምቹ ሁኔታ ይፈጥራል። ቀጣናዊ ትብብርን ለማጠናከር፣ የማህበረሰብን ግንዛቤ ለማሳደግ፣ ብዝሃ ድምጾች እንዲሰሙ በማድረግ፣ ለዴሞክራሲ እሴቶች መጎልበት እና ዘላቂ ልማት የበኩሉን ሚና ይወጣል።
የኢትዮጵያ የኮፕ 32 አዘጋጅነት
Nov 14, 2025 544
ለረጅም አስርት ዓመታት ኢትዮጵያ የአፍሪካ ጠንካራ የዲፕሎማሲ ምሰሶ ሆና ቆማለች። በሀገራት መካከል የግንኙነት ድልድል እና የአንድነት መልዕክተኛ መሆን ችለላች። ከምስረታው አንስቶ የአፍሪካ ህብረት መቀመጫ ናት። የአፍሪካ መዲና በመባል የምትጠራው አዲስ አበባ በርካታ ድርድሮች፣ የሰላም ውይይቶች እና አህጉራዊ ውሳኔዎች የተላለፈባቸው ሁነቶች ተስተናግደውባታል። ውሳኔዎቹ የአፍሪካ ቀጣና ፖለቲካ እና የልማት ጉዞ ላይ አሻራቸውን ያሳረፉ ናቸው። የኢትዮጵያ የመሪነት ሚና ከዲፕሎማሲውም የተሻገረ ነው። ሀገሪቷ የገባችውን ቃል ከተግባር ጋር በማጣጣም በአየር ንብረት ለውጥ ላይ እርምጃ በመውሰድ የሚለኩ ውጤቶችን እያስመዘገብች ትገኛለች። የተራቆቱ መሬቶች ወደ ነባር ይዞታቸው እንዲመለሱ በማድረግ እና የታዳሽ ኃይል አማራጮቿን በማስፋት ለአረንጓዴ ልማት እና እድገት ያላትን ቁርጠኝነት አሳይታለች። በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሀሳብ አመንጪነት የተጀመረው አረንጓዴ አሻራ ሚሊዮኖችን ከዳር እስከ ዳር በማነቃነቅ ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ለውጥ ከችግር ተናገሪነት ወደ ተጨባጭ መፍትሄ አመንጪነት ሽግግር በማድረግ በአፍሪካ እና በዓለም ደረጃ ምሳሌ የሚሆን ተግባር አከናውናለች። ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ለውጥ መከላከል ያስመዘገበቻቸው ስኬቶች በዓለም ደረጃ ያላትን ተአማኒነት እና ተቀባይነት እንዲያድግ አድርጎታል። ኢትዮጵያ በከባቢ አየር ጥበቃ ቁርጠኝነት እና አቅምን በማጣመር ለውጥ አምጥታለች። ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ያገኘችው እምነት እና የመሪነት ሚና ውጤት የሚያሳይ ተጨማሪ ሃላፊነት ከሰሞኑ ከብራዚል የደን ከተማ ቤለም ተሰምቷል። 30ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ (ኮፕ 30) በቤለም እየተካሄደ ይገኛል። የዓለም ሀገራት በአንገብጋቢ የአየር ንብረት ለውጥ ጉዳዮች እና ቀጣይ የመፍትሄ አቅጣጫዎች ላይ እየመከሩ ይገኛል። በጉባኤው ላይ እየተሳተፈች የምትገኘው ኢትዮጵያ እ.አ.አ በ2027 የሚካሄደውን 32ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ ለማስተናገድ ይፋዊ ጥያቄ አቅርባለች። በብራዚል የኢትዮጵያ አምባሳደር ልዑልሰገድ ዓለም ሀገራት የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም የገቡትን ቃል በተግባር ለመቀየር ቁርጠኝነት ባነሳቸው ወቅት ኢትዮጵያ ለሌሎች ምሳሌ የሚሆን ተግባር መፈጸሟን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ ጉባኤዎችን በማዘጋጀት የረጅም ጊዜ ልምድ እንዳላት ገልጸው የዳበረ የትራንስፖርት አገልግሎት ከብዙ የዲፕሎማሲ ተቋማት መቀመጫነት ጋር ሲደመር የዝግጁነት አቅሟን በላቀ ሁኔታ እንደሚያሳድገው አመልክተዋል። ኢትዮጵያ 32ኛውን የዓለም የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤን ለማዘጋጀት ኢትዮጵያ ልምዱም አቅሙም እንዳላት ገልጸው፣ ሀገራት ድጋፍ እንዲሰጡ ጠይቀዋል። ናይጄሪያም ጉባኤውን ለማስተናገድ ጥያቄ አቅርባ ነበር። የኢትዮጵያ የኮፕ 32 የማስተናገድ ፍላጎት ከአፍሪካ ሀገራት ሙሉ ድጋፍ አግኝቷል። የወቅቱ የአፍሪካ የአየር ንብረት ተደራዳሪዎች ቡድን ሊቀመንበር የሆነችው ታንዛንያ የኢትዮጵያ ጥያቄ ተቀባይነት ማግኘቱን ገልጻለች። የአፍሪካውያን ውሳኔ ከቃል ባሻገር ኢትዮጵያ የአህጉሪቷን የአየር ንብረት የቅድሚያ ትኩረቶች የማራመድ እና የመወከል አቅም አላት ብለው ይሁንታ የሰጡበት ነው። ይህ ጠንካራ እምነት ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ለውጥ ጉዳይ ሁሉን አፍሪካውያን ያሳተፈ ውይይት እንዲደረግ እና አህጉሪቷን ያማከለ ውሳኔዎች በዓለም መድረክ እንዲተላለፍ እያደረገች ያለውን ጥረት ይበልጥ ውጤታማ የሚያደርግም ነው። በብራዚል የኢትዮጵያ አምባሳደር ልዑልሰገድ ታደሰ አፍሪካውያን ኢትዮጵያ ኮፕ 32ን እንድታስናግድ ድጋፍ በመስጠታቸው አመስግነው፤ ጉባኤውን በተሳካ ሁኔታ ለማስተናገድ አበክራ እንደምትሰራ ተናግረዋል። በቅርቡ በአዲስ አበባ የተካሄደው ሁለተኛው የአፍሪካ አየር ንብረት ጉባኤ ኢትዮጵያ መሰል አህጉራዊ እና ዓለም አቀፍ ሁነቶችን በብቃት ማስተናገድ እንደምትችል የሚያመላክት ነው ብለዋል። አዲስ አበባ እንግዶቿን በሚመጥን ደረጃ ጉባዔውን ለማስተናገድ ዝግጁ መሆኗን ያረጋገጡት አምባሳደሩ፥ ለኢትዮጵያ ጥያቄ ሌሎች ሀገራትም ድጋፍ እንዲሰጡ ጥሪ አቅርበዋል። የኢትዮጵያ የኮፕ 32ን ለማስተናገድ መመረጧ በድንገት የመጣ ጉዳይ አይደለም። በተግባር የተረጋገጥ የአየር ንብረት ለውጥ መከላከል የመሪነት ሚና፣ አረንጓዴ እና ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር ኢኮኖሚ ለመገንባት እያከናወነች ያለቻቸው ስራዎች እና የፖለቲካ ቁርጠኝነቷ፣ የአፍሪካ የአየር ንብረት ለውጥ ድምጽ እና ምልክት መሆኗ ከቃል ባለፈ በተጨበጠ ስራ መታየቱ፣ ዓለም አቀፍ ሁነቶችን የማስተናገድ ውጤታማነቷ እና የዲፕሎማሲ ተሰሚነቷ ድምር ውጤቶች እንጂ። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በማኅበራዊ ትስስር ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት፤ ኢትዮጵያ ኮፕ 32ን እንድታስተናግድ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ትልቅ ኃላፊነት ስለሰጠን ክብር ይሰማናል ብለዋል። አፍሪካ በ2025 በተባበሩት መንግሥታት የአየር ንብረት ለውጥ ኮንፈረንስ (COP 30) ላይ በብራዚል በአንድ ድምጽ ተናግራለች፤ ዓለምም አዳምጧል ብለዋል። እንዲሁም ኢትዮጵያ በፈረንጆቹ በ2027 በአዲስ አበባ COP 32ን ለማስተናገድ ያቀረበችውን ጥያቄ ሙሉ በሙሉ ለደገፉ የአፍሪካ ሀገራት ተወካዮች ምሥጋና አቅርበዋል። በሰው ልጆች ኑሮ በጣም አንገብጋቢ ከሆኑት ተግዳሮቶች መካከል አንዱን ለመቅረፍ እንዲቻል የጋራ ጥረቶችን ለመምራት ዕድሉን ስላገኘንም አመሥጋኞች ነን ብለዋል። ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ይህን ትልቅ ኃላፊነት ስለሰጠንም ክብር ይሰማናል ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ። ይህ ዕውቅና ኢትዮጵያ በአየር ንብረት ላይ ያላትን ቁርጠኛ ርምጃ፣ አመራር ብሎም ዋና ዋና ዓለም አቀፍ ዝግጅቶችን የማስተናገድ የዳበረ ዐቅም ያሳያል ሲሉም በአጽንኦት ገልጸዋል። በመሆኑም ኢትዮጵያ በምታስተናግደው የኮፕ 32 መድረክ በአየር ንብረት ለውጥ ላይ የጋራ ርምጃን የሚያበረታታ ጠንካራ እና ትርጉም ያለው ውጤት ለማምጣት ሙሉ በሙሉ ቁርጠኛ መሆኗን አረጋግጠዋል። ኢትዮጵያ ኮፕ 32ን ማዘጋጀቷ በዓለም አቀፍ እና ቀጣናዊ መድረኮች ኢትዮጵያ ያላትን የአየር ንብረት የመሪነት ሚና የበለጠ ያሳድጋል። የአየር ንብረት ለውጥ መከላከል ስራ የሚያስፈልጋትን ፋይናንስ ለማግኘት እና ዓለም አቀፍ አጋርነትን ለማጠናከር መልካም አጋጣሚን ይፈጥርላታል። በሺህዎች የሚቆጠሩ የጉባኤው ተሳታፊዎች የቱሪዝም መስህቧቿንና መዳረሻዎቿን ሲጎበኙ ከዘርፉ የሚያገኘው ገቢ ያድጋል ይህም ኢኮኖሚውን በመደገፍ ቁልፍ ሚና ይጫወታል። በአፍሪካ ዲፕሎማሲ ውስጥ ያላትን ተጽእኖ ፈጣሪን ጉባኤው በማስተናገድ በኩል ጉልህ አበርክቶ የሚኖረው ሲሆን ዘላቂ የሆነ የከባቢ አየር ትብብርን ለመፍጠር ያስችላል። ለኢትዮጵያ ኮፕ 32ን ማስተናገድ ከክብር ባሻገር ኢትዮጵያ ለአፍሪካ እና ሰው ለሚኖርባት ምድር ጥበቃ ያላትን ቁርጠኝነት በተግባር የምታሳይበት ይሆናል። ኢትዮጵያ ጠንካራ የከባቢ አየር ጥበቃ ኢኒሼቲቮች፣ የማይበገር ዲፕሎማሲ እና የነገ አረንጓዴ እድገት ህልሟ ከጉባኤው ጋር ተዳምረው የተፈጥሮ ጠበቃነቷን እና የዓለም ትብብር ተምሳሌትና መሪነቷን የበለጠ ያሳድጉታል። ኢትዮጵያ እና ህዝቧቿ ከመቼውም ጊዜ በላይ የአየር ንብረት የረጅም ጊዜ ፈተናዎች እንዲፈቱ ከአፍሪካ ብሎም ከመላው ዓለም ጋር ለመፍታት ከመቼውም ጊዜ በላይ ዝግጁ እና ቁርጠኛ ናት።
" መሬት እና ፍትህ" - የአፍሪካ ሁሉን አቀፍ የእድገት ጉዞ
Nov 11, 2025 571
