Warka ugu doorka roon
Wakaalada wararka ee Itoobiya waxa uu tixgaliyaa isbeddellada caalamiga ah Waxa ay Ka shaqeysaa danta dalka iyo horumarinta wadajirka muwaadiniinta
Jul 11, 2024 41
Addis Ababa; Afagaal/sane 4/2016 (ENA): Maareeyaha WWI ee ENA Mudane Sayfe Dharbe ayaa sheegay in wakaaladda wararka Itoobiya ay ka shaqaynayso sidii loo horumarin lahaa danta qaranka iyo wadajirka muwaadiniinta, iyadoo la tixgalinayo isbeddellada caalamiga ah.   Warbaahinta Itoobiya ayaa abaal-marin gaar ah la guddoonsiisay taasoo uu goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maareeyaha WWI ee ENA Mudane Sayfe Dharbe ayaa abaalmarintan ka guddoomay ra’iisul wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maareeyaha ayaa sheegay in abaalmarintan gaarka ah ee la siiyay ENA uu noqon doono mid siiya Awood dheeraad ah si ay uga shaqeyso danta qaranka iyo sharafta qaranka iyadoo la tixgelinayo baahida dalka iyo dadka. Abaalmarinta ayaa ah mid loogu mahadnaqayo shaqaalaha ENA shaqooyinka ay ka qabteen abuurista isfahanka dalka.   Waxa uu sheegay in danta qaranka iyo sharafta dalka ay mudnaanta koowaad siinayaan is-ixtiraamka iyo maslaxadda, sidaas darteedna ay tahay in si taxadar leh looga shaqeeyo. Waxa uu sheegay in abaalmarintan ay tahay mid ku yimid shaqada ay qabteen shaqaalaha ENA iyagoo tixgelinaya hadafka laga leeyahay ee ah abuurista qaran xoogan. Waxa kale uu xaqiijiyay inay ka shaqayn doonaan danta iyo karaamada dalka iyo horumarinta wadajirka muwaadiniinta, iyadoo maanka lagu hayo hab-dhaqanka caalamiga ah. Waxa uu sheegay in ENA ay sii wadi doonto xoojinta wada shaqaynta ay la leedahay warbaahinta isla markaana ay siin doonto helitaanka shaqooyin waaweyn ee heer qaran iyo heer deegaan. Waxa uu sheegay in waxa lagu ammaano ay tahay in adeega xidhiidhka Dowladda ay si xoogan u dhiirri-geliso Warbaahinta. Si gaar ah, Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa ahmiyad gaar ah siiyay, wuxuuna uga mahadceliyay warbaahinta sida ay u uga soo baxeen doorka muhiimka ah ee ay uga qayb qaadanayaan xaqiijinta barwaaqada Itoobiya.
Muuqaal Ahaan
Doorashadan ku celiska oo ka qabsoontay deegaanada Benshaangul Gumus, Itoobiyada dhexe, Canfarta iyo Deegaanka Soomaalida ayaa ka dhacday
Jul 7, 2024 122
Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guuleystay inta badan kuraastii doorashada ku celiska ahayd ee 4 Deegaan. Addis Ababa, Agaali/Sane, 29/2016T.I.(ENA): Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guulaystay aqlabiyadda kuraasta doorashadii ku celiska ahayd ee golaha wakiilada federalka iyo heer deegaan ee ka qabsoontay afar Deegaan. Waxaa laxasuusta in 16/10/2016 T.I. ay guddiga doorashada qaran ee Itoobiya ay doorasho ku celisa iyo doorashada goobihii dhinaa ka qabatay deegaanada Benishangul Gumus, Canfarta, Deegaanka Itoobiyada Dhexe iyo deegaanka Soomaalida. Guddiga ayaana si rasmi ah ushaaciyay maanta natiijada doorashadaas iyadoo ay goob joog ka ahaayeen dhinacyada ay khuseyso. Guddiga ayaana sheegay in doorashadii ka dhacday deegaanka Benishangul Gumus ee Golaha Wakiilada shacabka, xisbiga Barwaaqo uu 4 kursi ku guulaystay, halka xisbiyada dimuqraadiga ee Boro uu ku guulaystay 1kursi iyo halka xiabiga dhaqdhaqaaqa dimuqraadiyada bulshada Gumusna uu ku guulaystay 1 kursi. Isla deegaanka Benishangul Gumus kuraastii golaha xildhibaanada deegaanka 60 kursi waxaa ku guulaystay Xisbiga Barwaaqo, halka xisbiyada dimuqraadiga ee Boro uu 3 kursi ku guulaystay iyo xisbiga dhaqdhaqaaqa dimuqraadiyada bulshada Gumusna 8 kursi ku kala guulaysteen. Golaha Wakiilada Shacabka ee deegaanka Canfarta, Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guuleystey 2 heer federaal ee golaha wakiilada Shacabka iyo 27 kursi golaha wakiilada shacabka ee deegaankaas. Deegaanka Itoobiyada dhexena 3-dii kursi ee heer deegaan ee lagu tartamayayba waxaa ku wada guulaystay xisbiga Barwaaqo.   Sidoo kale Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guulaystay 7-dii kursi ee golaha xildhibaanada deegaanka Soomaalida loogu tartamayay. Doorashadan ku celiska oo ka qabsoontay deegaanada Benshaangul Gumus, Itoobiyada dhexe, Canfarta iyo Deegaanka Soomaalida ayaa ka dhacday 29 goob-doorasho iyo 1218 goob-codbixineed.   Maamulka gudigga doorashooyinka Qaran ee Itoobiya ayaa cadeeyay in doorashadan ku celiska ahi ay u dhacday si xor iyo xalaal ah, ayna ku
Barnaamijka raadka cagaaran ayaa ah mid faa'iido balaadhan u leh deegaanka Soomaalida, kaasoo ka hortgaya isbedelka cimilada - Madaxweyne Mustafe Muxumed
Jul 5, 2024 153
Addis Ababa, Agaali/Sane, 28/2016T.I.(ENA): Madaxweynaha DDS Mudane Mustafe Muxumed ayaa kale sheegay in dhirta la beeray sannadadii la soo dhaafay ay u keentay magaalooyinka bilic wanaagsan marka laga soo tago faa’iidooyinka ay u leedahay ilaalinta deegaanka iyo isbedelka cimilada. Madaxweynaha ayaa waraysi uu siiyay wakaalada wararka ee Itoobiya sheegay in barnaamijka raadka cagaaran uu yahay arrin muhiim u ah ilaalinta deegaanka, kaasoo si uu sheegay in uu si weyn uga hortagayo isbeddelka cimilada ee saameeyey deegaanka. Waxa uu sheegay in tan iyo markii barnaamijka raadka cagaaran uu si rasmi ah u bilaabay Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed uu noqdo mid faa'iido u yeesha, ka hortaga isbedelka cimilada iyo isku filnaanshaha cunto iyadoo ay hirgaliyaan sanad walba dhamaan deegaannada dalka.   Sanadadii la soo dhaafay, marka laga reebo ilaalinta deegaanka ee dhirta dhulka joogiisu hooseeyo ee deegaanka, waxaa la qabtay shaqooyin balaadhan oo barnaamijka raadka cagaaran ah oo isbedel la taaban karo laga dareemayo magaalooyinka deegaanka   Kordhinta heer daboolka dhirta ee kaymaha ee magaalooyinka, raadka cagaaran ayaa keenay isbeddel ballaaran oo bilicda iyo dabeecadda cimilada magaalooyinka, marka laga soo taho faa'iidada ka hortagga saameynta isbeddelka cimilada.   Magaalooyinka Goday, Qaridahar iyo Dhagaxbuur ayaa kamid ah magaalooyinka sida wayn looga hirgaliyay barnaamijka raadka cagaaran ee deegaanka. Cabdulaahi Cali, Duqa magaalada Godey ayaa sheegay in isbedelkii kadib magaalada Godey laga dareemayo horumar balaadhan oo dhanka kaabayaasha dhaqaalaha ah iyo maalgashiga. Waxay uu cadeeyey inay hirgaliyeen goobo cagaarin ah oo bilicda magaalada kor u qaaday noqotayna goobo madadaalo oo ay dadwaynuhu wakhti ku qaataan, iyadoo shaqo abuur ay ka heleen bulsho kala duwan. Dhankiisa Duqa Maamulka Magaalada Qab
Xayeysiis
ENA
Dec 27, 2023 1026
ENA
Siyaasada
Wakaalada wararka ee Itoobiya waxa uu tixgaliyaa isbeddellada caalamiga ah Waxa ay Ka shaqeysaa danta dalka iyo horumarinta wadajirka muwaadiniinta
Jul 11, 2024 41
Addis Ababa; Afagaal/sane 4/2016 (ENA): Maareeyaha WWI ee ENA Mudane Sayfe Dharbe ayaa sheegay in wakaaladda wararka Itoobiya ay ka shaqaynayso sidii loo horumarin lahaa danta qaranka iyo wadajirka muwaadiniinta, iyadoo la tixgalinayo isbeddellada caalamiga ah.   Warbaahinta Itoobiya ayaa abaal-marin gaar ah la guddoonsiisay taasoo uu goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maareeyaha WWI ee ENA Mudane Sayfe Dharbe ayaa abaalmarintan ka guddoomay ra’iisul wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maareeyaha ayaa sheegay in abaalmarintan gaarka ah ee la siiyay ENA uu noqon doono mid siiya Awood dheeraad ah si ay uga shaqeyso danta qaranka iyo sharafta qaranka iyadoo la tixgelinayo baahida dalka iyo dadka. Abaalmarinta ayaa ah mid loogu mahadnaqayo shaqaalaha ENA shaqooyinka ay ka qabteen abuurista isfahanka dalka.   Waxa uu sheegay in danta qaranka iyo sharafta dalka ay mudnaanta koowaad siinayaan is-ixtiraamka iyo maslaxadda, sidaas darteedna ay tahay in si taxadar leh looga shaqeeyo. Waxa uu sheegay in abaalmarintan ay tahay mid ku yimid shaqada ay qabteen shaqaalaha ENA iyagoo tixgelinaya hadafka laga leeyahay ee ah abuurista qaran xoogan. Waxa kale uu xaqiijiyay inay ka shaqayn doonaan danta iyo karaamada dalka iyo horumarinta wadajirka muwaadiniinta, iyadoo maanka lagu hayo hab-dhaqanka caalamiga ah. Waxa uu sheegay in ENA ay sii wadi doonto xoojinta wada shaqaynta ay la leedahay warbaahinta isla markaana ay siin doonto helitaanka shaqooyin waaweyn ee heer qaran iyo heer deegaan. Waxa uu sheegay in waxa lagu ammaano ay tahay in adeega xidhiidhka Dowladda ay si xoogan u dhiirri-geliso Warbaahinta. Si gaar ah, Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa ahmiyad gaar ah siiyay, wuxuuna uga mahadceliyay warbaahinta sida ay u uga soo baxeen doorka muhiimka ah ee ay uga qayb qaadanayaan xaqiijinta barwaaqada Itoobiya.
Doorashadan ku celiska oo ka qabsoontay deegaanada Benshaangul Gumus, Itoobiyada dhexe, Canfarta iyo Deegaanka Soomaalida ayaa ka dhacday
Jul 7, 2024 122
Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guuleystay inta badan kuraastii doorashada ku celiska ahayd ee 4 Deegaan. Addis Ababa, Agaali/Sane, 29/2016T.I.(ENA): Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guulaystay aqlabiyadda kuraasta doorashadii ku celiska ahayd ee golaha wakiilada federalka iyo heer deegaan ee ka qabsoontay afar Deegaan. Waxaa laxasuusta in 16/10/2016 T.I. ay guddiga doorashada qaran ee Itoobiya ay doorasho ku celisa iyo doorashada goobihii dhinaa ka qabatay deegaanada Benishangul Gumus, Canfarta, Deegaanka Itoobiyada Dhexe iyo deegaanka Soomaalida. Guddiga ayaana si rasmi ah ushaaciyay maanta natiijada doorashadaas iyadoo ay goob joog ka ahaayeen dhinacyada ay khuseyso. Guddiga ayaana sheegay in doorashadii ka dhacday deegaanka Benishangul Gumus ee Golaha Wakiilada shacabka, xisbiga Barwaaqo uu 4 kursi ku guulaystay, halka xisbiyada dimuqraadiga ee Boro uu ku guulaystay 1kursi iyo halka xiabiga dhaqdhaqaaqa dimuqraadiyada bulshada Gumusna uu ku guulaystay 1 kursi. Isla deegaanka Benishangul Gumus kuraastii golaha xildhibaanada deegaanka 60 kursi waxaa ku guulaystay Xisbiga Barwaaqo, halka xisbiyada dimuqraadiga ee Boro uu 3 kursi ku guulaystay iyo xisbiga dhaqdhaqaaqa dimuqraadiyada bulshada Gumusna 8 kursi ku kala guulaysteen. Golaha Wakiilada Shacabka ee deegaanka Canfarta, Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guuleystey 2 heer federaal ee golaha wakiilada Shacabka iyo 27 kursi golaha wakiilada shacabka ee deegaankaas. Deegaanka Itoobiyada dhexena 3-dii kursi ee heer deegaan ee lagu tartamayayba waxaa ku wada guulaystay xisbiga Barwaaqo.   Sidoo kale Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guulaystay 7-dii kursi ee golaha xildhibaanada deegaanka Soomaalida loogu tartamayay. Doorashadan ku celiska oo ka qabsoontay deegaanada Benshaangul Gumus, Itoobiyada dhexe, Canfarta iyo Deegaanka Soomaalida ayaa ka dhacday 29 goob-doorasho iyo 1218 goob-codbixineed.   Maamulka gudigga doorashooyinka Qaran ee Itoobiya ayaa cadeeyay in doorashadan ku celiska ahi ay u dhacday si xor iyo xalaal ah, ayna ku
Wadahadal dheeri ah ayaa lagu qaban doonaa magaalada Ankara si xal diblumaasiyadeed looga gaaro khilaafka u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya
Jul 5, 2024 163
  Addis Ababa, Agaali/Sane, 28/2016T.I.(ENA): Wasaaradda arrimaha dibadda ee JDFI ayaa sheegtay in bisha Naaf ee sanadkan magaalada Ankara ee dalka Turkiye uu markale ka furmi doono wadahadallo kale oo lagu doonayo in xal diblumaasiyadeed looga gaaro khilaafka u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya.   Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda, JDFI Danjire Nabiyu Tadhla ayaa warbaahinta siiyay warsaxaafadeed uu kaga hadlay shaqooyinkuu ugu waaweynaa ee hawlaha dibloomaasiyadeed ee dhacay toddobaadkan gudihiisa. Gogol uu fidiyay wasiirka arrimaha dibadda ee Turkiye ayaa wasiirka arrimaha dibadda ee JDFI Danjire Taaye Askasilaase iyo dhiggiisa Soomaaliya ay magaalada Ankara ee dalka Turkiye ku yeesheen wada hadal ku saabsan arrimaha labada dal. Waxa uu sheegay in intii wada-hadalku uu socday inay ka wada-hadaleen sidii xal diblumaasiyadeed oo waara looga gaari lahaa khilaafka u dhexeeya Itoobiya iyo Soomaaliya. Si xal diblumaasiyadeed looga gaaro khilaafka u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya, waxa ay ku heshiiyeen laba dhinac in wejigii labaad ee wadahadalka lagu qabto magaalada Ankara ee dalka Turkiga 27-ka Naaf 2016T.I. Dhinaca kale, afhayeenka ayaa warsaxaafadeedkiisa ku sheegay in Itoobiya ay doorkeeda caalamiga ah ka qaadanayso diblamaasiyadda cagaaran ee la dagaalanka saamaynta isbeddelka cimilada. Waxa uu sheegay in laga shaqaynayo dadaalada loogaga hortagayo isbadalka cimilada gobolka iyo horumarinta wadajirka ah, iyada oo 100 kun oo geedo ah si bilaash ah loogu siinayo wadamada dariska ah. Waxa uu sheegay in sanadkan 2016-ka T.I barnaamijka Raadka Cagaaran la beerayo in ka badan 7 bilyan oo geed, iyadoo halku-dhiggiisu yahay "Dhisidda dal iyo jiil beera dhir waarta". Waxa uu sheegay in guusha laga gaaray dibloomaasiyadda cagaaran ay u xaqiijisay in Itoobiya ay safka hore kaga jirto dadaallada lagula dagaalamayo saameynta isbedelka cimilada ee adduunka. Afhayeenku waxa uu xusay in intii uu ku guda jiray socdaalkii uu wasiirka arrimaha dibadda uu ku tagay Jabuuti uu wada-hadallo ku saabsan arrimaha labada dal iyo kuwa gobolka oo uu la yeeshay madaxda ugu sarreysa dalka Jabuuti. Wuxuu sheegay in xiriirka istiraatijiyadeed ee Itoobiya iyo Jabuuti uu kusuu socdo iskaashi diblomaasiyadeed oo toos ah oo wanaagsan, wuxuuna tilmaamay inay yihiin dalal aan kala maarmin oo dana guud qy ka dhaxayso . Waxa uu xusay in labada dal waa Itoobiya iyo Jabuuti e ay ka wada hadleen xoojinta iskaashiga istiraatijiyadeed, dhisidda iyo ilaalinta kaabayaasha dhaqaalaha si kor loogu qaado iskaashiga labada dhinac, iyo fududaynta adeegyada isticmaalka dekedaha. Wuxuu xusay in talabixino uu ka dhiibtay khatarta ka imaan karta argagixisada caalamiga ah ee Al-Shabaab ee ka hawlgasha Soomaaliya, xaaladda amni ee Suudaan iyo arrimo kale oo gobolka ah. Ugu damabyntuu waxa uu sidoo kale ka hadlay madasha ganacsiga ee Itiyo-Beyjing oo ka dhacay magaalada Addis Ababa, soo dhawaynta wajigii labaad ee xubnaha qurbo-joogta ah ee Itoobiyaaka ah ee jiilka labaad, isagoo sidoo kale xusay in wasiirka arrimaha dibadda, Danjire Taaye Askasilaase, iyo wasiiru dawlaha arrimaha dibadda Danjire Misgaanu Argaa ay sidoo kale kulamo kala duwan oo gaar gaar ah ay la yeesheen madax dalal kala duwan ah iyo hay’adaha kala duwan oo caalami ah.
Siyaasada
Wakaalada wararka ee Itoobiya waxa uu tixgaliyaa isbeddellada caalamiga ah Waxa ay Ka shaqeysaa danta dalka iyo horumarinta wadajirka muwaadiniinta
Jul 11, 2024 41
Addis Ababa; Afagaal/sane 4/2016 (ENA): Maareeyaha WWI ee ENA Mudane Sayfe Dharbe ayaa sheegay in wakaaladda wararka Itoobiya ay ka shaqaynayso sidii loo horumarin lahaa danta qaranka iyo wadajirka muwaadiniinta, iyadoo la tixgalinayo isbeddellada caalamiga ah.   Warbaahinta Itoobiya ayaa abaal-marin gaar ah la guddoonsiisay taasoo uu goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maareeyaha WWI ee ENA Mudane Sayfe Dharbe ayaa abaalmarintan ka guddoomay ra’iisul wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maareeyaha ayaa sheegay in abaalmarintan gaarka ah ee la siiyay ENA uu noqon doono mid siiya Awood dheeraad ah si ay uga shaqeyso danta qaranka iyo sharafta qaranka iyadoo la tixgelinayo baahida dalka iyo dadka. Abaalmarinta ayaa ah mid loogu mahadnaqayo shaqaalaha ENA shaqooyinka ay ka qabteen abuurista isfahanka dalka.   Waxa uu sheegay in danta qaranka iyo sharafta dalka ay mudnaanta koowaad siinayaan is-ixtiraamka iyo maslaxadda, sidaas darteedna ay tahay in si taxadar leh looga shaqeeyo. Waxa uu sheegay in abaalmarintan ay tahay mid ku yimid shaqada ay qabteen shaqaalaha ENA iyagoo tixgelinaya hadafka laga leeyahay ee ah abuurista qaran xoogan. Waxa kale uu xaqiijiyay inay ka shaqayn doonaan danta iyo karaamada dalka iyo horumarinta wadajirka muwaadiniinta, iyadoo maanka lagu hayo hab-dhaqanka caalamiga ah. Waxa uu sheegay in ENA ay sii wadi doonto xoojinta wada shaqaynta ay la leedahay warbaahinta isla markaana ay siin doonto helitaanka shaqooyin waaweyn ee heer qaran iyo heer deegaan. Waxa uu sheegay in waxa lagu ammaano ay tahay in adeega xidhiidhka Dowladda ay si xoogan u dhiirri-geliso Warbaahinta. Si gaar ah, Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa ahmiyad gaar ah siiyay, wuxuuna uga mahadceliyay warbaahinta sida ay u uga soo baxeen doorka muhiimka ah ee ay uga qayb qaadanayaan xaqiijinta barwaaqada Itoobiya.
