አርባ ምንጭ ፤ መስከረም 22/2019 (ኢዜአ) ፦የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በክልሉ ግብርናን ከዝናብ ጥገኝነት በማላቀቅ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ተስፋዬ ቤልጂጌ (ዶ/ር) ገለፁ። ደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ተስፋዬ ቤልጅጌ (ዶ/ር) በምክር ቤቱ ባደረጉት ንግግር የክልሉን ልማት አንድነትና ሰላም ለማረጋገጥ በትኩረት እንደሚሠራ ገልጸዋል። በመደመር መንግሥት መርህ የክልሉን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማረጋገጥ በቅንጅት እንደሚሰራና የተጀመሩ የልማት ስራዎችን እንደሚጠናከሩ ተናግረዋል፡፡ ደቡብ ኢትዮጵያ ብዝሃ ማንነት ያለው ክልል እንደመሆኑ የህዝቡን አንድነትና አብሮነት በማጠናከር ወንድማማችነትና እህትማማችነት ተጠናክሮ እንዲቀጥል በትኩረት ይሠራልም ብለዋል። ክልሉ ሰፊ ፀጋ ያለው መሆኑን የጠቀሱት ርዕሰ መስተዳድሩ ግብርናን ከዝናብ ጥገኝነት በማላቀቅ የምግብ ዋስትናን የሚያረጋግጡ መሰረታዊ ተግባራት ይጠናከራሉ ብለዋል፡፡ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተጀመሩ የገጠርና ከተማ ኮሪደር፣ የሌማት ትሩፋትና አረንጓዴ አሻራ የክልሉ የትኩረት መስኮች መሆናቸውንና በትምህርትና ጤና ልማትም የህዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ ሌላኛው ትኩረት መሆኑን ገልጸዋል፡፡ የመንግስት አገልግሎቶች በዲጂታል ስርአት በመታገዝ የተገልጋዩን እርካታ ማረጋገጥ፣ ሙስናና ብልሹ አሠራሮችን በመታገል ክልሉን የዕድገትና የብልጽግና ሞዴል ለማድረግ እንደሚሠራ ጠቁመዋል። የክልሉ ምክር ቤት አባላት የህዝቡን የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች እንዲመለሱ ኃላፊነታቸውን እንድወጡም ጠቁመዋል።

አዲስ አበባ፤መስከረም 22 /2019(ኢዜአ)፦የኢትዮጵያና አርሜኒያ የፖለቲካ ዲፕሎማሲ ወደ ላቀ የንግድና ኢንቨስትመንት የኢኮኖሚ አጋርነት እየተሸጋገረ መሆኑን የአርሜኒያ አምባሳደር ሳሀክ ሳርጊሲያን ገለጹ። የመደመር መንግሥት ገቢር ነበብ የውጭ ግንኙነት ፖሊሲ ከባህላዊ የዲፕሎማሲ አሰራር በመላቀቅ ከውስጥ የሚነሳ ቅድሚያ ለጎረቤት፣ ለአፍሪካና ለዓለም አቀፋዊ ጉዳዮች በመስጠት የሚሻገር ነው። በዚህም ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ ያላት የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት መርህ የሁለትዮሽና ባለብዙ ወገን ትብብርን በማጎልበት ብሔራዊ ጥቅምንና ፍላጎትን እያስጠበቀ ይገኛል። ከሀገራት ጋርም የጋራ ተጠቃሚነትን በማጎልበት፣ በትብብርና አብሮ በማደግ ላይ የተመሰረተ ግንኙነትን በመትከል በሰጥቶ መቀበል መርህ ላይ የተመሰረተ ውጤታማ የዲፕሎማሲ አካሄድ ማራመዷን ቀጥላለች። በዚህም ከሀገራት፣ ከቀጣናዊ፣ አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ተቋማት ጋር ያላትን ትብብር በማጎልበት የዲፕሎማሲ፣ የንግድና ኢንቨስትመንት የስበት ማዕከልነቷን እያጎለበተ ይገኛል። በኢትዮጵያ የአርሜኒያ አምባሳደር ሳሀክ ሳርጊሲያን ለኢዜአ እንዳሉት፤ የኢትዮጵያና አርሜኒያ ወዳጅነት በሃይማኖታዊና ተያያዥ የግንኙነት መስኮች ረጅም ዘመናትን ያስቆጠረ ነው። የሀገራቱን የዲፕሎማሲ ወዳጅነትም አርሜኒያ ከስድስት ዓመታት በፊት በኢትዮጵያ በከፈተችው ኤምባሲዋ አማካኝነት የጋራ ትብብርና ተጠቃሚነትን የማጎለበት ሥራ እየሰራች ነው ብለዋል። በአሁኑ ወቅትም በኢትዮ-አርሜኒያ መካከል ጠንካራ የፖለቲካ ግንኙነት በመገንባት በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ ትብብርን የሚያጎለብት መሰረት መጣሉን ገልጸዋል። የአርሜኒያ ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች በኢትዮጵያ ባካሄዱት የተለያዩ ይፋዊ የሥራ ጉብኝቶችም የሀገራቱን የኢኮኖሚ ትብብር የሚያጎለብቱ ፍሬያማ ምክክር ከኢትዮጵያ አቻቸው ማድረጋቸውን አስረድተዋል። በዚህም በኢትዮ-አርሜኒያ መካከል የንግድና ኢንቨስትመንት፣ የባህልና ቱሪዝም፣ የትምህርትና ስልጠና የትብብር አድማሶችን ማስፋት የሚያስችል የጋራ መግባባት መፈጠሩን አብራርተዋል። በስድስት ወራት ብቻ ከ10 በላይ የአርሜኒያ የባለሀብቶች ልዑካን ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት በተለያዩ የንግድና ኢንቨስትመንት አማራጮች ለመሰማራት ከፍተኛ ፍላጎት ማሳየታቸውን አስታውቀዋል። ለዚህም የአርሜኒያ የኢንቨስትመንት ተቋም ከኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽንና ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ጋር ውጤታማ የበይነ መረብ ምክክር ማድረጋቸውን አብራርተዋል። ኤምባሲውም የሀገራቱን የንግድ ምክር ቤቶችና የዲያስፖራ ጉዳዮች አቻ ተቋማትን በማገናኘት የሀገራቱን የኢኮኖሚ ትብብር ለማጎልበት ስምምነት በመፈራረም ጭምር እየሰራ መሆኑን አስረድተዋል። በሌላ መልኩም የህዝብ ለህዝብ ግንኙነትን ለማጠናከር በሙዚየም፣ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት፣ የትምህርትና ሥልጠና ትብብር መስኮች ውጤታማ ስራ እየተሰራ መሆኑን አንስተዋል። አርሜኒያ ቀጣይ በምትጀምረው የአፍሪካ ሀገራት ነጻ የትምህርት ዕድል የኢትዮጵያ ተማሪዎች ቅድሚያ ከሚሰጣቸው መካከል እንደሚሆኑ አስታውቀዋል።  

ሀረር፣መስከረም 22/2019 (ኢዜአ):- በሀረሪ ክልል በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት የክልሉን ሁለንተናዊ ልማትና የህዝቡን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ተግባራት ተጠናክረው ይቀጥላሉ ሲሉ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ ገለጹ። የሐረሪ ክልል ምክር ቤት 7ኛ የሥራ ዘመን፣ 1ኛ ዓመት፣ 1ኛ መስራች ጉባዔውን እያካሄደ ሲሆን አቶ ኦርዲን በድሪ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ሆነው ተሹመው ቃለ መሃላ ፈጽመዋል። ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ ባደረጉት ንግግር እንደገለጹት በክልሉ ባለፉት ዓመታት በሁሉም ዘርፎች በተከናወኑ ተግባራት ከፍተኛ ውጤት ተመዝግቧል። በዚህም ህዝቡንና ክልላችንን ወደ ከፍታና ብልፅግና ለማድረስ መንገድ ጀምረናል ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ በፖለቲካ ፣ በሰላም፣ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ዘርፎች አበረታች ውጤቶች ማስመዝገብ መቻሉን ተናግረዋል። የዜጎች ሰላምና ደህንነት እንዲጠበቅ፣ የኢኮኖሚ እድገት እንዲኖር ፣የትምህርትና ጤና አገልግሎት ጥራት እንዲረጋገጥ መደረጉን ጠቁመው በኮሪደር ልማትም ለኑሮ ምቹ የሆነች ከተማን መፍጠር መቻሉን ጠቅሰዋል። የሀረር ከተማን በዓለም አቀፍ መድረኮች እውቅና እንድታገኝ ከማስቻል ባሻገር በግብርናና በሌማት ትሩፋት ዘርፎች ምርታማነትን በማሳደግ አበረታች ውጤቶች ተመዝግበዋል ብለዋል። በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት የክልሉን ሁለንተናዊ ልማትና የህዝቡን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ተግባራት ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ አመላክተዋል። የተመዘገቡ ውጤቶች ዘላቂነት እንዲኖራቸው ከማድረግ ባሻገር ለክልሉ እድገት የበለጠ አቅም የሚሆኑ አዳዲስ ፕሮጀክቶችን በዕቅድ በመያዝ ተግባራዊ እናደርጋለን ሲሉም አክለዋል። ሀረር የሰላም ተምሳሌት እንድትሆንና በክልሉ ፈጣን፣ ፍትሀዊ ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ የኢኮኖሚ እድገት እንዲኖር ይሰራል ብለዋል። በክልሉ የማህበረሰቡን ህይወት የሚያሻሽሉ እርምጃዎች ይወሰዳሉ ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ በተለይ ክልሉን በኮሪደር ልማት ለስራ፣ ለኑሮና ለቱሪዝም ይበልጥ ምቹ ለማድረግ ይሰራል ሲሉ አመላክተዋል ። በክልሉ ፍትሀዊ የመሰረተ ልማት ስርጭት እንዲኖርና የዜጎች የመኖሪያ ቤት ችግርን ለመፍታት ትኩረት ተሰጥቶ እንደሚሰራም ተናግረዋል። በተቋማት የሚሰጡ አገልግሎቶችን ከብልሹ አሰራር የፀዱ ፣ይበልጥ ፍትሀዊና ፈጣን እንዲሆኑ በማስቻል የዜጎችን እርካታ ለመጨመር ይሰራል ሲሉም አስታውቀዋል።  

