አዲስ አበባ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦የኢትዮጵያ ከተሞች ዘመናዊነትን አጠናክሮ ለማስቀጠል፣ የአሰራር ሥርዓቶችን ማዘመን፣ የዲጂታልና ዘመናዊ ቴክኖሎጂ አጠቃቀምን ማሳደግ እና ብቁና ተወዳዳሪ የሰው ኃይል ልማትን ማጠናከር ወሳኝ መሆኑ ተገለጸ። የፖሊሲ ጥናት ኢንስቲትዩት በኢንዱስትሪ፣ ከተማና መሰረተ ልማት የጥናትና ምርምር ማዕከል የተጠናውን "በኢትዮጵያ የስማርት ከተማ ልማት አሠራሮች፡ ከስማርት አስተዳደር፣ ከትራንስፖርት እንቅስቃሴ እና ከአካባቢ ጥበቃ አንፃር" በሚል ርዕስ የተዘጋጀውን ሀገራዊ የጥናት የመፍትሔ ምክረ-ሐሳብ ይፋ አድርጓል፡፡   የኢንስቲትዩቱ ምክትል ዋና ዳይሬክተር ሜጀር ጄኔራል አሕመድ ሃምዛ በዚሁ ወቅት እንደተናገሩት፤ ሀገሪቱ የያዘችውን የብልፅግና ጉዞ ለማሳካት እንዲሁም በ2030 በቴክኖሎጂ የታገዘ ኢንደስትሪላይዜሽን የመገንባት እቅድን በጥናትና ምርምር ለመደገፍ እየተሰራ ይገኛል። በዚሁ መሠረት ተቋሙ በአማካይ በየዓመቱ ከ50 በላይ የጥናትና ምርምር ስራዎችን እንደሚያከናውን ጠቅሰው፤ የአሁኑ ጥናትም ከተሞችን ዘመናዊና ስልጡን ለማድረግ የሚያስችሉ የፖሊሲ ስትራቴጂ አቅጣጫዎችን አመላክቷል ብለዋል። የስማርት ከተሞች ግንባታን የበለጠ ውጤታማ ለማድረግ የተቋማት የተቀናጀ አሰራርንና ቴክኖሎጂን መሰረት ያደረገ የትራንስፖርት አገልግሎትን ማስፋፋት፣ ወጥ የሆነ የስማርት ከተማ አስተዳደር ስርዓት መዘርጋት እንደሚገባ ገልጸዋል። በተጨማሪም የተደራጀ የመረጃ አያያዝና ሳቢ ህጎችን መቅረጽ፣ የሰው ኃይል፣ የፋይናንስና የቴክኖሎጂ አጠቃቀም ስርዓትን ማሻሻል አስፈላጊ መሆኑን ጠቁመዋል። በዚህም አሁን ላይ እንደ ሀገር የተጀመሩ ስራዎች ውጤታማ መሆናቸውን ጠቁመው፤ ይህም ይበልጥ ተጠናክሮ ሊቀጥል ይገባል ብለዋል፡፡   በኢንስቲትዩቱ የከተማና መሠረተ ልማት ዘርፍ ተመራማሪ አቶ ተካልኝ አርፍጮ በበኩላቸው፤ ጥናቱ በኢትዮጵያ በኮሪደር ልማት የተመዘገቡ ስኬቶችን በዘላቂነት ማስቀጠል ላይ ያተኮረ መሆኑን ገልጸዋል። የኮሪደር ልማት የመንገዶችን ሁኔታ በማሻሻልና ለነዋሪዎች እንቅስቃሴ ምቹነትን በመፍጠር ረገድ ተጨባጭ ውጤት ማሳየቱን በመጥቀስ፣ እነዚህ መሰረተ ልማቶች ለስማርት ሲቲ ግንባታ ትልቅ አቅም በመሆናቸው ተጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸው ተናግረዋል። የስልጡን ከተሞች ግንባታ ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቅ መሆኑን አመልክተው፤ ከመንግስት በተጨማሪ የግሉ ዘርፍ ባለሀብቶች ተሳትፎና ተጠቃሚነት ሊጠናከር እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦ ሕገ-ወጥ የንግድ እንቅስቃሴ የሚያስከትለውን ተጽዕኖ ለመከላከል በተቋማት መካከል ያለውን ትብብርና ቅንጅት ይበልጥ ማጠናከር እንደሚገባ የኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ዋና ጸሐፊ ቀነኒሳ ለሚ (ዶ/ር) ገለጹ። ይህ የተገለጸው በምስራቁ የንግድ ኮሪደር ሕገ-ወጥ ንግድን መከላከል ዓላማ በማድረግ በተዘጋጀ የባለድርሻ አካላት የውይይት መድረክ ላይ ነው።   በውይይቱ ላይ የፌዴራል፣ የክልሎች፣ የከተማና የዞን አስተዳደር የሥራ ኃላፊዎች እንዲሁም የንግዱ ማኅበረሰብ አባላት ተሳታፊ ሆነዋል። የምክር ቤቱ ዋና ጸሐፊ ቀነኒሳ ለሚ (ዶ/ር) በዚሁ ወቅት፤ ሀገሪቱ የጀመረችውን ሁሉን አቀፍ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ፣ የኤክስፖርት ተወዳዳሪነት እና የኢንዱስትሪ ሽግግር ሙሉ በሙሉ ከግብ ለማድረስ ሕገ-ወጥ ንግድን በጋራ መከላከልና ሕጋዊ የንግድ እንቅስቃሴን ማበልጸግ ይገባል ብለዋል፡፡ ሕገ-ወጥ ንግድ በመንግሥት መሰብሰብ የሚገባውን ገቢ በእጅጉ በመጎዳት ለትምህርት፣ ለጤና፣ ለሥራ ዕድል ፈጠራና ለሌሎች የልማት ስራዎች ሊውል የሚችል ሀብት እንዲባክን እንደሚያደርግ አስረድተዋል። በተለይም የምሥራቁ የንግድ ኮሪደር የአገር ውስጥ ገበያን ከዋና ዋና የንግድና የድንበር መስመሮች ጋር የሚያገናኝ በመሆኑ ልዩ ትኩረት የሚያስፈልገው መሆኑን ጠቁመዋል። ሕገ-ወጥ ንግድን ውጤታማ በሆነ መንገድ ለመከላከልም በፌዴራል ተቋማት፣ በክልል የንግድ ቢሮዎች፣ በጉምሩክ፣ በሕግ አስፈጻሚዎች እና በግሉ ዘርፍ መካከል የተጠናከረ የትብብር ሥርዓትን ማጠናክር ይገባል ብለዋል፡፡ በተጨማሪም መዋቅሮችን በተሻለ መልኩ መጠቀም፣ ግልጽ የመገናኛ መስመሮችን ማዘጋጀት እና መደበኛ የመረጃ ልውውጥ ማድረግ እንዲሁም ችግሮችን በጋራ ለመፍታትና ተጨባጭ የመፍትሔ አቅጣጫዎችን ለማንሸራሸር የተቀናጀ የጋራ ጥረት ማድረግ እንደሚገባ አስገንዝበዋል። በመድረኩ የተሳተፉ ባለድርሻ አካላት በበኩላቸው ሕገ-ወጥ ንግድን ለመከላከል የሁሉም ዜጋና ተቋማት የጋራ ጥረት አስፈላጊ መሆኑን ገልጸዋል። ከቴክኒክና ከአሰራር አንጻር የሚያጋጥሙ ተግዳሮቶችን በየጊዜው እየፈተሹ ማስተካከል እንደሚገባ የጠቆሙት ተሳታፊዎቹ፤ አምራቾች ምርታማነትን በማሳደግ ላይ በትኩረት መስራት እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ጎንደር፤መስከረም 12/2019(ኢዜአ)፡-በአማራ ክልል የገጠርና ከተማ የመሬት ሀብትን አያያዝና አጠቃቀምን በማሻሻል ውጤታማ ተግባራት መከናወናቸውን የክልሉ መሬት ቢሮ ገለፀ። የጎንደር ከተማ መሬት መምሪያ ከዘርፉ ባለሙያዎች፣ ከዳኞች እና ከአጋር ተቋማት ጋር የውይይት መድረክ ዛሬ አካሄዷል።   የቢሮው ምክትል ኃላፊ አቶ ዕብሬ ከበደ በዚሁ ወቅት እንደገለጹት፤ በገጠርና በከተሞች የመሬት ሀብትን መዝግቦ ከመያዝ፣ የአጠቃቀም ሥርዓትን ከማስተካከልና የይዞታ ማረጋገጫ ከመስጠት አንጻር ውጤታማ ሥራዎችን ማከናወን ተችሏል። ከዚህ ውስጥም በገጠር አካባቢ የተሠሩ ሥራዎች የኢኮኖሚ ጠቃሚነትን ከማሳደግ ባለፈ የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመፍታትና የፍርድ ቤት ክርክሮችን ለመቀነስ ማስቻላቸውን ተናግረዋል። በተጨማሪም ለአርሶ አደሩ የይዞታ ማረጋገጫውን በማስያዝ የብድር አገልግሎት ተጠቃሚ እንዲሆን ማስቻሉን ነው የገለጹት። በክልሉ ላለፉት ዓመታት የይዞታ ማረጋገጫና የምዝገባ ሥራዎች በ14 ከተሞች ላይ ብቻ ይካሄድ እንደነበር ጠቅሰው፤ በተያዘው በጀት ዓመት ተጨማሪ 66 አዳዲስ ከተሞችን ለማካተት ወደ ሥራ መገባቱን አብራርተዋል። በተለይም በከተሞች የሚስተዋለውን የመሬት አያያዝና አጠቃቀም ይበልጥ ለማሻሻል በየከተሞቹ ጠንካራ የቁጥጥርና የክትትል ሥራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ ብለዋል። በተያዘው በጀት ዓመት የመሬት ሥርዓትን ማስተካከል፣ አጠቃቀሙን መወሰንና የገጠር ኮሪደር ልማትን ማስፋፋት ላይ ትኩረት ተደርጎ እንደሚሠራም ኃላፊው አስታውቀዋል።   የጎንደር ከተማ አስተዳደር መሬት መምሪያ ኃላፊ አቶ ትዛዙ በጽሐ በበኩላቸው፤ በከተማው ዘመናዊ የመሬት ሥርዓት በመዘርጋት ለ36 ሺህ 953 ባለይዞታዎች የማረጋገጫ ሰርተፊኬት ተሰጥቷል ብለዋል። በ2018 በጀት ዓመት የይዞታ ወሰን መጋፋትና የካርታ መደራረብ ችግሮችን በዘላቂነት ለማስተካከል የ7 ሺህ ባለይዞታዎችን መረጃ ወደ ሲስተም በማሸጋገር አገልግሎት መስጠት መቻሉንም ገልጸዋል። በአዲሱ የ2019 በጀት ዓመት ከወረቀት አሠራር ሙሉ በሙሉ በመውጣት አገልግሎቶችን በሲስተም መስጠት ዋና ትኩረት መሆኑን ጠቁመው፣ የከተማና የገጠር ካዳስተር ሥራዎችም ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ አመልክተዋል። የጎንደር ከተማ አስተዳደር የከተማውን ማስተር ፕላን ከማስጠበቅና ሕገ-ወጥ የመሬት ወረራን ከመከላከል አንጻር ዘርፈ-ብዙ ተግባራትን ማከናወን መቻሉን የተናገሩት ደግሞ በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የከተማና መሠረተ ልማት መምሪያ ኃላፊ አቶ ሙሉጌታ ታደሰ ናቸው።   በከተማው በሕገ-ወጥ መንገድ ተገንብተው የነበሩ ከአራት ሺህ በላይ ሼዶችን ማንሳት መቻሉን ጠቅሰው፤ ሕገ-ወጥ የመሬት ወረራንና ያልተፈቀዱ የቤት ግንባታዎችን በዘላቂነት ለመከላከል የካዳስተር ሥራዎችን የማፋጠን ሥራ እየተሠራ ይገኛል ብለዋል። በመድረኩ በየደረጃው የሚገኙ የዘርፉ አመራሮች፣ ባለሙያዎችና ባለድርሻ አካላት ተሳታፊ ሆነዋል።  