Doorashadan ku celiska oo ka qabsoontay deegaanada Benshaangul Gumus, Itoobiyada dhexe, Canfarta iyo Deegaanka Soomaalida ayaa ka dhacday
Jul 7, 2024 122
Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guuleystay inta badan kuraastii doorashada ku celiska ahayd ee 4 Deegaan. Addis Ababa, Agaali/Sane, 29/2016T.I.(ENA): Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guulaystay aqlabiyadda kuraasta doorashadii ku celiska ahayd ee golaha wakiilada federalka iyo heer deegaan ee ka qabsoontay afar Deegaan. Waxaa laxasuusta in 16/10/2016 T.I. ay guddiga doorashada qaran ee Itoobiya ay doorasho ku celisa iyo doorashada goobihii dhinaa ka qabatay deegaanada Benishangul Gumus, Canfarta, Deegaanka Itoobiyada Dhexe iyo deegaanka Soomaalida. Guddiga ayaana si rasmi ah ushaaciyay maanta natiijada doorashadaas iyadoo ay goob joog ka ahaayeen dhinacyada ay khuseyso. Guddiga ayaana sheegay in doorashadii ka dhacday deegaanka Benishangul Gumus ee Golaha Wakiilada shacabka, xisbiga Barwaaqo uu 4 kursi ku guulaystay, halka xisbiyada dimuqraadiga ee Boro uu ku guulaystay 1kursi iyo halka xiabiga dhaqdhaqaaqa dimuqraadiyada bulshada Gumusna uu ku guulaystay 1 kursi. Isla deegaanka Benishangul Gumus kuraastii golaha xildhibaanada deegaanka 60 kursi waxaa ku guulaystay Xisbiga Barwaaqo, halka xisbiyada dimuqraadiga ee Boro uu 3 kursi ku guulaystay iyo xisbiga dhaqdhaqaaqa dimuqraadiyada bulshada Gumusna 8 kursi ku kala guulaysteen. Golaha Wakiilada Shacabka ee deegaanka Canfarta, Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guuleystey 2 heer federaal ee golaha wakiilada Shacabka iyo 27 kursi golaha wakiilada shacabka ee deegaankaas. Deegaanka Itoobiyada dhexena 3-dii kursi ee heer deegaan ee lagu tartamayayba waxaa ku wada guulaystay xisbiga Barwaaqo.   Sidoo kale Xisbiga Barwaaqo ayaa ku guulaystay 7-dii kursi ee golaha xildhibaanada deegaanka Soomaalida loogu tartamayay. Doorashadan ku celiska oo ka qabsoontay deegaanada Benshaangul Gumus, Itoobiyada dhexe, Canfarta iyo Deegaanka Soomaalida ayaa ka dhacday 29 goob-doorasho iyo 1218 goob-codbixineed.   Maamulka gudigga doorashooyinka Qaran ee Itoobiya ayaa cadeeyay in doorashadan ku celiska ahi ay u dhacday si xor iyo xalaal ah, ayna ku
Wadahadal dheeri ah ayaa lagu qaban doonaa magaalada Ankara si xal diblumaasiyadeed looga gaaro khilaafka u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya
Jul 5, 2024 163
  Addis Ababa, Agaali/Sane, 28/2016T.I.(ENA): Wasaaradda arrimaha dibadda ee JDFI ayaa sheegtay in bisha Naaf ee sanadkan magaalada Ankara ee dalka Turkiye uu markale ka furmi doono wadahadallo kale oo lagu doonayo in xal diblumaasiyadeed looga gaaro khilaafka u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya.   Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda, JDFI Danjire Nabiyu Tadhla ayaa warbaahinta siiyay warsaxaafadeed uu kaga hadlay shaqooyinkuu ugu waaweynaa ee hawlaha dibloomaasiyadeed ee dhacay toddobaadkan gudihiisa. Gogol uu fidiyay wasiirka arrimaha dibadda ee Turkiye ayaa wasiirka arrimaha dibadda ee JDFI Danjire Taaye Askasilaase iyo dhiggiisa Soomaaliya ay magaalada Ankara ee dalka Turkiye ku yeesheen wada hadal ku saabsan arrimaha labada dal. Waxa uu sheegay in intii wada-hadalku uu socday inay ka wada-hadaleen sidii xal diblumaasiyadeed oo waara looga gaari lahaa khilaafka u dhexeeya Itoobiya iyo Soomaaliya. Si xal diblumaasiyadeed looga gaaro khilaafka u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya, waxa ay ku heshiiyeen laba dhinac in wejigii labaad ee wadahadalka lagu qabto magaalada Ankara ee dalka Turkiga 27-ka Naaf 2016T.I. Dhinaca kale, afhayeenka ayaa warsaxaafadeedkiisa ku sheegay in Itoobiya ay doorkeeda caalamiga ah ka qaadanayso diblamaasiyadda cagaaran ee la dagaalanka saamaynta isbeddelka cimilada. Waxa uu sheegay in laga shaqaynayo dadaalada loogaga hortagayo isbadalka cimilada gobolka iyo horumarinta wadajirka ah, iyada oo 100 kun oo geedo ah si bilaash ah loogu siinayo wadamada dariska ah. Waxa uu sheegay in sanadkan 2016-ka T.I barnaamijka Raadka Cagaaran la beerayo in ka badan 7 bilyan oo geed, iyadoo halku-dhiggiisu yahay "Dhisidda dal iyo jiil beera dhir waarta". Waxa uu sheegay in guusha laga gaaray dibloomaasiyadda cagaaran ay u xaqiijisay in Itoobiya ay safka hore kaga jirto dadaallada lagula dagaalamayo saameynta isbedelka cimilada ee adduunka. Afhayeenku waxa uu xusay in intii uu ku guda jiray socdaalkii uu wasiirka arrimaha dibadda uu ku tagay Jabuuti uu wada-hadallo ku saabsan arrimaha labada dal iyo kuwa gobolka oo uu la yeeshay madaxda ugu sarreysa dalka Jabuuti. Wuxuu sheegay in xiriirka istiraatijiyadeed ee Itoobiya iyo Jabuuti uu kusuu socdo iskaashi diblomaasiyadeed oo toos ah oo wanaagsan, wuxuuna tilmaamay inay yihiin dalal aan kala maarmin oo dana guud qy ka dhaxayso . Waxa uu xusay in labada dal waa Itoobiya iyo Jabuuti e ay ka wada hadleen xoojinta iskaashiga istiraatijiyadeed, dhisidda iyo ilaalinta kaabayaasha dhaqaalaha si kor loogu qaado iskaashiga labada dhinac, iyo fududaynta adeegyada isticmaalka dekedaha. Wuxuu xusay in talabixino uu ka dhiibtay khatarta ka imaan karta argagixisada caalamiga ah ee Al-Shabaab ee ka hawlgasha Soomaaliya, xaaladda amni ee Suudaan iyo arrimo kale oo gobolka ah. Ugu damabyntuu waxa uu sidoo kale ka hadlay madasha ganacsiga ee Itiyo-Beyjing oo ka dhacay magaalada Addis Ababa, soo dhawaynta wajigii labaad ee xubnaha qurbo-joogta ah ee Itoobiyaaka ah ee jiilka labaad, isagoo sidoo kale xusay in wasiirka arrimaha dibadda, Danjire Taaye Askasilaase, iyo wasiiru dawlaha arrimaha dibadda Danjire Misgaanu Argaa ay sidoo kale kulamo kala duwan oo gaar gaar ah ay la yeesheen madax dalal kala duwan ah iyo hay’adaha kala duwan oo caalami ah.
Arrimaha Bulshada
Dhaqaalaha
Maamulka Magaalada Addis Ababa ayaa ganaaxay 11 qof oo lagu qabtay iyagoo ku lugaynaya wado aan ahayn tan dadka lugaynaya 
Jul 11, 2024 106
Addis Ababa, Afagaal/Hamle, 03/2016T.I.(ENA): Maamulka magaalada ayaa dadaal xoogan ugu jiray mudooyinkii dambe sidii magaalada looga dhigi lahaa magaalo qurux badan oo nadiif, iyadoo la hirgaliyay inteeda badana lasoo gabagabeeyey mashaariicda horumarinta wadooyinka.   Hadaba waxaa la ganaaxay dad ku lugaynayay wado ka baxsan wadada dadka lugaynaya, gaadiid jiidhay geedaha iyo dhirta la beeray, xarumo iyo goobo qashinka ku tuuray ama dhigay meel aan loogu talogalin.   Sidaas oo ay tahay waxaa la ganaaxay saddex xarumood oo qashin ku tuuray meel aan loogu talogalin, iyagoo lagu kala ganaaxay lacag dhan 100kun, 50kun iyo 20kun oo birr sida ay u kala dambi weyn yihiin, sidoo kale waxaa la ganaaxay 5 gaadhi oo waxyeelo gaadhsiiyay shir iyo geedo lagu beeray goobaha wadooyinka kala qaybisa kuwaasoo lagu kala ganaaxay 150kun ilaa iyo 300kun oo birr sida ay ukala abi weyn yihiin, iyadoo dad ku lugaynayay goobo ka baxsan wadada dadka lugaynayana lagu ganaaxay 150birr ilaa iyo 1,000birr.   Ugu dambayntii sida ay sheegayso xogta aan kahelayno xafiiska maayarka magaalada, maamulka caasimadu waxa uu ugu baaqay bulshada in ay naftooda iyo qoysaskoodaba ka badbaadiyaan ganaaxa iyo shilalka gaadiidka iyada oo loo adeegsanaayo kaabayaasha dhaqaalaha ee casriga ah isla markaana ay ilaaliyaan mashaariicdan horumarineed ee kaabayaasja dhaqaalaha ee la hirgaliyay.