መሬት በአፍሪካ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ትርጉም ያለው ነው። መሬት ከአፍሪካውያን የአኗኗር ዘይቤ፣ ማንነት፣ ባህል እና ማህበራዊ መስተጋብር ጋር የተቆራኘ ነው ቢባል ማጋነን አይሆንም። ከቅኝ ግዛት ዘመን በፊት የአፍሪካ በርካታ ማህበረሰቦች መሬት በልማዳዊ እና ባህላዊ ስርዓት ያስተዳድሩ ነበር። የቤተሰብ ጎሳዎች ወይም ማህበረሰቦች መሬት የመጠቀም፣ የማስተዳደር እና ባህላዊ መንገዶች በሰጣቸው መብት ሲያስተላልፉ ቆይተዋል። በእንደዚህ አይነት ስርዓት ውስጥ መሬት ከሀብት ባለፈ ከማህበራዊ ግንኙነቶች፣ መንፈሳዊ መስተጋብሮች እና የተፈጥሮ ሀብቶችን በጋራ የማስተዳደር ኃላፊነት ጋር ትስስር አለው። በቅኝ ግዛት ዘመን የአውሮፓ ኃይሎች በስምምነቶች፣ በአዋጆች እና ኃይል በመጠቀም መሬት የቁጥጥር፣ የብዝበዛ እና ሀብትን የመንጠቂያ መሳሪያ አድርገውታል። መሬት ፖሊሲ ኃይልን ማጠናከሪያ እና የኢኮኖሚ ብዝበዛ መንገድ ሆኗል። አፍሪካውያን በልማዳዊ እና ባህላዊ መንገዶች የነበራቸውን የመሬት መብቶች በመንጠቅ ከአፍሪካ ውጪ የሚገኙ ዜጎች ከፍተኛ የሰፈራ ፕሮግራም ማካሄጃ እንዲሆኑ በር ከፍቷል። በዚህም ከፍተኛ የሆነ የአፍሪካ ሀብት ሲበዘበዝ ቆይቷል። ሀገር በቀል ማህበረሰቦች ከመሬታቸው የመፈናቀል እና የመገለል ሰለባ ሆነዋል። በቅኝ ገዢዎች የወጡ የመሬት ፖሊሲዎች፣ የመሬት ምዝገባ እና የመሬት አስተዳደር ስርዓት የአፍሪካ መሬት ተጠቃሚዎችን መብት የነፈገ ነበር። የቅኝ ግዛት የቀረጸው የመሬት አስተዳደር ስርዓት አፍሪካውያንን ህጋዊ የመሬት ባለቤትነትን ያሳጣ ነው። የአፍሪካ ሀገራት ከነጻነታቸው በኋላ እኩልነት ያልተረጋገጠባቸውን የመሬት መብቶች እና ስርዓቶች ወርሰዋል። ሀገራት የመሬት ፖሊሲዎቹን አሁን ያሉ የልማት ግቦችን፣ የፍትህ ፍላጎቶች እና ወቅታዊ የአስተዳደር ማዕቀፎች ባማከለ ሁኔታ የመቀየር ስራ በማከናወን ላይ ናቸው። በቅኝ ግዛት ዘመን የመሬት መብታቸውን ላጡ ዜጎች በተለይም ተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎች እየተመለሰላቸው ይገኛል። ይሁንና የቅኝ ግዛት የመሬት ቅድሚያ መጥፎ፣ በሀገራት ብሄራዊ ህግ ውስጥ ያሉ የተደባለቁ የህግ ማዕቀፎች (ለምሳሌ ልማዳዊ ህጎች ከመደበኛ ህጎች ጋር መደባለቅ) እና የተቋማት የአስተዳደር ስርዓት አለመናከር በአፍሪካ ፍትሃዊ እና እኩልነት የመሬት ስርዓት የማስፈን ጉዞ ላይ ጋሬጣ ሆኗል። ዛሬ ላይ አፍሪካ አጀንዳ 2063 እና ዘላቂ ልማት ግቦች እየተገበረች ትገኛለች። የአህጉራዊ እና ዓለም አቀፍ አጀንዳዎች አንኳር ምሰሶ ተደርገው ከሚጠቀሱት ጉዳዮች መካከል አንዱ መሬት ነው። እኩል የመሬት መብት የምግብ ዋስትና እና ስርዓተ ጾታ እኩልነትን ለማረጋገጥ፣ ለከባቢ አየር ጥበቃ እና ሁሉን አቀፍ የኢኮኖሚ እድገት ቁልፍ ሚና እንደሚጫወቱ የአጀንዳ 2063 ሰነድ ያስረዳል። የአፍሪካ ህብረት ከተባበሩት መንግስታት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን (ኢሲኤ) እና የአፍሪካ ልማት ባንክ በመተባበር በአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ ላይ ማዕቀፎች እና የህግ አሰራሮችን በመቅረጽ እያስተዋወቁ ይገኛሉ። የአፍሪካ ህብረት አባል ሀገራት የመሬት ህጎችን የተሰናነሰኑ እንዲሆኑና የተቋማት አቅምን እንዲያጠናክሩ ጥሪ በማቅረብ ላይ ነው። “የመሬት አስተዳደር፣ ፍትህ እና ካሳ ለአፍሪካውያን እና ለዘርዓ አፍሪካውያን” በሚል መሪ ሀሳብ ስድስተኛው የአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ ኮንፍረንስ ከህዳር 1 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ በአዲስ አበባ በመካሄድ ላይ ይገኛል። ኮንፍረንሱን ያዘጋጁት የአፍሪካ ህብረት፣ የአፍሪካ ልማት ባንክ እና የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን (ኢሲኤ) በጋራ በመተባበር ነው። ከአፍሪካ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ታሪካዊ እና የአካባቢ ጉዳዮች ጋር የተጣጣሙ እና ለነባራዊ እውነታዎች ምላሽ የሚሰጡ የመሬት ፖሊሲ ምርጥ ተሞክሮዎች በኮንፍረንሱ ላይ እየቀረቡ ይገኛል። ህዳር 1 በነበረው የጉባኤው መክፈቻ ላይ ንግግር ያደረጉት የተባበሩት መንግስታት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን ዋና ጸኃፊ ክላቨር ጋቴቴ በአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ ጉዳይ ላይ የሚመክረው ስብሰባ በወሳኝ ወቅት የተዘጋጀ ነው ብለዋል። አፍሪካውያን ያላቸውን ሰፊ የመሬት ሀብት በቅኝ ግዛት አሰራሮች ሳቢያ በአግባቡ መጠቀም ባለመቻላቸው በአፍሪካ መሬት ዛሬም የግጭትና የኢ-ፍትሐዊነት መገለጫ ሆኗል ብለዋል። በአፍሪካ የመሬት አስተዳደር በሴቶች፣ በወጣቶችና በዝቅተኛ አርሶ አደሮች ዘንድ ኢ-ፍትሐዊነትን በማንገስ ሰፊ የኢኮኖሚ ልዩነት መፍጠሩን ገልጸዋል። የአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ ስብሰባ ከአፍሪካ ሕብረት 2025 "የማካካሻ ፍትህ ለአፍሪካውያን እና ዘርዓ አፍሪካውያን" መሪ ሀሳብ ጋር የተጣጣመ መሆኑን አንስተው፤ ዓላማው አፍሪካውያን ከዓለም ነባራዊ ሁኔታ ተጠቃሚ እንዲሆኑ ማድረግ ነው ብለዋል። የአፍሪካውያንና ዘርዓ አፍሪካውያን የካሳ ጥያቄ ያለፈውን ማስመለስ ሳይሆን አሁን ባለው የዓለም የፋይናንስ ስርዓት ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን ማረጋገጥ እንደሆነ ገልጸዋል። አፍሪካ 65 በመቶ ያልታረሰ መሬት፣ ከዓለም ኢንዱስትሪ ሁለት በመቶ ብቻ ድርሻ ያላት፣ ለአየር ንብረት ለውጭ ተፅዕኖ ያላት ድርሻ ከአራት በመቶ በታች የሆነ አህጉር መሆኗን አንስተዋል። በአፍሪካ የመሬት አስተዳደር ስርዓቱን በማዘመን ፍትሐዊነትን ማስፈን ጊዜው አሁን ነው ያሉት ዋና ጸኃፊው፣ ሴቶችን ወጣቶችና ዝቅተኛ አርሶ አደሮችን በማሳተፍ የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥና ዘላቂ ሰላም ማስፈን እንደሚገባ ገልጸዋል። የአፍሪካ ሕብረት ኮሚሽን የዜጎችና ዳያስፖራ ዳይሬክተር አምር አልጆዋሊ የአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ የአህጉሪቱን መፃኢ ጊዜ ለመቀየር ወሳኝ ምዕራፍ መሆኑን ገልጸዋል። በአፍሪካና ዘርዓ አፍሪካውያን ላይ የደረሰው በደል ዕውቅና ማግኘት እንዳለበት ገልጸው፤ የአፍሪካ ሕብረት ኮሚሽን ለሕብረቱ መሪ ሀሳብ ትግበራ ቁርጠኛ መሆኑን ተናግረዋል። የመሬት አስተዳደር የፍትሐዊነት ምልክት መሆኑን በማንሳት፤ የመሬት ፍትሐዊ ተጠቃሚነት መስፈን አለበት ብለዋል። የአፍሪካ ሕብረት አጀንዳ 2063 በማሳካት አካታች ብልፅግናና ሰላምን ለማረጋገጥ በትብብር መስራት ይገባል ብለዋል። ሕብረቱ በመሬት አስተዳደር ዙሪያ ግልፅ አሰራር እንዲሰፍን ለአባል ሀገራት አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ ቁርጠኛ መሆኑን አንስተዋል። ስድስተኛው የአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ ኮንፍረንስ እስከ ህዳር 5 ቀን 2018 ዓ.ም ይቆያል። ውጤታማ እና ተጠያቂነት የሰፈነበት የመሬት አስተዳደር ስርዓት መገንባት፣ ተቋማዊ አቅምን መፍጠር እና የቁጥጥርና ክትትልን ማጠናከር በሚቻልባቸው ሁኔታዎች ላይ ምክክር እንደሚደረግ የአፍሪካ ህብረት መረጃ ያመለክታል። የአፍሪካ ህብረት አባል ሀገራት የቅኝ ግዛት አሻራዎች እና ወቅታዊ የኢ-ፍትሃዊነት ጉዳዮች በመሬት ባለቤትነት እና አስተዳደር ያሳደሯቸውን ተጽእኖዎች ለመፍታት ያላቸውን የጋራ ቁርጠኝነታቸውን ይገልጻሉ። በመሬት ፖሊሲ ቀረጻ፣ ትግበራ እና ቁጥጥር አቅምን መገንባት፣ የእውቀት ሽግግርን ማሳደግ እና የፖሊሲ ቁርጠኝነትን ወደ ሚጨበጥ የተግባር ምላሽ የመቀየር ጉዳይም አጽንዖት የሚሰጣቸው አጀንዳዎች መሆናቸውን ህብረቱ ገልጿል። በአህጉራዊ ኮንፍረንሱ ላይ የአፍሪካ ህብረት አባል ሀገራት፣ የህብረቱ ተቋማት እና አደረጃጀቶች ከፍተኛ አመራሮች፣ ተመራማሪዎች፣ የፖሊሲ ባለሙያዎች፣ የማህበረሰብ መሪዎች፣ ትውልደ አፍሪካውያንና ሌሎች ባለድርሻ አካላት እየተሳተፉ ይገኛል። የአፍሪካ የመሬት ፖሊሲ ኮንፍረንስ በየሁለት ዓመቱ የሚካሄድ ሁነት ነው። የመሬት ፖሊሲ ጉባኤው አፍሪካውያን ፍትሃዊ እና ዘላቂ የመሬት አስተዳደርን ለማስፈን ያላቸውን የጋራ ቁርጠኝነታቸውን እያሳዩበት የሚገኝ መድረክ ነው። ጉባኤው አፍሪካውያን ከባለፈው ታሪክ በመማር ፖሊሲ፣ ጥናት እና የማህበረሰብ ድምጾችን በማቀናጀት ረገድ ያለው ፋይዳ ወሳኝ ነው። ጉባኤው የመሬት ፍትህን የማስፈን፣ አይበገሬነትን የመገንባት እና ለሁሉም አፍሪካውያን የጋራ ብልጽግና የማረጋገጥ የጋራ ራዕይ በመደገፍ ረገድ የበኩሉን ድርሻ ይወጣል።
ለጆሮ ህመም አጋላጭ ምክንያቶች ምንድን ናቸው?
