ሞስኮ፣ጥቅምት 19(2019(ኢዜአ)፦የሩሲያና አፍሪካን ሁሉንአቀፍ ትብብር በተሻለ መልኩ ለማስቀጠል ተስማምተናል ሲሉ ቭላዲሚር ፑቲን ገለጹ። የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላዲሚር ፑቲን እና የቡሩንዲ ፕሬዝዳንት እና የአፍሪካ ሕብረት የወቅቱ ሊቀመንበር ኤቨረስት ኑዳዪሺሚዬ የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤ ማጠቃለያ መድረክን አስመልክቶ የጋራ መግለጫ ሰጥተዋል። በመግለጫው ላይ የሩሲያው ፕሬዝዳንት ቭላዲሚር ፑቲን እንዳሉት ሩሲያ ከአፍሪካ ሀገራት ጋር ያላትን የትብብር መስኮች ለማጠናከር ዝግጁ ናት። ሩሲያ እና የአፍሪካ ሀገራት ተለዋዋጭ በሆነው ዓለም አቀፍ ሁኔታ ውስጥ ትብብራቸውን ለማስፋት፣የሚገጥሙ እንቅፋቶችን በጋራ ለማስወገድ እና የገቢ ንግድን ለማሳደግ እንደሚፈልጉ ነው የገለጹት። ሦስተኛው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤም ትብብሩን የበለጠ ለማጠናከር አዲስ ምዕራፍ መክፈቱን ገልፀው ፣ሩሲያ የአህጉሪቱ የልማት ስኬቶች አካል መሆን ትሻለች ነው ያሉት። አፍሪካ በትልቅ መነቃቃት ላይ የምትገኘ ብቻ ሳትሆን ተጨባጭ በሆነ ፈጣን ኢኮኖሚያዊ እድገት ላይ ያለች በመሆኑ ሩሲያ በጋራ ጥቅም ላይ በተመሠረተ አግባብ በተለያዩ ዘርፎች የመሳተፍ ፍላጎት አላት። ሦስተኛው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤም ለባለብዙ ወገን ትብብር እና ለጋራ ብልጽግና ያለውን እያደገ የመጣ ቁርጠኝነት ማንፀባረቁን ጠቁመዋል። አፍሪካ በዓለም ኢኮኖሚና ፖለቲካ ውስጥ ትልቅ ሚና መጫወት እንደምትችል በመግለጽ፣ለዚህ ደግሞ በዓለም አቀፍ ተቋማት ውስጥ ያላትን ውክልና ማሳደግ ተገቢ ነው ብለዋል። ይህም ተሳትፎ የራሷን የልማት አቅጣጫ በራሷ የመወሰን አቅሟን የሚያጠናክር ነው ያሉ ሲሆን የፀጥታው ምክር ቤት በስምምነት ላይ በተመሠረተ ሁኔታ ሊሻሻል ይገባል። በአፍሪካና በሩሲያ መካከል ያለው የንግድ እየጨመረ መምጣቱን በመጥቀስ፣ትብብሩ በጥሬ ዕቃ ልውውጥ ብቻ ሳይገደብ በአካባቢያዊ ምርት እድገት፣በቴክኖሎጂ ሽግግርና በሥራ ዕድል ፈጠራ ላይ እንዲያተኩር ይደረጋል። በተጨማሪም በኃይል፣በመሠረተ ልማት፣በዲጂታል ቴክኖሎጂና በሌሎች የልማት ዘርፎች ላይ የሁለቱን ወገኖች ግንኙነት ይበልጥ እናጠናክራለን ብለዋል። የምግብ ዋስትና ለአፍሪካ ሀገራት የኢኮኖሚ ነፃነትና ዘላቂ የልማት እድገት ወሳኝ ጉዳይ ነው ያሉት ፑቲን ፣በዚህ ዘርፍ የአህጉሪቱን የምርት አቅም ለማሳደግ ሩሲያ ቁርጠኛ ነች። ሦስተኛው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባዔም እያደገ የመጣውን አጋርነት በሚያንፀባርቅ መልኩ በስኬት ተጠናቋል ብለዋል።

. የኢትዮጵያና የሩሲያ ወዳጅነት ከአንድ ክፍለ ዘመን በላይ የዘለቀ በመሆኑ፣ ከአድዋ ጦርነት በኋላ የሩሲያ ቀይ መስቀል ያደረገውን የሕክምና እገዛና የመጽሐፍ ትርጉም አርአያ በማድረግ የአሁኑም ስምምነቶች ወደ ተጨባጭ ውጤት መለወጥ አለባቸው። . የኢትዮጵያ የልማት ጉዞ መነሻ ሉዓላዊነትና የራስን የመወሰን አቅም ማሳደግ ሲሆን፣ የሀገራት በምርትና ሳይንስ በጋራ ማደግ ሙሉ ጥንካሬን ይፈጥራል። . የዜጎችን የምግብ ዋስትና ማረጋገጥና ዘላቂ የግብርና ኢኮኖሚ መገንባት ቅድሚያ የሚሰጠው ተግባር በመሆኑ፣ ከሩሲያ ጋር የሚደረገው ትብብር