Muuqaalo
Sayniska Iyo Teknoloojiyada
Horumarinta Digital-ku waxay ay door muhiim ah u leedahay xaqiijinta horumarka mustaqbalka ee dalka iyo faa'iidada muwaadin kasta
May 22, 2024 451
Addis Ababa; Ginboot 14/2016 (ENA): Horumarinta Digital-ku waxay door muhiim ah ku leedahay xaqiijinta horumarka mustaqbalka ee dalka iyo faa'iidada muwaadin kasta, ayuu yiri Ra'iisul Wasaare ku xigeenka dalka Temesgen Tiruneh.   Farriin uu Ra’iisul Wasaare ku-xigeenku soo dhigay bartiisa bafaha bulshada ayuu ku sheegay in maanta waxan uu yidhi waxaan aanu ka qayb galnay Bandhigga ‘Stride Ethiopia’ Expo 2024, kaas oo diiradda lagu saarayay cilmiga, tignoolajiyada iyo hal-abuurka, isla markaana aanu wada tashi muhiim ah la yeelanay hay’adaha dawladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay.   Waxa uu sheegay in maadaama dunida dhijitaalka ahayd ay meesha ka saartay dhaqamadii soo jireenka ahaa oo ay beddeleen kuwo cusub, waxaa lagama maarmaan ah in la bilaabo in la sameeyo qaabdhismeedyo ka jawaabi kara xaaladaha isbeddelaya. Ra’iisul Wasaare ku xigeenka ayaa sidoo kale xusay in horumarinta dhaqaalaha dhijitaalka ah uu u baahan yahay in laga wada qeyb qaato dhammaan dhinacyada ay khuseyso. Waxa uu sheegay in hay’adaha gaarka loo leeyahay, kuwa tacliinta sare iyo hay’adaha horumarinta ee ka shaqeeya ay ka qayb qaataan horumarinta iyagoo kaashanaya dowladda. Sidoo kale, wuxuu dhambaalkiisa ugu baaqay dhammaan dhinacyada ay khusayso inay gutaan waajibaadka qaran ee ka saaran hirgelinta isbeddelka dhijitaalka ah ee Itoobiya iyo shacabka si ay uga faa’iidaystaan ​​dhaxalka dhijitaalka ah.
Ra’iisul wasaare ku xigeen Temeseng Tiruneh ayaa booqday carwo bandhiggeedka  Stride Ethiopia
May 22, 2024 383
Addis Ababa; ginbod 14/2016 (ENA): Ra’iisal wasaare ku xigeenka Temeseng Tiruneh iyo wasiiro ayaa booqday carwo bandhiggdka STRIDE Ethiopia. carwo bandhiggdka STRIDE Ethiopia waxa si rasmi ah u furay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) ginbod 10, 2016.   Bandhigga sannadlaha ah wuxuu ahaan doonaa mid u furan dadweynaha ilaa ginbood 18, 2016 ee xarunta Sayniska iyada oo halkudhi loga dhigay "Sayniska waa albaabbada horumarka , tignoolajiyada ayaa isku xirta, hal-abuurnimadu horay ayay u socotaa." Iyada oo diiradda la saarayo sayniska, tignoolajiyada, hal-abuurka iyo dhijitaalaynta, Stride Ethiopia Expo waxa ay ku lug leedahay machadyo badan oo tignoolajiyadeed iyo hal-abuurnimo. Hay'adaha dawladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay iyo sidoo kale kuwa bilawga ah ayaa soo bandhigay hal-abuurkooda tignoolajiyada. Ra’iisul wasaare ku xigeen Temeseng Tiruneh ayaa booqday bandhigga Stride Ethiopia Addis Ababa; ginbod 14/2016 (ENA): Ra’iisal wasaare ku xigeenka Temeseng Tiruneh iyo wasiiro ayaa booqday carwo bandhiggdka STRIDE Ethiopia. carwo bandhiggdka STRIDE Ethiopia waxa si rasmi ah u furay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) ginbod 10, 2016. Bandhigga sannadlaha ah wuxuu ahaan doonaa mid u furan dadweynaha ilaa ginbood 18, 2016 ee xarunta Sayniska iyada oo halkudhi loga dhigay "Sayniska waa albaabbada horumarka , tignoolajiyada ayaa isku xirta, hal-abuurnimadu horay ayay u socotaa." Iyada oo diiradda la saarayo sayniska, tignoolajiyada, hal-abuurka iyo dhijitaalaynta, Stride Ethiopia Expo waxa ay ku lug leedahay machadyo badan oo tignoolajiyadeed iyo hal-abuurnimo. Hay'adaha dawladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay iyo sidoo kale kuwa bilawga ah ayaa soo bandhigay hal-abuurkooda tignoolajiyada. Ra’iisul wasaare ku xigeen Temeseng Tiruneh ayaa booqday bandhigga Stride Ethiopia Addis Ababa; ginbod 14/2016 (ENA): Ra’iisal wasaare ku xigeenka Temeseng Tiruneh iyo wasiiro ayaa booqday carwo bandhiggdka STRIDE Ethiopia. carwo bandhiggdka STRIDE Ethiopia waxa si rasmi ah u furay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) ginbod 10, 2016. Bandhigga sannadlaha ah wuxuu ahaan doonaa mid u furan dadweynaha ilaa ginbood 18, 2016 ee xarunta Sayniska iyada oo halkudhi loga dhigay "Sayniska waa albaabbada horumarka , tignoolajiyada ayaa isku xirta, hal-abuurnimadu horay ayay u socotaa." Iyada oo diiradda la saarayo sayniska, tignoolajiyada, hal-abuurka iyo dhijitaalaynta, Stride Ethiopia Expo waxa ay ku lug leedahay machadyo badan oo tignoolajiyadeed iyo hal-abuurnimo. Hay'adaha dawladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay iyo sidoo kale kuwa bilawga ah ayaa soo bandhigay hal-abuurkooda tignoolajiyada.
Diiwaangelinta qaran ee aqoonsiga dhijitaalka waa mid waxtar wayn leh - Ra'iisul Wasaare ku xigeenka Temesgen Tiruneh
Apr 19, 2024 553
AddisA baba,miyaasiya 10/2016 (ENA):- Ra’iisul wasaare ku xigeen Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in barnaamijka aqoonsiga dhijitaalka ah ee qaranka uu muhiim u yahay horumarinta qaranka iyo bixinta adeega dalka.   Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha ayaa waxaa barnaamijka qaran ee aqoonsiga dhijitaalka ah oo ay taaba galkiisa iska kaashadeen hay’adaha dowladda, goob joogna ka ahaa ra’iisul wasaare ku xigeenka Temesgen Tiruneh iyo mas’uuliyiin kale oo ka tirsan hay’adaha dowladda.   Waxaa lagu dhawaaqay in barnaamijka Aqoonsiga Dijital ah ee Qaranka uu diiwaangeliyay 4 dhibcood 6 milyan oo qof labadii sano ee la soo dhaafay. Sida uu sheegay ra'iisul wasaare ku xigeenka Temesgen Tiruneh waqtigan, aqoonsiga dhijitaalka ah waa muhiim si loo xaqiijiyo aqoonsiga dhabta ah ee dadka iyo bixinta adeegyada dowladda. Dowladda ayaa sheegtay in aqoonsiga dhijitaalka ah uu muhiimad weyn u leeyahay fulinta howlaha bulshada iyo dhaqaalaha dalka iyo sidii loo sugi lahaa amniga nidaamka maaliyadda. Waxa kale oo ay xuseen in barnaamijkani uu door muhiim ah ku leeyahay horumarinta adeegyada dawladda, bangiyada in ay bixiyaan deymo iyaga oo og macaamiishooda iyo in la dardargeliyo horumarinta dhaqaalaha dhijitaalka ah. Sido kale Maamulka suuban, nabada iyo qorshaha horumarineed ayaa wax weyn ka tari doona Madaxa barnaamijka aqoonsiga qaranka Yodahe Arayaselassie ayaa soo jeediyay warbixinta waxqabadka barnaamijka. Warbixintooda, waxay ku sheegeen inay xiriir la sameeyeen 50 hay'adood oo ka dhigaya aqoonsiga dhijitaalka ah ee la aqbali karo labadii sano ee la soo dhaafay. Ilaa hadda, 4 dhibcood 6 milyan oo qof ayaa diiwaangeliyay kaadhadhka aqoonsiga dhijitaalka ah waxayna qorsheynayaan inay diwaan geliyaan 10 milyan dhammaadka sane. Waxay kaloo u sheegeen in celcelis ahaan 8 kun oo su'aalood oo aqoonsi ah laga jawaabayo maalintii. Sidoo kale ka qeyb galayaasha dood cilmiyeedka ayaa xusay in diiwaan gelinta aqoonsiga dhijitaalka ah ay muhiimad weyn u leedahay ka mira dhalinta dib u habeynta shaqaalaha dowladda iyo xaqiijinta aqoonsiga dhabta ah ee shaqaalaha dowladda. Waxa ay xuseen in ay wax badan ka tari karto in si habaysan loo fuliyo adeegyada caafimaadka, waxbarashada, beeraha, gaadiidka iyo kuwa la midka ah ee laga duulayo himilooyinka qaranka. Wasiirka dakhliga Deeta Meseret Meskele ayaa xustay in diiwaan gelinta aqoonsiga dhijitaalka ah ay ka socoto laamaha wasaaradda isla markaana ay wax weyn ka tari doonto kor u qaadista dakhliga dalka iyo in la sameeyo nidaam sax ah oo canshuur qaybin ah. Macaamiisha u imanaya inay helaan lambarka daasadda ee Abinet waa inay marka hore diiwaangeliyaan kaadhka waxtarka oo ay codsadeen qalab diiwaangelin dheeraad ah. Madaxa shirkadda Ethio Telecom Frehiwot Tamiru ayaa sheegtay in la bilaabay isku xirka macaamiisha iyo aqoonsiga dhijitaalka ah ee Telebir Super App-ka. Waxayna xuseen in shirkaddu ay diyaarisay u diyaar garowga dadweynaha si ay u diwaan geliyaan kaadhadhka aqoonsiga dhijitaalka ah, isla markaana ay hiigsanayso in shan bilood gudahood ay ku diwaan geliyaan macaamiisha ilaa shan milyan oo qof. Ka qaybgalayaasha oo masraxa ku matalayay bangiyada ayaa xusay in bangiyada qaar ay sameynayaan diiwaan gelinta aqoonsiga dhijitaalka ah taasoo u sahlaysa in ay ogaadaan macaamiishooda ayna bixiyaan adeegyo maaliyadeed oo habboon. Waxa ay sheegeen in la soo gadanayo 6 kun oo qalab diwaangalin ah si loo sii balaadhiyo diwaangalinta. Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha iyo Wasiirka Arrimaha Gudaha Alem Tsehay Paulos ayaa sheegay inuu qorsheynayo inuu diwaan geliyo 90 milyan oo qof dhamaadka sanadkan 2018-ka. Waxa ay sheegeen in si guul ah loo gaaro goobaha diwaan gelinta laga sameeyo xarun kasta, isku xirka nidaamka teknoolojiyadda, qalabeynta qalabka diiwaangelinta iyo xoojinta isgaarsiinta. Ra'iisul Wasaare ku xigeenka Temesgen Tiruneh oo ka jawaabaya qodobbo ay ka soo qeyb galayaasha soo jeediyeen, maadaama ay u baahan tahay dhaqaale badan in la sii wado si loo gaaro barnaamijka aqoonsiga dhijitaalka ah. Waxa ay xuseen in isku xirka hay’adaha ay muhiim tahay in la gaaro yoolka sanadlaha ah ee bilaha harsan, waxa ayna tilmaameen in loo baahan yahay in loo diyaar garoobo sidii loo gali lahaa waji waxqabad sanadka soo socda. Waxay xuseen in dardar gelinta iibsiga qalabka diiwaangelinta, fidinta isgaarsiinta iyo wacyigelinta ay mas’uuliyad ka saaran tahay dhammaan hay’adaha, iyagoo ku boorriyay hay’adaha maaliyadda iyo isgaarsiinta inay ahmiyadda koowaad siiyaan. +2 See insights and ads Boost post Like Comment Share
Ciyaaraha
Waxaa loo baahan yahay in si weyn ay uga qayb qaataan khubarada warbaahinta iyo isgaadhsiinta dadaalka loogu jiro dhamaystirka dhismaha biyo xidheenka wayn ee Itoobiya.