በኢትዮጵያ አሁን ላይ በተለያዩ መስኮች እየተከናወኑ ያሉ ስራዎች የሚጨበጡ ስኬቶችን እያመጡ ነው። ከነዚህ ስራዎች በግንባር ቀደምትነት የሚጠቀሰው የሀገሪቱን ከተሞች ገጽታና የነዋሪዎቿን የኑሮ ዘይቤ በከፍተኛ ደረጃ እየቀየረ ያለው የኮሪደር ልማት ፕሮጀክት ነው። ይህ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሀሳብ አመንጪነት የተጀመረው የኮሪደር ልማት ፕሮጀክት፣ በዋና ዋና ከተሞች የሚከናወኑት የኮሪደር ልማት ፕሮጀክቶች ነባር መጨናነቆችን፣ የመሠረተ ልማት እጥረቶችንና የከተማ አስተዳደር ጉድለቶችን በመቅረፍ ከተሞችን ዘመናዊ፣ ጽዱ እና ለኑሮ ተስማሚ አድርገዋቸዋል። በአጭር ጊዜ ውስጥ ያስመዘገበው ስኬትና የፈጠረው አርአያነት አሁን ላይ አዲስ አበባን አልፎ በኢትዮጵያ የተለያዩ ክልሎች ወደ ሚገኙ ከ75 በላይ ከተሞች ተዳርሷል። በኮሪደር ልማቱ አማካኝነት የከተሞች ገጽታ በመሠረታዊነት ተቀይሯል። ቀደም ሲል ለዕግረኛ እና ለአካል ጉዳተኞች ፈታኝና አዳጋች የነበሩ መንገዶች ዛሬ ሰፊና ጥራት ባላቸው የኮንክሪት ንጣፎችና የብስክሌት መስመሮች ተቀይረዋል።   በከተሞች የሚገኙ የመዝናኛ ፓርኮች፣ የማረፊያ ስፍራዎች እንዲሁም ንጹህና ደረጃቸውን የጠበቁ ቦታዎች የዜጎችን ማኅበራዊና ሰብአዊ ክብር ከፍ ያደረጉ ሲሆን፣ እነዚህ ጥራት ያላቸው መሠረተ-ልማቶች የነገውን ጤናማ ማህበረሰብ ለመፍጠር የተጣሉ ጠንካራ መሠረቶች ናቸው። ይህም የከተሞችን ውበትና ደረጃ ከማሳደግ ባሻገር ለንግድ፣ ለቱሪዝም እና ለኢንቨስትመንት ምቹ ሁኔታን ፈጥሯል። በዘመናዊ የጎዳና ላይ መብራቶችና የደህንነት ካሜራዎች የታገዙ ከተሞች በቀን ብቻ ሳይሆን በሌሊትም የንግድና የኢኮኖሚ ማዕከል እንዲሆኑ በር በመክፈታቸው የ24 ሰዓት የስራ ባህልን በመፍጠር ለአያሌ ወጣቶችና ለነጋዴዎች አዲስ የሥራ ዕድል ፈጥሯል። በሌላ በኩል፣ ይህ ስትራቴጂካዊ ልማት ኢትዮጵያን ወደ ቋሚ የኮንፈረንስ፣ የንግድ እና የባህል ቱሪዝም መዳረሻነት እየቀየራት ይገኛል። በተለይም የከተሞችን ማህበራዊ መስተጋብርና የሕዝብ አንድነትን በማጠናከር ረገድ የኮሪደር ልማቱ እያበረከተ ያለው አስተዋጽኦ የላቀ ነው። በኮሪደሩ በተለያየ እድሜ ክልል እና ከተለያዩ የማህበረሰብ ክፍሎች የተውጣጡ ዜጎች የሚገናኙበት ምቹ ዕድል መፈጠሩ፣ የዕለት ተዕለት መስተጋብራቸውን በማጠናከር በሕዝቦች መካከል ያለውን አብሮነትና ማህበራዊ ትስስር ይበልጥ ያጠናክራል። የነገዋ ኢትዮጵያ በዲጂታል ቴክኖሎጂ አቅም ያደገችና አሰራሯ የዘመነ መሆኑን የሚያረጋግጥ ተግባራዊ እርምጃ በኮሪደሮቹ ውስጥ መዘርጋት ጀምሯል።   ስራው ከቴክኖሎጂ ተቋማት ጋር በቅንጅት በማከናወን ዘመናዊ የትራፊክ ቁጥጥር ሥርዓቶች እና የስማርት ከተማ (Smart City) መተግበሪያዎች መሰረተ ልማት አብሮ እየተዘረጋ ይገኛል። በተጨማሪም በኮሪደሮቹ ውስጥ እየተከናወነ ያለው መጠነ ሰፊ የዛፍ ተከላ እና የወንዞች ዳርቻ ልማት ከተሞች ከአየር ንብረት ለውጥ ስጋትና ከሙቀት በመከላከል፣ ትውልዱ ንጹህና ጽዱ ስፍራን በመረከብ ጤናማ ማህበረሰብ ለመገንባት ያስችላል። በአጠቃላይ የኮሪደር ልማት ፕሮጀክት ከአንድ ከተማ ገጽታ ማሻሻል ባሻገር፣ በመላ ሀገሪቱ በሚገኙ በርካታ ክልል ከተሞች ላይ በመስፋፋት ሀገራዊ ለውጥ እየፈጠረ ይገኛል። የዚህ ዘርፈ ብዙ ልማት ፍሬ ዛሬ ላይ የኑሮ ዘይቤን እያሻሻለ እንደሚገኘው ሁሉ፣ ለወደፊቱ ትውልድም የኩራት ምንጭ የሆነ ዘላቂ ሀብት ሆኖ ይሸጋገራል፤ ዛሬ የሚሰራው ስራ ለነገው ትውልድ የሚተርፍ ተምሳሌታዊ ተግባር ነው።

ሐረር፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ):-በሐረሪ ክልል በኢንዲስትሪ ልማት፣ በአገልግሎት አሰጣጥና በኮሪደር ልማት የተከናወኑ ተግባራት ተሞክሮ የሚወሰድባቸው መሆኑን የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል አመራር አካላት ገለጹ። በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የከተማና የኢንዱስትሪ ክላስተር አስተባባሪና የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ቢሮ ኃላፊ አቶ ስንታየሁ ወልደሚካኤልን ጨምሮ የክልሉ አመራር አካላት በሐረሪ የተከናወኑ የኮሪደር ልማት፣ መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት፣ ኢንዱስትሪ ልማት እና ሌሎች ስራዎችን ጎብኝተዋል።   በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የከተማና የኢንዱስትሪ ክላስተር አስተባባሪና የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ቢሮ ኃላፊ አቶ ስንታየሁ ወልደሚካኤል በሀረሪ ክልል በኢንዱስትሪ ዘርፍ ተኪ ምርቶችን በማምረት የውጪ ምንዛሬን የማስቀረት ስራ በስፋት ስለመከናወኑ መመልከታቸውን ተናግረዋል።   በዚህም ኢንዱስትሪው የሚያመርተው የመብራት ምሰሶ ለኮሪደር ልማት ስራ በማዋል ከተማዋን ውብና ማራኪ ማድረጉን በምልከታቸው ማረጋገጣቸውን ጠቅሰዋል። በክልሉ መሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ዜጎች በአንድ ቦታ የተለያዩ አገልግሎት በማግኘት ወጪና ጊዜን ባግባቡ እንዲጠቀሙ እያደረገ መሆኑን መመልከታቸውን ተናግረዋል። በአካባቢው የሚገኙ ሃብትንና ጥበብን በመጠቀም የሚገነቡት የገጠር ሞዴል መንደሮችም የሚበረታቱ መሆኑንም አንስተዋል። እንደ አቶ ስንታየሁ ገለጻ በክልሉ በኢንዲስትሪ ልማት፣ በአገልግሎት አሰጣጥና በኮሪደር ልማት የተከናወኑ ተግባራት ተሞክሮ የሚወሰድባቸው ናቸው። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ናትናኤል ሚሊዮን በበኩላቸው በክልሉ ጥንታዊ እና ታሪካዊ እሴቶችን በያዘ መልኩ የሚከናወኑ የኮሪደር ልማት ስራዎች ሳቢና ማራኪ ናቸው ።   በመሰረተ ልማት ግንበታ፣ በኢንዱስትሪ እና በአገልግሎት አሰጣጥ ቴክኖሎጂን በመጠቀም የሚከናወኑ ተግባራት ዓርዓያነት ያላቸውና ተጠናክረው ሊቀጥሉ የሚገቡ ናቸው ብለዋል። በጉብኝቱ ላይ የሐረሪ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ሮዛ ኡመር እና ሌሎች የክልሎቹ ከፍተኛ የሥራ ሃላፊዎች ተገኝተዋል።  