ዲላ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ)፡- የቡና ልማትን በማዘመንና የምርቱን ጥራት በማስጠበቅ የአርሶ አደሩን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ በሚደረግ ጥረት ድርሻውን እየተወጣ መሆኑን ዲላ ዩኒቨርሰቲ አስታወቀ። በዩኒቨርሰቲው 12ኛው ዓለም አቀፍ የቡና ቀን "ቡና የመፍትሔው አካል ነው" በሚል መሪ ሐሳብ እየተከበረ ነው።   የዲላ ዩኒቨርሰቲ ፕሬዝዳንት ቶሎሳ ዳዲ (ዶ/ር)፣ በወቅቱ እንደገለጹት ዩኒቨርሲቲው ለአርሶ አደሩ የተሻሻሉ የቡና ዝርያ በማቅረብና በዘመናዊ መንገድ በማልማት ተጠቃሚ የሚሆንበትን አቅም ማሳደግ ላይ በቅንጅት እየሰራ ነው። የአየር ንብረት ተጽዕኖን የሚቋቋም የቡና ዝርያን በማስስፋት፣ በቡና ግብይትና ጥራት የግንዛቤ ስራዎችን በማጠናከር የዘርፉን ተጠቃሚነት ለማሳደግ የተከናወኑ ቅንጅታዊ ስራዎች ውጤት ማምጣታቸውን ጠቁመዋል። የቡና ቀን መከበርም ለደጋና ቆላማ አካባቢዎች ተስማሚ የቡና ዝርያዎችን ለማፍለቅና ለማላመድ ለሚደረገው ጥረት ተጨማሪ ልምድ እንደሚያስገኝ አንስተዋል። ኢትዮጵያ የቡና መገኛ ብቻ ሳትሆን የብዝሃ ጣዕሞች ባለቤት ናት ያሉት ደግሞ ብሔራዊ የቡና ማህበር ፕሬዝዳንት ሁሴን አምቦ (ዶ/ር) ናቸው። የቀኑ መከበርም የቡና ልማት ተዋንያንንና የአርሶ አደሩን ሕይወት ለመቀየር የሚደረገውን ጥረት ለማጠናከር አቅም የሚፈጥር ነው ብለዋል። ማህበሩ ቡና ከማሳ እስከ ዓለም ገበያ ጥራቱን ጠብቆ በማዘጋጀት የዘርፉን ተጠቃሚነትን ለማጠናከር ከባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት እየሰራ መሆኑን ገልጸዋል። የቡናን ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ለማሳካትም አመራረቱን ማዘመንና በምርምር ማስደገፍ እንደሚገባም ጠቁመዋል። በተለይ እሴት በመጨመርና የኢትዮጵያን ቡና ዓለም አቀፍ ስያሜን በማጉላት ረገድ ከከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ብዙ እንደሚጠበቅ ጠቁመዋል። በግብርና ሚኒስቴር የሆርቲካልቸር ልማት ዘርፍ የፍራፍሬ ዴስክ ሃላፊ አቶ ተገኝ ኢረና በበኩላቸው ቡና ከኢኮኖሚ ምንጭነት ባለፈ የማህበራዊ ትስስርና የአከባቢ ጥበቃ መሰረት ነው ብለዋል። ለስኬቱም የቡና ልማትና የግብይት ሥርዓት በማሻሻል የአርሶ አደሩንና የሀገርን ተጠቃሚነት ማሳደግ መቻሉን አንስተዋል። የቡና ግብይትን ውጤታማ በማድረግ አርሶ አደሩ ከምርቱ ተጠቃሚ እንዲሆን የገበያ ትስስር መፍጠርና በጥራት አዘጋጅቶ ለገበያ እንዲያቀርብ መሰራቱን ጠቅሰዋል። በመድረኩ በምሁራን በቀረቡ ጥናታዊ ጽሁፎች ላይ ምክክር የተደረገ ሲሆን የፌደራል፣ የክልል፣ የዞንና የወረዳ አመራሮች፣ ምሁራንና ተመራማሪዎች እንዲሁም አልሚዎችና ላኪዎች ተሳትፈዋል።  

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ)፦ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ የፋይናንስ አካታችነትን በማንበር ኢትዮጵያ ከዘርፉ የሚገባትን ኢኮኖሚያዊ ጥቅም እንድታገኝ የሚያስችል መሆኑን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገለጸ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ራዕይ ባላት ኢትዮጵያ ለሶስት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የኢትዮጵያ ፋይናንስ ፎረም 2026 ተጠናቋል። በመድረኩም ከ2026 እስከ 2030 የሚቆየው የመጀመሪያው የአምስት ዓመት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ ይፋ ሆኗል። በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የቁጥጥር ዳይሬክተር ፍሬዘር አያሌው ለኢዜአ እንዳሉት፤ በኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት ከተጀመረ በርካታ ዓመታትን አስቆጥሯል። በተደራጀ ሕግና የቁጥጥር ሥርዓት የተደገፈ ባለመሆኑ ኢትዮጵያ ከዘርፉ የሚገባትን ጥቅም ሳታገኝ ቆይታለች ብለዋል። ይሁን እንጂ ከቅርብ ዓመታት በፊት አገልግሎቱ እየተሻሻለ መጥቶ በባንክ ዘርፉ ከተሰበሰበው የቁጠባ ገንዘብ 10 በመቶ የሚሆነው ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት የተገኘ መሆኑን ገልጸዋል። በዚህም ብሔራዊ ባንክ የፋይናንስ ዘርፍ መሰናክሎች በመፍታት አካታች የፋይናንስ ሥርዓት መዘርጋት፣ ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችል የወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ መዘጋጀቱን አስታውቀዋል። ከወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት ስትራቴጂ ሀገራዊ የሸሪዓ አስተዳደር መፍጠር፣ የተቀማጭ ገንዘብ ክምችት ማሳደግ፣ የወለድ ነፃ አገልግሎት የሚፈልጋቸው ሕጎችና አሠራሮችን ተግባራዊ ማድረግ ያስችላል ብለዋል። ኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት የምታገኘው ጥቅም በቂ አለመሆኑን የገለጹት አቶ ፍሬዘር፤ ኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ምቹ ገበያና የመንግሥት ቁርጠኝነት አለ ብለዋል። በብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት የፋይናንስ አካታችነት ላይ ተጨባጭ ውጤት በማምጣት የኢትዮጵያን ኢኮኖሚያዊ ጥቅም እንደሚያሳደግ ገልጸዋል። በኢትዮጵያ ያለውን የመንግሥት ጽኑ ፍላጎትና ሰፊ ገበያ በማስተሳሰር ዘርፉን የበለጠ ማሳደግና ኢኮኖሚያዊ አቅምን ማጎልበት ያስችላል ብለዋል። በተባበሩት ዓረብ ኤምሬቶች የአልሁዳ ኢስላሚክ ባንክና ኢኮኖሚክስ ማዕከል ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሙሐመድ ዙባይር በበኩላቸው፤ ዓለም አቀፍ የኢስላሚክ ባንኮች የወለድ ነፃ ፋይናንስ 6 ትሪሊዮን ዶላር ይደርሳል ብለዋል። በ120 ሀገራት ከ7 ሺህ በላይ የኢስላሚክ ባንኮች እንዳሉ ገልጸው፤ ኢትዮጵያ የምሥራቅ አፍሪካ የወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት ማዕከል መሆን የሚያስችል አቅም እንዳላት ተናግረዋል። የወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎትን በተመለከተ በአንዳንድ ሀገራት የመንግሥት ቁርጠኝነት አለ በገበያው ላይ ፍላጎት የለም፤ በሌሎች ደግሞ ፍላጎት አለ የመንግሥት ቁርጠኝነት የለም ብለዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያ ሁለቱንም አስተሳስራ የያዘችው በምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና የተሻለ ዕድል ያላት ሀገር መሆኗን ገልጸዋል። የዘምዘም ባንክ ዋና ሥራ አስፈጻሚ መሊካ በድሪ ሙሐመድ በበኩላቸው፤ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ የፋይናንስ አካታችነትን ለማረጋገጥ ትልቅ እርምጃ ብለውታል። በኢትዮጵያ በተበታተነ መንገድ ይሰጥ የነበረውን የወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት ወጥ በሆነ፣ በተደራጀና በሸሪዓ አስተዳደር እንዲመራ በማድረግ በደንበኞች ዘንድ እምነትን ያሳድራል ብለዋል። ኢትዮጵያ የነፃ ወለድ ፋይናንስ አገልግሎት ስትራቴጂ አልነበራትም ያሉት ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ፤ ለባንኩ ዘርፍ ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ ኢትዮጵያ እና የዓለም ባንክ ስትራቴጂካዊ አጋርነታቸውን ይበልጥ ለማጎልበት እንደሚሰሩ አስታወቁ። የገንዘብ ሚኒስትር አህመድ ሽዴ እና የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ከዓለም ባንክ የኦፕሬሽን ማኔጂንግ ዳይሬክተር አና ቤርዴ ጋር ዛሬ ተወያይተዋል። በውይይቱ ላይ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) እና የዓለም ባንክ የምስራቅ እና ደቡባዊ አፍሪካ ምክትል ፕሬዚዳንት ንድያሜ ዲዮፕ ተገኝተዋል። የገንዘብ ሚኒስትር አህመድ ሽዴ የዓለም ባንክ ለኢትዮጵያ የበጀት ድጋፎችን ጨምሮ እያደረገ ለሚገኘው ዘላቂ ድጋፍ ምስጋናቸውን አቅርበዋል። ሚኒስትሩ ኢትዮጵያ እየተገበረች የሚገኘውን የኢኮኖሚ ሪፎርም አጀንዳን አስመልክቶ ለዓለም ባንክ አመራሮች ገለጻ አድርገዋል። በዚህም የሀገር ውስጥ ገቢ የመሰብሰብ አቅም፣ የንግድ ስራ ምቹነት እና የግል ባለሀብቶች በንግዱ ዘርፍ ያላቸውን ተሳትፎ ማደጉን አመልክተዋል። የዓለም ባንክ የኦፕሬሽን ማኔጂንግ ዳይሬክተር አና ቤርዴ በኢትዮጵያ የሪፎርም አጀንዳ የተገኙ ለውጦችን አድንቀዋል። መንግስት የግሉ ዘርፍን ማዕከል ያደረገ እድገት እንዲኖር እና የስራ እድል ፈጠራ ማሳደግን ጨምሮ በተለያዩ መስኮች የታዩ ተጨባጭ ለውጦችን አንስተዋል። የዓለም ባንክ ከኢትዮጵያ ጋር ያለው አጋርነት ይበልጥ ለማጠናከር እና የሀገሪቱን የቅድሚያ የልማት ትኩረቶች ለመደገፍ ቁርጠኛ መሆኑን አረጋግጠዋል። በተለይም በአዲሱ የዓለም ባንክ የኢትዮጵያ አጋርነት ማዕቀፍ ስር የግሉ ዘርፍ በባለቤትነት ወደ ሚመራው የእድገት ምዕራፍ ለመሸጋገር በሚከናወኑ ስራዎች ላይ ያለውን ትብብር ለማጠናከር ፍላጎት እንዳለም አንስተዋል። ሁለቱ ወገኖች ባደረጉት ውይይት፤ የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦትን ለሁሉም ዜጋ ተደራሽ ማድረግ፣ የግብርና ዘርፉን በቴክኖሎጂና በግብዓት ማስተሳሰርና ማሳደግ፣ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን ጨምሮ ዘመናዊ የትራንስፖርት ሥርዓትን መዘርጋት፣ እንዲሁም የውህ ሀብትን አጠቃቀምና ተደራሽነት ማረጋገጥ ላይ ያላቸውን ትብብር ለማጠናከር እንደሚሰሩ ገልጸዋል። እንዲሁም ኢትዮጵያ ከአየር ንብረት ለውጥ እና ከውጭ የሚመጡ ችግሮችን ለመቋቋም የምታስችላትን ተጨማሪ የገንዘብ ድጋፍ ማግኛ መንገዶችን ማስፋት የሚገባ መሆኑን ተወያይተዋል። ሁለቱ ወገኖች የልማት ስራዎችን በፍጥነትና በጥራት ለማከናወን በተዘጋጀው የልማት ዝግጁነት ማዕቀፍ ውስጥ በቁርጠኝነት ለመስራት ከመግባባት ላይ ደርሰዋል። ማዕቀፉ ለህዝብ ቀጥተኛ ተጠቃሚነት የሚውሉና ተጨባጭ ለውጥ የሚያስገኙ ውጤቶችን ለማስመዝገብ ታስቦ የተዘጋጀ ነው። ውይይቱ በኢትዮጵያ መንግስት እና በዓለም ባንክ መካከል ያለውን ጠንካራ አጋርነት ዳግም ያረጋገጠ መሆኑን ኢዜአ ከገንዘብ ሚኒስቴር ያገኘው መረጃ ያመለክታል። ይህም የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ትራንስፎርሜሽን ማፋጠን፣ ፈተናዎችን ተቋቁሞ ማለፍ እንዲሁም የግል ዘርፍ እድገቱን መምራቱ የሚያስገኘውን ዘላቂ ዕድገት እውን ለማድረግ ጠንካራ የጋራ ቁርጠኝነት እንዳላቸው የሚያሳይ መሆኑን ገልጿል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ የኢትዮጵያ ሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርም ትግበራ በሁሉም መስክ ትርጉም ያለው ውጤት ማስገኘቱን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ገለጹ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ራዕይ ባላት ኢትዮጵያ ለሶስት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የኢትዮጵያ ፋይናንስ ፎረም 2026 ተጠናቋል። በመድረኩም ከ2026 እስከ 2030 የሚቆየው የመጀመሪያው የአምስት ዓመት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ ይፋ ሆኗል። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) በዚሁ ወቅት እንዳሉት፤ ዓለም ኢትዮጵያን የሚያይበት መንገድ በመሠረታዊነት ተለውጧል። ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ዕድገት ምንጮቿን በማስፋፋት በግብርና፣ በማዕድን፣ በኢንዱስትሪ፣ በቱሪዝም እና አይ.ሲ.ቲ ከፍተኛ ውጤት አስመዝግባለች ብለዋል። የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄ የአምራች ኢንዱስትሪዎች አብዮት መፍጠሩን በማንሳት፤ ማዕድን ወሳኝ የውጭ ምንዛሪ ምንጭ ሆኖ መምጣቱን ገልጸዋል። የዲጂታል ግብይት በከፍተኛ መጠን እየጨመረ መሆኑን ገልጸው፤ የሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርም ትግበራ በሁሉም መስኮች ተጨባጭ ለውጥ እያመጣ መሆኑን ያሳያል ብለዋል። የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ በርካታ ፈተናዎችን በመቋቋም ወደፊት እየተጓዘ ነው ያሉት ገዥው፤ ኢኮኖሚው በትክክለኛ አቅጣጫ ላይ እንዳለ ማረጋገጫ መሆኑን ገልጸዋል። የውጭ ምንዛሬ ማሻሻያው በወርቅ የወጪ ንግድ አስደናቂ ዕድገት ማሳየቱን ገልጸው፤ በመደበኛውና በተይዩ ገበያው መካከል ያለውን የውጭ ምንዛሪ ልዩነት ጠቧል ብለዋል። ሀብትን በመደበኛው የፋይናንስ ሥርዓት ፈሰስ ማድረግ እየተለመደ መጥቷል፤ የውጭ ምንዛሪ መጠባበቂያ ክምችትም ማደጉን ገልጸዋል። ሪፎርሙ የወጪ ንግድ ተወዳዳሪነትን በማሳደግና ቱሪዝምን በማስፋት ኢትዮጵያን የኢንቨስትመንት መዳረሻ እያደረጋት መሆኑን ተናግረዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦የኢትዮጵያ የተቀማጭ ገንዘብ መድን ፈንድ የካፒታል አቅሙን በማጎልበት የተቀማጭ ገንዘብና የፋይናንስ ሥርዓቱን ደህንነት ለማስጠበቅ ውጤታማ ተግባራትን እያከናወነ መሆኑን ገለጸ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ በሰነቀችው ኢትዮጵያ ሁለተኛው የፋይናንስ ፎረም 2026 የዓድዋ ድል መታሰቢያ መካሄዱን ቀጥሏል። ከመስከረም 19 እስከ ዛሬ እየተካሄደ በሚገኘው መድረክ የሀገሪቱን የፋይናንስ ዘርፍ አቅም ለማሳደግና የባለድርሻ አካላትን ትብብር ለማጠናከር ትልቅ ትኩረት ሰጥቷል። "ተቀማጭ ገንዘብን መጠበቅ፣ እምነትን መገንባት እና የፋይናንስ መረጋጋትን ማጠናከር" በሚል መሪ ሀሳብ የፓናል ውይይት ትናንት ተካሂዷል። በኢትዮጵያ የተቀማጭ ገንዘብ መድን ፈንድ የኦፕሬሽን ዳይሬክተር መርጋ ዋቅወያ በዚሁ ወቅት እንደገለጹት፤ ተቋሙ የፋይናንስ ሥርዓቱን ደህንነትና የተቀማጭ ገንዘብን በአስተማማኝነት መጠበቅ የሚያስችለውን የፋይናንስ አቅም እየገነባ ይገኛል፡፡ በዚህም መሠረት ተቋሙ ሥራ ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ የተቀማጭ ገንዘብ አሰባሰብና የሀብት አስተዳደር ስልቶቹን በማጠናከር የካፒታል መጠኑን በማሳደግ ውጤታማ ስራ መስራት መቻሉን አስታውቀዋል። ይህ የተገኘው ዕድገት የፋይናንስ ዘርፉን ደህንነትና መረጋጋት ለማረጋገጥ እንዲሁም የሕዝብን እምነት ለማጠናከር ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚኖረውም ጠቅሰዋል። በቀጣይም ተቋሙ የካፒታል መሠረቱን የበለጠ በማጠናከርና ዘመናዊ የአሠራር ስልቶችን በመተግበር ይበልጥ ውጤታማ ለመሆን እንደሚሰራ ገልጸዋል፡፡ የሲዳማ ባንክ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ታደሰ ሃቲያ በበኩላቸው፣ የኢትዮጵያ የተቀማጭ ገንዘብ መድን ፈንድ መቋቋም ለጠቅላላው የፋይናንስ ተቋማትና ለዘርፉ ደህንነት እጅግ ወሳኝ እርምጃ መሆኑን አስታውቀዋል። ተቋሙ ለባንኮች ዕድገት የጽናት መሠረት በመሆኑ፣ ከተቋሙ ጋር በቅርበትና በትብብር መሥራት አስፈላጊ መሆኑንም ጠቁመዋል። የተቋሙ መኖር ለባንክ ደንበኞችና ለኅብረተሰቡ የሚሰጠው ዋስትና ከፍተኛ በመሆኑ ሰፊ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎች ማከናወን እንደሚገባ ጠቁመው ባንኩ ይህንኑ ስራ በትኩረት እንደሚሰራ ገልጸዋል። የኢትዮጵያ አነስተኛ ፋይናንስ ተቋማት ማኅበር (AEMFI) ዋና ዳይሬክተር ተሾመ ከበደ፣ የኢትዮጵያ የተቀማጭ ገንዘብ መድን ፈንድ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ ያከናወናቸው ተግባራት ተስፋ ሰጪ ናቸው ብለዋል። የማይክሮ ፋይናንስ ተቋማት የዚህ ፈንድ ተጠቃሚ መሆናቸውን ገልጸው፣ በቀጣይ ከፈንዱ ጋር ያላቸውን ቅንጅታዊ አሠራር እና ትብብር ይበልጥ አጠናክረው እንደሚቀጥሉ አስታውቀዋል። በተጨማሪም ለማኅበሩ አባል ተቋማት ስለ ፈንዱ ጥቅም፣ አሠራርና ጠቀሜታ በቂ ግንዛቤ መፍጠር አስፈላጊ በመሆኑ፣ በቀጣይ ጠንካራ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎችን ለመሥራት ማኅበሩ ዝግጁ መሆኑን አብራርተዋል። በሆርን የኢኮኖሚ እና ማኅበራዊ ፖሊሲ ኢንስቲትዩት (HESPI) የጥናት እና ምርምር ዳይሬክተር ገብረሕይወት አገበ (ዶ/ር) የተቀማጭ ገንዘብ መድን ፈንድ በዓለም አቀፍ ደረጃ በሰፊው የሚሠራበትና በኢትዮጵያም መቋቋሙ ትልቅ እርምጃ መሆኑን አንስተዋል፡፡ በቀጣይም ተቋሙን ይበልጥ ለማጠናከር የሁሉም ወገኖች ኃላፊነትና ትብብር እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል። ተቋሙ ውጤታማ እንዲሆንና ከፖሊሲ እንዲሁም ከሌሎች ዘርፎች ጋር ተያይዘው የሚታዩ ክፍተቶችን በጥናትና ምርምር ለመቅረፍ በትኩረት መሠራት እንደሚገባውም አስገንዝበዋል።    

ሎማ ቦሳ ፣ መስከረም 21/2018 (ኢዜአ)፦በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክልል የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋምና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚደረጉ ጥረቶች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ የክልሉ ግብርና ቢሮ ገለፀ። ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ ፤ ታላቅ ርዕይ በዳውሮ ዞን ሎማ ቦሳ ወረዳ ሃልአኒ አይሺ ቀበሌ የኮማ አነስተኛ የመስኖ ፕሮጀክት ግንባታ መሠረት ድንጋይ ተቀምጧል።   በወቅቱም የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድርና የግብርና ቢሮ ኃላፊ አቶ ማስረሻ በላቸው፣ በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክልል የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋምና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚደረጉ ጥረቶች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ ገልፀዋል። በዚህም የመስኖ፣ የመንገድ፣ የግብርና ምርት ገበያ ማዕከላትን በመገንባትና የአርሶ አደር የመስክ ትምህርት ቤቶችን በማቋቋም የአየር ንብረት ለውጥን ለመከላከል የሚያስችሉ ተሳትፏዊ የግብርና ሥራዎች ተግባራዊ እየተደረጉ መሆኑን ኃላፊው አክለዋል። የመስኖ ፕሮጀክቱ በተሳትፏዊ የግብርናና አየር ንብረት ሽግግር ፕሮግራም (PACT) የሚገነባ ሲሆን የአየር ንብረት ለውጥን በመቋቋም የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ በሁለት ዞኖች ሥር በሚገኙ ሦስት ወረዳዎች ተግባራዊ መሆኑን አቶ ማስረሻ ገልጸዋል። በዚህም ፕሮግራሙ 26 ሺህ የቤተሰብ አባላትን የያዙ 5 ሺህ 200 አባወራዎችን ተጠቃሚ እያደረገ ይገኛል ብለዋል። በተጨማሪም ፕሮግራሙ የአፈር ለምነትን የማሻሻል፣ የተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ሥራዎችን የመተግበርና ወጣቶችን በግብርና ኢንተርፕራይዞች በማደራጀት የሥራ ዕድል የመፍጠር ተግባራት ላይ ትኩረት አድርጎ ይሠራል ብለዋል። ፕሮግራሙ በተመረጡ አካባቢዎች ለመገንባት በእቅድ ከያዛቸው አራት የመስኖ አውታሮች መካከል የአንዱ የግንባታ ማስጀመሪያ መርሐ ግብር ዛሬ ተካሄዷል። የመስኖ ፕሮጀክቱ 73 ነጥብ 9 ሚሊዮን ብር በጀት የተመደበለት ሲሆን፣ ግንባታው ሲጠናቀቅ 70 አባወራዎችን የመስኖ ተጠቃሚ እንደሚያደርግ በመርሐ ግብሩ ላይ ተገልጿል። የተሳትፏዊ የግብርናና የአየር ንብረት ሽግግር ፕሮግራም (PACT) በክልሉ ግብርና ቢሮ ሥር የሚንቀሳቀስ መሆኑ ተጠቅሷል።   በመርሐ ግብሩ ላይ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ኢንጂነር ነጋሽ ዋጌሾ (ዶ/ር)ን ጨምሮ ሌሎች የክልልና የዞን አመራሮች ተገኝተዋል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት በሁሉም ዘርፎች የተመዘገቡ ስኬቶችን ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር የሚያስችል የ5 ዓመት ስትራቴጂክ ዕቅድ አዘጋጅቶ ወደ ትግበራ መግባቱን የክልሉ ኮሙኒኬሽን አገልግሎት ገለጸ። የኦሮሚያ ክልል የኮሙኒኬሽን አገልግሎት ኃላፊ አቶ ኃይሉ አዱኛ፤ የተዘጋጀውን ስትራቴጂክ እቅድ በተመለከተ ለመገናኛ ብዙሃን መግለጫ ሰጥተዋል። በመግለጫቸውም የክልሉ መንግሥት በሁሉም ዘርፎች የተመዘገቡ ስኬቶችን ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር የሚያስችል ከ2019 እስከ 2023 ዓ.ም የሚተገበር የአምስት ዓመታት ዕቅድ አዘጋጅቶ በጨፌ ኦሮሚያ መጽደቁን ተናግረዋል። የተዘጋጀው ስትራቴጂክ እቅድም የመደመር እሳቤን መሰረት አድርጎ የተዘጋጀና በእቅዱ መሰረት ለመፈፀም የሚያስችል የአሰራር ስርአት የተዘረጋለት መሆኑን ገልጸዋል። ዕቅዱ የክልሉን ኢኮኖሚ በዘላቂነት ለማረጋገጥ ያለመ መሆኑን የጠቀሱት ኃላፊው፤ የግብርና ዘርፉን በማዘመን በበጋ መስኖ፣ በበልግና በመኽር በማልማት የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚያስችል መሆኑን ተናግረዋል። ክልሉን የኢንቨስትመንት የስበት ማእከል በማድረግ የዘርፉን ውጤታማነት የማላቅ ስራም ልዩ ትኩረት የተሰጠው መሆኑን ገልጸዋል። በማዕድን ልማትም ህገ ወጥነትን በመከላከልና የክልሉን እምቅ ሃብት በማልማት ዘርፉን ይበልጥ የማስፋት ስራ ይከናወናል ብለዋል። የገቢ አሰባሰብ ስርዓቱን በማዘመን፣ የገቢ አቅምን በማሳደግ፣ የክልሉን ወጪ በራስ ገቢ ለመሸፈን የተቀናጀ ጥረት ይደረጋል ብለዋል። የትምህርት ዘርፉን ስብራት በማከም ዘመኑን የዋጀ ትምህርት ጥራትና ተደራሽነትን ለማሳካት ርብርብ ይደረጋል ሲሉ ተናግረዋል። በእቅዱ መሰረትም የመምህራንን የሙያ ብቃት ማሳደጊያ ስልጠና፣ የቅድመ መደበኛና የ1ኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችን የማስፋፋትና ሌሎችም ተያያዥ ተግባራት ይከናወናሉ ብለዋል። በጤናው ሴክተርም በሽታን የመከላከልና አክሞ የማዳን ስትራቴጂን በመከተል የማህበረሰብ አቀፍ የጤና መድህን ሽፋንን ማሳደግ፣ ጤና ጣቢያዎችን ማስፋፋትና አጠቃላይ የአገልግሎት አሰጣጡን የማሻሻል ስራ ትኩረት የሚደረግበት መሆኑን አንስተዋል። የገዳ ስርአትንና ሌሎች እምቅ እሴቶችን በማጎልበትና የማህበረሰብ አቅም እንዲሆኑ በመስራት የባህልና ሃይማኖታዊ እሴቶችን ጠብቆ የማዝለቅ ስራ ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል። በክልሉ ከተሞችን ዘመናዊና ስማርት በማድረግ፣ ማስዋብና የሕዝቡን ባህላዊ እሴቶች ጠብቀው እንዲገነቡ በማድረግ ረገድ የላቀ ውጤት መመዝገቡን ገልጸው በቀጣይም በከተሞች የመኖሪያ ቤት አቅርቦትና ዘመናዊ የገጠር መንደሮችን ማስፋት ላይ በትኩረት የሚሰራ መሆኑን አረጋግጠዋል። በክልሉ ሁሉም አካባቢዎች በተደመረ አቅም ሰላምን የማጽናት እና ልማትን የማስቀጠል ስራ በተጠናከረ መልኩ ይከናወናል ብለዋል። የክልሉ መንግሥት የሕዝብን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ጠንካራ የአሰራር ሥርዓት የዘረጋ መሆኑንና ይህንንም በቁርጠኝነት ለማሳካት ዝግጁ መሆኑን አረጋግጠዋል።