Jun 19, 2024 202
Addis Ababa, Agaali/Sane, 10/2016T.I.(ENA): Maareeyaha Xafiiska Xidhiidhinta Biyo-xidheenka Weyn ee Abaay, Dr. Aragaawi Barihe ayaa sheegay in ka-qaybgalka xooggan ee khubarada warbaahinta iyo isgaadhsiinta ay lagama maarmaan u tahay dadaalka loogu jiro dhamaystirka dhismaha biyo-xidheenka weyn ee Abaay. Xuska sanad guurada 13-aad ee ka soo wareegtay aas aaska dhismaha biyo xidheenka wayn ee Itoobiya ayaa waxa uu xafiisku kulan la qaadanayaa khubarada dhinaca warbaahinta iyo isgaadhsiinta iyadoo halku dhag looga dhigay "Si wada jir ah ayaan u qabanay". Maareeyaha Xafiiska Isku-dubaridka Biyo-xidheenka Weyn ee Itoobiya, Dr. Aragaawi Barihe ayaa xusay in dhismaha biyo-xidheenka ay si weyn uga qaybqaadanayaan oo ay ku hawlan yihiin muwaadiniinta dalka.   Waxa uu xusay in laba marawaxadaha biyo-xidheenka ah ay bilaabeen inay dhaliyaan koronto, isla markaana guud ahaan dhismaha biyo-xidheenka uu gaadhay 96 boqolkiiba. Waxa uu sheegay in la xoojiyay howlaha ilaalinta deegaanka iyo horumarinta barnaamijka cagaarinta si aysan biyo-xireenku uga biuxsamin carro. Si kastaba ha ahaatee, waxa loo baahan yahay ayuu yidhi in si weyn ay uga qayb-qaataan khubarada ku xeel-dheer warbaahinta iyo isgaadhsiinta si loo diiwaan geliyo taariikhda, geeddi-socodka dhismaha iyo kor-u-qaadista baaxadda biyo-xidheenka, iyo sidoo kale xoojinta ka-qaybgalka muwaadiniinta. Ugu dambayntii wuxuu uga mahad celiyay sida wanaagsan ee ay uga qayb qaateen dhismaha biyo xidheenka, isagoo sheegay in madashan ay tahay sidii loo xoojin lahaa ka qayb galka khubarada warbaahinta iyo dajinta jihooyinka xiga.
Kooxdii ciyaartooyinka Itoobiya ee ka qaybgalay tartanka 13-aad ee Afirka ayaa si diiran loogu soodhaweyay garoonka caalimiga ee Bolee.
Mar 26, 2024 652
Addis Ababa, magaabid 17, 2016 (ENA) — Koxdii ciyaaraha tartanka guud ee 13-aad ee Afirka uga qaybgalay Itoobiya oo kaalinta 8-aad baxaay ayaa sidiiran logu sogaadhay Addis Ababa.   Madaxda saree e dawlada ee koxda sodhawaysay waxa kamid ah wasiirka dhaqanka iyo ciyaaraha Kejela Merdasan, wasiir ku xigeenka horumarinta ciyaaraha Ambassador Mesfin Chernet, gudoomiyaha xidhiidhka ciyaaraha fudud ee Itoobiya, Derartu Tuluna iyo xubno kale.   Ciyaaraha Afrika ayaa dhawanta kasoday magaalada Accra ee Ghana . In ka badan 5,000 oo ciyaartoy oo ka kala socda 53 waddan ayaa kaga qayb qaatay 29 ciyaarood.   Itoobiya waxa uga qayb galay 165 ciyaartoyin oo ka qayb galay shan tartanka Olombikada ah iyo guud ahaan afar ciyaaraha Olombikada. Ciyaaraha fudud, kubbadda cagta, kubbadda biyaha, kubbadda miiska iyo garoonka, feerka, kubbadda kolayga, baaskiilka iyo World Taekwondo Itoobiya ayaa ka qayb galay tartamada. Itoobiya ayaa kaalinta 8-aad baxday iyadoo heshay 9 dahab, 8 qalin iyo 5 maar ah. 22-ka billadood ee ay Itoobiya ku guulaysatay, 18 ka mid ah waxay ku guulaysteen ciyaaraha fudud, 7 dahab, 7 qalin ah iyo 4 maar ah.   Intaa waxaa dheer, Itoobiya inay ku guuleysatay laba billadood oo dahab ah iyo hal biladood oo maar ah dhinaca feerka iyo baaskiilka. Sida ay sheegtay wasaaradda dhaqanka iyo ciyaarahu koxda Itoobiya uga qayb gaadatay ciyaaraha 13-aad ee Afrika ayaa lo loqaban doonaa munaasibad abaal marin.
Ilaalinta Deegaanka
Barnaamijka raadka cagaaran ayaa ah mid faa'iido balaadhan u leh deegaanka Soomaalida, kaasoo ka hortgaya isbedelka cimilada - Madaxweyne Mustafe Muxumed
Jul 5, 2024 153
Addis Ababa, Agaali/Sane, 28/2016T.I.(ENA): Madaxweynaha DDS Mudane Mustafe Muxumed ayaa kale sheegay in dhirta la beeray sannadadii la soo dhaafay ay u keentay magaalooyinka bilic wanaagsan marka laga soo tago faa’iidooyinka ay u leedahay ilaalinta deegaanka iyo isbedelka cimilada. Madaxweynaha ayaa waraysi uu siiyay wakaalada wararka ee Itoobiya sheegay in barnaamijka raadka cagaaran uu yahay arrin muhiim u ah ilaalinta deegaanka, kaasoo si uu sheegay in uu si weyn uga hortagayo isbeddelka cimilada ee saameeyey deegaanka. Waxa uu sheegay in tan iyo markii barnaamijka raadka cagaaran uu si rasmi ah u bilaabay Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed uu noqdo mid faa'iido u yeesha, ka hortaga isbedelka cimilada iyo isku filnaanshaha cunto iyadoo ay hirgaliyaan sanad walba dhamaan deegaannada dalka.   Sanadadii la soo dhaafay, marka laga reebo ilaalinta deegaanka ee dhirta dhulka joogiisu hooseeyo ee deegaanka, waxaa la qabtay shaqooyin balaadhan oo barnaamijka raadka cagaaran ah oo isbedel la taaban karo laga dareemayo magaalooyinka deegaanka   Kordhinta heer daboolka dhirta ee kaymaha ee magaalooyinka, raadka cagaaran ayaa keenay isbeddel ballaaran oo bilicda iyo dabeecadda cimilada magaalooyinka, marka laga soo taho faa'iidada ka hortagga saameynta isbeddelka cimilada.   Magaalooyinka Goday, Qaridahar iyo Dhagaxbuur ayaa kamid ah magaalooyinka sida wayn looga hirgaliyay barnaamijka raadka cagaaran ee deegaanka. Cabdulaahi Cali, Duqa magaalada Godey ayaa sheegay in isbedelkii kadib magaalada Godey laga dareemayo horumar balaadhan oo dhanka kaabayaasha dhaqaalaha ah iyo maalgashiga. Waxay uu cadeeyey inay hirgaliyeen goobo cagaarin ah oo bilicda magaalada kor u qaaday noqotayna goobo madadaalo oo ay dadwaynuhu wakhti ku qaataan, iyadoo shaqo abuur ay ka heleen bulsho kala duwan. Dhankiisa Duqa Maamulka Magaalada Qab
Wararka Caalamka
Heshiiska ay wada saxeexdeen Itoobiya iyo Somaliland ayaa loo arkaa mid fure u ah marin u helka badda iyo xidhiidhka istiraatijiyadeed ee gobolka.