መቱ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ):- በኢሉባቦር ዞን ከቡና ምርት የሚገኘውን ገቢና የአካባቢውን አምራቾች ተጠቃሚነት ይበልጥ ለማሳደግ በቡና ጥራት አጠባበቅና አያያዝ ላይ የሚሰሩ ስራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ የዞኑ ዋና አስተዳዳሪ አቶ እንዳልካቸው ተፈሪ ገለጹ። በኢሉባቦር ዞን የ2019 ዓ.ም የቡና ምርት ጥራትን ለማስጠበቅ የሚያስችል የባለድርሻ አካላት የምክክር መድረክ በመቱ ከተማ ተካሄዷል።   በመድረኩ ላይ የተገኙት የኢሉባቦር ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ እንዳልካቸው ተፈሪ እንዳስታወቁት፤ ባለፉት ዓመታት በዞኑ የቡና ምርት ጥራትን ለማረጋገጥ በየደረጃው ሰፋፊ ስራዎች ሲከናወኑ ቆይተዋል። በእነዚህ የተቀናጁ ስራዎችም አመርቂና ጥሩ ውጤቶች እየተመዘገቡ እንደሚገኙ ገልጸዋል። በዘርፉ የተመዘገቡ አመርቂ ውጤቶችን ወደ ላቀ ደረጃ በማሸጋገር የአርሶ አደሩን የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት ማረጋገጥና የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሬ ግኝት ማሳደግ የሚያስችሉ ጥረቶች አሁንም በላቀ ትጋት ተጠናክረው ይቀጥላሉ ብለዋል። ዋና አስተዳዳሪው አክለው እንደገለጹት፤ የምርት ጥራትን ከመጠበቅ ጎን ለጎን ሕገወጥ የቡና ዝውውርን መከላከል እና ምርቱን በወቅቱ ለገበያ ማቅረብ የዞኑ የኢኮኖሚ አቅጣጫ ነው። በመሆኑም ከቡና አምራቾች እስከ ላኪዎች እና አመራር አካላት ድረስ ያሉ ሁሉም ባለድርሻ አካላት ለእነዚህ ነጥቦች ትኩረት በመስጠት የተቀናጀ ቁጥጥርና ድጋፍ ሊያደርጉ እንደሚገባ አሳስበዋል። በተጨማሪም የቀይ ቡና መፈልፈያ ፋብሪካዎች ቀድመው አስፈላጊውን ዝግጅት በማጠናቀቅ ዝግጁ ሊሆኑ እንደሚገባ አስገንዝበዋል። ፋብሪካዎቹ በቴክኒክና በአሰራር ረገድ ቀድመው በመዘጋጀት ከዞኑ ለማዕከላዊ ገበያ የሚቀርበውን የቡና ምርት ጥራትና መጠን ለማሳደግ የሚጠበቅባቸውን ሚና በብቃትና በኃላፊነት ሊወጡ እንደሚገባም አቶ እንዳልካቸው ጠቁመዋል።   የዞኑ ግብርና ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ አዳሙ ታከለ በበኩላቸው በ2019 የምርት ዘመን ከዞኑ 62 ሺህ ቶን ቡና ለማዕከላዊ ገበያ ለማቅረብ እቅድ መኖሩን ገልጸው፤ ለዚህ እቅድ ስኬታማነት የሁሉም ባለድርሻ አካላት ተሳትፎ ትኩረት የሚሰጠው መሆኑን ተናግረዋል። በምክክር መድረኩ ላይ አስተያየታቸውን የሰጡ ተሳታፊዎች በበኩላቸው፤ በ2019 ዓ.ም የምርት ዘመን የቡና ጥራትን አስተማማኝ በሆነ ደረጃ ለማስጠበቅ የገበያ ሰንሰለቱን ማስተካከልና የምርት አያያዝን ማዘመን ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል። በቡና ንግድ የተሰማሩት አቶ በፈቃዱ ገምቴሳ የቡና ምርት ጥራትን የማረጋገጥ ጉዳይ የአንድ አካል ብቻ ሳይሆን የሁሉንም አካላት ከፍተኛ ተሳትፎና ትኩረት የሚጠይቅ ነው ብለዋል። በተጨማሪም የክትትል ሰንሰለቱ ጥብቅ መሆን እንዳለበት የጠቆሙት ተሳታፊው፤ ለቡና ምርት አያያዝም ከፍተኛ ትኩረት ሊሰጠው እንደሚገባ አሳስበዋል። የቡና ጥራትን የማስጠበቅ ስራ በሁሉም ደረጃዎች ተመሳሳይ ትኩረት ካላገኘ በተወሰኑ ሂደቶች ብቻ ሊረጋገጥ እንደማይችል ያነሱት ደግሞ አቶ ስባቱ በቀለ ናቸው። አያይዘውም የቡና ጥራት ከምርቱ የሚጠበቀውን ተጠቃሚነት የሚወስን ዋና ምክንያት በመሆኑ፣ ባለድርሻ አካላት በየደረጃው በሚከናወኑ የጥራት ማስጠበቅ ተግባራት ላይ በቅንጅት እንደሚሰሩ ተናግረዋል።    

ባህር ዳር፤ መስከረም 12/2019(ኢዜአ)፡- በአማራ ክልል የቴክኖሎጂ አጠቃቀምን በማስፋት የገቢ አሰባሰብ አቅምን ለማሳደግ የሚያስችሉ ተግባራትን እያከናወነ እንደሚገኝ የክልሉ ገቢዎች ቢሮ አስታወቀ። በአማራ ክልል ባለፉት ሁለት ወራት ከ18 ነጥብ 4 ቢሊዮን ብር በላይ ከተለያዩ የገቢ ምንጮች መሰብሰቡን የክልሉ ገቢዎች ቢሮ ገለጸ። የቢሮው የግብር ትምህርትና ኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ታዘባቸው ጣሴ ለኢዜአ እንዳሉት፤ የገቢ አሰባሰብ አቅምን ከፍ በማድረግ በራስ አቅም የልማት ሥራዎችን ለማከናወን ከፍተኛ ጥረት እየተደረገ ይገኛል። በተለይም ክልሉ የሚያመነጨውን ኢኮኖሚ የሚመጥን ገቢ ያለምንም ማንጠባጠብ ለመሰብሰብ በቴክኖሎጂ የተደገፈ የገቢ አሰባሰብ ሥርዓት የመዘርጋት ሥራ ተጠናክሮ መቀጠሉን ገልጸዋል። በበጀት ዓመቱ ከተለያዩ የገቢ አርዕስቶች ከ166 ቢሊዮን ብር በላይ ለመሰብሰብ የታቀደ ሲሆን፣ ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ ከ18 ነጥብ 4 ቢሊዮን ብር በላይ መሰብሰብ ተችሏል ብለዋል። ቀሪውን ዕቅድ ለማሳካትም አዳዲስ ግብር ከፋዮችን ወደ ግብር መረብ ከማስገባት ባሻገር ገቢ የመሰብሰብ አቅምን የማሳደግ ሥራ እየተከናወነ እንደሚገኝ ጠቁመዋል። በክልሉ ገቢ የመሰብሰብ አቅምን በማሳደግ በራስ አቅም የሕዝብን መሠረታዊ የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች የመመለስና የመሥራት ልምድ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ መምጣቱንም አብራርተዋል። ህብረተሰቡ ለገዛው ዕቃና ላገኘው አገልግሎት ደረሰኝ የመቀበልና የመጠየቅ ልማድን በማዳበር የዜግነት ግዴታውን እንዲወጣም ጥሪ አቅርበዋል። ቢሮው በቀጣይም የግብር አሰባሰብ ሂደቱን ይበልጥ ዘመናዊ፣ ፍትሐዊና ቀልጣፋ በማድረግ ክልሉ የሚያመነጨውን ኢኮኖሚ የሚመጥን ገቢ ለመሰብሰብ ጠንክሮ እንደሚሠራ ዳይሬክተሩ አረጋግጠዋል። በክልሉ ባለፈው በጀት ዓመት በተከናወነ የገቢ አሰባሰብ ሂደት ከ93 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ መሰብሰብ ተችሎ እንደነበርም ከዳይሬክተሩ ገለጻ ለማወቅ ተችሏል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦ የግብጽ የቅኝ ግዛት አስተሳሰብ እና የውሃ የበላይነት ህልም በ21ኛው ክፍለ ዘመን ፈጽሞ ቦታ የሌለውና ኋላቀር አካሄድ መሆኑን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር አስታወቀ። ኢትዮጵያ ዓባይን ጨምሮ ያሏትን የተፈጥሮ ሀብቶቿን የማልማት እና የቀጣዩን ትውልድ ፍላጎት የማሟላት ሉዓላዊ መብቷን በአግባቡ እንደምትጠቀምም ሚኒስቴሩ አስገንዝቧል። ኢትዮጵያ ዓባይን ጨምሮ ያሏትን የተፈጥሮ ሀብቶቿን የማልማት ሉዓላዊ መብቷ የተጠበቀ መሆኑንም አመልክቷል። በቅርቡ የግብፅ የውሃ ሀብትና መስኖ ሚኒስትር ኢትዮጵያውያንን በመዝለፍ የሰጡት አስተያየት ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለውና ግብጽ ከአፍሪካ ሀገራት ጋር ባላት ግንኙነት የምትከተለውን የቅኝ ግዛት አስተሳሰብ በግልጽ ያሳየ መሆኑን አመልክቷል። ግብጽ ሌሎች የተፋሰሱ ሀገራት የውሃ ሀብታቸውን የሚጠቀሙት እሷን ጠይቀውና ፈቃድ አግኝተው ብቻ ነው ብላ ማመኗ ሁልጊዜም የበላይ ልሁን ከሚለው ኋላ ቀር እሳቤዋ የሚመነጭ መሆኑን ገልጿል። ይህ የግብጽ አቋም ከእውነት የራቀ እና ፍጹም አስመሳይነት የተሞላበት መሆኑን ሚኒስቴሩ ጠቁሟል። ግብፅ ከዚህ ቀደም የትኛውንም የተፋሰሱ ሀገራት ፈቃድ ሳትጠይቅ የአስዋን ታላቁን ግድብ መገንባቷን መግለጫው አውስቷል። የግብፅ ባለሥልጣናት የሚያሰሙት ጥላቻ የሞላበት ንግግር እና የሚከተሉት አሻሚ አካሄድ፤ በተፋሰስ ሀገራት መካከል ሊኖር ከሚገባው የትብብር መንፈስ ጋር ፈጽሞ የሚቃረን መሆኑ ተመላክቷል። ኢትዮጵያ ዓባይን ጨምሮ ያሏትን የተፈጥሮ ሀብቶቿን የማልማት እና የቀጣዩን ትውልድ ፍላጎት የማሟላት ሉዓላዊ መብቷ የተጠበቀ መሆኑን ሚኒስቴሩ አስገንዝቧል። ኢትዮጵያ ድንበር ተሻጋሪ ወንዞች የአለመግባባትና የንትርክ ምንጭ ሳይሆን ትብብርን፣ የጋራ እድገትንና የቀጣናዊ ትስስርን የሚያጠናክሩ መሆን እንዳለባቸው በጽኑ ታምናለች ብሏል ሚኒስቴሩ በመግለጫው። አንዱ አካል ብቻ ተጠቃሚ የሚሆንበት እና የተፋሰሱ ሀገራትን መብት ነፍጎ የበላይነትን በጉልበት ለመጫን የሚደረግ ጊዜ ያለፈበት አካሄድ ፈጽሞ ተቀባይነት የለውም ሲል ሚኒስቴሩ አስገንዝቧል። አንዳንድ አካላት የዓባይን ወንዝ እንደ ጸጥታና ግጭት አጀንዳ ብቻ ማየትን ሲመርጡ፣ ኢትዮጵያ ግን የተፋሰሱን የረጅም ጊዜ ደህንነትና ዘላቂነት ለማረጋገጥ ሰፊ ተግባራትን ማከናወኗን ገልጿል። ኢትዮጵያ በውሃ ተፋሰስ አካባቢዎች የተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ማድረጓን፣ ሰፊ የችግኝ ተከላና የአረንጓዴ አሻራ መርሐ ግብር ማከናወኗን እንዲሁም የአካባቢ ጥበቃ ሥራዎችን በዘላቂነት እየሰራች እንደሚገኝ ሚኒስቴሩ አስታውቋል። የኢትዮጵያ አዎንታዊ እርምጃ ከግብጽ ጠላትነት ከሞላበት የተሳሳተ ትርክት አንጻር ሲታይ ፍጹም የተለየ እና የሰለጠነ አካሄድ መሆኑን አመልክቷል። በመሆኑም ግብጽ ጊዜው ካለፈበት ፖሊሲ ወጥታ፣ ጉዳዩን በጋራ መከባበርና የሁሉንም ወገኖች የረጅም ጊዜ ጥቅም በሚያከብር የ21ኛው ክፍለ ዘመን አስተሳሰብ ልትመለከተው ይገባል ብሏል። ግብጽ አሮጌና ጊዜ ያለፈባቸውን የበላይነት ህልሞች በመተው፣ አዲሱን የትብብር እውነታ መቀበል የሚገባበት ጊዜ አሁን መሆኑን ሚኒስቴሩ አሳስቧል።