Nov 7, 2025 630
በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል የአንገት በላይ ሕክምና ስፔሻሊስት ሐኪም ኦሊያድ ታረቀኝ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ፤ ስለ ጆሮ ህመም መንስዔ እና መደረግ ስላለበት ጥንቃቄ አብራርተዋል። የጆሮ ህመም ምንድን ነው? እንደ ዶክተር ኦሊያድ ገለጻ፤ በጆሮ አካባቢ ያሉ የአካል ክፍሎችን የሚያጠቁ ህመሞች የጆሮ ህመም ሊባሉ ይችላሉ። በሳይንሱ የውጨኛው፣ የመካከለኛው እና የውስጠኛው የጆሮ ክፍል ህመም ተብለው እንደሚለዩ ጠቅሰው፤ እነዚህን ክፍሎች የሚያጠቁ የተለያዩ የህመም ዓይነቶች እንዳሉም አመላክተዋል። የጆሮ ህመም ዓይነቶች በተለያዩ መንስዔዎች የተለያዩ ህመሞች እንደሚከሰቱ ጠቁመው፤ ከእነዚህ መካከል በስፋት የሚከሰተው በኤንፌክሽን የሚከሰት የጆሮ ህመም መሆኑን ተናግረዋል። ከአደጋዎች፣ ህመሞችና ጉዳቶች ጋር ተያይዞ የሚፈጠሩ የጆሮ ክፍሎች ህመሞች እንዳሉም በመጠቆም። እንዲሁም ከዕባጮች (ዕጢዎች) ጋር ተያይዞ የሚከሰቱ የጆሮ ህመሞች እንዳሉ አመላክተዋል። በውጨኛው የጆሮ ክፍል የሚከሰቱ ከአጥንትና ከቆዳ የሚነሱ ዕባጭና ዕጢዎች፣ ከመካከለኛው የጆሮ ክፍል የሚነሱ በአብዛኛው ከደም ሥር ጋር የተያያዙ ዕጢዎች እንዲሁም ከውስጠኛው የጆሮ ክፍል ከነርቭ የሚነሱ የተለያዩ ዓይነት ዕጢዎች ሊኖሩ እንደሚችሉም አብራርተዋል። ለጆሮ ህመም አጋላጭ ምክንያቶች የጆሮ ህመም በሁሉም ጾታና የዕድሜ ክልል ሊከሰት እንደሚችል ገልጸው፤ በአብዛኛው አጋላጭ ምክንያቶች ተብለው ከሚነሱት መንስዔዎች መካከል ከታች የተጠቀሱት ዋነኞቹ መሆናቸውን ያብራራሉ። o ባብዛኛው ዕድሜያቸው ከ14 ዓመት በታች የሆኑ ልጆች (ልጆች ባላቸው ያልዳበረ በሽታዎችን የመከላከል ዐቅም እንዲሁም አንዳንድ የሰውነት ክፍሎቻቸው በደንብ ባለመዳበራቸው ሊከሰት የሚችል ነው።) o ዕድሜ ሲጨምር የጆሮ መዳከም ችግር ሊኖር ስለሚችል የመስማት ዐቅም እየቀነሰ ሊሄድ ይችላል። o ለተለያየ ከባድ ድምጽ መጋለጥ ለጆሮ ህመም ወይም የተለያየ ደረጃ ላላቸው የመስማት ችግሮች ሊዳርግ ይችላል። o ሲጋራ ማጨስ እንዲሁም የተለያዩ ዓይነት ጭሶች መጋለጥ ለጆሮ ህመም ሊያጋልጥ ይችላል ተብሎ እንደሚታሰብ አስረድተዋል። የጆሮ ህመም ምልክቶች ምልክቶቹ እንደ ህመሙና ህመሙ እንደተከሰተበት ቦታ የተለያዩ መሆናቸውን ዶክተር ኦሊያድ ይገልጻሉ። ለምሳሌ በኢንፌክሽን ምክንያት የሚከሰት የጆሮ ህመም ከሆነ እንደተከሰተበት የጆሮ ክፍል ምልክቱ ይለያያል ይላሉ። ለአብነትም የውጨኛው የጆሮ ክፍል ላይ የሚከሰት የጆሮ ኢንፌክሽን ከሚያሳያቸው ምልክቶች መካከል መጠዝጠዝ፣ ውጋትና ማሳከክ ዋናኞቹ ናቸው ብለዋል። ራሱ ይህ ህመም በመካከለኛው የጆሮ ክፍል ላይ ሲከሰት ደግሞ የመስማት ደረጃ መቀነስ፣ ትኩሳት፣ አልፎ አልፎ ከባድ የጆሮ ውጋት መኖር፣ የህመሙ ደረጃ እየጨመረ ሲሄድም የተለያዩ ፈሳሾችን ሊያሳይ ይችላል (ለምሳሌ እንደ ውኃ የቀጠነ ፈሳሽ፣ ወፍራም መግል የመሰለ ፈሳሽ፣ አንዳንድ ጊዜ ደም የቀላቀለ ፈሳሽ ሊሆን ይችላል ሲሉ አብራርተዋል።) በተለያዩ ዕባጮችና ዕጢዎች የሚከሰት የጆሮ ህመም ሲሆን ከሚያሳያቸው ምልክቶች መካከል፤ የጆሮ መደፈን ስሜት (ጆሮ ድፍን ብሎ ለመስማት መቸገር)፣ የተለያየ ዓይነት የጆሮ ውስጥ ድምጽና ጩኸቶች መኖር (አንዳንድ ጊዜ ከልብ ምት ጋር አብሮ ሊሰማ የሚችል የጆሮ ውስጥ ጩኸት ሊሆን ይችላል) ብለዋል። በውስጠኛው የጆሮ ክፍል ላይ የሚከሰት የዕጢ ዓይነት ደግሞ የመስማት ደረጃ መቀነስ፣ ማዞር እና ቫላንስ እስከ ማጣት (ሚዛንን ጠብቆ ለመንቀሳቀስ እስከመቸገር) የሚያደርሱ ምልክቶችን ሊያሳይ እንደሚችል ጠቁመዋል። ሰዎች ለጆሮ ህመም እንዳይጋለጡ ምን ያድርጉ? ሰዎች የተለያዩ ጥንቃቄዎችን ማድረግ እንደሚጠበቅባቸው መክረው፤ ከእነዚህ ጥንቃቄዎች መካከልም፡- o በልማድ የሚደረጉ ጭራሽ ለጉዳት አጋላጭ የሆኑ ጆሮን የማጽዳት ተግባራት (‘የጆሮን ንጽህና እየጠበቅሁ ነው’ ብሎ በማሰብ ጆሮን ለማጽዳት የሚደረጉ ልማዶችን) ማስወገድ፤ o ጆሮ ለከባድ ድምጽ እንዳይጋለጥ ማድረግ። ለምሳሌ ለረጅም ሠዓት ‘ኤርፎን’ መጠቀም ለጆሮ ህመም እንደሚያጋልጥ በመገንዘብ የሠዓቱን እና የድምጹን መጠን መቀነስ እንደሚገባ መክረዋል። ‘ኤርፎን’ በአንድ ጊዜ ለ60 ደቂቃ የድምጽ መጠኑ ከ60 በመቶ ባልበለጠ ጊዜ መጠቀም ይመከራል ያሉት ዶክተር ኦሊያድ፤ ከዚህ ደቂቃ በላይ በአንድ ጊዜ መጠቀም ሲያስፈልግ በየመሀሉ ከ15 እስከ 20 ደቂቃ ጆሮን ማሳረፍ እንደሚገባ ይመክራሉ። በሌላ በኩል ማሳከክን ጨምሮ የጆሮ ህመም ስሜት ሲኖር በወቅቱ ተገቢውን የሕክምና ዕርዳታ በማድረግ ህመሙ ወደ ከፋ ደረጃ ሳይደርስ መታከም የጥንቃቄው አካል መሆኑን አስረድተዋል። የጆሮ ህመም ሕክምና ሕክምናው እንደ ህመሙ ዓይነት እንደሚለያይ አስገንዝበው፤ በአጠቃላይ በሚዋጡ፣ በመርፌ በሚሰጡ፣ በጆሮ ውስጥ በሚጨመሩ እንዲሁም በሚቀቡ አማራጮች ሕክምናው እንደሚሰጥ አብራርተዋል። ከላይ ከተጠቀሱት የሕክምና አማራጮች አልፎ የመስማት ደረጃ መቀነስና መቸገር ከተስተዋለ የቀዶ ሕክምና ማድረግ ብሎም የማዳመጫ ማገዣ መሣሪያ መጠቀም የሕክምናው አካል መሆናቸውን አስረድተዋል። የጆሮ ህመም በኢትዮጵያ በኢትዮጵያ ከ5 እስከ 14 ዓመት ዕድሜ ባላቸው ልጆች ላይ 8 በመቶ እንዲሁም ዕድሜያቸው ከ60 በላይ በሆኑ ሰዎች ደግሞ እስከ 73 በመቶ ድረስ የመስማት ችግር እንደሚያጋጥም ጥናት ማመላከቱን ጠቅሰዋል። ጆሮ ላይ የሚከሰቱ ህመሞች የመስማት ችግርን ሊያስከትሉ ስለሚችሉ ሕብረተሰቡ ጥንቃቄ እንዲያደርግ መክረዋል።
ትንታኔዎች
ማድያት እና ህክምናው
Sep 29, 2025 2498
ማድያትን ለማከም አስቸጋሪ መሆኑንና በታካሚዎች ላይም የሥነ ልቡና እንዲሁም ኢኮኖሚያዊ ጫና ሊያመጣ የሚችል መሆኑን የቆዳ ሕክምና ባለሙያዎች ይናገራሉ። ስለ ማድያት መንስዔ፣ ስለሚከሰትበት የሰውነት ክፍል፣ ማድያት ያለበት ሰው ማድረግ ስላለበት ጥንቃቄ፣ ቆዳን ስለሚያስቆጣ ሠርካዊ ልማድ እና ሕክምናውን በተመለከተ በራስ ደስታ ዳምጠው መታሰቢያ ሆስፒታል የቆዳ እና አባላዘር በሽታዎች ስፔሻሊስት ዶክተር አደራጀው ብርሃን ከኢዜአ ቆይታ አድርገዋል። በማብራሪያቸውም፤ በቆዳ ውስጥ ያሉ ቀለም አምራች ኅዋሶች(ሴሎች) ከመጠን በላይ ቀለም ሲያመርቱ ማድያት ተከሰተ እንደሚባል ገልጸዋል። ለዚህም መንስዔው የተፈጥሮ ተጋላጭነት ከተለያዩ ቀስቃሽ ምክንያቶች ጋር የሚያደርጉት መሥተጋብር መሆኑን አስረድተዋል። 👉 የማድያት መንስዔ ምንድን ነው? 1ኛ. የሆርሞን ለውጥ፡- በእርግዝና ወቅት ወይም የወሊድ መቆጣጠሪያ ሲጠቀሙ የሚኖር የሆርሞን ለውጥ ማድያት እንዲከሰት ወይም እንዲባባስ ያደርጋል ይላሉ የሕክምና ባለሙያው። 2ኛ. የፀሐይ ጨረር፡- ከልክ ያለፈ ፀሐይ ቀለም አምራች ኅዋሶች(ሴሎች) በብዛት ቀለም እንዲያመርቱ ስለሚያነቃቃ፤ የፀሐይ ጨረር ዋነኛ ቀስቃሽ እና አባባሽ ምክንያት መሆኑንም ገልጸዋል። 3ኛ. የዘር ሐረግ፡- በቤተሰብ ውስጥ ማድያት ካለ በዘር የመተላለፍ ዕድሉ ከፍተኛ መሆኑንም ይናገራሉ። 4ኛ. የቆዳ ዓይነት፡- ጥቁሮች (ከቡናማ እስከ ጥቁር የቆዳ ቀለም ያላቸው) ንቁ ቀለም አምራች ሴሎች ስላሏቸው ለማድያት የሚኖራቸው ተጋላጭነት ከፍተኛ መሆኑን ነው የተናገሩት። 5ኛ. ሌሎች መንስዔዎች፡- ሙቀት (የሚታዩ እና የማይታዩ ጨረሮች እንዲሁም የምድጃ እሳት)፤ የተለያዩ መድኃኒቶችና የመዋቢያ ምርቶች፤ የእንቅርት ዕጢ ህመሞች እንዲሁም ጭንቀት ማድያት እንዲከሰት ወይም እንዲባባስ ከሚያደርጉ ምክንያቶች መካከል መሆናቸውንም የሕክምና ባለሙያው አስገንዝበዋል። 👉 ማድያት በየትኛው የቆዳ ክፍል ላይ ይከሰታል? ማድያት ከሚከሰትበት የቆዳ እና የሰውነት ክፍሎች አንጻር በሁለት ከፍሎ ማየት እንደሚቻል ዶክተር አደራጀው አንስተዋል። እነሱም 1ኛ. ከሚከሰትበት የቆዳ ክፍል አንጻር፡- ማድያት በውስጠኛውም ሆነ በላይኛው የቆዳ ክፍሎች ላይ ወይም በሁለቱም ላይ ሊከሰት ይችላል ብለዋል። 2ኛ. ከሚከሰትበት የሰውነት ክፍሎች አንጻር፡- የሕክምና ባለሙያው እንዳሉት 60 በመቶ ማድያት ግንባር፣ ጉንጭ፣ አፍንጫ፣ የላይኛው ከንፈር እና አገጭ ላይ ይከሰታል ብለዋል። 30 በመቶው ደግሞ ጉንጭ እና አፍንጫ ላይ እንዲሁም 10 በመቶው የአገጭ መስመርን ተከትሎ እንደሚከሰት አስረድተዋል። በሌላ በኩል አልፎ አልፎ ከፊት የሰውነት ክፍሎች በተጨማሪ በደረት፣ አንገት እና ክንድ ላይ የሚከሰትበት ሁኔታ መኖሩንም ጠቁመዋል። 