Jan 16, 2024 794
Addis Ababa; January 03/2016(SDN)- Waxaa lagu xasuusan doonaa in Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) iyo Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi ay kala saxiixdeen heshiis is-afgarad ah oo u ogolaanaya Itoobiya inay yeelato deked badeed. Heshiisku waxa uu dhigayaa in Itoobiya ay hesho kiro dhul ah oo u sahlaya inay dhisato deked iyo saldhig ciidan, halka Somaliland ay saami ka heli doonto shirkadda horumarinta Itoobiya. African News oo si weyn u falanqaysay heshiiskii is-afgaradka ahaa ee ay kala saxeexdeen Itoobiya iyo Somaliland, ayaa tilmaantay in heshiiskan uu faa’iido weyn u leeyahay dhinacyada dhaqan-dhaqaale. Waxaa la arkayaa in heshiiskan uu Itoobiya u sahlayo in ay hesho albaab badeed oo ay ballaariso marinkeeda suuqa iyada oo la siinayo deked dheeraad ah oo wax soo saarkeeda lagu keydiyo. Itoobiya oo ay ku nool yihiin dad aad u tiro badan, isla markaana ah waddan dhaqaale badan leh, ayaa lagu soo gebagebeeyey heshiis muhiim ah, waxaanay warbixintu sheegtay in heshiiskani uu xoojinayo xidhiidhka bulsho, dhaqaale iyo siyaasadeed ee Itoobiya iyo Somaliland. Sida Cali Hojij oo ah khabiir sare oo ku xeel dheer dhaqaalaha gobolka iyo arrimaha la xidhiidha ayaa warbixinta ku tilmaamay in Itoobiya oo ah mulkiilaha dhaqaalaha baaxadda leh ee gobolka iyo dadwaynahaba looga baahan yahay inay qaado tallaabooyin dhinacyo badan leh oo ku habboon horumarka ay ku socoto. Waxa uu wasiirku ku micneeyey in heshiiska ay Somaliland la galeen uu yahay tallaabo muhiim ah oo aan xoojinayn xidhiidhka labada dhinac, balse uu balaadhinayo isticmaalka dekedda oo Jabuuti oo keliya ahayd. Khabiirka ayaa sheegay in heshiiskan uu dhacay markii ay Itoobiya ku biirtay dalalka BRICS, uuna yahay mid guul weyn kasoo hooyay, isla markaana uu muujinayo waxqabadka istaraatiijiyadeed ee Itoobiya sanadkan.   Waxa kale oo ay sheegeen in heshiiskani uu u sahli doono Itoobiya inay ballaadhiso xidhiidhka dhinacyo badan leh ee ay la leedahay dalalka xubnaha ka ah BRICS. Khabiirkan ayaa sheegay in heshiiskan uu fure u yahay ka qayb qaadashada dhaqdhaqaaqyada ganacsi ee gayiga iyo bariga dhexe. ​  
Faalooyin
Iilaha dhaqaalaha  kala duwan ee dalxiiska  (Koyisha Chabera Chur churaa Maroodiga  Danaa Lodgi, Halaalaa Kelaa, Wanchi Dandi, Gorgora...)
Jan 17, 2024 789
  Addis Ababa Tir 8 /2016 -Horumarinta gobaha dalxiiska dhaqaale ee kala duwan ayaa kaalin mug leh ku leh faa'iidada caalamiga ah ee muwaadiniinta dakhliga kahelaan . Hantida tooska ah iyo tan dadbanba waxaa laga abuuri karaa fursado badan oo ka abuurma dhinacyada kala duwan ee dhaqaalaha. Sannadihii u dambeeyay, Itoobiya waxa ay diiwaangelinaysay isbeddel wax ku ool ah iyada oo ahmiyad gaar ah siinaysa dhismaha dhaqaale kala duwan. Sannad maaliyadeedka 2015-ka ee dhammaaday, waxa ay diiwaangelisay kobaca dhaqaalaha boqolkiiba 6.4. Warbixinta Bangiga Adduunka ayaa muujisay in kobaca Itoobiya ee 2023 uu ka dhigay midda koowaad ee Bariga Afrika iyo tan saddexaad ee ka hooseeya Saxaraha. Dhinacyada Beeraha, Warshadaha, Macdanta iyo Dalxiiska ayaa ah tiirarka hormuudka u ah koboca dhaqaale. Ku darida tan dadaalka lagu dhisayo dhaqaalaha dhijitaalka ah, aragtida dhaqaalaha badan ayaa ah mid wax ku ool ah. Tusaale ahaan, beerta beeralayda ayaa leh saamiga ugu horreeya ee 6.1 boqolkiiba wadarta kobaca qaranka ee la diiwaan geliyey sannadkii hore. Warshadaha boqolkiiba 4.9; Qaybta adeeggu waxay lahayd door muhiim ah oo leh 7.6 boqolkiiba. Kobaca dhaqaalaha ee boqolkiiba 7.5 ayaa la filayaa in la diiwaan geliyo sanad maaliyadeedka 2016ka. Tan, waxaa si weyn loo xusay doorka shaqooyinka laga qabtay kaabayaasha dalxiiska ee sanadihii la soo dhaafay. Itoobiya waxa ay hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan waxbarashada, Sayniska iyo dhaqanka ee UNESCO ka diwaangelisay guud ahaan 16 goobood oo la taaban karo. Dhaxalka diiwaangashan ayaa soo jiita dadka soo booqda gudaha iyo dibadda waxayna si weyn uga qayb qaataan horumarka dalka iyo sarifka lacagaha qalaad. Dalxiiska iyo adeegga oo dhaqan ahaan loogu yeero warshadaha ka caagan qiiqa ayaa ka qayb qaadan doona horumarka dalka iyadoo si toos ah iyo si dadbanba ay uga faa’iidaysan doonaan muwaadiniin badan. Boqolkiiba 7.6 kobaca guud ee qaranka ay Itoobiya gaadhay 2015 waa daliil cad. Xaqiiqda ah in dalxiisku yahay mid ka mid ah shanta tiir ee dhaqaalaha ee qorshaha horumarinta 10-ka sano ayaa si cad u muujinaya fiirada la siiyay qaybta. In si sax ah loo ogaado loona horumariyo hantida dalxiiska ee dalka, xoojinta kaabayaasha dhaqaalaha ee goobaha dalxiiska iyo dhisidda kaabayaal cusub oo badan; Horumarinta goobaha cusub ee dalxiiska ee dalka iyo horumarinta goobaha hadda jira ayaa ka mid ah hawlaha laga fuliyay waaxda dalxiiska ee qorshaha horumarinta. Kordhinta tartanka iyada oo la balaadhinayo nooca iyo qaybaha wax soo saarka dalxiiska, abuurista suuqyo cusub oo dalxiis iyo kordhinta saamiga suuqa iyada oo la fulinayo isku xidhka suuqa oo wax ku ool ah, calaamadaynta iyo kor u qaadista waxqabadyada horumarinta, iyo kordhinta waxtarka qaybta ee dhaqaalaha qaranka iyada oo la taageerayo tiknoolajiyada, cilmi-baarista iyo horumarinta. . Hadafyada ayaa la dejiyay in la kordhiyo tirada adeeg bixiyayaasha dalxiiska ee ka ahaa 1,348 sanad miisaaniyeedka 2012 ilaa 2,696 sanad xisaabeedka 2022, iyo in kor loo qaado heerka qanacsanaanta booqdayaasha 50 boqolkiiba ilaa 75 boqolkiiba. Intaa waxaa dheer, waxaa la qorsheeyay in la horumariyo 59 goob dalxiis oo cusub oo lagu kordhinayo 40 goobood oo hadda jira si loo helo suuqa. Iyadoo la horumarinayo dalxiiska gudaha iyo horumarinta dhaqanka booqashooyinka, hadafku waa in la kordhiyo tirada dadka soo booqda oo ahaa 23.7 milyan sanad misanyeedka 2012 oo la gaarsiiyo 70 milyan sanadka 2022, iyo in la kordhiyo tirada shaqaalaha tababaran ee hoteelada iyo dalxiiska 23 ilaa 59 boqolkiiba. Sidoo kale, waxa la qorsheeyey in la kordhiyo tirada shaqa abuurka ee loo abuurayo muwaadiniinta iyadoo la horumarinayo laguna kordhinayo qaybta 1.64 milyan ee sanad miisaaniyadeedka 2012, lana gaadhsiiyo 5.2 milyan sanad miisaaniyeedka 2022. Hadafka ayaa la qorsheeyay in la kordhiyo tirada dadka soo booqda dalka oo ka ahaa 850,000 ilaa 7.3 milyan isla mar ahaantaana si kor loogu qaado dakhliga ka soo gala dalxiiska. Si loo gaaro yoolkaas, waxaa lagu sameyn doonaa horumarro dhanka habraaca shaqada ah, waxaana qorshuhu uu yahay in la sameeyo machadka maaraynta goobaha iyo kor u qaadista hoteellada iyo xarunta tababarka dalxiiska oo laga dhigo machad.   Isla sahankaas, dawladdu waxa ay waddaa meelo badan oo soo jiidasho leh iyo dhismo kaabeyaasha dhaqaalaha ah si loo soo nooleeyo waaxda loona abuuro jawi raaxo leh oo soo booqda. Sannadkii 2011, istaraatijiyadda dalxiiska gudaha waa la dejiyay oo la hawl galiyay. Addis Ababa, oo leh taariikh in ka badan 130 sano, ayaa waday shaqo ay ku ballaarinayso goobta dalxiiska iyada oo loo marayo mashruuca Gebeta Le Sheger. Sida la og yahay "Map for Sheger" waa qorshe 29 bilyan oo birr ah oo lagu horumarinayo dooxoyina webiyada iyo seeraha Addis Ababa. Waxaa xusid mudan in Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed uu bishii miyaziya 2011 diyaariyey barnaamijka “Map For Migration” si dhaqaale loogu soo saaro mashaariicda ka dhigi doona Addis Ababa mid ku habboon dalxiiska magaalooyinka. Waxaan la tilmaami karin in ka badan 200 oo qof, hay’ado iyo hay’ado caalami ah iyo kuwo maxalli ah ayaa ka soo qeyb galay barnaamijka casho sharafta loo soo agaasimay. Mashaariicda lagu fuliyay barnaamijka, waxaa sidoo kale lagu xusay Beerta Enteto, Midnimada iyo Saaxiibtinimada ee laga dhisay Addis Ababa. Waxa la sheegay in mashaariicdani aanay ahayn mid balaadhinta dalxiiska balse ay abuureen fursado shaqo oo badan, isla markaana ay wax weyn ka tartay kor u kaca dhaqaalaha