መቱ ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦ የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ቀጣናዊ ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጥ እና የሀገሪቱን ታሪካዊና ዘላቂ ሉዓላዊነት ያማከለ መሠረታዊ ጥያቄ መሆኑን የመቱ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን ገለጹ። ምሁራኑ የባሕር በር ጥያቄው ምላሽ ማግኘት የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ሉዑላዊነት ከመጠበቅ ባሻገር፣ የቀይ ባሕርና የቀጣናው አገራት በጋራና በፍትሐዊነት የሚበለፅጉበትን መንገድ የሚያመቻች መሆኑን አስረድተዋል። በዩኒቨርሲቲው የታሪክ መምህር ወንዳቸው ምትኩ (ዶ/ር) የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ አስፈላጊ ከመሆኑ ባሻገር የሀገሪቱን ፍትሐዊ ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ መሠረታዊ አጀንዳ ነው ብለዋል።   ኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤትነቷን ያጣችው ግልጽነት በጎደለውና የሕዝብ ውሳኔ ባልተካተተበት ሁኔታ መሆኑን ያስታወሱት ምሁሩ፤ አሁን የሚቀርበው የባሕር በር ጥያቄ ትክክለኛና በማንም አጎራባች ሀገር ላይ ጉዳት የማያደርስ ህጋዊ የመብት ጥያቄ መሆኑን አስረድተዋል። ኢትዮጵያ የባሕር በር ለማግኘት የምታደርገውን ጥረት ስኬታማ ለማድረግ የኢኮኖሚ፣ የቴክኖሎጂ እና የዲፕሎማሲ አቅሟን በከፍተኛ ደረጃ ማጠናከር እንደሚገባት መክረዋል። የራሷ የባሕር ወደብ የሌላት ሀገር ለዘርፈ ብዙ ችግሮች እንደምትጋለጥ ያብራሩት ዶክተር ወንዳቸው፤ ይህ ሁኔታ በሀገሪቱ የገቢና ወጪ ንግድ እንዲሁም በአጠቃላይ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር ገልጸዋል። የዩኒቨርሲቲው የሕዝብና ውጭ ግንኙነት ሥራ አስፈጻሚ ረዳት ፕሮፌሰር ተገኝ ደምሴ በበኩላቸው፤ የባሕር በር ለአንድ ሀገር የጀርባ አጥንት መሆኑን አብራርተዋል።   ኢትዮጵያ የራሷን ወደብ ለመመለስ የምታደርገው ጥረትም ለጠንካራ ኢኮኖሚ፣ ለፖለቲካዊ ተጽዕኖ ፈጣሪነት እና ለሀገራዊ ሉዓላዊነት መረጋገጥ አስፈላጊና ተገቢ መሆኑን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ በሕገ-ወጥ መንገድና የሕዝብ ይሁንታ ባልተቸረው ሁኔታ ያጣችውን የባሕር በር ለማስመለስ በሕጋዊ መንገድ የምታደርገው ጥረትና የምታቀርበው ጥያቄ ተገቢና ወሳኝ መሆኑን ረዳት ፕሮፌሰር ተገኝ አብራርተዋል። ኢትዮጵያ የሌሎችን ሀገራት ወደብ በመጠቀሟ ምክንያት ለወደብ አገልግሎት የምታወጣው ከፍተኛ ወጪ የኑሮ ውድነትን ከመፍጠር በላይ፣ የገቢና ወጪ ንግዷ ግልጽ መሆን ሀገራዊ ሚስጥሯን ለመጠበቅ ከፍተኛ ስጋት ደቅኖባታል ብለዋል። በተጨማሪም የቀጥተኛ የባሕር በር አለመኖር ሀገሪቱን በባሕር ለሚፈጸሙ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውርና የባሕር ላይ ውንብድናዎች ተጋላጭ በማድረግ፣ ለተደራራቢ የጸጥታ ስጋቶች በር የሚከፍትባት መሆኑን ምሁራኑ አስረድተዋል። በመሆኑም ኢትዮጵያ የባሕር በር ለማግኘት የምታደርገው ጥረት ከሀገሪቱ ሉዓላዊነት ጋር በቀጥታ የተያያዘ በመሆኑ፣ ጥያቄው ምላሽ እስኪያገኝ መላው ሕዝብ በጋራ መስራት እንዳለበት በአጽንኦት አመላክተዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦በኦሮሚያ ክልል ያሉ እምቅ የቱሪዝም ሀብቶችን በማልማት ዘርፉ ለሀገር ኢኮኖሚ እድገት የሚያበረክተውን አስተዋጽኦ ለማሳደግ የተጀመሩ ስራዎች አበረታች ውጤት ማስመዝገባቸውን የኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽን ምክትል ኮሚሽነር አቶ ነጋ ወዳጆ ገለፁ። የኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽን 6ኛውን የኦሮሚያ ቱሪዝም ሳምንት አከባበር አስመልክቶ ለመገናኛ ብዙሃን መግለጫ ሰጥቷል። ምክትል ኮሚሽነሩ በሰጡት መግለጫ፤ ኢትዮጵያ በሁሉም አካባቢዎች የበለፀገ የተፈጥሮ፣ የባህልና የቱሪስት መስህቦች ያሏት ሀገር መሆኗን ገልጸዋል። ኮሚሽኑ በክልሉ ያሉ እምቅ የቱሪዝም ሀብቶችን ለማስተዋወቅ፣ ከተለያዩ የዓለም ሀገራት ጋር በዘርፉ የልምድ ልውውጥ ለማድረግ እና የገበያ ትስስርን ለማጠናከር በማሰብ የቱሪዝም ሳምንቱ መዘጋጀቱን አስረድተዋል። በዚሁ መሰረት 6ኛው የኦሮሚያ ቱሪዝም ሳምንት ከመስከረም 19 እስከ 21 ቀን 2019 ዓ.ም ድረስ እንደሚካሄድ ጠቁመው፤ በመርሀ ግብሩም ከ20 በላይ ሀገራት የተውጣጡ ከ100 በላይ የሀገር ውስጥና የውጭ ሀገር ኤግዚቢተሮች እንደሚሳተፉ አስታውቀዋል። የቱሪዝም ሳምንቱ በተለያዩ ሁነቶች እንደሚከበር በመግለፅ፤ ከእነዚህም መካከል የባህል፣ የኪነ-ጥበብ እና የቱሪዝም ሀብቶችን ማስተዋወቅ፣ ከተለያዩ ተሳታፊዎች ጋር ልምድ ልውውጥ ማድረግ እና በዘርፉ ላይ ትኩረት ያደረገ የፓናል ውይይት ማካሄድ ተጠቃሽ መሆናቸውን አብራርተዋል። ሁነቱ መዘጋጀቱ የክልሉን እና የሀገሪቱን የቱሪዝም ሀብቶች እንዲሁም የኢንቨስትመንት አማራጮች ለዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ለማስተዋወቅ ከፍተኛ ድርሻ እንደሚኖረውም ጠቁመዋል፡፡

ደሴ ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦ በደቡብ ወሎ ዞን የአርሶ አደሩን የምርጥ ዘር ፍላጎት በራስ አቅም ለመሸፈን የሚደረገው ጥረት ውጤታማ መሆኑን የዞኑ ግብርና መምሪያ አስታወቀ። በመምሪያው የሰብል ልማት ቡድን መሪ አቶ ይመር ሰይድ ለኢዜአ እንደገለጹት፣ በዞኑ በ533 ሄክታር መሬት ላይ ምርጥ ዘር በማባዛት በራስ አቅም ፍላጎቱን ለማሟላት እየተሰራ ይገኛል።   በአሁኑ ወቅት እየተባዛ ያለው የስንዴ፣ የጤፍ፣ የማሽላና የባቄላ ምርጥ ዘር ሰብል በጥሩ ሁኔታ ላይ የሚገኝ መሆኑን ነው የጠቀሱት። ምርጥ ዘሩን ማባዛት የተቻለውም አርሶ አደሮችን፣ ባለሃብቶችንና ሌሎች አጋር አካላትን በማሳተፍ መሆኑን አስረድተዋል። በምርጥ ዘር ማባዛት ስራ ላይ የተሰማሩ አካላትን በመደገፍ ለሰብሉ አስፈላጊውን እንክብካቤ ማድረግ በመቻሉ ከ15 ሺህ 500 ኩንታል በላይ የምርጥ ዘር ምርት እንደሚጠበቅ ገልጸዋል። ይህም ጥራት ያለውና በበቂ መጠን ዘር በማምረት ለአርሶ አደሮች በወቅቱ ለማቅረብና ምርታማነትን ከማሳደግ ባለፈ የምግብ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ የተያዘውን ግብ ለማሳካት እንደሚያስችል ነው የተናገሩት።   በዞኑ በወረኢሉ ወረዳ የ03 ቀበሌ አርሶ አደር ተስፋዬ ጋሻው በበኩላቸው፣ አንድ ሄክታር መሬታቸው ላይ የስንዴ ምርጥ ዘር እያባዙ መሆኑን ተናግረዋል። በባለሙያዎች እገዛ ሰብሉን ከአረምና ተባይ መከላከል መቻላቸውን ጠቁመው ከ50 ኩንታል በላይ ምርት እንደሚጠብቁ ገልጸዋል። ግማሽ ሄክታር የሚጠጋ መሬት ላይ የባቄላ ምርጥ ዘር እያባዙ መሆናቸውን የተናገሩት ደግሞ በለጋምቦ ወረዳ የ04 ቀበሌ አርሶ አደር ሰይድ መሀመድ ናቸው። ከዚህም ለአካባቢው አርሶ አደር የተሻለ የምርጥ ዘር ለማቅረብ በግብርና ባለሙያዎች ታግዘው እየሰሩ መሆኑን አስረድተዋል። በደቡብ ወሎ ዞን በመኸሩ ወቅት አጠቃላይ በተለያየ የሰብል ዘር ከለማው 432 ሺህ ሄክታር መሬት ከ15 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት እንደሚጠበቅ ከዞኑ የተገኘው መረጃ ያመለክታል።