በግብርና ማሽነሪዎች አቅርቦትና ምርት ማቀናበሪያ ኢንዱስትሪዎች ላይ ያተኩራል። . የኃይል አማራጭን ለማበልጸግ ከሩሲያ ጋር በመተባበር የመጀመሪያውን የኑክሌር ኃይል ማመንጫ የመገንባት ሥራ እየተከናወነ ይገኛል፤ ይህም የዓለም አቀፍ የኒውክሌር ኤጀንሲን መስፈርት የተከተለና የምግብ ብክነትን ለመቀነስ እንዲሁም የካንሰር ሕክምናን ለማስፋፋት ይውላል። . የአፍሪካ ተመራማሪዎች በራሳቸው ቋንቋ መሣሪያዎችን መፍጠር አለባቸው፤ በአዳማ ከተማ እየተገነባ ባለው የአርቲፊሻል ኢንቴሊጀንስ ዩኒቨርሲቲም የሩሲያ ተቋማት አብረው እንዲሰሩ ጥሪ ቀርቧል። . የሩሲያ ኩባንያዎች በአፍሪካ ነፃ የንግድ ቀጣና (AfCFTA) ማዕቀፍ በኢትዮጵያ ልዩ የኢኮኖሚ ቀጠናዎች ውስጥ በመድኃኒትና ማሽነሪ ዘርፍ የጋራ ኩባንያዎችን መመስረት ይኖርባቸዋል። . በሁለቱ ሀገራት መካከል የሚከናወኑ የንግድና ኢኮኖሚ ልውውጦችን ይበልጥ ቀላል፣ ፈጣንና አነስተኛ ወጪ የሚያስወጡ ለማድረግ የክፍያ መስመሮችን (Payment channels) ማቀናጀት ይገባል። . የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) መሣሪያዎች የአፍሪካውያንን መረጃ እንዴት ጥቅም ላይ እንደሚያውሉ የሀገሪቱ ተቋማት ራሳቸው የመወሰን መብት ሊኖራቸው ይገባል። .በዩኒቨርሲቲዎችና በምርምር ተቋማት የሚመነጩ አዳዲስ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ፈጠራዎች በወረቀት ላይ ሳይቀሩ በቀጥታ ወደ ሀገር ውስጥ ምርት፣ ኢንዱስትሪ እና ንግድ ውጤቶች መቀየር ይኖርባቸዋል። . በሚቀጥለው ጊዜ የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤ ወደ አፍሪካ ሲመጣ የአፍሪካ ህብረት መዲና የሆነችው አዲስ አበባ ለማስተናገድ ዝግጁ ናት።

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ፍርድ ቤት ዘመናዊ የቴክኖሎጂ ችሎት በተሞክሮነት የሚወሰድ ተምሳሌታዊ አሰራር መሆኑን የታንዛኒያ የካፒታል ገበያ ፍርድ ቤት ልዑካን ቡድን አባላት ገለጹ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብና ታላቅ ርዕይ ከትናንት ጥቅምት 18 ጀምሮ በአዲስ አበባ መካሄድ የጀመረው የኢትዮጵያ እና ታንዛኒያ የካፒታል ገበያ ፍርድ ቤቶች የልምድ ልውውጥ መድረክ ዛሬም ቀጥሎ ውሏል። የታንዛኒያ የካፒታል ገበያ ፍርድ ቤት ልዑካን ቡድን አባላትም የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ አስተዳደር ፍርድ ቤት፣ የኢትዮጵያ ስቶክ ገበያ እና የኢትዮጵያ ምርት ገበያን ጎብኝተዋል።   የታንዛኒያ የካፒታል ገበያ ፍርድ ቤት ሊቀመንበር ኔሚ ኪለካጄንጋ (ዶ/ር) ለኢዜአ እንዳሉት፤ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ አስተዳደር ፍርድ ቤት በቴክኖሎጂ የታገዘ አስደናቂ ሥራ እየሠራ ነው። በተቋማቱ ጉብኝት ያገኙትን ልምድና ተሞክሮም በታንዛኒያ በመተግበር ዘመናዊና ስሉጥ አሠራር ሥርዓት ለመዘርጋት እንደሚያግዛቸው ገልጸዋል። በተለይም የሰው ሠራሽ አስተውሎት የቴክኖሎጂ አጠቃቀም ልህቀት የፋይናንስ ዘርፍ የአቤቱታ ጉዳዮችን አፋጣኝና ግልጽ ምላሽ ለመስጠት እንደሚረዳ አስረድተዋል።   የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ አስተዳደር ፍርድ ቤት፣ የኢትዮጵያ ስቶክ ገበያ እና የኢትዮጵያ ምርት ገበያ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ አሠራርም ልምድና ተሞክሮ የቀሰሙበት መሆኑን ተናግረዋል። የኢትዮጵያ አጠቃላይ የዲጂታል ሽግግርም አፍሪካውያንን ዘመናዊ የኢኮኖሚ ሥርዓት ለማሳለጥ በአርዓያነት የሚወሰድ አሠራር መሆኑን አብራርተዋል። በቀጣይም የአፍሪካን የዲጂታል ኢኮኖሚ ሽግግር በማሳለጥ መልኩ በታንዛኒያ ተግባራዊ ለማድረግ በትኩረት እንደሚሠራ አንስተዋል።   የታንዛኒያ የካፒታል ገበያ ፍርድ ቤት የሕግ ባለሙያ ኤልያድ ኢ-መንደም በበኩላቸው፤ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ አስተዳደራዊ ፍርድ ቤት የቴክኖሎጂ ችሎት ተምሳሌታዊ ነው ብለዋል። ይህም ለፋይናንስ አለመግባባት ችሎቶች አፋጣኝ ምላሽ የሚሰጥና ታንዛኒያም በተሞክሮነት የምትቀስመው አርዓያነት ያለው ተግባር መሆኑን ገልጸዋል።

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦የኢትዮጵያ መንግሥት የቦንድ ሽያጭ የዋጋ ንረትና የኑሮ ውድነትን በመቆጣጠር የበጀት ጉድለትን መሸፈን የሚያስችል ውጤታማ አቅም የሚፈጥር መሆኑን የምጣኔ ሃብት ምሁራን ገለጹ። ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ፤ ታላቅ ርዕይ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ ትምህርት ክፍል መምህርና የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ማኅበር ፕሬዝዳንት ፕሮፌሰር ጣሰው ወልደሃና እንዳሉት፤ የቦንድ ሽያጭ መንግሥታት የዋጋ ግሽበትና ተያያዥ የኑሮ ጫናን ለመከላከል ከባንክ ብድር ከመውሰድ ይልቅ የቦንድ ሽያጭ በማካሄድ ክፍተቶችን ለማቃለል የሚጠቀሙበት አማራጭ መንገድ መሆኑን ተናግረዋል። የቦንድ ሽያጩም ግለሰቦች ገንዘባቸውን ወደ መንግሥት በማስተላለፍ መንግሥትም የተላለፈውን ገንዘብ ልማትን በማሳለጥ የበጀት ጉድለቶችን መሙላት የሚችልበት ሥርዓት መሆኑን አንስተዋል። የቦንድ ሽያጭ የአሰራር ሥርዓቱም በኢኮኖሚ ውስጥ ከፍተኛ የገንዘብ መረጨትን በመግታት የዋጋ ግሽበትንና የዜጎችን የኑሮ ጫና በመቀነስ ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው አብራርተዋል። የአሰራር ሥርዓቱም የዋጋ ንረትንና የኑሮ ውድነትን በማረጋጋት ከፍተኛ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ ያለው ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ተሞክሮ መሆኑን አስረድተዋል። የበርካታ ሀገራት መንግሥታትም የበጀት ጉድለታቸውን በቦንድ ሽያጭ በመሸፈን የዜጎቻቸውን ልማትና መሻት እንደሚያሳልጡ ገልጸዋል። የኢትዮጵያ መንግሥትም ያለተጨማሪ ብድር የዋጋ ንረትንና የኑሮ ውድነትን በማረጋጋት የበጀት ጉድለትን ለመሙላት የከፈተው የቦንድ ሽያጭ የሚበረታታ መሆኑን ተናግረዋል። ይህም ዜጎች በዋጋ ንረትና በኑሮ ውድነት እንዳይጎዱ በማድረግ የልማት ሥራዎችን ለማፋጠን ከፍተኛ ጠቀሜታ እንደሚኖረው አስረድተዋል።   