adeegyada iyo wax ka bedelka bilicda magaalada. Sannadkii 2013-kii, Mashruuca Gegeta Le Sheger waxa uu u koray Shaxda Dalka waxaana la fuliyay mashaariic kala duwan. Mashaariicda Gorgora, Wonchi-Dandina Koisha ayaa qayb ka ah mashruuca Gebeta Le Egar, kaas oo wax badan u abuuri doona Itoobiya oo ah mulkiilaha dalxiiska badan. Gorgora   Gorgora waa magaalo qurux badan oo ku taal banka harada Tana oo masaafo dhan 61.4 km u jirta magaalada qadiimiga ah ee Gonder. Waxa caddaymo muujinaya in Imbaraadoor Susnyos uu caasimaddiisii ​​ka raray Guzara una guuray Gorgora sannadkii 1604tii. Kaniisadaha ku xeeran, kaniisadaha, burburka daaraha boqortooyadu iyo dhirta doogga ah ayaa caddayn u ah in magaaladu ay taariikhda ku duugan tahay. Haddi ay ahaan lahayd hilmaan ama feejignaan la'aan, Gorgora waxa ay ku hoos jirtay cidhiidhiga da'da. Si kastaba ha ahaatee, mashruuca Jaantuska Qaranka oo uu daah-furay Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed, ayaa arrinkaas wax ka beddelay oo la soo baxay sarakicidda Gorgora. Kaabayaal dalxiis ayaa loo dhisayaa, kaas oo dib u cusbooneysiin doona taariikhdiisa, magaciisana ku rinjinaya midabyo dhalaalaya. Shacabka magaalada ayaa bilaabay in ay isku amaanaan “Gorgora – Aroosadii waagii Alle”, iyagoo u maleynaya in arrin cajiib ah ay ku timid, taas oo laga jawaabay niyad jabkii ay mudada dheer ku jireen. Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed ayaa mar uu ka hadlayay mashruucan ku sheegay in mashruuca Gorgora uu ku jiro taariikhdii hore ee Itoobiya, fursadaha maanta jira iyo riyada berrito. Sheekadan, fursada iyo riyadu waxay ku dhowdahay inay rumoobaan; Sababtoo ah mashruuca Gorgora ayaa gabagabo ku dhow.   Harta wanchii Harada Wonchi waa muuqaal kale oo ifaya oo Itoobiya ah. Waxay ku taal meel 150 kiiloomitir u jirta Addis Ababa ee Degmada Wonchi, Soonka Koonfur Galbeed Showa ee Gobolka Oromia, waa meesha ugu quruxda badan ee dabiiciga ah. Wonchi waa haro iyo il kulul oo jooggeedu yahay 3,380 mitir, aagguna wuxuu hoy u yahay kaymo, shimbiro naadir ah, iyo keniisadda caanka ah ee St. Kirk waxay ku taal jasiiradda harada. Mid ka mid ah harooyinka uu sameeyay Folkaanaha, harada Wonchi ee quustay ayaa ka mid ah mashaariicda ay dowladdu u qorsheysay dalka.   Waxaa lagu naaneysaa "Switzerland of Africa" ​​ee booqdayaasha, Wenchi Lake waxay hoy u tahay kaymo dabiici ah, ilo kulul iyo biyo-dhacyo, iyo sidoo kale wax soo saarka malabka ee caanka ah. Ka dib muuqaalka soo jiidashada leh ee aagga. Harada Wonchi waxaa loo doortay tuulada dalxiiska ugu wanaagsan shirkii 24-aad ee Ururka Dalxiiska Adduunka ee lagu qabtay Madrid, Spain sanadka 2021. Tuuladan quruxda badan ee loo dalxiis tago oo ku taalla meel aan ka fogayn caasimadda Addis Ababa, ayaan helin dareenkii ay mudnayd. Hadda, fursadda uu abuuray mashruuca Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy ee Gegeta Le Heger, waxay u beddeshay kheyraadkii dabiiciga ahaa iyo bilicda harada Dandi iyo nawaaxigeeda faa’iidooyin dhaqaale. Kooisha Koisha Eco- Dalxiiska waa haro macmal ah oo uu sameeyay biyo xireen weyn oo koronto oo ku yaal wabiga Omo. Waxay ku taalaa aagga Dauro ee Ismaamulka Koonfur Galbeed Itoobiya, waxaana laga furay goob loo dalxiis tago oo lagu magacaabo Halala Kela oo lagu magacaabo Kooisha. Deegaanka Daurona Contan waa mashruuc weyn oo heer qaran ah oo isku dhafan kheyraadka dabiiciga ah iyo kuwa bani-aadmiga. Mashruucan ayaa isku xiri doona xarunta koronto oo Gibe-3 ah, harada dabiiciga ah ee Dauro King Kao Halala, Beerta Qaranka ee Chobera Churchura ilaa Koisha iyo kaabayaasha kala duwan ayaa laga dhisay beerta. Dalxiiska Halala Kela sidoo kale waa fursad weyn oo lagu booqdo goob dalxiis oo suurtagal ah oo ku taal aagga. Mashruuca Koisha ayaa mar uu yiri Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed, wuxuu daliil u yahay in Itoobiya ay sii wadi doonto horumarka dhanka barwaaqada mustaqbalka iyadoo la dardargelinayo horumarkeeda. Shaxda jiilka xiga. . . Waxa aan joogsanayn mashaariicda horumarineed ee dalka loo qabtay ee loo samaynayo shaxda dawladnimo iyo shaxda dalka iyadoo la dhamaystirayo wakhtiga iyo miisaaniyada loo qorsheeyay si ay kaalintooda uga qaataan horumarinta dhaqaalaha dalka. . Waxay ku bilaabantay shaxda waddan, waxay ku kortay shaxda waddan, waxayna u gudbi doontaa jiilba jiil. Horumarinta iyo horumarinta meelaha quruxda badan ee la ilaaway ama aan indhaha laga qarsanin, waxay dawladu ka tagaysaa raad kale oo aanay taariikhdu hilmaami doonin, si ay u ilaashato, uguna gudbiso jiilka danbe. Mashruuca "Be Gebeta Le Atorim" ayaa sidoo kale la fuliyay si loo horumariyo siddeed goobood oo dalxiis oo kale oo dalka oo dhan ah. Mashaariicdan ayaa laga dhisi doonaa Gera Alta oo ka tirsan degaanka Tigray, Jimma oo ka tirsan degaanka Oromia, Harada Arba Moshan ee degaanka Axmaarada, Beerta Palm ee degaanka Canfarta iyo magaalada Jigjiga ee ismaamulka Soomaalida. Marka mashaariicda mustaqbalka Jiilka la dhammeeyo, waxay kaalin mug leh ka qaadan doonaan abuurista deegaan qurux badan oo dalxiiska deegaanka ah iyagoo beddelaya muuqaalka agagaarka deegaanka. Waxay sidoo kale si cad u xaqiijinayaan in aragtida dhaqaale ee dhinacyada badan ay tahay mid sax ah oo isku xiran. Guud ahaan hawlaha horumarineed ee baaxadda leh ee laga fulinayo heer qaran ayaa ah kuwo muhiim u ah horumarinta dhaqaalaha qaranka. Way fiicantahay in la caawiyo mashaariicda waaweyn ee la bilaabay si loo xaqiijiyo dadaalka Itoobiya si ay u noqdaan calaamad muujinaysa barwaaqada Afrika. ​
Falanqayn
Itoobiya waa aasaasihii ururrada caalamiga ah iyo hay’adaha diblomaasiyada ee dhinacyada badan leh – Madaxweyne Sahlework Zewde
Jan 12, 2024 780
Addis Ababa; Tir 3/2016 (ENA): Itoobiya waxay kamid tahay waddan saxiixay heshisy iyo axdiyo badan oo diblomaasiyadeed oo dhinacyo badan leh, aasaasaha hay'adaha iyo hay'adaha caalamiga ah. “Diblamaasiyadayada waa Danteena Qaran” waa halkudhig logumagac daray munaasibada todobaadka ee Deblomaasyada dalka . Laga soo bilaabo caasimada Afrika ilaa heer caalami, waxaa si habsami leh uga socda barnaamijka furitaanka todobaadka dublamaasiyada Itoobiya. Ugu horeyn waxa ka hadashay furitaanka munaasibada Madaxweyne Sahlework Zewde oo sheegtay in diblumaasiyadda Itoobiya ay soo martay marxalado kala duwan. Waxa kale oo ay sheegtay in Itoobiya ay leedahay taariikh dheer oo dastuuri ah, isla markaana ay xornimadeeda ilaalinaysay qarniyo badan, isla markaana ay tahay aasaasaha hay’ado iyo ururo badan oo caalami ah. Waxna ay tilmaamay in siyaasadda arrimaha dibadda ee dalalku ay tahay mid loga danleyah in lagu muujiyo dadalka u dalku somaray , waxayna sheegay in carwo bandhiggaka dublamaasiyadeed uu muujinayo sida ay Itoobiya u faca weyn tahay. Madax wayne Slwarqi Zade sheegay in madaxda iyo dublamaasiyiinta ay dadaal dheer u galeen sidii loo ilaalin lahaa danta qaranka Itoobiya iyo sharafta qaranka. Waxa ay intaa kusodartay in guulo dublamaasiyadeed oo ay Itoobiya ka faa’iidaysteen sannadihii la soo dhaafay, wuxuuna sheegay in si bari wanaag loo sameeyo ay tahay in la iska kaashado sidii loo xallin lahaa dhibaatooyinka nala soo wajahay.   Sida uu sheegay ra’iisul wasaare ku xigeenka ahna wasiirka arrimaha dibadda mudane Demeke Mekonon, bandhiggan dublamaasiyadeed waxaa loogu talagalay in lagu xuso taariikhda diblumaasiyadeed ee Itoobiya, lagana sheekeeyo waxa hadda jira, laguna tilmaamo jihada mustaqbalka. Wuxuu sheegay in taariikhda dheer ee diblumaasiyadda Itoobiya ay muhiim u tahay in la ilaaliyo danaha qarankeena. Wuxuu sheegay in sida aan taariikhda ka baranay ay jiraan waxyaabo dalkeena ka jira oo aan si wanaagsan aan u ilaashano. Mudane Demeke ayaa sheegay in Itoobiya ay tahay dal awood leh oo shacab ay kunoolyihin leh, wuxuuna sheegay in midnimadeena gudaha ay tahay inaynu sii xoojino ugan hortagno cadaadiska caalamiga ah.