👉 የማድያት ባሕርይ ማድያት የቆዳ ቀለም ለውጥ ያመጣል፤ በግራና በቀኝ የፊት ክፍል ይወጣል። የማሳከክ ወይም የህመም ስሜት እንደሌለውም ዶክተር አደራጀው አስረድተዋል። • ማድያት በላይኛው የቆዳ ክፍል ላይ ሲከሰት፡- ነጣ ወይም ጠቆር ያለ ቡናማ የሆነ የቆዳ ቀለም ለውጥ እንደሚያሳይ አመላክተዋል። • ማድያት በውስጠኛው የቆዳ ክፍል ላይ ሲከሰት፡- ሰማያዊ ግራጫ ወይም ጠቆር ያለ ግራጫ የቆዳ ቀለም ለውጥ እንደሚያሳይ አንስተዋል። • ማድያት በሁለቱም የቆዳ ክፍሎች ላይ ሲከሰት፡- የተቀላቀለ የቡናማ እና ግራጫ ቀለም ለውጥ እንደሚያሳይም ባለሙያው አብራርተዋል። 👉 ማድያት ያለበት ሰው ምን ዓይነት ጥንቃቄዎችን ማድረግ ይገባዋል? 1ኛ. ወርቃማ ጥንቃቄ፡- • ተከታታይና ጥብቅ የሆነ የፀሐይ መከላከያ መጠቀም ይገባል ይላሉ የሕክምና ባለሙያው። በዚህም መሠረት ከቤት ከመውጣት ከ20 እስከ 30 ደቂቃ ቀደም ብሎ የፀሐይ መከላከያ ክሬሞችን መቀባትና በሁለት ሠዓት ልዩነት እየደረቡ መቀባት። • በሌላ በኩል ከ4 እስከ 10 ሠዓት ያለው የፀሐይ ሙቀት ለቆዳ ህመም አጋላጭ መሆኑን በመገንዘብ ከፀሐይ መከላከያ ክሬም በተጨማሪ ጥላና ኮፍያን መጠቀም እንደሚገባ መክረዋል። 2ኛ. ቆዳን የሚያስቆጣ የቆዳ እንክብካቤ (መስተካከል ያለበት ልማድ)• ቆዳን የሚያስቆጡ መታጠቢያዎች(ሳሙናን ጨምሮ ሌሎችም) እንዲሁም መዋቢያዎችና የሚቀቡ ነገሮች (ኮስሞቲክስን ጨምሮ ሌሎችም) አለመጠቀም ይገባል ይላሉ። • ለቆዳ ተስማሚ የሆኑ ማለስለሻዎችን በደንብ መጠቀም እንደሚገባም ይመክራሉ። 3ኛ. በሐኪም የታዘዙ መድኃኒቶችን በአግባቡ መጠቀም • በሐኪም የታዘዘ መድኃኒትን በአግባቡ(ሳያቆራርጡ) መጠቀም እንደሚመከር ያስረዱት ዶክተር አደራጀው፤ እንደ ማድያቱ እና እንደ ሰዎቹ ቆዳ ዓይነት መድኃኒቱ ለውጥ የሚያሳይበት ጊዜ ስለሚለያይና ከ8 እስከ 12 ሣምንት ሊወስድ ስለሚችል ታግሶ በደንብ ቢጠቀሙ መልካም ነው ይላሉ። 4ኛ. የተለያዩ የሕክምና አማራጮችን መጠቀም• የሕክምና ባለሙያው እንደሚመክሩት፤ በዘርፉ ያሉ የተለያዩ የሕክምና ዓይነቶችን ለምሳሌ እንደ ኬሚካል ፒልስ፣ የቆዳ ሕክምና እና ማይክሮ ኒድሊንግ ያሉትን በሐኪም ምርመራ መሠረት መጠቀም ይገባል። 5ኛ. ከወሊድ መቆጣጠሪያ አጠቃቀም ጋር በተያያዘ የተከሰተ ማድያት ከሆነ ከሕክምና ባለሙያ ጋር በመመካከር ሌላ አማራጭ መጠቀም እንደሚገባም አንስተዋል። እንዲሁም ጭንቀትን መቀነስ እንደሚገባ መክረዋል። 👉 የማድያት ሕክምናን በተመለከተ የማድያት ሕክምና በጣም አስቸጋሪ ከሚባሉትና ረጂም ጊዜ ከሚወስዱ እንዲሁም በመመላለስ ከሚያስቸግሩ የቆዳ ሁኔታዎች አንዱ መሆኑን ዶክተር አደራጀው ገልጸዋል። በሕክምና ማድያቱ የጠፋላቸው ሰዎች መኖራቸውን አረጋግጠው፤ በሌላ በኩል በሕክምና ሂደት የማድያቱ ሁኔታ ከነበረበት እየቀነሰ ለውጥ የሚታይበት ሁኔታ አለ ብለዋል። ይህን ለውጥ የተለያዩ አማራጮችን በመጠቀም ማስቀጠል እንደሚገባም ይመክራሉ። እንክብካቤው ከተቋረጠ ግን ማድያቱ እንደገና የሚመለስበት ሁኔታ መኖሩን አስገንዝበዋል። 👉 የማድያት ሕክምና አማራጮች የሚቀቡ መድኃኒቶች፣ የሚዋጡ መድኃኒቶች፣ ሌሎች የሕክምና አማራጮች(ኬሚካል ፒልስ፣ የቆዳ ሕክምና እና ማይክሮ ኒድሊንግ)፣ የፀሐይ መከላከያ አማራጮችን በአግባቡ አዘውትሮ መጠቀም እንደሚገባ ይመክራሉ።
በ600 ዓመታት አንድ ጊዜ 7 ቀናት የሚኖሯት ጳጉሜን…
Sep 5, 2025 2580
ጳጉሜን በሦስት ዓመታት አምስት፣ በአራት ዓመታት ውስጥ ስድስት እንዲሁም በ600 ዓመታት ውስጥ አንድ ጊዜ ሰባት ቀናት ይኖሯታል። 👉 ‘ጳጉሜን’ ማለት ምንድን ማለት ነው? ‘ጳጉሜን’ የሚለው ስያሜ “ኤፓጉሜኔ” ከሚለው የግሪክ ቃል መምጣቱን በቅድስት ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ የነገረ መለኮትና የሥነ-ልቡና መምህር አባ ጌዴዎን ብርሀነ ይገልጻሉ። ትርጉሙም “ተውሳክ ወይም ተረፍ” ማለት መሆኑን ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ አስረድተዋል። (አለቃ ኪዳነ ወልድ ክፍሌ፤ መዝገበ መጽሐፈ ሰዋስው ወግስ ወመዝገብ ቃላት፤ ገጽ ፱፻፭) ላይም “በዓመቱ መጨረሻ ላይ አምስት ወይም ስድስት ቀን በመሆን ተጨማሪ ሆና የምትመጣ መሆኗ ተገልጿል። በዚሁ መሠረት በሦስት ዓመት አምስት፤ በአራት ዓመት (በዘመነ ዮሐንስ) ስድስት እንዲሁም በ600 ዓመታት አንድ ጊዜ ሰባት ቀናት እንደምትሆን ተመላክቷል። 👉 የጳጉሜን መሠረት? ይህን በተመለከተ መምህር አባ ጌዴዎን ሲያስረዱ፤ በየቀኑ የሚተርፉ ተረፈ ደቂቃዎችና ሰከንዶች ቀናትን እያስገኙ ተጠራቅመው ከዓመቱ በስተመጨረሻ አምስት ዕለታት ይተርፋሉ ይላሉ። በዚህም ጳጉሜን የተባሉ አምስት ዕለታት እንደሚገኙ ጠቁመው፤ አንድ ዓመት ደግሞ 365 ዕለት ከ15 ኬክሮስ ከ6 ካልኢት ይሆናል ሲሉ ይገልጻሉ። 15ቱ ኬክሮስ በአራት ዓመት ስድስት ጳጉሜንን ይወልዳል ያሉት መምህሩ፤ ስድስቱ ካልኢት ደግሞ በ600 ዓመት ሰባተኛ ጳጉሜንን ያስገኛሉ በማለት አብራርተዋል። 👉 ከጭማሬ ቀንነት በተለየ ያላት ትርጓሜ ምንድን ነው? እንደ መምህር አባ ጌዴዎን ገለጻ፤ ‘ጳጉሜን’ ከተጨማሪ ቀናትነት የተሻገረ ለኢትዮጵያውያን የማንነት ዐሻራ የእኩልነት ምልክት ናት። በዓለም ዘንድ ባለው የበላይነት እና ሌላውን አሳንሶ የማየት ዝንባሌ እንደነዚህ ያሉ የጥበብ መንገዶች የኢትዮጵያውያንን ማንነትና በዓለም ዘንድ የነበራቸውን የቀዳሚነት ቦታም ከሚያሳዩ ምልክቶች መካከል አንዱ በመሆኑ የማንነት መገለጫ ናት ይላሉ። ምክንያቱም ከማንም ያልተወሰደ የራስ ማንነት መኖሩ ኢትዮጵያውያን አባቶቻችን በዓለም ዘንድ የነበራቸውን የመፈላሰፍ፣ የስልጣኔና አካባቢያቸውን በንቃት የመገንዘብ አቅም የሚያሳይ ስለሆነ ብለዋል። ጳጉሜን ኢትዮጵያን ከቀደምት ስልጡን ሀገራት መካከል ቀዳሚ የስልጣኔ ፋና የፈነጠቀባት ለመሆኗ ማሳያ ስለመሆኗም ይናገራሉ። የሰው ልጅ አካባቢውን በንቃት መገንዘብ መጀመሩ እና የሰማያዊ አካላትን የማይዋዥቁ ክስተቶች በመከታተል የማይታየውንና የማይሰፈረውን የጊዜ ርዝማኔ በብርሃናት እየሰፈረና እየለካ፤ ዕለታትን፣ ሳምንታትን፣ ወራትን፣ ወቅትን፣ ዓመታትን፣ አዝማናትን እና ሌሎች ዐውዳትን መቀመሩን ጠቅሰዋል። በዚህም የጊዜ ልኬት ከሥነ-ፈለክ እና ከሐሳበ-ከዋክብት ጋር በእጅጉ የተቆራኘ እንዲሆን አድርጎታል ነው ያሉት። በአጭሩ ኢትዮጵያውያን አባቶቻችን ከሚያዩአቸው ተደጋጋሚ ሁነቶች በመነሳት የጊዜ አሃዶችን ወስነዋል፤ ክፍፍሎችንም በይነዋል ብለዋል መምህር አባ ጌዴዎን። በተለይም ለዕይታቸው ቅርብ የሆኑት የፀሐይ እና የጨረቃ ያለማቋረጥ መውጣት እና መግባት፣ የሚወጡበት እና የሚገቡበትም የጊዜ መጠን በአንጻራዊነት ቋሚ በመሆኑ ለቀን አቆጣጠራቸው ዋነኛ ግብዓቶች እንደሆኗቸው ተናግረዋል። በሂደትም የዑደታቸውን የጊዜ መጠን በሚገባ ተረድተው፣ የዑደታቸውን ህጸጾች ዐወቁ ይላሉ። በዚህ ብቻ ሳይገደቡ የሰማይ አሰሳን ከፀሐይ እና ጨረቃ ወደ ሌሎች አፍላካት፣ ወደ ከዋክብትም ጭምር ማስፋታቸውን ነው የሚገልጹት። በዚሁ መሠረት ኢትዮጵያ የራሳቸው የቀን መቁጠሪያ ቀመር ካላቸው ቀደምት ሀገራት መካከል አንዷ መሆን መቻሏን አስገንዝበዋል። ለዚህም በዋቢነት ከሚጠቀሱት ጥንታዊ መዛግብቶቿ መካከል መጽሐፈ ሄኖክን እና አቡሻኽርን አንስተዋል። 👉 ከነበረው ወደ ሌላኛው ዓመት መሻገሪያ እንደመሆኗ ሰዎች በዚህ ወቅት ምን አይነት ሥነ-ልቡናዊ ዝግጅት እንዲያደርጉ ይመከራል? ጊዜ የለውጥ መስፈሪያ (መለኪያ ወይም መለያ ድንበር) መሆኑን የሚገልጹት መምህር አባ ጌዴዎን፤ ለውጥ ያለጊዜ፣ ጊዜም ያለ ለውጥ አይሆኑም፤ ትርጉምም የለውም ይላሉ። ጊዜ በዚህ ዓለም የማይቋረጥ ሂደት፤ የማይቆም የለውጥ ጥያቄ መሆኑንም ያስገነዝባሉ። በዚህ የለውጥ ምክንያት የሰው ልጅ የሚኖረው ከተሰጠው ወይም ካለው እየቀነሰ እንጅ እየጨመረ እንዳልሆነም ይጠቅሳሉ። ስለዚህ ጳጉሜን የማንቂያ ደወል ናት፤ የአዲስ ዘመን ማብሰሪያ አዲስ ዘመን በለውጥ ምክንያት የተገኘ በመሆኑ ከነበረው የዕለታት ድምር ባሻገር አዲስ የሚል ቅጽል ይዞ መጥቷል ይላሉ። ስለዚህ ጳጉሜን ምን አዲስ ነገር አለ የሚል የሕይወት ጥያቄ አስከትላ የመጣች በልባችን ምኅዋር የምታቃጭል ናት ብለዋል። በጳጉሜን ብዙዎች በጽሞና ሆነው ራሳቸውን የሚያዳምጡባት ወደውስጥ በጥልቀት የሚመለከቱባት በመሆኗ ባለፉት ጊዜያት ያልተሳኩትን በቀጣይ ለማሳካት አዳዲስ ሐሳቦችን እና እቅዶችን በማዘጋጀት ለቀጣዩ ምዕራፍ የምታሻግር ናት በማለት ገልጸዋል።