የኮተቤ ትምህርት ዩኒቨርሲቲ መምህር ረዳት ፕሮፌሰር ሙሴ በየነ በበኩላቸው፤ የመንግሥት የቦንድ ሽያጭ የዋጋ ንረትና የኑሮ ውድነትን ለመቆጣጠር ከፍተኛ ጠቀሜታ አለው ብለዋል። የበለጸጉ ሀገራት ጭምር የበጀት ጉድለታቸውን በቦንድ ሽያጭ የሚሸፍኑበት ውጤታማ ዓለም አቀፍ አሰራር መሆኑንም አስታውቀዋል። ለቦንድ ሽያጭ ውጤታማነትም የካፒታል ገበያ ወሳኝ ነው ያሉት ምሁሩ፤ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያም የመንግሥትን የቦንድ ሽያጭ ውጤታማነት ለማላቅ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወት አመልክተዋል። የኢትዮጵያ መንግሥት የቦንድ ሽያጭም የዋጋ ንረትንና የኑሮ ውድነትን ለመቆጣጠር በቂ ገንዘብ በእጁ በማስገባት በመሰረታዊ ሸቀጦች ላይ ድጎማ ለማድረግ የሚያስችለው መሆኑን አስረድተዋል።

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦ የባሕር ዳር ከተማ የተሰናሰለ የሐይቅ ዳርቻ ክትመትና የመሰረተ ልማት ሥርዓት ኢትዮጵያ በሁሉም መስክ ለአፍሪካ ተምሳሌት የሆነ ዕድገት እያመጣች መሆኑን እንደሚያሳይ የ12ኛው የጣና ፎረም ተሳታፊዎች ገለጹ። ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ፤ ታላቅ ርዕይ 12ኛው የጣና ፎረም "በአፍሪካ የሰላም መንገዶች፣ የኢኮኖሚ ሉዓላዊነትና የጂኦ ፖለቲካ ለውጥ" በሚል መሪ ሃሳብ ከጥቅምት 13 እስከ 15 ቀን 2019 ዓ.ም ድረስ በውቢቷ ባሕር ዳር ተካሂዶ በስኬት ተጠናቋል። የአፍሪካ ሀገራት የአሁንና የቀድሞ መሪዎች፣ ምሁራን፣ ፖሊሲ አውጭዎች በጣና ፎረም ላይ ታድመዋል፤ የባሕር ዳርን የክትመት ሽግግርም አድንቀዋል።   በናይጀሪያ የኦባፌሚ አዎሎዎ ዩኒቨርሲቲ የዓለም አቀፍ ግንኙነት ፕሮፌሰር ቻርለስ ዑኬጄ ለኢዜአ እንዳሉት፤ ባሕር ዳር በተደጋጋሚ ብትጎበኝም ከተማዋ ሁል ጊዜም መንፈስን የምታድስ ከተማ ናት። የባሕር ዳር ከተማ በአውሮፕላን ጣቢያ፣ በትልልቅ የኪነ-ሕንጻና ማራኪ መሰረተ ልማቶች ግንባታ ከፍተኛ ጥራት ባለው የክትመት መሰረተ ልማት ሽግግር ላይ መሆኗን ገልጸዋል። የጣና ዳር ፈርጧ ባሕር ዳር አስደናቂ የመሰረተ ልማት ግንባታና የክትመት ሽግግርም የሰው ልጆችን የዕድገት መሻት የሚገልጡ ተግባራት መሆናቸውን ተናግረዋል። በውቢቷ ባሕር ዳር በየዓመቱ በአፍሪካ ሰላምና ደኅንነት ዙሪያ የሚመክር የጣና ፎረም የአህጉሪቱ ትልቁ መድረክ በመሆኑ የከተማዋን ዓለም አቀፍ ገጽታ ለማጉላት ጉልህ አስተዋጽኦ እንዳለው አንስተዋል። የአፍሪካ የአየር ንብረት ፎረም ሰብሳቢ ፕሮፌሰር ጆርጅ ንዋንግው በበኩላቸው፤ ከአዲስ አበባ በመቀጠል ባሕር ዳር ስመጣ የመጀመሪያዬ ነው፤ ከተማዋም ማራኪና አስደናቂ ገጽታ የተላበሰች ናት ብለዋል።   የባሕር ዳር ከተማን ውበትና አስደናቂነት ከዚህ ቀደም እንደማያውቁ በመጠቆም፤ የከተማዋ ሕዝብ ሞቅ ያለ የእንግዳ ተቀባይነት ባሕልም ልብን የሚገዛ መሆኑን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ በአዲስ አበባና ሌሎች ከተሞቿ ያመጣችው አስደናቂ ለውጥ ባሕር ዳርን ጨምሮ በሌሎች አካባቢዎች ምቹ የቱሪዝም መዳረሻ መፍጠሩን አንስተዋል። የባሕር ዳር ከተማን ጨምሮ የኢትዮጵያን የቱሪዝም ጸጋዎች በሚገባ በማስተዋወቅ የዘርፉን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ማላቅ እንደሚያስፈልግ አንስተዋል። ባሕር ዳር የሐይቅ ዳርቻ የክትመት ሥልጣኔን አጣጥማ የያዘች ናት ያሉት ደግሞ በአፍሪካ የደኅንነት ጥናት ኢንስቲትዩት የምሥራቅ አፍሪካ ቀጣናዊ ዳይሬክተር ፖል ሲሞን ሃንዲ (ዶ/ር) ናቸው።   የባሕር ዳር ከተማ ከተጎናጸፈችው አስደናቂ የሐይቅ ዳር ውበትና የመሰረተ ልማት ባሻገርም ጣፋጭ ዓሳ የሚመረትባት ዐይነ ግቡ ከተማ መሆኗን ገልጸዋል። የባሕር ዳር ከተማ ፈጣን ዕድገትና የክትመት ሥልጣኔም ኢትዮጵያ በሁሉም መስክ ለአፍሪካ ተምሳሌት የሆነ ዕድገት ያመጣች መሆኗን እንደሚያሳይ አመላክተዋል።