Warbixino Gaar Ah
Inbadan la arkay
Dhallinyarada deegaanka Soomaalida ayaa laga codsaday inay ka shaqeeyaan horumarka deegaanka
Jan 9, 2024 845
Addis Ababa Tahsaas 30,2016 (ENA): Madaxwayne ku xigeenka dawlada deegaanka soomalida mudane ibraahim Cismaan ayaa ku booriyay dhalinyarada deegaanka Soomaalida in ay ku biiraan qaabdhismeedyada kala duwan ee ay u baahan yihiin, kana shaqeeyaan horumarka guud.   Barnaamijka dhismaha golaha dhalinyarada oo uu soo agaasimay xafiiska dhalinyarada iyo ciyaaraha deegaanka soomaalida oo kaashanaya wasaarada haweenka iyo arimaha bulshada ayaa maanta lagu qabtay magaalada jigjiga. Golahan oo ka kooban 60 xubnood ayaa lagu dhisay. waxaana laga dhex doortay 12 xubnood oo gudiga fulinta ah. Sida uu Sheegay Madaxwayne barnaamijka; Dhalinyarada deegaanka ayaa looga fadhiyaa in ay ka shaqeeyaan horumarka guud ee deegaankooda iyo dalkooda iyagoo ku soo biiray ururka dhalinyarada. "Dhallinyarada waa in ay ururradu soo dhaweeyaan baahidooda oo ay doorkooda aan la bedeli karin ka qaataan horumarinta caalamiga ah," ayuu ku nuux-nuuxsaday. Waxa ay sheegeen in Ururada ay aas aaseen halinyaradu aysan kaliya u suurta galin in ay ilaashadaan xuquuqdooda iyo danahooda,balse ay xoojiyaan midnimada.   Ku xigeenka madaxa xukuumada ayaa xaqiijiyay in dowlad goboleedka ay gacan buuxda ka geysan doonto sidii looga miro dhalin lahaa howlaha golaha dhalinyarada ee laga hirgaliyay gobolka. Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Haweenka iyo Arrimaha Bulshada Muna Axmed ayaa sheegtay in dhalinyarada oo ah jiilka dalka in ay is baabulan ugana qayb qaataan hawlaha horumarineed ee deegaankooda iyo dalkaba. Sida uu ENA u sheegay Maxamed Axmed, oo ah gudoomiyaha loo doortay Golaha Dhallinyarada Deegaanka Soomaalida ee la aas aasay, waxa uu yidhi; Goluhu wuxuu ka shaqaynayaa sidii kor loogu qaadi lahaa ka qaybgalka bulsho, dhaqaale iyo siyaasadeed ee dhalinyarada deegaanka.   Sidoo kale goluhu waxa uu shaaca ka qaaday in ay ka shaqayn doonaan sidii ay uwada shaqayn ula yeelan lahaayeen ururada dhalinyarada iyo ururada dawliga ah ee ka hawlgala deegaanka. Barnaamijka ayaa waxaa ka soo qeyb galay mas’uuliyiin heer federaal iyo heer deegaanl ah, wakiilo ka socday dhalinyarada degmooyinka iyo maamulada magaalooyinka iyo marti sharaf lagu casuumay.
Heshiiska ay wada saxeexdeen Itoobiya iyo Somaliland ayaa loo arkaa mid fure u ah marin u helka badda iyo xidhiidhka istiraatijiyadeed ee gobolka.
Jan 16, 2024 794
Addis Ababa; January 03/2016(SDN)- Waxaa lagu xasuusan doonaa in Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) iyo Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi Cabdi ay kala saxiixdeen heshiis is-afgarad ah oo u ogolaanaya Itoobiya inay yeelato deked badeed. Heshiisku waxa uu dhigayaa in Itoobiya ay hesho kiro dhul ah oo u sahlaya inay dhisato deked iyo saldhig ciidan, halka Somaliland ay saami ka heli doonto shirkadda horumarinta Itoobiya. African News oo si weyn u falanqaysay heshiiskii is-afgaradka ahaa ee ay kala saxeexdeen Itoobiya iyo Somaliland, ayaa tilmaantay in heshiiskan uu faa’iido weyn u leeyahay dhinacyada dhaqan-dhaqaale. Waxaa la arkayaa in heshiiskan uu Itoobiya u sahlayo in ay hesho albaab badeed oo ay ballaariso marinkeeda suuqa iyada oo la siinayo deked dheeraad ah oo wax soo saarkeeda lagu keydiyo. Itoobiya oo ay ku nool yihiin dad aad u tiro badan, isla markaana ah waddan dhaqaale badan leh, ayaa lagu soo gebagebeeyey heshiis muhiim ah, waxaanay warbixintu sheegtay in heshiiskani uu xoojinayo xidhiidhka bulsho, dhaqaale iyo siyaasadeed ee Itoobiya iyo Somaliland. Sida Cali Hojij oo ah khabiir sare oo ku xeel dheer dhaqaalaha gobolka iyo arrimaha la xidhiidha ayaa warbixinta ku tilmaamay in Itoobiya oo ah mulkiilaha dhaqaalaha baaxadda leh ee gobolka iyo dadwaynahaba looga baahan yahay inay qaado tallaabooyin dhinacyo badan leh oo ku habboon horumarka ay ku socoto. Waxa uu wasiirku ku micneeyey in heshiiska ay Somaliland la galeen uu yahay tallaabo muhiim ah oo aan xoojinayn xidhiidhka labada dhinac, balse uu balaadhinayo isticmaalka dekedda oo Jabuuti oo keliya ahayd. Khabiirka ayaa sheegay in heshiiskan uu dhacay markii ay Itoobiya ku biirtay dalalka BRICS, uuna yahay mid guul weyn kasoo hooyay, isla markaana uu muujinayo waxqabadka istaraatiijiyadeed ee Itoobiya sanadkan.   Waxa kale oo ay sheegeen in heshiiskani uu u sahli doono Itoobiya inay ballaadhiso xidhiidhka dhinacyo badan leh ee ay la leedahay dalalka xubnaha ka ah BRICS. Khabiirkan ayaa sheegay in heshiiskan uu fure u yahay ka qayb qaadashada dhaqdhaqaaqyada ganacsi ee gayiga iyo bariga dhexe. ​  
Inbadan la arkay
Dhallinyarada deegaanka Soomaalida ayaa laga codsaday inay ka shaqeeyaan horumarka deegaanka
Jan 9, 2024 845
Addis Ababa Tahsaas 30,2016 (ENA): Madaxwayne ku xigeenka dawlada deegaanka soomalida mudane ibraahim Cismaan ayaa ku booriyay dhalinyarada deegaanka Soomaalida in ay ku biiraan qaabdhismeedyada kala duwan ee ay u baahan yihiin, kana shaqeeyaan horumarka guud.   Barnaamijka dhismaha golaha dhalinyarada oo uu soo agaasimay xafiiska dhalinyarada iyo ciyaaraha deegaanka soomaalida oo kaashanaya wasaarada haweenka iyo arimaha bulshada ayaa maanta lagu qabtay magaalada jigjiga. Golahan oo ka kooban 60 xubnood ayaa lagu dhisay. waxaana laga dhex doortay 12 xubnood oo gudiga fulinta ah. Sida uu Sheegay Madaxwayne barnaamijka; Dhalinyarada deegaanka ayaa looga fadhiyaa in ay ka shaqeeyaan horumarka guud ee deegaankooda iyo dalkooda iyagoo ku soo biiray ururka dhalinyarada. "Dhallinyarada waa in ay ururradu soo dhaweeyaan baahidooda oo ay doorkooda aan la bedeli karin ka qaataan horumarinta caalamiga ah," ayuu ku nuux-nuuxsaday. Waxa ay sheegeen in Ururada ay aas aaseen halinyaradu aysan kaliya u suurta galin in ay ilaashadaan xuquuqdooda iyo danahooda,balse ay xoojiyaan midnimada.   Ku xigeenka madaxa xukuumada ayaa xaqiijiyay in dowlad goboleedka ay gacan buuxda ka geysan doonto sidii looga miro dhalin lahaa howlaha golaha dhalinyarada ee laga hirgaliyay gobolka. Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Haweenka iyo Arrimaha Bulshada Muna Axmed ayaa sheegtay in dhalinyarada oo ah jiilka dalka in ay is baabulan ugana qayb qaataan hawlaha horumarineed ee deegaankooda iyo dalkaba. Sida uu ENA u sheegay Maxamed Axmed, oo ah gudoomiyaha loo doortay Golaha Dhallinyarada Deegaanka Soomaalida ee la aas aasay, waxa uu yidhi; Goluhu wuxuu ka shaqaynayaa sidii kor loogu qaadi lahaa ka qaybgalka bulsho, dhaqaale iyo siyaasadeed ee dhalinyarada deegaanka.   Sidoo kale goluhu waxa uu shaaca ka qaaday in ay ka shaqayn doonaan sidii ay uwada shaqayn ula yeelan lahaayeen ururada dhalinyarada iyo ururada dawliga ah ee ka hawlgala deegaanka. Barnaamijka ayaa waxaa ka soo qeyb galay mas’uuliyiin heer federaal iyo heer deegaanl ah, wakiilo ka socday dhalinyarada degmooyinka iyo maamulada magaalooyinka iyo marti sharaf lagu casuumay.
Qodobada Tilmaamaha
Wakaalada Warka Itoobiya
2015