ጅማ ፤ መስከረም 12/2019 (ኢዜአ)፦በጅማ ዞን የኅብረት ሥራ ዩኒየኖችና አርሶ አደሮች በጥምረት ባካሄዱት የዘር ማባዛት ሥራ የበቆሎ ምርጥ ዘር እጥረትን መቅረፍ መቻሉ ተገለጸ፡፡ በጅማ ዞን የበቆሎ ምርታማነትን ለማሳደግና የአካባቢውን የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ የሚያስችል ጥራት ያለውና በወቅቱ የሚቀርብ የበቆሎ ምርጥ ዘር እጥረት ዋና ማነቆ ሆኖ ቆይቷል። ቀደም ሲል አርሶ አደሩ የሚፈልገውን ያህል ምርጥ ዘር ማግኘት ባለመቻሉ፣ ወይም አቅርቦቱ በወቅቱ ባለመድረሱ ምክንያት ምርታማነታቸው ዝቅተኛ የሆኑ ዘሮችን ለመጠቀም ይገደድ ነበር። ይህንን ዘላቂ ችግር ለመፍታት የጅማ ዞን የኅብረት ሥራ ኤጀንሲ፣ የኅብረት ሥራ ዩኒየኖችና አርሶ አደሮች በጥምረት በመንቀሳቀስ በአካባቢው ላይ ያተኮረ የዘር ማባዛት ፕሮግራም ዘርግተዋል። አርሶ አደሮችም በቡድንና በኅብረት ሥራ ማህበራት ተደራጅተው፣ አስፈላጊውን የቴክኒክና የግብዓት ድጋፍ እያገኙ የምርጥ ዘር ብዜት ሥራው አካል እንዲሆኑ ተደርጓል። ይህ የተቀናጀ አሠራር የውጭ አቅርቦት ጥገኝነትን በማስቀረት በአካባቢው የሚመረተው ምርጥ ዘር ለዞኑ አርሶ አደሮች በበቂ ሁኔታና በወቅቱ እንዲደርስ አስችሏል።   የዞኑ የህብረት ሥራ ኤጀንሲ ኃላፊ አቶ ድማሙ ንጋቱ እንዳሉት፣ በዞኑ ቀደም ሲል የበቆሎ ምርጥ ዘር አቅርቦት ከፍላጎቱ ጋር የማይመጣጠን በመሆኑ እጥረት ነበር። ይህንን ችግር ለመፍታት የዞኑን የህብረት ሥራ ዩኒየኖች በማሳተፍ በተለያዩ ወረዳዎች በአርሶ አደሮች ማሳ ላይ በኮንትራት እርሻ የዘር ማባዛት ሥራ መጀመሩን ገልጸዋል። በዞኑ የበቆሎ ምርጥ ዘር አቅርቦት ችግር በአሁኑ ወቅት ሙሉ በሙሉ ተቀርፏል ያሉት ሃላፊው፤ ከዞኑ የዘር ፍላጎት በላይ ማምረት በመቻሉም እንደ ቡኖ በደሌ፣ ኢሉ አባ ቦራና ምዕራብ ሸዋ ላሉ አጎራባች ዞኖች ዘር እየቀረበ መሆኑን ጠቁመዋል። የዘር ማባዛት ሥራው የበቆሎ ምርጥ ዘር አቅርቦትን ከማሻሻል ባለፈ የአርሶ አደሮችን ገቢ ለማሳደግ አስተዋጽኦ እያደረገ መሆኑንም አቶ ድማሙ ገልጸዋል።   በ2018 ዓ.ም በተለያዩ ወረዳዎች የተባዛውን የበቆሎ BH661 ምርጥ ዘር በመሰብሰብ ብቻ ከ580 ሚሊዮን ብር በላይ ተጨማሪ ገቢ ለአርሶ አደሮች ማስገኘት መቻሉን ኃላፊው ጠቅሰዋል። በዚህ የምርት ዘመንም የሊሙ ኢናሪያና የጅማ ዩኒየኖች በኖኖ በንጃ ወረዳ በድምሩ በ11 ሺህ ሄክታር መሬት ላይ የበቆሎ ምርት እያከናወኑ መሆኑን አቶ ድማሙ ገልጸዋል። አቶ ድማሙ እንዳብራሩት፣ የዘር ማባዛት ሥራው በበቆሎ ብቻ የተወሰነ ሳይሆን የስንዴና የአኩሪ አተር ዘርንም ያካትታል። በ2019 ዓ.ም ከ1 ሺህ 800 ሄክታር በላይ መሬት ላይ የተለያዩ የሰብል ዘሮችን የማባዛት ሥራ እየተከናወነ ነው ብለዋል።   የሊሙ ኢናሪያ ዩኒየን ሥራ አስኪያጅ አቶ ድሉ ፀጋዬ በበኩላቸው፣ ዩኒየኑ የተመረጠ የበቆሎ ዘር አቅርቦትን ለማሳደግ በዘር ማባዛት ሥራ ላይ መሳተፉን ገልጸዋል። በዚህ ዓመትም ከ7 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት ላይ የተመረጠ የበቆሎ ዘር በማባዛት ከ20 ሺህ ኩንታል በላይ ምርት ለማግኘት እየሰራ መሆኑን አቶ ድሉ አስታውቀዋል። የጅማ ዩኒየን ሥራ አስኪያጅ አቶ ፍራ ራያ በበኩላቸው፣ ዩኒየኑ ባለፉት ሁለት ዓመታት የተመረጠ የበቆሎ ዘር አቅርቦት ችግርን ለመፍታት በትኩረት ሲሰራ መቆየቱን ተናግረዋል።   በዚህ ዓመትም በ400 ሄክታር መሬት ላይ የተመረጠ የበቆሎ ዘር እያባዛ ሲሆን፣ ከዚህም 13 ሺህ ኩንታል የበቆሎ ዘር ለማግኘት እየሰራ መሆኑን ገልጸዋል። የጅማ ዞን ሊሙ ኮሳ ወረዳ አርሶ አደር ታጁ ሼህ ጀማል በበኩላቸው፤ ከዚህ ቀደም የበቆሎ ምርጥ ዘር በበቂ ሁኔታ አለመገኘቱ በእርሻ ሥራቸው ላይ ችግር ሲፈጥር እንደነበር ተናግረዋል። ካለፈው ዓመት ጀምሮ ግን በቂ የበቆሎ ምርጥ ዘር በማግኘታቸው ምርታማነታቸውን ማሳደግ መቻላቸውን ነው የገለፁት።   ሌላኛው አርሶ አደር ጃፈር አባቡልጉ የቀረበላቸው ምርጥ ዘር፣ ምርታማነትን ከፍ የሚያደርግ እና በሽታን የሚቋቋም መሆኑን ተናግረዋል። አርሶ አደሮቹ በቀረበላቸው ምርጥ ዘር በመጠቀም ከፍተኛ የበቆሎ ምርት እንደሚጠብቁም ተናግረዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 11/2019 (ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ የታዳሽ ኃይል አቅሟን ወደ ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ለመቀየር እየሰራች እንደምትገኝ ፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀሥላሴ ገለጹ። 81ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ ከመስከረም 8 ቀን 2019 ዓ.ም አንስቶ በኒው ዮርክ እየተካሄደ ይገኛል። “መተማመንን ዳግም መገንባት እና አዳዲስ ለውጦችን በአግባቡ መምራት፣ ለሁሉም የሚሰራ የተባበሩት መንግስታት ድርጅትን መፍጠር” የጉባኤው መሪ ሀሳብ ነው። በፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀሥላሴ የተመራ የኢትዮጵያ ከፍተኛ ልዑካን በጉባኤው ላይ እየተሳተፈ ነው። ፕሬዝዳንት ታዬ ከጠቅላላ ጉባኤ ጎን ለጎን በተካሄደ የዓለም አቀፍ የታዳሽ ኃይል ጉባኤ ላይ ተሳትፈዋል። ፕሬዝዳንቱ በጉባኤው ላይ ባደረጉት ንግግር፣ የዓለም አቀፍ የታዳሽ ኢነርጂ አጀንዳ ኃይል ማመንጨት ላይ ብቻ ተወስኖ መቅረት እንደሌለበት ገልጸዋል። ኤሌክትሪክን ወደ እውነተኛ የኢኮኖሚ ዕድገት ለመቀየር የሚያስችሉ የማስተላለፊያ መስመሮችን፣ ቴክኖሎጂዎች እና የኃይል ማከፋፈያ መሰረተ ልማቶችን በፋይናንስ መደገፍ ላይ ትኩረት ሊደረግ እንደሚገባ ተናግረዋል። ከፍተኛ የታዳሽ ኃይል እምቅ አቅም ያላቸው ሀገራት ያሏቸውን ሃብቶች ወደ አስተማማኝ የኤሌክትሪክ አገልግሎት፣ የኢንዱስትሪ ዕድገት እና ሁሉን አካታች ብልጽግና ለመለወጥ ጠንካራ ዓለም አቀፍ ትብብር እንደሚያስፈልጋቸው አስገንዝበዋል። ፕሬዝዳንቱ አክለውም የኃይል ማስተላለፊያ መስመሮች፣ ማከማቻዎች እና ጠንካራ ተቋማዊ አቅም ሳይኖር የሚደረግ የኃይል ማመንጨት ብቻውን ኢኮኖሚያዊ ለውጥ ማምጣት አይችልም ብለዋል። በመሆኑም ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ድጋፉ ከኃይል ማመንጨት ጀምሮ እስከ ማስተላለፊያ፣ ማከፋፈያ፣ ማከማቻ እና የቤት ለቤት የኃይል አቅርቦትን ጭምር ያካተተ ሊሆን ይገባል ነው ያሉት። ለዚህም ስኬት የፋይናንስ ድጋፍ ወሳኝ መሆኑን የጠቆሙት ፕሬዝዳንቱ፤ ከሀገር ውስጥ ሀብቶች እና ከዓለም አቀፍ አጋሮች (እንደ የዓለም ባንክ፣ የአፍሪካ ልማት ባንክ እና የአውሮፓ ህብረት 'ግሎባል ጌትዌይ' ፕሮጀክት ጋር በመተባበር) ተፈጻሚ ሊሆኑ የሚችሉ ፕሮጀክቶች መዘጋጀት እንዳለባቸው አሳስበዋል። በተለይም ለኃይል ማስተላለፊያ መስመሮች እና መሠረተ-ልማቶች እንዲሁም ለመለዋወጫ ጣቢያዎች ልዩ ትኩረት ሊሰጥ እንደሚገባ አሳስበዋል። ኢትዮጵያ የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን የገነባችው በራሷ አቅም እና በህዝብ ሰፊ ንቅናቄ መሆኑን በማስታወስ፣ ይህ የሀገር ውስጥ ባለቤትነት እና ቁርጠኝነት ምን ያህል ወሳኝ እንደሆነ ማሳያ ነው ብለዋል። በማደግ ላይ የሚገኙ ሀገራት ከራስ አቅም ጎን ለጎን ዘመናዊ የኃይል አውታሮችን ለመዘርጋት የሚያስችላቸውን ሰፊ ኢንቨስትመንቶችን ለማግኘት ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ትብብር አስፈላጊ መሆኑን አስገንዝበዋል። ፕሬዚዳንቱ ለኢትዮጵያ የኃይል ዘርፍ ላደረጉት ዓለም አቀፍ ድጋፍ፣ በተለይም የአውሮፓ ህብረት 'RISED' መርሐ ግብር፣ የዓለም ባንክ እና የአፍሪካ ልማት ባንክ ለሀገሪቱ የኤሌክትሪክ መሰረተ ልማት መዘመን እና መጠናከር ላበረከቱት አስተዋጽኦ ምስጋናቸውን አቅርበዋል። የታዳሽ ኃይል ኢንቨስትመንት በጥቂት የበለጸጉ ሀገራት ብቻ ተወስኖ ከቀረ ዓለም አቀፍ የኢነርጂ ሽግግር ሊሳካ እንደማይችል አስገንዝበዋል። በማደግ ላይ የሚገኙ ሀገራት ዋናው ግብ ከኃይል እምቅ አቅም ወደ ኤሌክትሪክ ተደራሽነት፣ ከተደራሽነት ወደ አምራችነት፣ ከዚያም አልፎ ወደ ኢንዱስትሪ ልማት እና የስራ ዕድል ፈጠራ መሸጋገር መሆን እንዳለበት አሳስበዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 11/2019 (ኢዜአ)፦መንግስት ለማዕድን ዘርፍ በሰጠው ትኩረትና ድጋፍ በድንጋይ ከሰል ዘርፍ ውጤታማ ሥራ እንዲያከናውን ምቹ ሁኔታ እንደፈጠረለት ዮ ሆልዲንግ ንግድና ማኑፋክቸሪንግ የተሰኘ ሀገር በቀል ኩባንያ አስታወቀ። የተለያዩ የመገናኛ ብዙኃን ተቋማት እና የማህበራዊ ሚዲያ ተጽዕኖ ፈጣሪዎች በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ጋሞ ዞን ቦረዳ ወረዳ የሚገኘውን ዮ ሆልዲንግ የድንጋይ ከሰል ማምረቻና ማጠቢያ ፋብሪካ የሥራ እንቅስቃሴን ጎብኝተዋል። ዮ ሆልዲንግ የድንጋይ ከሰል ማምረቻና ማጠቢያ ፋብሪካ ዋና ሥራ አስፈጻሚ መኳንንት አለሙ እንደገለጹት፤ ኩባንያው በቤንሻንጉል ጉሙዝ እና በደቡብ ኢትዮጵያ ክልሎች 2 የድንጋይ ከሰል ማጠቢያ ፋብሪካዎችን ገንብቶ እየሠራ ይገኛል።   ‎የድንጋይ ከሰል ማጠቢያ ፋብሪካዎቹ በሰዓት 400 ቶን የታጠበ የድንጋይ ከሰል በማምረት የሀገሪቱን ትላልቅ ኩባንያዎች የግብዓት አቅርቦት ችግር እየፈቱ ይገኛሉ ብለዋል። ‎ኩባንያው በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ጋሞ ዞን ቦረዳ ወረዳ በሚገኘው ዮ ሆልዲንግ የድንጋይ ከሰል ማምረቻና ማጠቢያ ፋብሪካው ብቻ በአዲሱ በጀት ዓመት በሁለት ወራት ውስጥ ከ2 መቶ ሺህ ቶን በላይ የድንጋይ ከሰል በማጠብ ለገበያ ለማቅረብ ዝግጁ ማድረጉን አስታውቀዋል። ‎በዚህም ፋብሪካዎቹ የድንጋይ ከሰል ሀብትን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ በማበልጸግ ለሀገር ውስጥ ኢንዱስትሪዎች አስተማማኝ የኃይል ግብዓት እያቀረቡ ይገኛሉ ብለዋል። ‎‎ዮ ሆልዲንግ በያዝነው ዓመት በሁለት የተለያዩ የሀገራችን አካባቢዎች ሁለት ግዙፍ የከሰል ማጠቢያ ፋብሪካዎችን ለመገንባት በዝግጅት ላይ የሚገኝ መሆኑን አስታውቀዋል።   ‎የሀገር ውስጥ የምርት ፍላጎትን ሙሉ በሙሉ በመቅረፍ ወደ ውጭ ሀገራት ምርቱን ኤክስፖርት ለማድረግ እየሠራ መሆኑን ገልጸዋል። ‎ኩባንያው የሚያመርተው ከፍተኛ ጥራት ያለው የታጠበ የከሰል ምርት የፋብሪካዎችን የኃይል ፍላጎት በማሻሻል የነዳጅ ፍጆታን እና የምርት ወጪን እየቀነሰ እንደሆነ አመልክተዋል። ‎ኢትዮጵያ በየዓመቱ ለድንጋይ ከሰል ግዥ የምታወጣውን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ለማስቀረት ኩባንያው ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ መሆኑን አስታውቀዋል። ‎ይህም የሀገሪቱን የኢንዱስትሪ ልማት፣ የኢኮኖሚ ዕድገት እና የውጭ ምንዛሬ ግኝት በማሳደግ ረገድ የጎላ ሚና እንደሚጫወት ገልጸዋል። ‎መንግስት ለማዕድን ዘርፍ የሰጠው ትኩረትና ድጋፍ በድንጋይ ከሰል ዘርፍ ውጤታማ ሥራ እንዲያከናውን ምቹ ሁኔታ እንደፈጠረለት ዋና ስራ አስፈጻሚው አስታውቀዋል። ‎የፋብሪካው ስራ አስኪያጅ ኤፍሬም ታደሰ በበኩላቸው፤ ፋብሪካው ለበርካታ ወገኖች ቋሚና ጊዜያዊ የሥራ ዕድል እየፈጠረ መሆኑን ተናግረዋል። በተለያዩ ማህበራዊ አገልግሎቶች ላይ በመሳተፍም የድርሻውን እየተወጣ እንደሚገኝ ገልጸዋል።

ጎንደር ፤ መስከረም 11/2019 (ኢዜአ)፦ በጎንደር ከተማ የወጣቶችን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የአካባቢውን ፀጋዎች ያማከለ የሥራ ዕድል ፈጠራ እየተከናወነ መሆኑን የከተማዋ ሥራና ክህሎት መምሪያ አስታወቀ። መምሪያው የወጣቶች የሥራ ላይ ልምምድ ማስጀመሪያ ፕሮግራምን አስመልክቶ ከቀጣሪ ድርጅቶች ጋር ውይይት አካሂዷል።   የከተማው ሥራና ክህሎት መምሪያ ኃላፊ አቶ አበበ ላቀው በዚሁ ወቅት እንዳሉት፣ በከተማው የወጣቶችን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ለሥራ ዕድል ፈጠራ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሠራ ይገኛል። በተያዘው በጀት ዓመት ከ 46 ሺህ በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የሥራ ዕድል ለመፍጠር እየተሠራ ሲሆን፣ የብድር አቅርቦት እና የመሥሪያ ቦታም እየተመቻቸ መሆኑን ተናግረዋል። ወጣቶችን ወደ ሥራ ከማስገባት ባለፈ በሙያ ብቁ እና ተወዳዳሪ ሆነው እንዲዘልቁ ለማድረግ ከቀጣሪ ድርጅቶች ጋር በመተባበር ሥልጠና እየተሰጠ እንደሚገኝ ገልጸዋል። ከዚህ በፊት በተሰጡ የሙያ ሥልጠናዎች ከአራት ሺህ 400 በላይ የሚሆኑ ወጣቶች በቀጣሪ ድርጅቶች ውስጥ ቋሚ የሥራ ዕድል ማግኘታቸውንም ጠቅሰዋል። በዛሬው ዕለት በተጀመረው የሙያ ሥልጠና ደግሞ ከሁለት ሺህ በላይ ወጣቶች በ468 ድርጅቶች የሥራ ላይ ልምምድና ቋሚ ሥራ ዕድል ተጠቃሚ እንደሚሆኑ ተገልጿል።   በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የጎንደር ከተማ አስተዳደር ከተማ እና መሠረተ ልማት መምሪያ ኃላፊ አቶ ሙሉጌታ ታደሰ በበኩላቸው፤ የወጣቶች የሥራ ላይ ልምምዱ ዘላቂ ሥራና ገቢ ያላቸው እንዲሆኑ የሚያደርግ እንደሆነ ገልጸዋል። ወጣቶች በዕውቀትና ክህሎት ላይ ተመስርተው ለሀገር ኢኮኖሚያዊ ዕድገት የሚኖራቸው ሚና ከፍተኛ መሆኑን ጠቁመው፤ ለዚህ መሳካት በላቀ ቅንጅትና ትብብር መሥራት እንደሚገባ አሳስበዋል። የጎንደር ፖሊ ቴክኒክ ኮሌጅ ዲን አቶ ተስፋሁን መኮንን በበኩላቸው፤ በከተማው ለሚገኙ ወጣቶች የክህሎት ማደራጃና የሥራ ዕድል ፈጠራን የሚያፋጥን የሥራ ላይ ልምምድ ሥልጠና እየተሰጠ ይገኛል ብለዋል።   ሥልጠናው የወጣቶችን የክህሎት ክፍተት በመሙላት ስራ ቀጣሪ ድርጅቶችና ኢንዱስትሪዎች የሚያጋጥማቸውን የበቃ የሰው ኃይል እጥረት ለመቅረፍ ሁነኛ መፍትሔ መሆኑንም ገልጸዋል። ወጣቶቹ በኮሌጁ ለ12 ሳምንት የመጀመሪያ ደረጃ የብቃት ትምህርት እና ስልጠና ከወሰዱ በኋላ ወደ ድርጅቶች በመሄድ ተግባራዊ ልምምድ እንደሚያደርጉም ነው ያስረዱት። በቀጣይም ገበያው ላይ ያለውን ፍላጎት መሠረት ያደረጉ መደበኛና አጫጭር ሥልጠናዎችን የመስጠት ተግባር ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አስታውቀዋል።   በመርሐግብሩ ላይ የተገኙት የግል ድርጅት ባለቤት አቶ ቻላቸው ሰጠኝ በበኩላቸው፤ ከዚህ በፊት በተካሔዱ የሥራ ላይ ልምምዶች 30 ወጣቶችን ያለማመዱ መሆኑን የገለጹ ሲሆን ለ11 ወጣቶች ቋሚ የሥራ ዕድል መፍጠር መቻላቸውን ተናግረዋል። እንደዚህ አይነት የስራ ላይ ልምምድ ተቋማት የሚፈልጓቸውን የሰው ኃይል ለማግኘት በር ከፋች መሆኑንም ነው የጠቀሱት።