የባሕር በር የሌላቸው ሀገራት አንገብጋቢው ጉዳይ
Aug 6, 2025 3476
የባህር በር ጉዳይ በሀገራት ዘንድ በተለይም እንደ ኢትዮጵያ ባሉ ግዙፍ ኢኮኖሚና ሰፊ ህዝብ ላላቸው ሀገራት ሕልውና ጉዳይ ሆኗል። በቱርክሜኒስታን አዋዛ ከተማ ሶስተኛው ባህር በር አልባ ታዳጊ ሀገራት ጉባዔ በመካሄድ ላይ ይገኛል። የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉተሬዝም በጉባኤው መክፈቻ ላይ ቁልፍ መልዕክት አስተላለፈዋል። ዋና ፀሐፊው ባህር በር የሌላቸው ሀገራት በተለይም መልኩ እየተለዋወጠ ባለው ዓለም፤ በአየር ንብረት ለውጥና መሰል ተጽዕኖዎች ሳቢያ መልከ ብዙ ፈተና እንደተደቀነባቸው ገልጸዋል። በተለይ ለአንዳንዶቹ ህልውናቸውን እየተፈታተነ ስለመሆኑም አጽንኦት ሰጥተዋል። የዋና ጸሐፊው ንግግርም ፦ ዛሬ ከዚህ የተሰባሰብነው ለማንክደው አንድ ዕውነት ነው። መልክዓ ምድር መዳረሻን መወሰን የለበትም። ነገር ግን በአፍሪካ፣ በኤዥያ፣ በላቲን አሜሪካና በአፍውሮፓ 32 ሀገራት ባህር በር ስለሌላቸው የማደግ ዕድላቸው ተገድቧል፤ ኢ-ፍትሃዊነትንም አስፍቷል። ሀገራችሁ አያሌ ተግዳሮቶች ተጋርጦባቸዋል። ዕድገታቸው እንዲወሰን፣ በከፍተኛ የወጪ ንግድ ትራንስፖርት እንዲበዘበዙና በዓለም ገበያ ተደራሽ እንዳይሆኑ ፈተና ገጥሟቸዋል። በርካቶች በጥሬ ዕቃ ኤክስፖርት እንዲወሰኑ፣ ለተለዋዋጭ ዓለም አቀፍ ገበያ እንዲጋለጡ ብሎም በጠባብ ኢኮኖሚያዊ መሰረት እንዲታጠሩ አድርጓቸዋል። በሌላ በኩል የዕዳ ጫና ለመልከ ብዙና ዘላቂነት ላለው ችግር ዳረጓቸዋል። አንድ ሶስተኛው የዓለማችን ባህር በር አለባ ሀገራትም ለደህንነት እንዲጋለጡና የግጭት አዙሪት ችግር እንዲገጥማቸው ተገደዋል። ምንም እንኳን 7 በመቶው የዓላማችን ህዝብ ድርሻ ቢይዙም በዓለም ኢኮኖሚ አንድ በመቶ ብቻ ድርሻ ይዘዋል። ይህም ምንጊዜም ኢ-ፍትሃዊነትና መገለል ሁነኛ ማሳያ ነው። ይህ የኢ-ፍትሃዊነት መልክ ዘላለማዊ መሆን የለበትም። ባህር በር የሌላቸው ሀገራት በዓለም የፋይናንስና የንግድ መዋቅር ውስጥ ለከፍተኛ ችግር የተጋለጡ ናቸው። በበይነ-ዓለም ትስስር በገሀድ በሚታይበት የዛሬው የዓለም መልክ ስርዓታዊ መድሎና መገለል በይፋ የደረሰባቸው ሀገራት ናቸው። ይህም በብዙ ምክንያቶችም የቅኝ ግዛት አሻራ ምልክት ነው። በቅርብ ጊዜ ትውስታዎች እንኳን ከኮቪድ 19 እስከ አየር ንብረት ለውጥ ቀውሶች፣ ከአቅርቦት ሰንሰለት መስተጓጎል እስከ ግጭት እንዲሁም በጂኦፖለቲካዊ ውጥረቶች ሳቢያ ባህር በር የሌላቸው ሀገራት ዘላቂ የልማት ግቦችን ዕውን ለማድረግ ተቸግረዋል። ይህ ጉባኤ ችግሮችን ከማንሳት ባሻግር መፍትሄዎች ላይ ማተኮር አለበት። የቀጣይ ዘመን የእድገት መሻት ጉዞን መቀየስ ብሎም ባህር በር አልባ ታዳጊ ሀገራትን የማልማት ዕድሎች በጋራ መግለጥ በሚያስችሉ ጉዳዮች ላይ መምክር ይገባል። የተባበሩት መንግስታት ድርጅትም በዚህ ረገድ ከሀገራቱ ጎን የቆመ ነው። በቀጣይ አስርት ዓመታት በትብብር መሰራት ካለባቸው ጉዳዮች መካከል አንዱ መዋቅራዊ ሽግግርን ማሳለጥ እና ኢኮኖሚያዊ ስብጥርን ማብዛት ላይ መተኮር ይገባል። ምክንያቱም እነዚህ ሀገራት በሰው ሃይል እና በተፈጥሮ ሀብት የታደሉ ቢሆንም በፋይናንስ እጥረትና በገበያ እጦት ይህን አቅም ተጠቅመው መልማት አልቻሉም። ወሳኝ የሆኑ እሴት ጨማሪ ኢንዱስትሪዎችን መገንባት፣ ሀገር ውስጥ ፈጠራዎችን ማጎልበት እንዲሁም ለቀጣናው ለትውልድ ትሩፋት የሚያቋድስ አካታች ልማትን ዕውን ማድረግ ይሻል። የሀገራቱን የገበያና የመልክዓ ምድር ተግዳሮቶችን ለማቅለል አንዱ መፍትሄ የዲጂታላይዜሸን ሽግግር ነው። በዲጂታል ምህዳር ተደራሽነት ለማቅለልም በሰው ሰራሽ አስተውሎት ስራዎች መጠንከር አለባቸው። የግል ዘርፉን ማጠናከርም ኢ-ፍትሃዊነትና ተደራሸነትን ችግርን ለማቅለል ያግዛል። ሀገራቱ በቋንቋ፣ በባህልና በጥበብ በጥልቅ የተቆራኙ ናቸው። በሀገራቱ መካከል ያለው የተቆራረጠ ሎጂስቲክስ፣ ያልተሳለጠ የድንበር ግብይት፣ የተሟላ መሰረተ ልማት አለመኖር በዓለም ገበያ ተወዳደሪና ተደራሽ ለመሆን አልቻሉም። በመሆኑም ድንበር ዘለል የሆኑ ትስስሮችን ማሳለጥ በተለይም ሀገራትን የሚያስተሳሰሩ ኮሪደሮችን መገንባት፣ የጭነት ሎጂስቲክስን ማሳለጥ፣ የሃይል እና የአየር ትራንስፖርት ትስስርን መጨመር ያስፈልጋል። ይህን መንገድ በመከተል በቀጣናውና በዓለም ገበያ መግባት ብሎም ከጥሬ ዕቃ አቅራቢነት ወደ እሴት የተጨመረባቸው ምርቶችን ማቅረብ መሸጋገር ይቻላል። በዓለም አቀፍ ደረጃ የንግድ ግብይት መልክን መለወጥ፣ የትብብርና የጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተቃኘ አካሄድ መከተል ይገባል። ዓለም አቀፍ የባለብዙ ወገን የፋይናንስ ተቋማትም የበይነ ሀገራት የድንበር ላይ ትስስርና የጋራ ልማት ላይ ተገቢውን የኢንቨስትመነት ልማት ፋይናንስ ማቅረብ ይገባቸዋል። ባህር በር የሌላቸው ሀገራት በቀጣናው ደረጃ ከተሰባሰቡ ልማትን ዕውን ማድረግ ያስችላልና። ባህር በር አልባ ሀገራት ምንም እንኳን ከዓለማችን ሀገራት የበካይ ጋዝ ልቀታቸው ለከ3 በመቶ ያነሱ ቢሆነም የአየር ንብረት ለውጥ ቀውስ ገፈት ቀማሾች ግን እንርሱ ናቸው። ከሰሃራ በርሃ መስፋፋት እስከ በረዶ የሚቀልጥባቸው ተራራማ ሀገራት፣ የኤስያ ሀገራት አስቸጋሪ የአየር ጸባይ ለውጥ፣ በከባድ ዝናብና አውሎንፋስ የሚመቱ የላቲን አሜሪካ ሀገራት ለዚህ ማሳያ ናቸው። የአየር ንብረት ለውጥ ባህር በር አልባ ሀገራትን እየበላቸው ነው። የአየር ንብረት ለውጥና ባህር በር አልባነት ተዳምሮ ዕድገታቸውን እንዲወሰን ለአንዳንዶቹም በህልውናቸው ላይ አደጋ ደቅኗል። በተባበሰው የአየር ንብረት ለውጥ ተጽዕኖ ሳቢያ በአንድ አዳር በሚደርስ የመሰረተ ልማት ውድመት የሀገራት ዓለም አቀፍ ንግድ ተሳትፎ አደጋ ውስጥ ይወድቃል። በመሆኑም ቃል የተገቡ የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖ መቋቋሚያ ፋየናንስ መተግበር፣ ተዕጽኖ የሚቋቋም መሰረተ ልማት መዘርጋት ይሻል” በማለት ነበር መልዕክታቸውን ያስተላለፉት። በአረንጓዴ ልማት፣ በፋይናንስ ማሰባሰብ፣ በብድር አቅርቦት እና ወለድ አያያዝና ትግበራ ጉዳይም ልብ መባል ያለበትን ጉዳይ ጠቅሰዋል። ባህር በር አልባ ሀገራት በጋራ ነጋቸውን ለማሳመርና ፈተናዎቻቸውን ለመሻገር በትብብር እንዲቆሙ ጥሪ አቅርበዋል። ኢትዮጵያ የባህር በር ለማግኘት ጥያቄዋን በይፋ ከገለጸች ውላ አድራለች፤ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) የባህር በር ጥያቄ የህልውና ጉዳይ መሆኑን በተደጋጋሚ መግለጻቸው ይታወሳል።
ኢትዮጵያ የስርዓተ ምግብ ሽግግር ለምን አስፈለጋት?
Jul 19, 2025 3561
በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ አንቲኒዮ ጉቴሬዝ አነሳሽነት እ.አ.