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦ኢትዮጵያ ለዘላቂ ብልጽግናዋ እና ለሀገራዊ እድገቷ መሰረት በሆኑ ሶስት ቁልፍ ምሰሶዎች ላይ ትኩረት አድርጋ እየሰራች ትገኛለች ሲሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) ገለጹ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ(ዶ/ር) በማኅበራዊ ትስስር ገጻቸው ባስተላለፉት መልእክት፦በሞስኮ እየተካሄደ በሚገኘው 3ኛው የሩሲያ-አፍሪካ ጉባኤ ላይ በመገኘት መልዕክቴን ማስተላለፍ በመቻሌ ታላቅ ደስታ ይሰማኛል ብለዋል።   በዚህ ታሪካዊ መድረክ የምናሳልፋቸው ውሳኔዎች ተጨባጭ ውጤት እንዲያስመዘግቡ የጋራ ቁርጠኝነት እና ትብብር እጅግ አስፈላጊ ነው ሲሉም ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ለዘላቂ ብልጽግናዋ እና ለሀገራዊ እድገቷ መሰረት በሆኑ ሶስት ቁልፍ ምሰሶዎች ላይ ትኩረት አድርጋ እየሰራች ትገኛለች ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ እነዚህም በምግብ ዋስትና እና ምርታማነት፣ በአስተማማኝ የኃይል አቅርቦት፣ እንዲሁም በክህሎት እና በዕውቀት ሽግግር ላይ የሚከናወኑ ተግባራት መሆናቸውን አብራርተዋል። የኢትዮጵያ እና የሩሲያ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ከአንድ ክፍለ ዘመን በላይ ያስቆጠረ፣ በመከባበር እና በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የጸና ታሪካዊ ወዳጅነት መሆኑንም አንስተዋል።   ይህንን ወዳጅነት ይበልጥ ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር ከሩሲያ ጋር በጋራ በመሆን ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የኒውክሊየር ኃይል ማመንጫ ለመገንባት የሚያስችሉ ተግባራትን በቁርጠኝነት እያከናወንን እንገኛለን ብለዋል። ይህ ስትራቴጂካዊ ትብብር የኃይል አማራጮቻችንን ከማስፋት ባለፈ የሀገራችንን የብልጽግና ጉዞ በእጅጉ የሚያፋጥን እንዲሁም የሁለቱን ሀገራት ትስስር ከምንጊዜውም በላይ የሚያጠናክር ይሆናል ሲሉም ገልጸዋል።

ጎንደር፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦ በሰሜን ጎንደር ዞን በተያዘው የበጋ ወራት 11 ሺህ ሄክታር መሬት በመስኖ ለማልማት ተግባራዊ ሥራ መጀመሩን የዞኑ ግብርና መምሪያ አስታወቀ። በመምሪያው የአትክልትና ፍራፍሬ የመስኖ አጠቃቀም ቡድን መሪ አቶ ተክለማርያም ገብረሥላሴ ለኢዜአ እንደገለጹት፣ በዞኑ ካለፉት ዓመታት ከታየው ተሞክሮ በመነሳት የበጋ መስኖ ልማት በስፋት ይከናወናል። በዚህም በተያዘው የበጋ ወቅት በመስኖ ልማት በአጠቃላይ 11 ሺህ 256 ሄክታር መሬት በተለያዩ ሰብሎች በማልማት የአርሶ አደሩን ገቢ ለማሳደግ ታቅዶ ወደተግባር መገባቱን ገልጸዋል። አጠቃላይ በዘር ከሚሸፈነው