ባህር ዳር ፤ መስከረም 11/2019 (ኢዜአ)፦በአማራ ክልል በማዕድን ዘርፍ ተኪ ምርቶችን በማምረት የውጭ ምንዛሬን ለማዳን የሚያስችሉ ተግባራት ተለይተው በትኩረት እየተሰራ መሆኑን የክልሉ ማዕድን ቢሮ ገለጸ። የማዕድን ሃብት ልማት በሃገራዊ ኢኮኖሚ ግንባታው ሚናውን እንዲወጣ በመንግስት ትኩረት ከተሰጣቸው አምስት ዋና ዋና የልማት ዘርፎች አንዱ ሆኖ እየተሰራበት ይገኛል። በዚህም መሠረት በአማራ ክልል በበጀት ዓመቱ በማዕድን ዘርፍ ተኪ ምርቶችን በማምረት የውጭ ምንዛሬን ለማዳን የሚያስችሉ ተግባራት ላይ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶ ወደ ሥራ መገባቱም ተገልጿል።   የቢሮው የህዝብና ሚዲያ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ዝናው አበበ ለኢዜአ እንዳሉት፤ የማዕድን ሃብቱን ሳይንሳዊ በሆነ መንገድ በጥናትና ምርምር ከመለየት ባለፈ ወደ ልማት በማስገባት ከፍተኛ መሻሻል ተመዝግቧል። በተለይ የዘርፉ ምሁራንን በማሳተፍ በተካሄደ ሃብቱን የመለየት ጥረትም ወርቅን ጨምሮ ከፍተኛ መጠን ያለው የኮንስትራክሽን ፣ የኢንዱስትሪ፣ የሃይልና መሰል ግብአት የሚውሉ ማዕድናት መገኘታቸው ነው የተገለፀው። በሃገራዊ ኢኮኖሚ እድገቱ ማበርከት ያለበትን ሚና በመወጣት በኩል ተስፋ ሰጭ ውጤት እየተገኘ መምጣቱን ገልፀዋል። ውጤቱን ይበልጥ ለማሳደግም በዚህ በጀት ዓመት ከዘርፉ የሚገኘውን የውጭ ምንዛሬ በማሳደግና ተኪ ምርቶችን አምርቶ የውጭ ምንዛሬ በማዳን በኩል በትኩረት እየተሰራ ይገኛል ብለዋል። በክልሉ 84 ሺህ 800 ኪሎግራም በላይ ወርቅን ጨምሮ እሴት የተጨመረበት የኦፓል ማዕድን አምርቶ ለውጭ ገበያ በማቅረብ ከ175 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገቢ ለማግኘት ታቅዶ ወደ ስራ መገባቱን ጠቅሰዋል።   እንዲሁም ከ7 ነጥብ 9 ሚሊዮን ቶን በላይ የተለያዩ አይነት ተኪ የማዕድን ምርቶችን በሃገር ውስጥ አምርቶ በመጠቀም ከ1 ነጥብ 5 ቢሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ የማዳን ስራ ይሰራል ነው ያሉት። ክልሉ እምቅ የሆነ የከበሩ ማዕድናት ባለቤት እንደሆነ አንስተው፤ እቅዱን ለማሳካትም በተደራጀ አግባብ እየተሰራ እንደሚገኝ አብራርተዋል። በክልሉ ባለፈው በጀት ዓመት ወደ ውጭ ሃገራት ከተላኩ የከበሩ ማዕድናት ከ18 ነጥብ 2 ሚሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ መገኘቱንም አስታውሰዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 11/2019 (ኢዜአ)፦በቡናው ዘርፍ ተግባራዊ የተደረጉ የለውጥ እርምጃዎች የቡና ምርትና ምርታማነትን በማሳደግ ተጨባጭ ውጤቶች እንዲመዘገቡ ማስቻላቸውን የኢትዮጵያ ቡና እና ሻይ ባለስልጣን ገልጿል። የቡና ገበያ ሰንሰለቱን ማሳጠር እንዲሁም ጥራት ላይ የተሰሩ ሥራዎች ከቡና የሚገኘው ገቢ እንዲጨምር መሰረት መጣሉንም ባለሥልጣኑ አመልክቷል። የኢትዮጵያ ቡና እና ሻይ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አዱኛ ደበላ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንዳሉት፤ኢትዮጵያ በቡናው ዘርፍ ተግባራዊ ያደረገቻቸው አዳዲስ ስልቶች ተጨባጭ ስኬቶች እያመዘገቡ ነው።   ለአብነትም በተጠናቀቀው 2018 በጀት ዓመት 3 ቢሊዮን ዶላር ለማግኘት ታቅዶ 3 ነጥብ 13 ቢሊዮን ዶላር ተግኝቷል ያሉት ዋና ዳይሬክተሩ ይህም ከእቅዱ በላይ ነው ብለዋል። ደረጃቸው ዝቅ ያሉ ቡናዎች ከገበያው ሥርዓት እንዲወጡ መደረጉን አመልክተው፤ኮሜርሻል ቡናዎች ወደ ስፔሺያሊቲ ቡና ከፍ እንዲል በማድረግ በዓለም ገበያ ተወዳዳሪ ሆኖ መዝለቅ መቻሉን ተናግረዋል። አርሶ አደሮች በቀጥታ ቡናን ወደ ውጭ መላክ እንዲችሉ የሚያበረታታ አሰራር መዘርጋቱን የገለጹት ዋና ዳይሬክተሩ በቀጥታ ወደ ውጭ መላክ የማይችሉ ደግሞ አቀነባብረው ለሚልኩ ላኪዎች በቀጥታ ማቅረብ የሚችሉበት ሁኔታ ተመቻችቷል ብለዋል። ይህም የግብይት ሰንሰለቱን ማሳጠር ማስቻሉን ጠቁመው፤ በሂደቱ የሚባክነውን ምርት በመቀነስ ውጤት መገኘቱን ተናግረዋል።   ከውጭ የሚገኘው የቡና ምርት የውጭ ምንዛሬ ገቢ እንዲጨምር አዎንታዊ አስተዋጽኦ እያበረከተ መሆኑንም ተናግረዋል። የአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ ግብር የቡና ምርትና ምርታማነት እንዲጨምር ጉልህ አስተዋጽኦ እያበረከተ እንደሚገኝም አብራርተዋል። ከአምስት ዓመታት በፊት በዓመት የሚመረተው ቡና ከ 500 ሺህ ቶን አይበልጥም ነበር ያሉት አዱኛ (ዶ/ር)፤በተጠናቀቀው በጀት ዓመት 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን ቡና መመረቱን ለአብነት ጠቅሰዋል። በ2019 በጀት ዓመት ወደ ውጭ ከሚላከው የቡና ምርት 4 ነጥብ 1 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ለማግኘት መታቀዱን ጠቁመዋል።   ይሄንን ግብ ለማሳካትም አስፈላጊው ዝግጅት ተደርጎ ወደ ሥራ መገባቱን የገለጹት ዋና ዳይሬክተሩ፤ የገበያ መዳረሻዎችን የማስፋት ጉዳይ በልዩ ትኩረት እየተሰራበት ነው ብለዋል። በአሁኑ ወቅት እስከ 66 ሀገራት የኢትዮጵያን ቡና እየተረከቡ መሆኑን አስታውሰው፤በተለያዩ ሀገራት ያሉ የኢትዮጵያ ኤምባሲዎችና ቆንጽላዎች የኢትዮጵያን ቡና በማስተዋወቅ ረገድ አበረታች ሥራዎች እያከናወኑ እንደሚገኝ ተናግረዋል።

ሀዋሳ፣ መስከረም 11/2019 (ኢዜአ)፦ የከተሞች ልማታዊ ሴፍቲኔትና ሥራ ፕሮጀክት የዜጎችን የሥራ ባህል በመቀየር ከተረጂነት ወደ አምራችነት እያሸጋገረ መሆኑን የከተማና መሠረተ ልማት ሚኒስቴር አስታወቀ። ሚኒስቴሩ የከተሞች ልማታዊ ሴፍቲኔትና የስራ ፕሮጀክት አፈጻጸምና ቀጣይ አቅጣጫዎች ላይ ያተኮረ የውይይት መድረክ በሀዋሳ ከተማ እያካሄደ ነው።   በሚኒስቴሩ የከተሞች ምግብ ዋስትናና ሴፍቲኔት ፕሮጀክት ጽህፈት ቤት ሃላፊ አቶ ብርሃኑ ተሾመ እንደተናገሩት በከተሞች እየተተገበረ ያለው የልማታዊ ሴፍቲኔትና የስራ ፕሮጀክት ዜጎች አምራች እንዲሆኑ እያደረገ ነው። በአሁኑ ወቅት በአገር አቀፍ ደረጃ በ88 ከተሞች እየተተገበረ ያለው የከተሞች ልማታዊ ሴፍቲኔትና የስራ ፕሮጀክት ከ3 ሚሊየን በላይ ዜጎችን ተጠቃሚ ያደረገ መሆኑን ገልፀዋል። ፕሮጀክቱ በከተሞች ላይ በአረንጓዴ አሻራ፣ በጽዳትና ውበት፣ በአረንጓዴ ልማት አፈጻጸም ውጤታማ ስራ እያከናወነ መሆኑን የፅህፈት ቤቱ ኃላፊ ተናግረዋል። በያዝነው ዓመትም ለሶስተኛ ጊዜ ከ250 ሚሊዮን ዶላር በላይ ተጨማሪ ፋይናንስ ከአለም ባንክ እንደተመደበ ገልጸው ከሚቀጥለው ጥቅምት ወር ጀምሮ ተግባራዊ ይደረጋል ብለዋል። ዘንድሮ በሚከናወነው ፕሮጀክት ከ420 ሺ በላይ ዜጎችን ተጠቃሚ የማድረግ ስራ የሚከናወን ሲሆን የአካባቢ ልማት፣ የወጣቶች የስራ እድል ፈጠራ አና ጎዳና ላይ የወጡ ዜጎችን ከቤተሰቦቻቸው ጋር የመቀላቀል ስራ ትኩረት የሚሰጠው ነው ብለዋል።   