አ 2021 የተመድ የስርዓተ ምግብ ጉባኤ በኒው ዮርክ በበይነ መረብ አማራጭ ተካሄዷል። “የህዝቦች ጉባኤ” እና “የመፍትሄ ጉባኤ” የሚሉ ስያሜዎች የተሰጠው ጉባኤ ላይ ከ193 ሀገራት የተወጣጡ ከ51 ሺህ በላይ ሰዎች ተሳትፈውበታል። በምግብ ስርዓት ላይ የተዘጋጀ ይህ ታሪካዊ ጉባኤ ዓለም አቀፍ ሁነት ዋንኛ ግቡ የነበረው የተመድ አባል ሀገራት የምግብ ስርዓት ትራንስፎርሜሽን እንዲያመጡ እና ስርዓተ ምግብን ከዘላቂ ልማት ግቦች በተለይም ከግብ ሁለት ረሃብን ማጥፋት ጋር ማስተሳሰር ነው። ጉባኤው በአምስት ዓበይት የትኩረት ነጥቦች ላይ ያተኮረ ነበር። ለሁሉም ዜጋ ደህንነቱ የተጠበቀ እና የተመጣጠነ ምግብ ተደራሽ ማድረግ፣ ከብክነት ወደ ዘላቂ የምግብ አጠቃቀም መሸጋገር፣ ተፈጥሮን ያማከለ የምግብ ምርማነትን ማሳደግ፣ እኩልነትን መሰረት ያደረገ የአኗኗር ሁኔታን ማጠናከር እና ለአደጋዎችና ጫናዎች የማይበገር ጠንካራ የምግብ ስርዓት መገንባት ጉባኤው የተወያየባቸው ጉዳዮች ናቸው። ጉባኤው በወቅቱ አባል ሀገራት ሁሉን አቀፍ የምግብ ስርዓትን በመፍጠር የዘላቂ ልማት ግቦችን እንዲያሳኩ ጥሪ አቅርቧል። የተመድ የዓለም የምግብ ደህንነት ኮሚቴ የምግብ እና የስነ ምግብ ከፍተኛ የባለሙያዎች ፓናል የስርዓተ ምግብ አካሄድ ከባቢ አየር፣ ዜጎች፣ ግብአቶች፣ ሂደቶች፣ መሰረተ ልማቶችና ተቋማትን ጨምሮ ሁሉንም ተዋንያን ያሳተፈ መሆን እንዳለበት ያስቀምጣል። ስርዓተ ምግብ ምርት፣ ማቀነባበር፣ ስርጭት፣ ማዘጋጀት፣ መመገብ እና የተረፈ ምግብ አወጋገድን አቅፎ የያዘ እና ይህም ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ከባቢ አየር ላይ ቀጥተኛ ተጽእኖ ያለው ነው። የባለሙያዎች ፓናሉ የምግብ ስርዓት ትራንስፎርሜሽን ዜጎች፣ ምድር፣ ብልጽግና፣ ሰላም እና አጋርነት ላይ ያውጠነጠነ መሆኑን ይገልጻል። ፓናሉ ይህን ከግምት ውስጥ በማስገባት በምግብ ስርዓት ላይ ለውጥ ያመጣል ያላቸውን ስድስት ሀልዮታዊ ማዕቀፎችን ቀርጿል። ህይወት ያላቸው እና የቁስ አካላት ባህርያት፣ ከባቢ አየር የመጀመሪያው ነው። በሁለተኛ ደረጃ የተቀመጠው ቴክኖሎጂ፣ ኢኖቬሽንና መሰረተ ልማት ሲሆን ኢኮኖሚ እና ገበያ ሶስተኛውን ስፍራ ይይዛል። ፖለቲካ እና ተቋማዊ ሁኔታ፣ ማህበራዊ እና ባህላዊ ጉዳዮች እንዲሁም የስነ ሕዝብ ውቃሬ ሌሎች የምግብ ስርዓት ለውጥ አምጪ ምክንያቶች እንደሆኑ ተቀምጧል። ስድስቱ የምግብ ለውጥ አሳላጭ ሁኔታዎች ተፈጻሚ እና ውጤታማ የሚያደርጉ አራት ቁልፍ መስኮች እንዳሉም የባለሙያዎች ፓናሉ ያስቀምጣል። የምግብ ምርታማነትን የሚያሳድጉ ስርዓቶችን መደገፍ፣ የምግብ አቅርቦት ሰንሰለትን ማጠናከር፣ የዜጎችን የምግብ አጠቃቀም ባህሪያት ላይ ለውጥ ማምጣት እና የተመጣጠኑ ንጥረ ምግቦችን ብዝሃነት ማስፋት ቁልፍ የትኩረት ጉዳዮች ናቸው። የተቀመጡትን ማዕቀፎች፣ ለውጥን የመፍጠሪያ መንገዶች እና አስቻይ ሁኔታዎች ከፖሊሲ እና ሁሉን አቀፍ አስተዳደር ጋር በማቆራኘት የምግብ ስርዓት ላይ ለውጥ ማምጣት እንደሚገቡ ባለሙያዎቹ ምክረ ሀሳባቸውን ያቀርባሉ። የኢትዮጵያ የስርዓት ምግብ ራዕይ (EFS) መነሾም በስርዓተ ምግብ ጉባኤው እ.አ.አ በ2030 መሳካት አለባቸው ብሎ ያስቀመጣቸውን የስርዓተ ምግብ ግቦች እውን ለማድረግ ያሉ ፈተናዎች እና እድሎች ናቸው። እ.አ.አ በ2024 የወጣው የኢትዮጵያ የስርዓተ ምግብ ሁሉን አቀፍ ሪፖርት ኢትዮጵያ በጉባኤው የተቀመጡ የዘላቂ ልማት ግቦችን ለማሳካት እና የጉባኤውን ምክረ ሀሳቦች ለመተግበር ቁርጠኛ እንደሆነች ይገልጻል። የኢትዮጵያ መንግስት እ.አ.አ ዲሴምበር 2020 የኢትዮጵያ ስርዓተ ምግብ የአሰራር ሂደት ይፋ ያደረገ ሲሆን ሂደቱ እ.አ.አ ጃንዋሪ 2021 ተጀምሯል። የስርዓተ ምግብ ማዕቀፉ የኢትዮጵያን የስርዓተ ምግብ ትራንስፎርሜሽን ራዕይን በግልጽ ያስቀመጠ ነበር። በወቅቱ ሂደቱን ለማስጀመር የቀድሞ የግብርና ሚኒስትር ኡመር ሁሴን እና የቀድሞ የጤና ሚኒስትር ዶክተር ሊያ ታደሰ የመሯቸው የከፍተኛ ደረጃ ምክክሮች የተደረጉ ሲሆን ሰነዶችም ተቀርጸዋል። በስርዓት ምግብ ላይ ሁለት ብሄራዊ ምክክሮች የተደረጉ ሲሆን ምክክሮችን ተከትሎ የኢትዮጵያ ስርዓተ ምግብ ሂደት ይፋ ሆኗል። ምክክሮቹ የኢትዮጵያ ምግብ ስርዓት አሁናዊ ሁኔታ አና መጻኢ ሁኔታዎች፣ የኢትዮጵያን የምግብ ስርዓት የመለወጥ ጉዞ በሚል ርዕስ የተካሄዱ ናቸው። የስርዓተ ምግብ ሂደት ቀረጻው ላይ መንግስት፣ የግሉ ዘርፍ፣ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት፣ የሲቪክ ማህረሰቦች፣ የምርምር ተቋማት፣ የሁለትዮሽ እና የባለብዙ ወገን ተቋማት ያሉባቸው ከ120 በላይ ባለድርሻ አካላት ተሳትፈዋል። ይፋ የሆነውም የስርዓተ ምግብ ሂደት ሰነድ እ.አ.አ በ2021 በጣልያን ሮም በአካል ለመጀመሪያ ጊዜ በተካሄደው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስርዓተ ምግብ ጉባኤ ላይ ቀርቦ አዎንታዊ ምላሾችን አግኝቷል። የስርዓተ ምግብ ሂደት ማዕቀፉ ከሀገር በቀል የኢኮኖሚ ሪፎርም አጀንዳ፣ ከ10 ዓመት መሪ የልማት እቅድ እንዲሁም ከሌሎች የፖሊሲ እና አሰራሮች ጋር የተጋመደ ነው። የኢትዮጵያ የስርዓተ ምግብ ሁሉን አቀፍ ሪፖርት ኢትዮጵያ የስርዓተ ምግብ ለውጥ እና ሽግግር ያስፈለገባቸውን ምክንያቶች ያስቀምጣል። የምግብ እና የተመጣጠነ ምግብ አቅርቦት ተደራሽነት በሚፈለገው ደረጃ ማረጋገጥ አለመቻል፣ ፈጣን የህዝብ እድገት፣ የክትመት መጠን መስፋፋት፣ የከባቢ አየር ጉዳት እና የአየር ንብረት ለውጥ፣ እኩል ያልሆነ የዜጎች አኗኗር፣ ደካማ የምግብ ስርዓት መሰረት፣ ግብርናን ለኢኮኖሚ ያለውን ድርሻ ማሳደግ እና የምግብ ስርዓትን ከብሄራዊና ዓለም አቀፍ ግቦችን ጋር ማሰናሰን ማስፈለጉ የስርዓተ ምግብ ለውጡ መሰረታዊ ለውጥ መነሻ ናቸው። ኢትዮጵያ በስርዓተ ምግብ ሽግግር ውስጥ ስንዴን ጨምሮ በተለያዩ ሰብሎች ምርት እና ምርታማነትን በማሳደግ፣ የንጥረ ነገሮችን ብዝሃነት በማስፋት፣ የተመጣጠነ ምግብ አቅርቦት ተደራሽነትን በማሳደግ እና የግብርና ማቀነባበሪዎችን ቁጥር በመጨመር አመርቂ ውጤቶችን አስመዝግባለች። በዚህም በዜጎች ጤና እና ገቢ እድገት ላይ ለውጦች መምጣታቸውን ሪፖርቱ ያሳያል። ብሄራዊ የምግብ ስርዓት ማዕቀፎች፣ በምክክሮች የዘርፉ ተዋንያን የማሳተፍ ሁኔታ እያደገ መምጣት፣ በምግብ ስርዓቱ በሰባቱ ስትራቴጂካዊ የትኩረት አቅጣጫዎች ስር ለውጥ አምጪ ተብለው የተቀመጡ 24 መፍትሄዎች እና ተቋማዊ አቅም ግንባታ ሌሎች የታዩ አበረታች ለውጦች ናቸው። ሰባቱ ስትራቴጂካዊ የትኩረት አቅጣጫዎች ደህንነቱ የተጠበቀ እና የተመጣጠነ ምግብን ለሁሉም ተደራሽ ማድረግ፣ ጤናማ የአመጋገብ ሁኔታን መፍጠር፣ አሰራሮች እና ፖሊሲዎችን በተቀናጀ መንገድ መተግበር፣ በምግብ ስርዓቱ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች እና አሰራሮችን መተግበር፣ የገበያ ተደራሽነት ማስፋት እና መረጃ አሰጣጥን ማጠናከር፣ ለአደጋ ተጋላጭ የሆኑ ህብረተሰብ ክፍሎችን መጠበቅ እና የማይበገር አቅም መገንባት እንዲሁም መሰረተ ልማቶችን ማስፋፋት፣ ዘላቂነት ያለው የከተሜነት እድገትን መፍጠር እና ክህሎት ልማት ላይ ያተኮሩ ናቸው። ደህንነቱ የተጠበቀ እና የተመጣጠነ ምግብ አቅርቦትን በሚፈለገው መጠን ተደራሽ አለማድረግ፣ ደካማ የምግብ ደህንነት መሰረተ ልማት፣ የግብርና ሜካናይዜሽን አለመስፋፋት፣ የከባቢ አየር ጉዳቶች፣ የቅንጅታዊ አሰራር ላይ ያሉ ክፍቶች እና የዜጎች የአኗኗር ሁኔታ ለይ ለውጦች ቢኖሩም አመርቂ አለመሆን፣ የፋይናንስ ውስንነት እና ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገሩ ቴክኖሎጂዎች ተደራሽነት በምግብ ስርዓቱ ዋና ፈተናዎች ተብለው የተቀመጡ ናቸው። የምግብ ስርዓትን አስተዳደርን እና የባለድርሻ አካላት ቅንጅትን ማጠናከር፣ የቴክኒክ ድጋፍ ሰጪ መዋቅሮችን መዘርጋት፣ የመንግስት እና የግል አጋርነትን ማጠናከር፣ አቅምን መገንባት እና የምግብ ስርዓት አጀንዳ ዘላቂነት ባለው እና በተቀናጀ ሁኔታ ለማህበረሰቡ ማስገንዘብ ቀጣይ የትኩረት አቅጣጫ ተብለው ከተለዩ ጉዳዮች መካከል ይጠቀሳሉ። የገበያ ትስስርን ማጠናከር፣ የአየር ንብረት ለውጥ ማጣጣሚያ እቅዶች እና ስትራቴጂዎችን ማቀናጀት እንዲሁም ወጣቶች፣ ሴቶች እና ተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎችን ጨምሮ የስርዓተ ምግብ ትግበራው ሁሉን አካታችነት የበለጠ ማረጋገጥ ቀጣይ የቤት ስራ ተብለው የተያዙ ናቸው። በአጠቃላይ የስርዓተ ምግብ ማዕቀፉን በየጊዜው በመፈተሽ እና የሁኔታዎችን ተለዋዋጭነት ከግምት ውስጥ ባስገባ ሁኔታ የአስተዳደር መዋቅርን በማሻሻል እ.አ.አ በ2030 የተያዙ ግቦችን ለማሳካት በትኩረት እንደሚሰራ ሁሉን አቀፍ ሪፖርቱ ያመለክታል። በአዲስ አበባ ከሐምሌ 20 እስከ 22 ቀን 2017 ዓ.ም በሚካሄደው ሁለተኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስርዓተ ምግብ ጉባኤ በስርዓተ ምግብ ላይ እያከናወነች ያለውን ስራ ለዓለም የማሳወቅ ስራ ታከናውናለች። በስርዓተ ምግብ ትራንስፎርሜሽን ያላትን ተሞክሮዎች በዋናው ጉባኤ እና በጎንዮሽ ሁነቶች ላይ ታቀርባለች። የጉባኤው ተሳታፊዎችም የኢትዮጵያን የስርዓተ ምግብ የተግባር ስራዎች እና ውጤቶች በመስክ ምልከታቸው ይቃኛሉ።
ልዩ ዘገባዎች
በኢትዮጵያ ስንት ዓይነት የአዕዋፍ ዝርያዎች አሉ?