አዳማ ፤መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ በኦሮሚያ ክልል የኢንቨስትመንት ሕጎችና አሠራሮች መሻሻላቸው እንዲሁም አገልግሎቶች በቴክኖሎጂ እንዲደገፉ መደረጉ ክልሉን ለኢንቨስትመንት ይበልጥ ሳቢና ተመራጭ ማድረጉን የኦሮሚያ ዲያስፖራ አባላት ገለጹ። በኢትዮጵያም ሆነ በኦሮሚያ ክልል ባለፉት ዓመታት የኢንቨስትመንት ማቀላጠፊያ ሕጎችን ማሻሻል፣ ቢሮክራሲን መቀነስ እና አሠራሮችን በቴክኖሎጂ ማደራጀት ትልቅ ትኩረት ተሰጥቶታል። ቀደም ሲል ባለሀብቶች ፈቃድ ለማውጣት፣ መሬት ለማግኘትና ሌሎች የመንግሥት አገልግሎቶችን ለማግኘት የሚያስፈልገው ጊዜና ሂደት ረጅም እንደነበር ይታወቃል።   አገልግሎቶች በቴክኖሎጂ እንዲደገፉ መደረጉ ደግሞ ግልጽነትን በመፍጠር፣ መልካም አስተዳደርን በማስፈንና እንግልትን በማስቀረት የኢንቨስትመንት ምህዳሩን ምቹ አድርጎታል። ለኢሬቻ በዓል ወደ ሀገር ቤት የገቡ የኦሮሚያ ዲያስፖራ ፎረም ተሳታፊዎች በሸገር፣ አዳማ እና ቢሾፍቱ ከተሞች እየተከናወኑ ያሉ የተለያዩ የልማት እንቅስቃሴዎችን በመጎብኘት ላይ ናቸው።   አስተያየታቸውን ለኢዜአ የሰጡ የዲያስፖራ አባላቱ እንዳሉት፤ በክልሉ የኢንቨስትመንት ሕጎችና አሠራሮች መሻሻላቸውና አገልግሎቶች በቴክኖሎጂ መመራታቸው የኢንቨስትመንት ሳቢነቱን አሳድጎታል።   ከካናዳ ሀገር የመጡት አቶ ካሳሁን ፈይሳ እንደተናገሩት ሀገሪቱ በሁለንተናዊ የልማት መስኩ ያለችበት ለውጥና እድገት ተስፋ የሚሰጥ ነው። ዲያስፖራው ሀብትና ቴክኖሎጂን ይዞ በማምጣት በሀገር ልማትና ኢንቨስመንት እንዲሳተፍ ከሚያደርጉት ተግባራት አንዱ አገልግሎትን ማዘመንና በቴክኖሎጂ መምራት ነው ያሉት አቶ ካሳሁን በዘርፉ ብዙ ለውጦች መመልከታቸውን ገልጸዋል። የኢንቨስመንት ህጎችና አሰራሮችን ከማሻሻል ጀምሮ ለውጥ አለ ያሉት አቶ ካሳሁን፤ በተለይም በመሶብ ሁሉም ተገልጋዮች በአንድ ቦታ ምላሽ እንዲያገኙ መደረጉ የደንበኞችን ምልልስ፣ የጊዜና የሀብት ብክነት ያስቀረ አሰራር መሆኑን አይተናል ነው ያሉት። ከአሜሪካ ሚኖሶታ የመጡት አቶ ንጉሴ ቦኪ በበኩላቸው በአዳማ ከተማ ያዩት ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ የልማት ስራዎች አስደናቂ ናቸው ብለዋል።   በቤቶችና በኮሪደር ልማት፣ በመሶብ የአንድ ማዕከል አገልግሎት ማዕከልና በስማርት ሴኩሪት በከተማዋ ውጤታማ ስራ እየተከናወነ ይገኛል ያሉት አቶ ንጉሴ፤ አሁን በከተሞች እየተመዘገበ ያለው ልማት ለኢንቨስመንት ወሳኝ ሚና አለው ብለዋል። በተለይም የዲያስፖራውን ማህበረሰብ የኢንቨስትመንት ፍሰት ለማሳለጥ የተሰሩ ስራዎችና የተዘረጉ አሰራሮች የሚጋብዙ ናቸው ያሉት አስተያየት ሰጪው፤ በውጭ ሀገር ያሉ የክልሉ ተወላጆችና ትውልደ ኢትዮጵያዊያን መጥተው ሀገራቸውን በማየት በልማትና በኢንቨስመንት በንቃት መሳታፍ አለብን ነው ያሉት። ከኳታር የመጡት አቶ አብዱራህማን ሸምሲ፤ በአዳማ ኢንቨስት በማድረግ ላይ መሆናቸውን ጠቅሰው፤ በአዳማ ከተማ የአርሶ አደሩን ህይወት ለማሻሻልና ከመሰረቱ ለመለወጥ የተሰራው የሞዴል መንደር ግንባታ እጅግ የተደሰቱበትና ተጠናክሮ መቀጠል ያለበት ተግባር መሆኑን ተናግረዋል።   ከዚህ ቀደም በኢንቨስመንት ለመሳተፍ ስንመጣ ይህ ለውጥ አልነበረም ያሉት አቶ አብዱረህማን ከቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ጀምሮ በሸገር፣ ቢሾፍቱና አዳማ ያዩት ለውጥ እጀግ የሚደነቅና ተስፋ የጣሉበት መሆኑን ገልጸዋል። በተለያዩ የዓለም ሀገራት ያሉ የክልሉ ተወላጆች ወደ ሀገራቸው ተመልሰው በልማትና ኢንቨስመንት እንዲሳተፉ ጥረት ሲያደርጉ እንደነበር የገለጹት ደግሞ ከአሜሪካ የመጡት አቶ ሙሐመድ ጃፋር ናቸው።   መንግስት የነበረውን ብልሹ አሰራርና ቢሮክራሲ በማስቀረት ረገድ በተለይም አሰራርና ህጎችን ከማሻሻል ጀምሮ በቴክኖሎጂ እንዲመራ ማድረጉ የዲያስፖራውን ሁለንተናዊ ተሳትፎ የሚያጠናክር ተግባር መሆኑን ጠቅሰዋል። በአዳማ ከተማና በሸገር ከተማ ሪልስቴትን ጨምሮ በተለያዩ የኢንቨስትመንት መስኮች እየተሳተፉ መሆናቸውንም ጨምረው ገልጸዋል።   የኦሮሚያ ዲያስፖራ ማህበር ፀሐፊ አቶ መሐመድ አብዱልጀሊል በበኩላቸው፤ መንግስት ለዲያስፖራው ባደረገው ጥሪ መሰረት በተለያዩ የዓለም ሀገራት የሚገኙ የክልሉ ተወላጆች ወደ ሀገር ቤት ተመልሰው በተለያዩ የልማትና የኢንቨስመንት ስራ ላይ እየተሰማሩ ይገኛሉ ብለዋል። የክልሉ መንግስት አዳዲስ አሰራሮችና የህግ ማእቀፎችን ከመዘርጋት ጀምሮ የተለያዩ ማበረታቻዎችን እያደረገ እንደሚገኝም ጠቅሰዋል። ሸገር ሲቲ፣ ቢሾፍቱ፣ ገዳ ኢኮኖሚክ ዞን፣ አዳማ መሶብ የአንድ ማዕከልና የቴክኖሎጂ ልማት እንዲሁም ሃሮሜ የአርሶ አደር ሞዴል መንደርና ሃንዶዴ የጋራ መኖሪያ ቤቶች በዲያስፖራ አባላቱ ተጎብኝተዋል።

ባህር ዳር ፤መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ በሚቀጥሉት አምስት ዓመታት የመሰረተ ልማት ግንባታዎችን በማፋጠን የሕዝብን ተጠቃሚነት ለማሳደግ የሚያስችሉ ተግባራት ትኩረት እንደሚሰጣቸው የአማራ ክልል ርእሰ መስተዳድር አቶ አረጋ ከበደ ገለጹ። የአማራ ክልል ምክር ቤት በመስራች መደበኛ ጉባኤው አቶ አረጋ ከበደን የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አደርጎ በድጋሚ መሰየሙ ይታወሳል። ርእሰ መስተዳድሩ አቶ አረጋ ከበደ የመሰረተ ልማት ጉዳዮች ላይ በማተኮር ባደረጉት ንግግር፤ የመሰረተ ልማት ግንባታን በሚፈለገው መልኩ ተግባራዊ በማድረግ በየዘርፉ ለውጥ ለማምጣት ይሰራል ብለዋል ። በተለይ በግብርና፣ በኢንዱስትሪ፣ በማእድን፣ ቱሪዝምና ሌሎች የልማት ስራዎችን የሚያስፈልጉ የመሰረተ ልማት ግንባታዎችን ለማሟላት ያላሰለሰ ጥረት ይደረጋል ነው ያሉት። በተጨማሪም የህዝብ ትስስርንና የንግድ ልውውጥን በማጠናከር ለማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እድገት መፋጠንም መሰረተ ልማቶችን የተሟላ ለማድረግ በላቀ ትጋት እንደሚሰራም አስረድተዋል። በዋናነት መሰረተ ልማትን የማስፋፋት ስራ ላይ አስፈላጊውን መዋእለ ነዋይ በመመደብ የክልሉን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማፋጠን በትኩረት እንደሚሰራ አረጋግጠዋል። የመሰረተ ልማት ተቋማት ግንባታና የፋይናንስ አቅምን ለማጠናከርም የባለድርሻ አካላትን ተሳትፎን የማሳደግ ስራ እንደሚሰራ አስገንዝበዋል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ የሕዝብን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የሚያስችል አዲስ ሪፎርም ወደ ሥራ መግባቱን የኦሮሚያ ኮሙኒኬሽን አገልግሎት ኃላፊ አቶ ሀይሉ አዱኛ ገለጹ። ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ ፤ ታላቅ ርዕይ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት የሕዝብን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ጠንካራ የሥርዓት ግንባታና ጠንካራ መንግሥትን መመሥረት የሚያስችል አዲስ ሪፎርም ወደ ሥራ ማስገባቱን ነው የክልሉ ኮሙኒኬሽን አገልግሎት የገለጸው። የአገልግሎቱ ሃላፊ አቶ ሀይሉ አዱኛ ዛሬ በሰጡት መግለጫ እንዳሉት፤ በጨፌ ኦሮሚያ ጸድቆ ወደ ሥራ የገባው አዲሱ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ሪፎርም የብልፅግና ጉዞን ለማላቅ የተዘጋጀ ነው። ይህ መዋቅር ከክልል ጀምሮ እስከ ቀበሌ ድረስ የመንግሥትና የሥርዓት ግንባታን እንዲሁም የሕዝብን ተጠቃሚነት ስኬታማ የሚያደርግ መሆኑንም አክለዋል። በዚህ ሪፎርም በክልል ደረጃ የነበሩት 58 የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ወደ 41 ዝቅ እንዲሉና ተመሳሳይ ሥራ ያላቸው ተመልሰው እንዲደራጁ የተደረገ ሲሆን፣ በዞን ደረጃም የነበሩት 21 ዞኖች ወደ 6 ዞኖች መደራጀታቸውን ገልጸዋል። የዚህ አዲስ ሪፎርም ዓላማ የውሳኔ ሰጪነት ሥልጣን እስከ ቀበሌ ደረጃ ድረስ ዝቅ እንዲል፣ በክልል ደረጃ ተወሰኖ የነበረው አገልግሎት ወደ ታች ወርዶ ሕዝቡ የሚፈልገውን አገልግሎት በቅርበት እንዲያገኝ ለማድረግ ያለመ መሆኑንም አቶ ሀይሉ ተናግረዋል። አክለውም የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት በሁሉም ዘርፍ እየተመዘገቡ ያሉ ግቦችን ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር ከ2019-2023 የሚቆይ ራሱን የቻለ የአምስት ዓመት ዕቅድ በኦሮሚያ ጨፌ ማጽደቁንም አንስተዋል። ይህ ራሱን የቻለ ዕቅድ ከመደመር እሳቤ የተቀዳ፣ በቁርጠኝነት የሚመራ፣ ከትራንስፎርሜሽን ሽግግር ወደ መዝለል የሚደረገውን ጉዞ በማረጋገጥ የብልፅግና ጉዞን መሠረት ለማስያዝ የሚረዳ መሆኑን ጠቁመዋል። አቶ ሀይሉ በመጨረሻም ክልሉ ከሁለት ዓመት በፊት የመንግሥት አገልግሎትን ለህብረተሰቡ በቅርበት ለማዳረስ አዲስ የቀበሌ አደረጃጀት ማዋቀሩን በማስታወስ፣ የአሁኑ የዞኖች መዋቅርም ይህንን የቀበሌ አደረጃጀት ለማጠናከር ያለመ መሆኑን ተናግረዋል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ኢትዮጵያ በግብፅ ምክንያት የተስተጓጉሉ የውሃ ፕሮጀክቶችን ኢኮኖሚያዊ ኪሳራዎች እና ያመለጡ የልማት ዕድሎች የሚገመግም ሀገራዊ የዓባይ የካሳ ኮሚቴ ማቋቋሟን የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጂነር ሀብታሙ ኢተፋ አስታወቁ። የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጂነር ሀብታሙ ኢተፋ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በግብፅ የተስተጓጉሉ ከ22 በላይ የልማት ፕሮጀክቶች በኮሚቴው ተለይተው ወደ ስራ ተገብቷል። የኢትዮጵያ የረጅም ጊዜ ስጋቶች በዓባይ ተፋሰስ የልማት አለመመጣጠን ዙሪያ በተመለከተ እያደገ የመጣ ምሁራዊ ድጋፍ መኖሩን አመልክተው፤ ይህም በታሪክ ለደረሰባት ኢኮኖሚያዊ ኪሳራ እና ላመለጠ የልማት እድሎች ማካካሻ እንድታገኝ ያላትን ጥያቄ ያጠናክረዋል ብለዋል። አዲስ የተቋቋመው ኮሚቴ በፕሮጀክቶቹ ላይ መረጃዎችን እያጠናቀረ እና የኢትዮጵያን የካሳ ጥያቄዎች መሰረት እየመረመረ መሆኑን ሚኒስትር ኢንጂነር ሀብታሙ ተናግረዋል። ኮሚቴው የኪሳራውን መጠንና እነሱን ለመፍታት የሚረዱ አቀራረቦችን እየመረመሩ የሚገኙ ባለሙያዎችን፣ የቀድሞ ሚኒስትሮችን፣ አማካሪዎችን እና የህግ ባለሙያዎችን እንደሚያካትት ጠቁመዋል። በአሁኑ ወቅት የታላቁ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በተለያዩ ፕሮጀክቶች ላይ በግብፆች ምክንያት የተስተጓጎሉትን በተመለከተ መረጃዎች መሰብሰባቸውን አመልክተው፤ በዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ፊት ወንጀል በሆነ ተግባር ኢትዮጵያን ለማሰፈራራት ሲሞክሩ መቆየታቸውንም ነው የተናገሩት። ኮሚቴው የሚያካሂደው ግምገማ ተግባራዊ እንዳይሆኑ የተደረጉ ፕሮጀክቶች ብቻ ሳይሆን የኢትዮጵያን የአካባቢ ጥበቃ ጥረቶች እና የውሃ አስተዳደር መሠረተ ልማቶች ለታችኛው ተፋሰስ የሚሰጡትን ጥቅሞች እንደሚያጤን አብራርተዋል። በአረንጓዴ ዐሻራ የችግኝ መርሃ ግብር ከ50 ቢሊዮን በላይ ዛፎች መተከላቸውን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፤ ለዚህም ባሮ፣ አባይ እና ተከዜን ጨምሮ በአብዛኞቹ ዋና ዋና ወንዞች የተፋሰስ ስራዎች መከናወናቸውን ጠቁመዋል። እነዚህ የአካባቢ ጥበቃ ተግባራት የኢትዮጵያን የውሃ ሃብት ለመጠበቅ እና በዓባይ ተፋሰስ ውስጥ የአየር ንብረት ተጽዕኖዎችን ለመከላከል ያደረገችውን አስተዋጽኦ እንደሚያጤን ኢንጂነር ሀብታሙ አብራርተዋል። እንዲሁም የታላቁ ህዳሴ ግድብ የወንዙን ፍሰት በመቆጣጠር ረገድ ያለውን ከፍተኛ ሚና ያብራሩት ሚኒስትሩ፤ የግድቡ አሰራር የታችኛው ተፋሰስ አገሮችን ከጎርፍ አደጋ ለመታደግ እና ዝናብ አጠር በሆኑ ወቅቶች የውሃ አቅርቦትን ለማስቀጠል እንደሚያግዝ ገልጸዋል። ሚኒስትሩ አሁን ያሉትን ከኤልኒኖ ጋር የተያያዙ የዝናብ ሁኔታዎችን የተቀናጀ የውሃ አስተዳደር አስፈላጊነት እንደሚያሳይ በመጥቀስ፣ የውሃ ፍሰት መቆጣጠሩ ሱዳንን እና ግብፅን ጨምሮ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ጥቅሞችን ማስገኘት እንደሚችል ጠቁመዋል። ካሳ ለማግኘት ሊከተሏቸው የሚችሉትን አማራጮች ሲዘረዝሩ፣ የኢትዮጵያ አካሄድ ግልጽ የሆኑ ምዕራፎች ያሉት እንደሚሆን፣ ድርድር እና የጋራ መግባባት ተመራጭ አማራጭ ሲሆን፤ ሌሎች ሁኔታዎች ደግሞ ኢትዮጵያ ተጨማሪ እርምጃዎችን እንድትወስድ የሚያደርጉ እንደሆኑ ሚኒስትሩ ኢንጂነር ሀብታሙ ገልጸዋል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 20/2019 (ኢዜአ) ፦የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከቦይንግ ኩባንያ ጋር ያደረገው የአውሮፕላን ግዢ ስምምነት አየር መንገዱ በአየር ጭነት ትራንስፖርት ዘርፍ ያለውን ቀጣናዊና ዓለም አቀፋዊ ድርሻ ማጠናከር እንደሚያስችል የኢትዮጵያ አየር መንገድ ግሩፕ ዋና ሥራ አስፈፃሚ መስፍን ጣሰው ገለፁ። የአውሮፕላን ግዢ ስምምነቱ የደንበኞችን ፍላጎት በብቃት ለማሟላትም አስተዋጽኦው ከፍተኛ መሆኑን ተናግረዋል። የኢትዮጵያ አየር መንገድ የካርጎ አቅሙን በከፍተኛ ደረጃ የሚያሳድግ የ10 ቦይንግ 777 የጭነት አውሮፕላኖች ግዢ ስምምነት ከቦይንግ ኩባንያ ጋር ዛሬ ተፈራርሟል።   ለትልቅ ሀገር፣ ለትልቅ ህዝብና ለታላቅ ርዕይ ስኬት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያበረከተ የሚገኘው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ አዲስ የስኬት ምዕራፍ የሚያሸጋግረውን የአውሮፕላን ግዢ ስምምነት ነው በዛሬው ዕለት የተፈራረመው፡፡ ስምምነቱን የኢትዮጵያ አየር መንገድ ግሩፕ ዋና ሥራ አስፈፃሚ መስፍን ጣሰው እና የቦይንግ ኩባንያ የንግድ ሽያጭና ማርኬቲንግ ከፍተኛ ምክትል ፕሬዝዳንት ብራድ ማክሙለን (Brad McMullen) ፈርመውታል። ስምምነቱ ኢትዮጵያ በቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ የአየር ጭነት ትራንስፖርት ዘርፍ ያላትን ድርሻ ለማጠናከር እንዲሁም አየር መንገዱ እየጨመረ የመጣውን የደንበኞች ፍላጎት ለማሟላት ያለውን አቅም ለማሳደግ ያለመ ነው፡፡ በተጨማሪም የኢትዮጵያ አየር መንገድ የአየር ጭነት ትራንስፖርት ተደራሽነቱን ለማስፋፋት የነደፈውን የረጅም ጊዜ ስትራቴጂ የሚደግፍ መሆኑ ተገልጿል።   