መሬት 3 ሺህ ሔክታር የሚሆነውን በበጋ ስንዴ ልማት በመሸፈን ከ96 ሺህ ኩንታል በላይ የስንዴ ምርት ለመሰብሰብ ታቅዶ ወደ ሥራ መገባቱንም ተናግረዋል። የመስኖ ልማቱን ምርታማነት ለማሳደግም የአፈር ማዳበሪያ፣ ምርጥ ዘርና ሌሎች ግብአቶችን ለአርሶ አደሩ በወቅቱ የማቅረብ ተግባር እየተከናወነ እንደሚገኝም አስረድተዋል። በዞኑ ጃናሞራ ወረዳ የወይና ቀበሌ ነዋሪ አርሶ አደር ታዘበው ፈቃዱ እንዳሉት በመስኖ ልማት ስንዴ ማልማት በመቻላቸው በፊት ሲያገኙት ከነበረው በተሻለ ምርታማ እየሆኑ መምጣታቸውን ተናግረዋል። በተለይም ባለፈው ዓመት በግማሽ ሄክታር መሬታቸው ላይ ስንዴ በኩታ ገጠም በማልማት 14 ኩንታል ምርት በማምረት ተጠቃሚ መሆናቸውን ገልጸዋል። የስንዴ ልማት ከምርቱ በተጨማሪ ተረፈ ምርቱን ለእንስሳት እርባታና ማድለብ ሥራ በማዋል ተጨማሪ ገቢ እንዲያገኙ ያስቻላቸው በመሆኑ ዘንድሮም አጠናክረው እንደሚቀጥሉ ተናግረዋል። ሌላኛው የበየዳ ወረዳ ጃንበሎ ቀበሌ ነዋሪ አርሶ አደር ሙሀባው አስረስ በበኩላቸው ባለፈው ዓመት በመስኖ ስንዴ ልማት ተሳትፈው የተሻለ ምርት ማግኘታቸውን ገልጸዋል። ተደራጅተው በክላስተር ማልማታቸው ሰብልን በጋራ በመንከባከብ ምርታማነታቸውን ከማሳደግ ባለፈ የተሻለ ተጠቃሚ እያደረጋቸው መሆኑንም አመልክተዋል። በሰሜን ጎንደር ዞን በተያዘው የበጋ ወቅት በመስኖ ከሚለማው መሬት ከ360 ሺህ ኩንታል በላይ ምርት ለማምረት ታቅዶ ወደ ሥራ መገባቱ ተመላክቷል።

ሸገር ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦ ጠንካራ ኢኮኖሚ የመገንባት፣ ጥራት ያለው ማህበራዊ አገልግሎት የመስጠት እና የግብርናውን ክፍለ-ኢኮኖሚ የማዘመን ተግባር ተጠናክሮ መቀጠሉን የሸገር ከተማ ከንቲባ ተሾመ አዱኛ (ዶ/ር) ገለጹ። በሸገር ከተማ አስተዳደር በመልካ ኖኖ ክፍለ ከተማ በየደረጃው ያሉ አመራሮችና አርሶ አደሮች በተገኙበት የተለያዩ የግብርና ልማትና የቤተሰብ ብልጽግና ኢንሼቲቮች የመስክ ምልከታ ተደርጓል።   በመስክ ምልከታው የዶሮ እርባታ፣ የገብስና ስንዴ የኩታ ገጠም ልማት፣ የወተት ላም እርባታ፣ የሙዝ ክላስተር እና የተመራጭ የገብስ ዘር ማባዛት ኢንሼቲቮች ተጎብኝተዋል። ከንቲባው በወቅቱ እንዳሉት ከተማ አስተዳደሩ ጠንካራ ኢኮኖሚ የመገንባት፣ ጥራት ያለው ማህበራዊ አገልግሎት የመስጠት እና የግብርናው ክፍለ-ኢኮኖሚን የማዘመን ግቦቹን አጠናክሮ ቀጥሏል። ሸገር ከተማ በጠንካራ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ መሠረት ላይ የተገነባ ዘመናዊ ከተማ የመሆን ራዕዩን እውን እያደረገ ይገኛል ያሉት ከንቲባው፤ ከተማው ከተመሠረተበት ጊዜ አንስቶ ግልጽና ስልታዊ የሆኑ ዕቅዶችን በመቀየስ ሁለንተናዊ የልማት እንቅስቃሴዎችን ሲያከናውን ቆይቷል ብለዋል። በከተማው በተከናወኑ የተለያዩ ሥራዎች የሕዝብን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ውጤቶች መገኘታቸውን የገለጹት ዶክተር ተሾመ፤ በተለይም የግብርና ኢንሼቲቮችንና የቤተሰብ ብልጽግናን ውጤታማ ለማድረግ በዘመናዊ ቴክኖሎጂ ማምረት እና የግብርና ግብአቶችን በወቅቱ ማቅረብ ላይ ትኩረት ተደርጎ እየተሠራ መሆኑንም ተናግረዋል።   እውነተኛ ነፃነትና ዕድገት ሊረጋገጥ የሚችለው በልማት ሥራዎች ላይ በሚደረግ ቁርጠኛ ትኩረት ብቻ መሆኑን ያነሱት ዶክተር ተሾመ አሁንም የጀመርናቸውን የልማት ሥራዎች አጠናክረን መቀጠል ይኖርብናል ብለዋል። ሸገርን ልዩ የሚያደርገው ለግብርናው ክፍለ-ኢኮኖሚ የተሰጠው ትኩረት ሲሆን፤ የሚከናወነው የግብርና ስራም ለሰው ልጅ ህልውና መሠረት፣ ለፋብሪካዎችና ኢንዱስትሪዎች ዋነኛ የግብአት ምንጭ እንዲሆን ተደርጎ መሆኑን አንስተዋል። በከተማው ለአርሶ አደሮች በተሰጡ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥልጠናዎች እና በወቅቱ በቀረቡ የግብርና ግብአቶች ምክንያት፣ ቀደም ሲል በሄክታር ከ35 ኩንታል በታች የነበረውን የምርት መጠን በአሁኑ ወቅት ወደ 47 ኩንታል ለማሳደግ እየተቻለ ነው ብለዋል።   የመልካ ኖኖ ክፍለ ከተማ አስተዳዳሪ አህመዲን እስማኤል በበኩላቸው፤ የመደመር መንግሥት የህብረተሰቡንና የአርሶ አደሩን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥና ጠንካራ ኢኮኖሚ ለመገንባት በተከናወኑ የግብርናና የቤተሰብ ብልጽግና ኢንሼቲቮች በክፍለ ከተማው ውጤት ማስመዝገብ መቻሉን ተናግረዋል።

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፦ የመደመር መንግሥት ለአምራች ኢንዱስትሪው በሰጠው ልዩ ትኩረት ኢትዮጵያን የአፍሪካ የብልፅግና ተምሳሌት ለማድረግና የኢኮኖሚ ሉዓላዊነቷን ለማረጋገጥ የሚያስችሉ ውጤታማ ተግባራት እየተከናወኑ መሆኑን የኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ገለጸ። የመደመር መንግሥት ከውጭ በሚገቡ ምርቶች ላይ ያለውን ጥገኝነት ለመቀነስ እና የሀገሪቱን የንግድ ሚዛን መዛባት በዘላቂነት ለማስተካከል መዋቅራዊ የኢኮኖሚ ለውጥ አካሄዷል። የኢትዮጵያ ታምርት ሀገራዊ ንቅናቄ በተለይ በአምራች ዘርፉ የነበሩ ማነቆዎችን በመፍታት ተኪ ምርትና የወጪ ንግድ እንዲያድግ እያስቻለ ይገኛል። የሀገር ውስጥ አምራቾች በገበያ ላይ ያላቸው የምርት ድርሻ ወደ 45 በመቶ ያደገ ሲሆን፣ የፋብሪካዎች አማካይ የማምረት አቅምም ከነበረበት 47 በመቶ ወደ ከ69 በመቶ በላይ ከፍ ብሏል። የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ሀሰን መሐመድ (ዶ/ር) ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ በመደመር መንግሥት ኢንዱስትሪ የኢትዮጵያ የወደፊት የኢኮኖሚ ሉዓላዊነት እና መዋቅራዊ የኢኮኖሚ ሽግግር እንዲሆን አበክሮ እየሰራ ነው። በኢንዱስትሪው ዘርፍ ከፍተኛ ደረጃ የደረሱ ሀገራት በዓለም አቀፍ ደረጃ ካደጉ ሀገራት መካከል የሚጠቀሱ በመሆኑ ይህንን ተሞክሮ በመውሰድ በዘርፉ ላይ ውጤታማ ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን ነው ያነሱት። የመደመር መንግሥት በዘርፉ አስቻይ ሁኔታዎችን በመፍጠር፣ የቴክኖሎጂ ሽግግር በመፍጠር፣ ምርት እና ምርታማነትን በማሳደግ ኢትዮጵያን የአፍሪካ የብልፅግና ተምሳሌት ለማድረግና ኢኮኖሚያዊ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ እየሰራ ነው ብለዋል። ኢትዮጵያን በተለይ በአምራች ኢንዱስትሪው ዘርፍ የአፍሪካ ማዕከል በማድረግ የቆዳ፣ ጨርቃጨርቅ፣ የምግብ እና መጠጥ፣ የግንባታና ሌሎች ግብአቶችን በብዛት ወደ ውጭ ለመላክ ጥረቶች እየተደረጉ መሆኑንም ገልጸዋል። የማምረቻው ዘርፍ እድገት በ2013 ዓ.ም 4 ነጥብ 8 ከነበረው በ2018 ዓ.