Oct 13, 2025 1754
አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 3/2018 (ኢዜአ)፡- ኢትዮጵያ ለአዕዋፍ ኑሮ ምቹ እና ተስማሚ ሁኔታዎች ካሉባቸው ሀገራት አንዷ ናት። በፈረንጆቹ 2024 እና 2025 የተደረጉ የጥናት ውጤቶች እንዳመላከቱት፤ በኢትዮጵያ ከ881 እስከ 926 የሚደርሱ የአዕዋፍ ዝርያዎች ይገኛሉ። ይህ አሃዝ ነዋሪ እና ፍልሰተኛ የአዕዋፍ ዝርያዎችን እንደሚያካትት በኢትዮጵያ ዱር እንስሣት ጥበቃ ባለሥልጣን የጥበቃ ቦታዎችና የብሔራዊ ፓርኮች ዋርደን ፋንታዬ ነጋሽ ለኢዜአ ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ለአዕዋፋት ኑሮ ምቹና አስፈላጊ ከሆኑ ሀገራት መካከል እንደምትመደብም ጠቅሰዋል። 639 ነዋሪዎችን እና 224 ወቅታዊ ፍልሰተኞችን ጨምሮ 926 የአዕዋፍ ዝርያዎች በኢትዮጵያ እንደሚገኙ ባሳለፍነው ነሐሴ ወር ላይ የተደረገ ጥናት ውጤት አመላክቷል ነው ያሉት። ከእነዚህ መካከል በኢትዮጵያ ብቻ የሚገኙት የአዕዋፍ ዝርያዎች ቁጥራቸው ከ18 እስከ 20 እንደሚደርስ ጠቁመዋል። አማካኝ የወፎች ዕድሜ እንደ ዝርያ፣ መጠን እና አካባቢ ስለሚለያይ ለሁሉም ወፎች አንድ አማካይ ዕድሜ አለመኖሩንም አንስተዋል። ትንሽ ዕድሜ የሚኖሩት የድንቢጥ ዝርያዎች መሆናቸውን ጠቅሰው አማካኝ ዕድሜያቸውም ሦስት ዓመት መሆኑን ተናግረዋል። እንደ አልባትሮስ (Albatrosses and Some Parrots) ያሉ ትላልቅ የአዕዋፍ ዝርያዎች እና አንዳንድ በቀቀኖች ለብዙ አሥርተ ዓመታት ሊኖሩ እንደሚችሉ አመላክተዋል። መጠን፣ ዝርያ እና የመኖሪያ አካባቢ በአዕዋፍ የሕይወት ዘመን ላይ ተጽዕኖ እንደሚያሳድሩም አስገንዝበዋል። በዚህም መሠረት ትልልቅ ወፎች ከትንንሽ ወፎች የበለጠ ረጅም ዕድሜ ይኖራሉ ብለዋል። እንደ ዝርያቸው የሚወሰን ቢሆንም አዕዋፋት ከቀዝቃዛ እስከ ሞቃታማ የአየር ንብረት ያላቸው አካባቢዎች ላይ መኖር እንደሚችሉም አንስተዋል። አንድ ተመራጭ የአየር ንብረት የላቸውም፤ አብዛኞቹ የአዕዋፍ ዝርያዎች የተረጋጋ፣ አስተማማኝ የምግብ አቅርቦት ለማግኘት እና ልጆቻቸውን ለመንከባከብ ተስማሚ ሁኔታዎችን የሚቸር የአየር ሁኔታን ይመርጣሉ ነው ያሉት። በአሁኑ ጊዜ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚታወቁ 11 ሺህ 100 የሚጠጉ የአዕዋፍ ዝርያዎች እንዳሉም ነው ያስረዱት።
በየዓመቱ በሚሊየን የሚቆጠሩ ወፎች በፍልሰት ወደ ኢትዮጵያ ይገባሉ
Oct 11, 2025 1169
አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 1/2018(ኢዜአ)፡- በየዓመቱ በሚሊየን የሚቆጠሩ ፍልሰተኛ ወፎች ወደ ኢትዮጵያ እንደሚገቡ የኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን አስታውቋል። የዓለም የስደተኛ ወፎች ቀን በዓለም አቀፍ ደረጃ ለ20ኛ በኢትዮጵያ ደግሞ ለ15ኛ ጊዜ "ምቹ የመኖሪያ ቦታ፤ ለአዕዋፋት አኗኗር ምቹ የሆኑ ከተምች እና ማኅበረሰብ" በሚል መሪ ሐሳብ ዛሬ በመላው ዓለም እየተከበረ ነው። በኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን የጥበቃ ቦታዎችና የብሔራዊ ፓርኮች ዋርደን ፋንታዬ ነጋሽ ለኢዜአ እንዳሉት፤ የዓለም የፍልሰተኛ ወፎች ቀን የሚከበረው ስለ ፍልሰተኛ ወፎች ያለ የማኅበረሰብ ግንዛቤን ለማሳደግ እና በእንቅስቃሴያቸው ወቅት ተገቢ ጥበቃ እንዲደረግላቸው ዓለም አቀፍ ትብብርን ለማጎልበት ነው። ለምግብና ለመራባት በይበልጥ ምቹ ሁኔታ በመፈለግ ብሎም ከወቅታዊ ተፈጥሯዊ ሁኔታዎች (ቅዝቃዜና ሙቀት ) ለማምለጥ ወፎች ምቹ ወደሚሉት አካባቢ እንደሚፈልሱ አንስተዋል። በዚህም መሠረት ከአውሮፓ፣ እስያ፣ ከተለያዩ የአፍሪካ እና ባልካን ሀገራት በየዓመቱ በተለያዩ ወቅቶች በሚሊየን የሚቆጠሩ ወፎች በፍልሰት ወደ ኢትዮጵያ እንደሚገቡ ጠቁመዋል። አንዳንድ ፍልሰቶች አጭር መሆናቸውን ገልጸው፤ አኅጉራትን፣ በረሃዎችን እና ውቅያኖሶችን ማቋረጥ የግድ የሚሆንባቸው ረጅም ርቀት የሚሸፍኑ ፍልሰቶች እንዳሉም አስገንዝበዋል። ትክክለኛ ዓመታዊ ቆጠራ ላይ የተመሠረተ አሀዛዊ መረጃ ማግኘት ቢያዳግትም፤ በተለይም በምሥራቅ አፍሪካ ስምጥ ሸለቆ መስመር አማካኝነት በየዓመቱ በርካታ ፍልሰተኛ ወፎች ወደ ኢትዮጵያን ይመጣሉ ብለዋል። በዚህም መሠረት ከ1 ነጥብ 5 ሚሊየን የሚልቁ ፍልሰተኛ ወፎች በኢትዮጵያ በኩል የሚያልፈውን የስምጥ ሸለቆ መስመር ይጠቀማሉ ነው ያሉት። በተጨማሪም 199 ገደማ ዝርያዎች ከአውሮፓና እስያ እንዲሁም 47 ዓይነት ዝርያዎች ከአፍሪካ የተለያዩ ሀገራት በፍልሰት ወደ ኢትዮጵያ እንደሚገቡ እና ከወራት ቆይታ በኋላ ወደተለያዩ አቅጣጫዎች ተመልሰው እንደሚሄዱም አንስተዋል። እንደዝርያቸው ቢወሰንም ከቅዝቃዜ እስከ ሞቃታማ የአየር ንብረት ያላቸውን አካባቢዎች በማካለል የሚኖሩት እነዚህ ፍልሰተኛ ወፎች ቋሚ የመኖሪያ ሥፍራ እና ወጥ የአየር ንብረት የላቸውም ብለዋል። ነገር ግን አብዛኞቹ የወፍ ዝርያዎች ለአስተማማኝ የምግብ አቅርቦትና ልጆቻቸውን ለመንከባከብ ተስማሚ የአየር ንብረት ወዳላቸው አካባቢዎች ርቀው በመሄድ አስቸጋሪ ወቅቶች እስከሚያልፉ ይጠብቃሉ ነው ያሉት።
ባጃጅ ላይ ወድቆ የተገኘው የአደራ ገንዘብ- 82 ሺህ 265 ብር
Mar 5, 2025 6987
በአማራ ክልል ዋግኸምራ አስተዳደር የሰቆጣ ከተማ ነዋሪው ባለባጃጅ ወጣት ሠለሞን ቢምረው ተሳፋሪ ደንበኞቹን ከቦታ ቦታ በማዘዋወር ዕለታዊ ተግባሩን ይከውናል። ዛሬ ማለዳ ታዲያ በሰቆጣ ወረዳ የሰርክ ተግባሩን እያከናወነ ሳለ በድንገት ከአንድ ተሳፋሪ የተረሳ በኬሻ የተቀመጠ ንብረት ባጃጁ ውስጥ ያገኛል። ሰለሞን ቢምረው ማንነቱን ባላወቀው ተሳፋሪ የተረሳው ምንነቱን ያላወቀው በኬሻ የተቋጠረ ንብረት ገንዘብ መሆኑን ያወቀው ከደቂቃዎች በኋላ ነበር። 'ታማኝነት ለራስ ነው' የሚለው ወጣት ሰለሞን፥ ከተሳፋሪ ደንበኛ የተረሳን መጠኑን ያላወቀው ገንዘብ ለመመለስ ተጣደፈ። ተሳፋሪውን በእግር በፈረስ ማፈላለግ ይጀምራል። በሌላ በኩል የሰቆጣ ወረዳ ነዋሪዋ ወይዘር ኃይሌ በአደራ የተረከቡትን በኬሻ የተቋጠረ 82 ሺህ ብር በላይ ገንዘብ ፌርማታ ላይ ከባጃጅ ሲወርዱ መርሳታቸውን ካወቁበት ቅጽበት ጀምሮ በደንጋጤ ድባቴ ውስጥ ገብተዋል። ጉዳያቸውን ለፖሊስ አሳውቀው የአደራ ገንዘባቸውን በይገኛል ተስፋ እና ጭንቀት የባጃጅ አሽከርካሪውን ፍላጋ በየፌርማታው እየኳተኑ ነው። ተሳፋሪ እና አሳ'ፋሪ በየፊናው መፈላለጉን ተያያዙት። በዚህ መሀል የባጃጅ አሽከርክሪው ሰለሞን ቢምረው ወደ ተሳፋሪዋ ወይዘር ኃይሌ ድንገት ከተፍ ይላል። የወይዘሮ ወይዘር ደስታ ወደር አጣ። አሳፋሪው ሰለሞንም እፎይታ ተሰማው። በተለይ የአደራ ገንዘብ መሆኑን ሲረዳ። ባጃጅ አሽከርክሪው ሰለሞን እና ተሳፋሪዋ ወይዘሮ ወይዘር በፖሊስ ፊት ንብረት ተረካከቡ። ወጣቱ ሰለሞን እንደገለጸው የተሳፋሪ ንብረት በመመለሱ ደስተኛ ነው። ለወይዘሮ ወይዘር አደራ ያስረከበችው የገንዘቡ ባለቤት ወይዘሪት ወለለ ንጉስ፤ በሰለሞን ቢምረው ነባይነት(ታማኝነት) እንዳስገረማቸው ይናገራሉ። በዚህ ወቅት ይህን ያህል ገንዘብ አግኝቶ መመለስ በዕውነቱ በነፍስም በስጋም የሚያስመሰገን በጎ ምግባር ነው ስትል አመስግናለች። የሰቆጣ ከተማ አስተዳደር ፖሊስ ጽህፈት ቤት ኃላፊ ምክትል ኢንስፔክተር ደሳለኝ አባተ ወጣት ሰለሞን ከአሁን ቀደምም ሞባይል ጥለው የሄዱትን ለባለቤቱ በታማኝነት መመለሱን አስታውሰዋል። አሁን ደግሞ በኬሻ የተቋጠረን 82 ሽህ 265 ብር ከግል ይልቅ የህዝብን ጥቅም በማስቀደም ለግለሰቧ በታማኝነት ማስረከቡን አረጋግጠዋል። ይህን መሰል በጎ ምግባር በሁሉም የማህበረሰብ ዘንድ በአርዓያነት ሊወሰድ የሚገባው ነው ሲሉም ጥሪ አቅርበዋል።
"የኦሞ ቻይልድ የወደፊት መሪዎች አካዳሚ"- የዕልፍ ሕጻናት አድኑ ላሌ ላቡኮ አዲስ ፍኖት
Dec 13, 2024 5468
ሚንጊ የታዳጊዎችን ተስፋና ሕልም ብቻ ሳይሆን ሕልውና የነጠቀ ጎጂ ባህላዊ ልማዳዊ ድርጊት ነው። በደቡብ ክልል ደቡብ ኦሞ ዞን እንደ ካራ፣ ሀመርና ቤና ህዝቦች ዘንድ የሚዘወተረው ሚንጊ፤ በአካባቢው ልማድ በታችኛው ድድ ጥርስ የሚያበቅሉ እንስሳት ቅዱስ፣ በላይኛው ድድ ጥርስ የሚያበቅሉ እንስሳት ደግሞ ርኩስ የሚል ስያሜ ይሰጣል። የላይኛው የወተት ጥርሳቸው ቀድሞ የሚበቅል ሕጻናት እንደ እርኩሳን እንስሳት ከመጥፎ መንፈስ ጋር ተቆጥሮ ለማህበረሰቡ የማይበጅ፣ አድጎም ለቤተሰቡ ጠንቅ ተቆጥሮ የመገደል ዕጣ ፈንታ ይገጥማቸዋል። በተመሳሳይ በማህበረሰቡ አባል ሴት ከትዳር በፊት ልጅ ከወለደች የተወለደው ሕጻን በ'ሚንጊ'ነት ይፈረጃል። በ'ሚንጊ'ነት የተፈረጁ ሕጻናት ደግሞ መርገምት፣ ቁጣ፣ ርሀብ በሽታ… መንስዔ እንደሚሆኑ ታምኖ ከጥልቅ ወንዝ መጣል፣ ወደ ገደል መወርወር አልያም በጫካ ውስጥ የመጣል መጥፎ ዕጣ ይጠብቃቸዋል። ቤተሰባቸውን በዚህ ጎጂ ባህላዊ ድርጊት ያጡት አቶ ላሌ ላቡኮ 'ሚንጊ'ን ከመሰረቱ ለመንቀል 'የኦሞ ቻይልድ' መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት በማቋቋም ውጤታማ ስራዎች አከናውነዋል። አሁን ደግሞ የእስካሁን ጥረቶችን ተቋማዊ መልክ በመስጠት 'ሚንጊ'ን በዘላቂነት ማስቀረት የሚያስችል ተቋም አስመርቀዋል። ይህም በደቡብ ኦሞ ዞን ካራ-ዱስ ቀበሌ በዛሬው ዕለት የተመረቀው "የኦሞ ቻይልድ የወደፊት መሪዎች አካዳሚ'' ነው። አካዳሚውን በምክትል ርዕሰ መሰተዳድር ማዕረግ የማህበራዊ ክላስተር አስተባባሪና የትምህርት ቢሮ ኃላፊ አበባየሁ ታደሰ (ዶ/ር) እና ሌሎች አመራሮች በተገኙበት ዛሬ ተመርቋል። ዕልፍ ህፃናትን ሕይወት የቀጠፈና ወላጆችን የወላድ መካን ያደረገውን የሚንጊ "ልብ ሰባሪ" ድርጊት ለማስቀረት እንደ ላሌ ላቡኮ ባሉ ቅን ልቦች ብርቱ ተጋድሎ መልከ ብዙ ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን ቢሮ ኅላፊው ገልጸዋል። ያም ሆኑ ይህን ጎጂ ልማዳዊ ድርጊት በዘላቂነት ለማጥፋት የተቀናጀ ስራ እንደሚጠይቅ ይናገራሉ። በዕለቱ የተመረቀው አካዳሚም የክልሉ መንግስት በአርብቶ አደሩ አካባቢ ዕድሜያቸው ለትምህርት የደረሱ ህጻናት ከባህል ተፅዕኖ ተላቀው መማር እንዲችሉ የሚያግዝ እንደሆነ አብራርተዋል። በህፃናት ላይ የሚፈፀሙ ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶችን ሙሉ በሙሉ ለማስቀረት የተጀመሩ ስራዎች ውጤታማ መሆናቸውን ደግሞ የደቡብ ኦሞ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ማዕከል ማሊኮ ይገልጻሉ። ሚንጊን ለማስቀረት ከማህበረሰቡ የባህል መሪዎች ጋር በመቀናጀት በተከናወኑ ስራዎች የአስተሳሰብ ለውጥ እየመጣ መሆኑን ያነሳሉ። እናም ወትሮ በ'ሚንጊ'ነት የሚፈረጁ ሕጻናት ዛሬ ላይ "የአብራካችን ክፋይ፤ የኛ ልጆች" ተብለው በወላጆች ዕቅፍ ማደግ መጀመራቸውን ይገልጻሉ። የኦሞ ቻይለድ መስራችና ሥራ አስኪያጅ አቶ ላሌ ላቡኮ፤ "ይህን መሰል ጎጂ ልማድ ድርጊት ማስወገድ በቀላሉ የሚታሰብ ሳይሆን እስከ ሕይወት መስዋዕትነት የሚጠይቅ ዋጋ መክፈል ይጠይቃል" ይላሉ። ያም ሆኖ ራሳቸውን ለመስዕዋትነት ዝግጁ በማድረግ ድርጊቱ እንዲቀር ማድረግ ስለመቻላቸው ያነሳሉ። በእርሳቸው ድርጅት ብቻ ላለፉት 15 ዓመታት ከ60 በላይ በ'ሚንጊ'ነት የተፈረጁ ሕጻናትን ሕይወት እና ሕልም በመታደግ ለሀገር ኩራት እንዲሆኑ ማድረግ ተችሏል። "ትምህርት ባይኖር በልበ ሙሉነት ማውራት አልችልም ነበር" የሚሉት አቶ ላሌ፤ "የኦሞ ቻይልድ የወደፊት መሪዎች አካዳሚ'' ባለብሩህ አዕምሮ ሀገር ተረካቢ ሕፃናት የሚፈልቁበት ማዕከል እንደሚሆን አረጋግጠዋል።
መጣጥፍ
በቅሎ ወለደች
Nov 28, 2025 485
ቦንጋ፤ሕዳር 19/2017(ኢዜአ)፦ዛሬ ከወደ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክልል ያልተለመደ ክስተት ታይቷል። ጉድ ሳይሰማ መስከረም አይጠባም እንዲሉ ጉዳዩ እንዲህ ነው፤ በክልሉ ዳውሮ ዞን ዛባ ጋዞ ወረዳ ያማላ ቦካ ቀበሌ አንዲት በቅሎ ወልዳለች። መውለድ ከማይችሉ እንስሳት ተርታ የምትመደበው በቅሎ የመውለዷ ነገር አዲስ ክስተት ሆኗል። ጉዳዩን በተመለከተ ኢዜአ ያነጋገራቸው የበቅሎዋ ባለቤት የሆኑት አቶ ነጋሽ በተላ በተፈጠረው ነገር እጅጉን መደናገጣቸውን ገልጸዋል። በቅሎ በተፈጥሮ እንደማትወልድ የሚታወቅ ቢሆንም በቤታቸው የተከሰተውን ነገር ማመን እንደከበዳቸው ነው የተናገሩት። ከወትሮ የተለየ ነገር እንዳላሳየችና ትላንትና ማታ ባልጠበቁት ሁኔታ ወልዳ መመልከታቸውን አቶ ነጋኝ አውስተው፤ በቅሎዋ ከወለደች በኋላ ምንም አዲስ ነገር እንዳላሳየችም አስረድተዋል። በዛባ ገዞ ወረዳ የማላ ቦካ ቀበሌ የእንስሳት ባለሙያው አቶ ደረጀ ደስታ ፤ ክስተቱ ከሳይንስና ከተፈጥሮም የሚቃረን ለማመን የሚከብድ መሆኑን ገልጸዋል። የተወለደው ፍጡር የፈረስ ቅርፅ ያለው ፣ ገና ፀጉር ያላበቀለና ቀኑ ያልደረሰ እንደሆነም አስረድተዋል። ሲወለድም የሞተ ሲሆን በቅሎዋ አሁን ላይ በሙሉ ጤንነት ላይ እንደሆነችና ምንም የተለየ ምልክት እንዳላሳየችም ነው ለኢዜአ የገለጹት። ይህን አዲስ ክስተት ከተመለከቱ የአካባቢው ነዋሪዎች መካከል የአቶ ነጋኝ ጎረቤት የሆኑት አቶ ባሳ ፈልታሞ፥ይህ ነገር ለማመን የሚከብድ ክስተት ነው፤ ከዚህ በፊት እንዲህ ዓይነት ነገር ሰምቼም ሆነ አይቼም አላውቅም ሲሉ ገልጸዋል።
ድንበር ተሻጋሪው የኢትዮጵያ እና ሲንጋፖር ወዳጅነት
Nov 27, 2025 179
ኢትዮጵያ እና ሲንጋፖር ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነታቸውን የጀመሩት እ.አ.አ በ1969 ነው። ሀገራቱ በተለያዩ ክፍለ አህጉራት የሚገኙ ቢሆንም ርቀት ሳይገድባቸው በዲፕሎሲ እና ኢኮኖሚ መስኮች ያላቸውን ትብብር ቀጥለዋል። ኢትዮጵያ እና ሲንጋፖር በተለያዩ መስኮች ያላቸውን ግንኙነት ለማስፋት እየሰሩም ይገኛሉ። ሲንጋፖር በፍጥነት እያደገ የመጣውን የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ፣ ስትራቴጂካዊ ስፍራና ከፍተኛ የህዝብ ብዛት በመጠቀም ትስስሯን የማጎልበት ጠንካራ ፍላጎት አሳይታለች። እ.አ.አ በ2017 የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን እና የሲንጋፖር የሕብረት ስራ ኢንተርፕራይዝ የተፈራረሙት የጋራ መግባቢያ ስምምነት የዚሁ ማሳያ ነው። ስምምነቱ ሲንጋፖር በኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማትና የንግድ ስራ ምቹነት ሪፎርሞች ልምዷን የምታካፍልበት ነው። ሎጅስቲክስ፣ ማኑፋክቸሪንግ፣ ግብርና ማቀነባበሪያ፣ ማዕድንና ቱሪዝም ትብብራቸውን ለማጠናከር የጋራ ስምምነት ላይ ከደረሱባቸው መስኮች መከላከል ይጠቀሳሉ። ኢትዮጵያ ለሲንጋፖር የአፍሪካ የኢንቨስትመንት መግቢያ በር፣ ሲንጋፖር ለኢትዮጵያ የእስያ መግቢያ በር ናቸው ማለት ይቻላል። ሁለቱ ሀገራት በተደጋጋሚ የንግድ እና ኢንቨስትመንትን ጨምሮ አጠቃላይ ትብብራቸውን ለማጠናከር የጋራ ቁርጠኝነታቸውን ገልጸዋል። ሌላኛው የሀገራቱ የትብብር መስክ አቪዬሽን ነው። የኢትዮጵያ እና ሲንጋፖር አየር መንገዶች እ.አ.አ በ2012 የአየር አገልግሎት ትብብር ስምምነት መፈራረማቸው ይታወቃል። ስምምነቱ የመንገደኞችና ካርጎ በረራዎችን እንዲሁም የትራንስፖርት ትስስርን ለማጠናከር የሚያስችል ነው። የአየር አገልግሎት ስምምነቱ በምስራቅ አፍሪካና በደቡብ ምስራቅ እስያ መካከል በጉዞ፣ በካርጎ ንግድ እና ሎጅስቲክስ ያለውን ትብብር ለማጎልበት ያስችላል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) እ.አ.አ በ2024 በሲንጋፖር ይፋዊ የስራ ጉብኝት ማድረጋቸው ይታወሳል። ጉብኝቱ ሁለቱ ሀገራት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነታቸውን የጀመሩበት 55ኛ ዓመት ክብረ በዓል ጋር የተገጣጠመ ነበር። በጉብኝቱ ወቅት ኢትዮጵያ እና ሲንጋፖር የጋራ መግባቢያ ስምምነት ተፈራርመዋል። ስምምነቱ ሀገራቱ በመደበኛነት የሁለትዮሽ ምክክር እንዲያደርጉ፣ በትራንስፖርት እና ሎጅስቲክስ ዘርፍ ያላቸውን ትብብር ማጠናከር የሚያስችል ነው። ሲንጋፖር በኢትዮጵያ ኤምባሲ እንደምትከፍት ይፋ አድርጋለች። የሲንጋፖር ውሳኔ ከኢትዮጵያ አልፎም ከቀጣናው ጋር በትብብር ለመስራት ያላትን የረጅም ጊዜ ቁርጠኝነት የሚያሳይ ሆኗል። የሲንጋፖር ጠቅላይ ሚኒስትር ላውረንስ ዎንግ በቅርቡ በአዲስ አበባ ይፋዊ የስራ ጉብኝት ማድረጋቸው ይታወቃል። ጠቅላይ ሚኒስትር ላውረንስ ከኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ጋር በሁለትዮሽ እና በባለብዙ ወገን ትብብራቸው ዙሪያ መክረዋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ውይይቱ በሁለቱ ሀገሮች መካከል ያለውን ግንኙነት ለጋራ ነጋችን ወሳኝ በሆኑ መስኮች በጋራ ለመሥራት በምናደርገው ጥረት ውስጥ አንድ ጠቃሚ ርምጃ ነው ሲሉም ገልጸውታል። በተለይም በክሂሎት ልማት እና የካርበን ብድር ትብብር ላይ የተፈረሙት የመግባቢያ ስምምነቶች ጽኑ እና ለነገው ገበያ ዝግጁ የሆኑ ሠራተኞችን ለማፍራት ብሎም በአየር ንብረት ጥበቃ ረገድ ዘላቂ፣ ዝቅተኛ ካርበን የሚያወጣ እድገት ለማረጋገጥ ያለንን የጋራ አቋም ያንጸባርቃል ነው ያሉት። ጠቅላይ ሚኒስትሩ አክለውም በላቀ ተግባራዊ ትብብር ንግድ እና ኢንቨስትመንትን በማስፋፋት፣ ዘመናዊ ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስን በማልማት፣ በዲጂታል መሠረተ ልማት፣ በገንዘብ ልውውጥ ቴክኖሎጂ፣ ሳይበር ደኅንነትና ሰው ሰራሽ አስተውሎት ያለንን ትብብር ለመጠቀም እጅግ ሰፊ አቅም አለ ነው ያሉት። ሁለቱም መሪዎች በጉብኝቱ የኢኮኖሚ ትብብርን ለማላቅ፣ ተቋማዊ መስተጋብርን ለማጠናክር ብሎም የወል ቅድሚያዎቻቸውን ከፍ አድርጎ ለመከወን መንገዶችን እንደተመለከቱበትም ተናግረዋል። ሲንጋፖር በኢትዮጵያ ኤምባሲ ለመክፈት መወሰኗ ከኢትዮጵያ ባለፈ ከአፍሪካ ጋር ያላትን ትስስር ማጎልበት የሚያስችላትን ማዕቀፍ እንደሚፈጥር የገለጹት ደግሞ የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ላውረንስ ዎንግ ናቸው። ከዚህ በፊት የሲንጋፖር ጠቅላይ ሚኒስትር ኢትዮጵያን የጎበኙት እ.አ.አ በ1964 እንደነበር አስታውሰው የሁለቱን ሀገራት ትብብር ማጠናከር እና ለሲንጋፖር አዳዲስ የንግድ በሮች መክፈት በሚቻልበት ሁኔታ ላይ ፍሬያማ ውይይት ማድረጋቸውን አመልክተዋል። አስተዳደር፣ ትምህርት እና ዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ሀገራቱ ግንኙነታቸውን ለማጠናከር ከሚፈልጉባቸው መስኮች መካከል እንደሚጠቀሱ አንስተው የሀገራቱ መሪዎቹ በተገኙበት ከቁልፍ የጋራ ፍላጎቶቻችን ጋር የሚጣጣሙ የክህሎቶች ልማትና የካርቦን ገበያ የጋራ መግባቢያ ስምምነቶችን ተፈራረመናል ብለዋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ሲንጋፖር በአዲስ አበባ ኤምባሲ ለመክፈት መወሰኗን በደስታ እንደተቀበሉት ተናግረዋል። የኤምባሲው መከፈት ሲንጋፖር ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ብቻ ሳይሆን ከአፍሪካ ህብረት እና ከመላው አፍሪካ ጋር ቁልፍ ትስስር መፍጠሪያ ሆኖ እንደሚያገለግልም አመልክተዋል። ሲንጋፖር እና ኢትዮጵያ የየቀጣናቸው መግቢያ በር ናቸው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሀገራቱ ያላቸውን አጋርነት የበለጠ በማጠናከር ዜጎችን በዘላቂነት ተጠቃሚ የሚያደርግ ድልድል በደቡብ ምስራቅ እስያ እና አፍሪካ መካከል እየገነቡ ነው ብለዋል። የኢትዮጵያ እና ሲንጋፖር የቅርብ ጊዜ ውይይቶችና የጉብኝት ልውውጦች ሀገራቱ በጋራ ለመልማትና ለማደግ ያላቸውን ቁርጠኝነት ያሳያል። የሁለቱ ሀገራት ትብብር በአፍሪካ እና በደቡብ ምስራቅ እስያ መካከል እንደ ድልድይ ሆኖ የሚያገለግል ነው።