የኢትዮጵያ አየር መንገድ ግሩፕ ዋና ሥራ አስፈፃሚ መስፍን ጣሰው በፊርማ ሥነ-ሥርዓቱ ላይ እንደገለጹት፤ በዛሬው ዕለት የተፈጸመው የአውሮፕላን ግዢ ስምምነት ስምንት እጅግ ዘመናዊ B777-8F አውሮፕላኖችን እና ሁለት B777 የጭነት አውሮፕላኖችን መግዛት የሚያስችል ነው። የአውሮፕላኖቹ ግዢ ስምምነት አየር መንገዱ በ2040 በያዘው የእድገት ስትራቴጂ ውስጥ የአውሮፕላኖችን ቁጥር ማሳደግ እና በቴክኖሎጂ ማዘመን ከዋና ዋና ምሰሶዎች አንዱ መሆኑን አመልክተዋል። አውሮፕላኖቹ እያንዳንዳቸው እስከ 117 ቶን የሚደርስ ጭነት መሸከም የሚችሉና ነዳጅ ቆጣቢ መሆናቸውን የጠቀሱት ዋና ሥራ አስፈፃሚው፣ ይህም የአየር መንገዱን የካርጎ ሥራ በከፍተኛ ደረጃ ለማሳደግ እንደሚጠቅም ተናግረዋል። አየር መንገዱ በዘመናዊ ቴክኖሎጂ የታገዙ አውሮፕላኖች ባለቤት በመሆን በአፍሪካ ቀዳሚ አገልግሎት ሰጪነቱን አጠናክሮ የሚያስቀጥል መሆኑንም ገልጸዋል። በመሆኑም በኢትዮጵያ አየር መንገድ እና በቦይንግ ኩባንያ መካከል የተደረሰው የአውሮፕላን የግዢ ስምምነት የሁለቱን ተቋማት የረጅም ጊዜ አጋርነት ይበልጥ ያጠናከረ ታሪካዊ ምዕራፍ መሆኑንም አንስተዋል።   የቦይንግ ኩባንያ የንግድ ሽያጭና ማርኬቲንግ ከፍተኛ ምክትል ፕሬዝዳንት ብራድ ማክሙለን በበኩላቸው፣ በኢትዮጵያ አየር መንገድ እና በቦይንግ ኩባንያ መካከል ያለው አጋርነት 80 ዓመታትን ያስቆጠረ መሆኑን ገልጸዋል። ከሁለት ዓመት በፊት የቦይንግ 777-9 አውሮፕላን ማዘዙን በማስታወስ፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ይህንን አውሮፕላን በማዘዝ በአፍሪካ የመጀመሪያው እንደነበር ጠቅሰዋል። በዛሬው ዕለትም የኢትዮጵያ አየር መንገድ የቦይንግ 777-8F የጭነት አውሮፕላንን በማዘዝ የመጀመሪያው የአፍሪካ አየር መንገድ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡ ስምምነቱ የአየር መንገዱን ተወዳዳሪነት የሚያሳድግና እየጨመረ የመጣውን የካርጎ ፍላጎት ማሟላት የሚያስችል እንደሆነም አብራርተዋል።

ለትልቅ ሀገር ፣ትልቅ ህዝብና ታላቅ ርዕይ ስኬት መሰረት የሆነው የኢትዮጵያ ግብርና ዘርፍ ለረጅም ጊዜ ከቆየበት ዝናብ ጠባቂነትና ባህላዊ አሰራር ወጥቶ ወደ ዘመናዊና ምርታማነት ምዕራፍ እየተሸጋገረ ይገኛል። ላለፉት አያሌ ዓመታት የሀገሪቱን የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ የሚደረገው ጥረት በከፍተኛ ሁኔታ የተፈተነ ቢሆንም፣ በቅርብ ዓመታት የተተገበሩ የሪፎርም ስራዎች ዘርፉን የሀገራዊ እድገትና የብልጽግና ዋነኛ ሞተር አድርገውታል። ይህ እመርታ ግብርናን ማዘመን ብቻ ሳይሆን፣ አጠቃላይ የኢትዮጵያን ሁለንተናዊ የኢኮኖሚ አቅምና ብሔራዊ ክብር ወደ ላቀ ከፍታ እያሸጋገረ ይገኛል። የዚህ ለውጥ ቀዳሚው ማሳያ የሀገሪቱ የስንዴ ፍጆታ ከውጭ ዕርዳታና ከከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ጥገኝነት ሙሉ በሙሉ መላቀቁ ነው። ቀደም ሲል በየዓመቱ በአማካይ እስከ አንድ ቢሊዮን የሚጠጋ የአሜሪካ ዶላር በመመደብ ስንዴን ከውጭ ስታስገባ የነበረችው ኢትዮጵያ፣ ዛሬ ያንን ታሪክ በመቀየር በራስ አቅም እንድታመርት አድርጓል። ለአርሶ አደሩ እየቀረቡ ያሉ የተሻሻሉ የግብዓት ዓይነቶች፣ የኩታ ገጠም (ክላስተር) እርሻ ስልት መስፋፋት እና በበጋ መስኖ ስንዴ ልማት የተመዘገበው ስኬት ሀገሪቱ ምርቱን ወደ ተለያዩ ሀገራት እንድትልክ አስተዋጽኦ አድርገዋል። የግብርና መሸጋገሪያ ርካብ መረማመጃው ብዙ ነው። ምርትን በመጠን በዓይነትና በጥራት ማምረት ፣ ብሎም የገበያ ትሰስር መፍጠር ፣ አካባቢንና ሥነ ምኅዳርን በዕምቅ ዐቅምነት መጠቀም ጊዜን ከምርት ወቅትና ከመድረስ አንጻር መረዳት ፣ በምርምርና በቴክኖሎጂ የማምረት ዐቅምን በብዙ እጥፍ ማሳደግ የርካቡ መሸጋገሪያዎች ናቸው።…የመደመር መንግሥት መጽሐፍ ገጽ 167 ይህ የምግብ ሉዓላዊነትን የማረጋገጥ ጉዞ በሀገር በቀል እውቀትና ጉልበት የተመሰረተ መሆኑ፣ ለዘመናት ይስተዋሉ የነበሩ የኢኮኖሚ ስብራቶችን በመጠገን ረገድ የላቀ አስተዋጽኦ አበርክቷል። የግብርናው ማበብ በዘርፉ ላይ ብቻ የቆመ ሳይሆን የሀገሪቱን የማኑፋክቸሪንግና የግብርና ምርት ማቀነባበሪያ ኢንዱስትሪዎችን በከፍተኛ ሁኔታ እያነቃቃ ይገኛል። በርካታ የተቀናጁ የአግሮ ኢንዱስትሪ ፓርኮችና ፋብሪካዎች የሚሆን አስተማማኝና ጥራት ያለው የጥሬ ዕቃ አቅርቦት በሀገር ውስጥ መመረት መጀመሩ የሀገር በቀል ኢኮኖሚውን መሰረት አጽንቶታል። ከዚሁ ጎን ለጎን፣ እንደ ቡና ያሉ ስትራቴጂካዊ የወጪ ንግድ ምርቶች በዓለም አቀፍ ገበያ ያላቸው ተወዳዳሪነትና የጥራት ደረጃ ማደጉ የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሬ ገቢ አቅም በከፍተኛ ደረጃ አሳድጎታል። የገጠሩ አምራች ማህበረሰብ ምርታማነቱ ሲጨምርና የገቢ አቅሙ ሲጎለብት፣ በከተሞች ያለውን የንግድ ልውውጥና የኢንዱስትሪ ምርቶች ፍላጎት አብሮ በማሳደግ የገጠርና የከተማን የንግድ ትስስርን አዘምኗል። ይህ የግብርና እመርታ በሀገር ውስጥ ከታየው የምርት ዕድገት ባለፈ፣ የኢትዮጵያን የጂኦ-ፖለቲካ ተጽዕኖ ፈጣሪነትና ዓለም አቀፍ አመኔታ ከፍ ያደረገ ብሔራዊ ድል ነው። ለዚህ ማረጋገጫው ደግሞ የተባበሩት መንግስታት የምግብ እና እርሻ ድርጅት (ፋኦ) ለጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እ.አ.አ በ2024 ያበረከተው የ"አግሪኮላ" (Agricola Medal) ሜዳልያ ከፍተኛ የክብር ሽልማት ነው። ይህ ታሪካዊ ሽልማት ሀገሪቱን የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ፣ በበጋ መስኖ ስንዴ ምርት ራስን ለመቻልና ድህነትን ለመቀነስ ለታየው ቁርጠኛ አመራር የተሰጠ ዓለም አቀፍ እውቅና ነው። ይህ የግብርናው እመርታ የኢትዮጵያን የምግብ ዋስትና ከማረጋገጥ ባለፈ፣ ብሔራዊ ክብር፣ የኢኮኖሚ ነጻነት እና ዓለም አቀፍ ተጽዕኖ ፈጣሪነቷን ወደ ላቀ ከፍታ አሸጋግሯል። የግብርናው ዘርፍ ኢትዮጵያ ከነበረችበት የጥገኝነት ታሪክ ሙሉ በሙሉ ወጥታ በራስ አቅም ያለመችው ብልጽግና እውን ማድረግ የሚያስችል ስትራቴጂካዊ አቅም ነው።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 20/2019 (ኢዜአ) ፦የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) ነባር የመንግሥት ልማት ድርጅቶችን ከማስተዳደር ባለፈ፣ በአፍሪካ ደረጃ ጠንካራ አቅም ያላቸው አዳዲስ ስትራቴጂካዊ ኩባንያዎችን በመገንባት ላይ እንደሚገኝ የተቋሙ ዋና ስራ አስፈጻሚ ብሩክ ታዬ (ዶ/ር) ገለጹ። ዋና ሥራ አስፈጻሚው ብሩክ ታዬ (ዶ/ር) ከፐልስ ኦፍ አፍሪካ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ የተቋሙ የኢንቨስትመንት ስትራቴጂ ከቀደሙት ትውልዶች የተረከባቸውን ሀብቶች በመጠበቅና በማጠናከር ለቀጣዩ ትውልድ አዳዲስ የንግድ ተቋማትን መፍጠርን ያካትታል። አዳዲስ የንግድ ተቋማትን መገንባቱ ኢኮኖሚያዊ ትርፍ ብቻ ሳይሆን ለሀገራዊ የኢኮኖሚ ማንሰራራት አስፈላጊ አቅሞችን በሀገር ውስጥ ለማሳደግ ያለመ ነው ብለዋል። ተቋሙ ካለፈው ትውልድ የተረከበውን ሀብት አበልጽጎና አሳድጎ ለቀጣዩ ትውልድ ለማስተላለፍ እንደ ድልድይ እያገለገለ መሆኑንም ገልጸዋል። የኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ የኢትዮ ቴሌኮም፣ ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ እና የኢትዮጵያ ባህር ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ አገልግሎትን የመሳሰሉ ግዙፍ ተቋማት በሥራቸው እንደሚገኙ አስታውሰዋል። እነዚህን ከፍተኛ ገቢ የሚያስገኙ ተቋማት በአጠቃላይ በመያዙም ተቋሙ በአህጉሪቱ በሚገኙ የመንግሥት የሀብት ፈንዶች መካከል ልዩና የላቀ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ አስገንዝበዋል። የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ በቀጣዮቹ 5 እስከ 10 ዓመታት የኢንቨስትመንት ሥራዎቹን ከኢትዮጵያ ባለፈ በአፍሪካ ሀገራት ለማስፋፋት ማቀዱንም ዋና ስራ አስፈጻሚው ጠቁመዋል። በአሁኑ ወቅት በልዩ ልዩ ዘርፎች ለሚያጋጥሙ ፈተናዎች መፍትሔ መስጠት የሚያስችሉ ወደ 29 የሚጠጉ የተለያዩ የኢንቨስትመንት ሥራዎችን መሥርቶ በእንቅስቃሴ ላይ እንደሚገኝ ገልጸዋል። ይህም አዲስና አቅም ያላቸው ትላልቅ ኩባንያዎችን በማፍራት የሀገሪቱን የኢኮኖሚ ዕድገትና ተጠቃሚነት በዘላቂነት ለማረጋገጥ እንደሚያስችል አስገንዝበዋል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 20/2019 (ኢዜአ)፦ ኢትዮጵያ እና ጃፓን የኢትዮጵያን የሩዝ ልማት ዘመናዊ ለማድረግ እና የግብርና ማሽኖች ድጋፍ ለማድረግ የሚያስችል የ360 ሚሊዮን የጃፓን የን (በግምት 375 ሚሊዮን ብር) የድጋፍ ስምምነት ተፈራረሙ። የድጋፍ ስምምነቱን የተፈራረሙት የገንዘብ ሚኒስትር አህመድ ሽዴ፣ በጃፓን መንግስት በኩል የተወከሉት አምባሳደር ሺባታ ሂሮኖሪ እና የጃፓን ዓለም አቀፍ የትብብር ኤጀንሲ (ጃይካ) የኢትዮጵያ ቢሮ ዋና ተወካይ ሂሮዩኪ ያኩሺ ናቸው። ይህ የድጋፍ ፈንድ የእህል መውቂያ ማሽኖች፣ ትራክተሮችን፣ የሩዝ ማቀነባበሪያ ማሽኖችን እና ለመሬት ዝግጅት የሚሆኑ መሳሪያዎችን ጨምሮ አስፈላጊ የግብርና ማሽነሪዎችን ለማቅረብ ይውላል።   