የሲዳማ ክልል ከተማና መሰረተ ልማት ቢሮ ሃላፊ አቶ ብሩክ ሰለሞን በበኩላቸው፤ የልማታዊ ሴፍቲኔት ፕሮግራም በዘላቂነት የምግብ ዋስትናን በማረጋገጥ ዜጎችን ከተረጂነት ወደ አምራችነት እያሸጋገረ መሆኑን ገልጸዋል። ፕሮግራሙ በክልሉ ሀዋሳና ይርጋለም ከተሞች ተግባራዊ መደረጉን ገልጸው በአረንጓዴ ልማት፣ በከተሞች ውበትና ጽዳት ተጨባጭ ውጤት አስመዝግቧል ብለዋል። የከተሞች ልማታዊ ሴፍቲኔትና የስራ ፕሮጀክት በከተሞች የሚከናወኑ የመሰረተ ልማት ስራዎችን ውጤታማነት እያረጋገጡ ነው ያሉት ደግሞ የሃዋሳ ከተማ በምክትል ከንቲባ ማእረግ የከተማና መሰረተ ልማት መምሪያ ኃላፊ ኢንጂነር ቸርነት ፍላቴ ናቸው።   ባለፉት አመታት በሀዋሳ ከተማ ተግባራዊ የተደረገው ይኸው ፕሮግራም በርካታ ዜጎችን ከተረጂነት ወደ አምራችነት ማሸጋገሩን ገልፀዋል። ሃዋሳ ከተማን የቱሪዝምና የኢንቨስትመንት ማእከል ለማድረግ የተጀመሩ ስራዎች እንደሚጠናከሩ የገለጹት ኃላፊው የመደመር መንግስት ለዘርፉ የሰጠው ትኩረት የከተሞችን ትንሳኤ እያረጋገጠ መሆኑን አስረድተዋል። በመድረኩ ከተለያዩ ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች ባለድርሻ አካላት የተገኙ ሲሆን በሃዋሳ ከተማ በልማታዊ ሴፍቲኔት የተከናወኑ ስራዎችንና የኮሪደር ልማት ስራዎችን እየጎበኙ ነው።    

አዲስ አበባ፤ መስከረም 10/2019 (ኢዜአ):- የኢትዮጵያ እና የተባበሩት ዐረብ ኤምሬቶች የንግድና ኢንቨስትመንት ትብብር በጠንካራ መሰረት ላይ በማጽናት ወደ ላቀ ደረጃ መሸጋገሩን በተባበሩት ዐረብ ኤምሬቶች የኢፌዲሪ ልዩ መልዕክተኛና ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደር ጀማል በከር (ዶ/ር) ገለጹ። በተባበሩት ዐረብ ኤምሬቶች የኢፌዲሪ ልዩ መልዕክተኛና ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደር ጀማል በከር (ዶ/ር) ለኢዜአ እንደገለጹት፤ ሁለቱ አገራት ጠንካራና እያደገ የመጣ የኢኮኖሚ ዲፕሎማሲ ያላቸው አገራት ናቸው። በተለይም አሁን ላይ በኢትዮጵያ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ ትግበራውን ተከትሎ በአገራቱ መካከል ያለው ኢኮኖሚያዊ ትብብር ለማጠናከር የሚያስችል ምቹ ሁኔታ መኖሩን ተናግረዋል። መንግሥት የውጭ ባለሀብቶችን ለመሳብና አገሪቱ ከውጭ ዓለም ጋር በንግድና ኢንቨስትመንት እንድትተሳሰር የሚያደርጋቸውን ዘርፈ ብዙ ሥራዎች ኤምባሲው እያስተዋወቀ መሆኑን ጠቁመዋል። ኢትዮጵያ ለኢንቨስትመንት ምቹ መሆኗን፣ በቂ ታዳሽ የኃይል አቅርቦት፣ ወጣት የሰው ኃይል እና ስትራቴጂክ መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ እንዳላት አንስተዋል። ከተቀረው ዓለም ጋር በተለይም በኢትዮጵያ አየር መንገድ በኩል ከፍተኛ ትስስር እንዳላትና ሌሎች ለኢንቨስትመንት አስቻይ ሁኔታዎች መኖራቸውን ገልጸዋል። ኤምባሲው የኢኮኖሚ ዲፕሎማሲውን ለማጠናከር የተለያዩ ጉባኤዎች ላይ ከመሳተፍ ጀምሮ ከተለያዩ ኢንቨስትሮች ጋር ውይይቶችና ምክክሮች እስከ ማድረስ የዘለቀ ተሳትፎ እንዳለው ተናግረዋል። ከዚህ አንጻር ከሰሞኑ በኢፌዴሪ ፕሬዝዳንት ታዬ አጽቀ ሥላሴ የተመራው ልዑክ ቡድን በተባበሩት አረብ ኤምሬቶች በተካሄደው ዓመታዊው ዓለም አቀፍ የኢንቨስትመንት ጉባኤ ላይ መሳተፉ ይህንን ጥረት ይበልጥ እንደሚያጠናክረው አብራርተዋል። የንግድ ግንኙነቱ እንዲጠናከር አሁን ላይ ያሉ ገበያዎችን ማጠናከርና አዳዲስ የገበያ እድሎችን ማስፋት ላይ ትኩረት ተደርጎ እየተሰራ መሆኑንም አስረድተዋል። በሌላ በኩል የኢኮኖሚ ዲፕሎማሲውን ለማጠናከር ኢትዮጵያ ያላትን ከፍተኛ የቱሪዝም ኃብት በማስተዋወቅና ከተባበሩት ዐረብ ኤምሬቶች ወደ ሌሎች አገራት ለቱሪዝም የሚሄደውን ከፍተኛ ቁጥር ያለው ጎብኚ ወደ ኢትዮጵያም እንዲያቀና ለማድረግ እየተሰራ ነው ሲሉ ተናግረዋል። ለዚህም ኢትዮጵያ ያሏትን የቱርዝም መስህቦችና በገበታ ለሀገር የተሰሩትን ጨምሮ ሌሎች የቱሪዝም መዳረሻዎችን በስፋት የማስተዋወቅ ሥራ እየተሰራ መሆኑን አስረተድተዋል። በሌላ በኩል የቴክኖሎጂ ሽግግር ለማሳለጥና ሙያዊ ድጋፎችን ለማስፋት የሚያስችሉ የትብብር አድማሶችን የማጠናከር ሥራ እየተሰራ መሆኑን ጠቅሰዋል። በቀጣይም መሰል ሥራዎች ተጠናክረው የተባበሩት ዐረብ ኤምሬቶችና የኢትዮጵያ የንግድና ኢንቨስትመንት ግንኙነት ይበልጥ ለማጽናት በትኩረት እየተሰራ መሆኑን አረጋግጠዋል፡፡

ሰመራ፤ መስከረም 10/2019 (ኢዜአ):-የአፋር ክልል ለቴምር ልማት ያለውን አቅም ወደ ውጤት በመቀየር ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታውን ለማሳደግ ትኩረት መሰጠቱን የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አወል አርባ ተናገሩ። ሁለተኛው ዓለም ዓቀፍ የኢትዮጵያ የቴምር ፌስቲቫል በሠመራ ከተማ በመካሄድ ላይ ይገኛል።   ኢትዮጵያ ያላት ምቹ የአየር ጠባይና ለም አፈር ፣ አገሪቱን ከፍተኛ የምግብ እና ኢኮኖሚ እሴት ላለው የቴምር ልማት እጅግ ተስማሚና ተመራጭ ያደርጋታል። በአፋር ክልል ሠመራ ከተማ እየተካሄደ ያለው ሁለተኛው ዓለም አቀፍ የኢትዮጵያ የቴምር ፌስቲቫልም፣ አገራችን ይህንን እምቅ የተፈጥሮ ሀብት በመጠቀም በዘርፉ ሰፊ የልማት ምዕራፍ ለመክፈት አቅጣጫ መያዟን ያመላከተ ነው። በመርሃ ግብሩ ላይ የአፋር ክልል ርዕሰ መስተዳድር አወል አርባ እንዳሉት፤ ክልሉ ለቴምር ልማት ያለውን አቅም ለስራ ዕድል ፈጠራና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ለማዋል በርካታ ተግባራት በመከናወን ላይ ናቸው።   በተለይም የታችኛው አዋሽ ተፋሰስን ተከትሎ ባሉት ስፍራዎች ያለው ሞቃታማ የአየር ጸባይ ለቴምር ልማት ኢንቨስትመንት ምቹ መሆኑን አስረድተዋል። የክልሉን ለቴምር ልማት ተስማሚ የአየር ጸባይና መሬት ዘመናዊ አሰራር በማስደገፍ የምግብ ሉዓላዊነት ለማረጋገጥም ጥረት መደረጉን ጠቁመዋል። የቴምር ፌስቲቫሉ ዝግጅት ስራውን ለማስፋትና የልምድ ልውውጥ ለማድረግ ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን አስረድተዋል።   የግብርና ሚኒስቴር ተወካይና የኢትዮጵያ ግብርና ባለስልጣን ምክትል ዋና ዳይሬክተር ወንዳለ ሀብታሙ (ዶ/ር) በበኩላቸው፤ መንግስት የቴምር ልማትን ለማሳደግ በቅንጅት እየሰራ ነው ብለዋል። ዘርፉ በኢትዮጵያ የምግብ ሉዓላዊነት እና የምግብ ስርዓትን ለማሻሻል የሚደረገውን ጥረት የሚያግዝ መሆኑንም አመልክተዋል። ለዚህም ምርታማነትን በማሳደግ ከውጭ የሚገቡትን ምርቶች በአገር ውስጥ ለመተካት ለዘመናዊ አመራረት ትኩረት መሰጠቱን አስረድተዋል። በኢትዮጵያ የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስ አምባሳደር ዓብደላህ ሀሰን አል ሸምሲ በበኩላቸው እንዳሉት፤ በኢትዮጵያ የቴምር ልማትን ለማስፋት የሚደረገው የተቀናጀ ጥረት በልምድ ልውውጥና በቴክኖሎጂ ድጋፍ እየተደረገ ነው።   ለአብነትም የአየር ንብረት ለውጥና የውሃ እጥረትን ተቋቁሞ ምርታማ የሚሆን የቴምር ልማትን ለማሳካት ምርምሮች መደረጋቸውን ተናግረዋል። የካሊፋ ኢንተርናሽናል አዋርድ ፎር ዴት ፓልም ኤንድ አግሪላቸራል ኢኖቬሽን ዋና ጸሃፊ ፕሮፌሰር አብዱሃብ አቡካሪ፤ ኢትዮጵያ ለቴምር ልማት ተስማሚ የአየር ጸባይና የስነ-ምህዳር ባለቤት መሆኗን መረዳታቸውን ገልፀዋል፡፡ በቀጣይም በዘርፉ ልማት ለመሰማራት ፌስቲቫሉ ተነሳሽነት እንደፈጠረባቸው ተናግረዋል።   ለሶስት ቀናት የተሰናዳው ፌስቲቫሉ የፌዴራልና የአፋር ክልል ከፍተኛ የስራ ኀላፊዎችና የተለያዩ ተቋማት ተወካዮች በተገኙበት እየተካሄደ ነው።