ማሽነሪዎቹ የቅድመ-እርሻ ዝግጅትን፣ የምርት መሰብሰብን እና ማቀነባበርን በአግባቡ ለማከናወን፣ የሰብሉን ጥራት ከፍ ለማድረግ እንዲሁም ድህረ ምርት ብክነትን ለመቀነስ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያበረክታሉ። የገንዘብ ሚኒስትር አህመድ ሽዴ፣ ግብርና ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ እድገት፣ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እና የገጠር አካባቢዎችን የኑሮ ሁኔታ ለማሻሻል ቁልፍ ሚና እንዳለው ገልጸዋል። የመንግስት ዋና ትኩረት ምርታማነትን ማሳደግ፣ የአርሶ አደሩን ኑሮ ማሻሻል እና ዘመናዊና በቴክኖሎጂ የታገዘ ግብርናን እውን ማድረግ መሆኑንም አንስተዋል። ሚኒስትሩ አያይዘውም በሩዝ ምርት ሰንሰለት ውስጥ የሜካናይዜሽን ስራዎችን በማሻሻል ምርታማነትን ከፍ ለማድረግ፣ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ፣ የአርሶ አደሩን ገቢ ለማሻሻል እና ከውጭ የሚገባውን ምርት ጥገኝነት ለመቀነስ ይሰራል ብለዋል።   የጃፓን መንግስት እና ህዝብ ላደረጉት የገንዘብ ድጋፍ እንዲሁም ላላቸው የረጅም ዘመናት አጋርነት ምስጋናቸውን አቅርበዋል። በተጨማሪም የጃፓን ዓለም አቀፍ የትብብር ኤጀንሲ (ጃይካ) ለኢትዮጵያ የግብርና ልማት እያደረገ ላለው ቀጣይነት ያለው ድጋፍ አድናቆታቸውን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ እና ጃፓ ስምምነቱን ውጤታማ በሆነ መልኩ ለመተግበር ያላቸውን ቁርጠኝነት አረጋግጠዋል። ይህ ስምምነት ሁለቱ ሀገራት ያላቸውን ትብብር የበለጠ ለማጠናከር፣ የኢትዮጵያን የግብርና ትራንስፎርሜሽን፣ ዘላቂ ልማት እና ሁሉን አቀፍ ዕድገት እውን ለማድረግ ያላቸውን የጋራ ቁርጠኝነት የሚያሳይ መሆኑን ኢዜአ ከገንዘብ ሚኒስቴር ያገኘው መረጃ ያመለክታል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 20/2019 (ኢዜአ)፦የላሙ የነዳጅ ማጣሪያ ጣቢያ ግንባታ ከኬንያ የተሻገረና የጎላ ቀጣናዊ ፋይዳ ያለው መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ገለፁ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በኬንያ ላሙ በተካሄደው የነዳጅ ማጣሪያ ጣቢያ መሠረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ-ሥርዓት ላይ ተገኝተው ንግግር አድርገዋል። በዚህ ወቅት እንዳሉት የላሙ ፕሮጀክት ለረጅም ጊዜ በውጭ ሀገራት ሲጣራ የነበረ ነዳጅ ምክንያት ይከሰት የነበረውን የዓለም አቀፍ ገበያ መዋዠቅ ተጋላጭነት የሚቀንስና በምስራቅ አፍሪካ ከፍተኛ አቅም የሚፈጥር መሆኑን ተናግረዋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ከተሞችና ኢንዱስትሪዎች እያደጉ በመምጣታቸው የነዳጅ ፍላጎት እየጨመረ እንደሚገኝም ጠቁመዋል።   ፕሮጀክቱ ሲጠናቀቅ ቀጣናዊ የነዳጅ ምንጭ በመሆን የአቅርቦት አማራጭን እንደሚያሰፋ፤ለንግድና ኢንቨስትመንትም አዳዲስ እድሎችን እንደሚፈጥር ተናግረዋል። የላሙ ነዳጅ ማጣሪያ በላፕሰት ልማት ኮሪደር ውስጥ የሚገኝ በመሆኑ የነዳጅ ማጣራቱን ከቀጣናዊ ገበያዎች ጋር ይበልጥ የሚያገናኝ ከመሆኑም በላይ ተዛማጅ ኢንዱስትሪዎች እንዲስፋፉ ያደርጋል ነው ያሉት። በተጨማሪም በሲሚንቶ፣ማዳበሪያና ነዳጅ ዘርፍ ልምድ ያላቸው የአፍሪካ የኢንዱስትሪ ባለሀብቶች ልምዳቸውን ወደ ላሙ ማምጣታቸው ለፕሮጀክቱ ስኬት ትልቅ ክብደት እንደሚሰጠው ጠቁመዋል።   ጠቅላይ ሚኒስትሩ አክለውም ወጣት አፍሪካውያን የእነዚህ መሰል ፕሮጀክቶች ተመልካች ብቻ ሳይሆኑ መሐንዲሶች፣ ቴክኒሻኖች፣ሥራ ፈጣሪዎችና መሪዎች መሆን እንዳለባቸው አሳስበዋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር) የነዳጅ ማጣሪያ ጣቢያ ፕሮጀክትም ከኬንያ የተሻገረ ኢትዮጵያ ጨምሮ ቀጣናዊ ፋይዳው የጎላ ነው ብለዋል።

ኢትዮጵያ- ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ ፤ታላቅ ርዕይ በኢትዮጵያ የተገኘውና በዓለም ላይ የተስፋፋው ቡና ተቆልቶና ተፈጭቶ በብዛት የሚጠጣ ተፈለጊና ተወዳጅ ምርት በመሆን የዓለምን ገበያ ተቆጣጥሮት ይገኛል። በተለይም በማደግ ላይ ባሉ አገሮችም እስከ 25 ሚሊዮን የሚደርሱ የአርሶ አደሮች የዓለምን 80 በመቶ ቡና እንደሚያመርቱ መረጃዎች ይጠቁማሉ። በዚህ ረገድ ኢትዮጵያን ጨምሮ ብራዚል፣ ቪትናም እና ኮሎምቢያ ተጠቃሽ አገሮች ሲሆኑ ሌሎችም ይጠቀሳሉ። በመሆኑም የቡናን ዓለም አቀፍ ግብይትና ተፈላጊነት እንዲሁም የተጠቃሚዎች ብዛት መሰረት በማድረግ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ በአውሮፓዊያኑ አቆጣጠር ጥቅምት 1 የዓለም የቡና ቀን አድርጎ ሰይሞታል። በዚሁ መሰረትም የመጀመሪያው የዓለም የቡና ቀን እ.ኤ.አ ከጥቅምት 1 ቀን 2015 ጀምሮ በመከበር ላይ መሆኑን መረጃዎች ይጠቁማሉ። ቡና ለኢትዮጵያዊያን የገቢ ምንጭ ብሎም የባህል መገለጫ፣ የእንግዳ መቀበያ፣ የአብሮነት ማሳያ፣ የማኅበራዊ ትስስርና የውይይት መድረክም ነው። የኢትዮጵያ ቡና በልዩ ልዩ የጣዕም የሚገለጽና በእጅጉም ተፈላጊ ምርት በመሆኑ በተለይም በአርሶ አደሮች ህይወትና አጠቃላይ በኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ላይ ወሳኝ ድርሻ አለው። በአንዳንድ አካባቢዎች ቡና ተፈልቶ ከአንድ እስከ ሶስተኛ ዙር የመጠጣት ልምድም አለ። ምንም እንኳን አጠራራቸውና ከእያንዳንዱ ዙር ጋር የሚያያዙ ትርጓሜዎች በአካባቢው ባህል መሠረት የሚለያይ ቢሆንም የመጀመሪያው “አቦል”፣ ሁለተኛው “ቶና” እንዲሁም ሶስተኛው “በረካ” እየተባለ ይጠራል። የዚህ የቡና ስነ ስርአት ዋነኛ ዓላማ በተደጋጋሚ መጠጣት ሳይሆን በአንድነት መቆየትን፣ ለሌላው ጊዜ መስጠትንና የማኅበረሰብ ትስስርን የሚያጠናክሩ የባህል ምልክቶች ናቸው። ከቡናው ጋር የሚቀርብ (የቡና ቁርስ) እንደየ ሁኔታው ፋንዲሻ፣ ቆሎ፣ ዳቦ ወይም ሌሎች ቀለል ያሉ ምግቦች የሚቀርቡ ሲሆን እጣን አጭሶ በመመራረቅ የሚጠጣም ይሆናል። በዘመናዊው ዓለም ቡና የንግድ፣ የሥራና የመዝናኛ አካል ሆኗል። በቡና ቤቶች፣ በሥራ ቦታዎችና በዘመናዊ የቡና ማቅረቢያ ሥፍራዎች ሰዎች ይገናኛሉ። ሆኖም በኢትዮጵያ ባህላዊ የቡና ሥነ ሥርዓት ውስጥ ያለው ልዩ ትርጉም ከጣዕምና ከንግድ በላይ ይዘልቃል። ከቤት እስከ ጎረቤት ፤ ከታሪክ እስከ ትውልድ የቆየ ትስስር ያለው የኢትዮጵያን ልዩ መገለጫ ባህል ነው። የቡና ባህላዊ ሥነ ሥርዓትን በማስተዋወቅ እንዲሁም የቡና ታሪክን ከተፈጥሮ ሃብት ጋር አጣምሮ በማሳየት የሀገሪቱን ባህላዊ ቅርስ ለዓለም ማስተዋወቅ ያስፈልጋል። የኢትዮጵያ ቡና የባህል ይዘቱ እንዳለ ሆኖ ለሀገሪቷ ከፍተኛ የገቢ ምንጭ በመሆን ለእድገትና ማንሰራራት ሁነኛ መሰረት እየሆነ ይገኛል። የዘንድሮው ዓለም አቀፍ የቡና ቀን የቡና ዘርፍ ለዘላቂ ልማት የሚኖረውን አስተዋጽኦ በማድረግ “ቡና የዘላቂ መፍትሄ አካል” በሚል መሪ ሃሳብ በዓለም አቀፍ ደረጃ በነገው እለት የሚከበር ይሆናል።