ም 15 ነጥብ 8 በመቶ መድረሱን አንስተው ይህንን እድገት በዘላቂነት ለማስቀጠል የተጀመሩ ስራዎች ተጠናክረው ይቀጥላሉ ብለዋል። ለማምረቻው ዘርፍ ልዩ ትኩረት በመስጠት አምራቾች የሚያጋጥማቸውን ማነቆዎች በመፍታትና ለኢንቨስትመንት ምቹ ሁኔታን በመፍጠር ስኬቶች ተመዝግበዋል ብለዋል። የመሬት፣ የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት፣ የግብዓት፣ የብድር እንዲሁም ሌሎች አቅርቦቶች ላይ ከፍተኛ መሻሻሎች መታየታቸውን ለአብነት ጠቅሰዋል። የአምራች ኢንዱስትሪው የገበያ ድርሻም ከ30 በመቶ ወደ 46 ነጥብ 4 በመቶ ማደጉን ገልጸው፤ በሚሊዮን ለሚቆጠሩ ዜጎች የስራ እድል መፈጠሩንም ተናግረዋል። እንደ ሚኒስትር ዴኤታው ገለጻ፤ ከገቢ እና ወጪ ምርት ወደ 32 በመቶ የሚሆነው የትራንስፖርት እና ሎጂስቲክስ ስራዎች በመሆኑ ይህንን ለመቀነስ እየተሰራ ነው። በአንድ መስኮት አገልግሎት እንዲሁም በዘመናዊ ቴክኖሎጂ የታገዙ ቀልጣፋ አገልግሎቶችን በመስጠት ጊዜና ወጪን የመቀነስ ስራዎች እየተከናወኑ ነው ብለዋል። በአምራች ኢንዱስትሪው ዘርፍ ኢንቨስትመንት ላይ ምቹ ከባቢ ሁኔታ በመፍጠር እንዲሁም ማበረታቻዎች ተግባራዊ በመደረጋቸው በዘርፉ የተሰማሩ የሀገር ውስጥና የውጭ ኢንቨስትመንቶች ቁጥር መጨመሩን ጠቅሰዋል። የዩኒቨርሲቲ እና ኢንዱስትሪ ትስስርንም በማጠናከር የሰለጠነ የሰው ሀይል በማፍራት፣ የማምረቻ ዋጋን በመቀነስ እንዲሁም ምርታማነትን በማሻሻል የአገሪቱ ተወዳዳሪነት እያደገ ይገኛል ብለዋል። በሌላ በኩል በሀገር አቀፍ ደረጃ ከሚገኙ 24 ኢንዱስትሪ ፓርኮች መካከል 20ዎቹ ወደ ልዩ ኢኮኖሚ ዞን መቀየራቸውን አንስተዋል። በኢንዱስትሪ ፓርኮቹ በስራ እድል ፈጠራ፣ የተኪ ምርትና ወደ ውጭ መላክ፣ የገበያ ትስስር፣ የምርት ጥራትና ምርታማነት ላይ ተጨባጭ ለውጦች መገኘታቸውን ገልጸዋል።

ሆሳዕና፤ ጥቅምት19/2019(ኢዜአ)፡-በማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል በበጀት ዓመቱ ሩብ ዓመት የህዝብን ተጠቃሚነት ያረጋገጡ ተግባራት መከናወናቸውን የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር የትምጌታ አስራት (ዶ/ር) ገለፁ። የክልሉ መስተዳድር ምክር ቤት ዛሬ በሆሳዕና ከተማ ባካሄደው 50ኛ መደበኛ ስብሰባ በበጀት ዓመቱ የመጀመሪው ሩብ ዓመት የክልሉ መንግስት የዕቅድ አፈፃፀምን ገምግሟል።   ርዕሰ መስተዳድሩ በዚሁ ወቅት እንዳሉት በክልሉ በበጀት ዓመቱ የመጀመሪያው ሩብ ዓመት ህዝብን ተጠቃሚ ያደረጉ ሁለንተናዊ የልማት ሥራዎች ተከናውነዋል። በከተማና በገጠር የመሰረት ልማት ተቋማትን ተደራሽ በማድረግ የማህበረሰቡን ኑሮ የሚያሻሽሉና የሚያዘምኑ ሥራዎች መከናወናቸውን አስታውሰዋል። በኮሪደር ልማት ከተሞችን ለኑሮና ለሥራ ምቹ የማድረግ፤ በገጠር ኮሪደር ልማት ደግሞ የአርሶ አደሩን አኗኗር የማሻሻልና የመለወጥ ተግባራት ውጤት የተገኘባቸው መሆናቸውን አንስተዋል። በግብርናው ዘርፍ አርሶ አደሩ ምርትና ምርታማነቱን እንዲያሳድግ ከበልግና ከመኸር ወቅት በተጨማሪ በበጋ በመስኖ እንዲያለማ መደረጉን ገልጸዋል።   በዚህም የገቢ አቅሙን ለማሳደግና ገበያን ለማረጋጋት ያስቻሉ ሥራዎች በሩብ ዓመቱ መከናወናቸውን ነው የገለጹት። ገቢን አሟጦ በመሰብሰብ በክልሉ የሚከናወኑ የልማት ሥራዎችን በራስ አቅም ለመሸፈን በተያዘው ዕቅድ መሰረት የተከናወኑ ተግባራት አመርቂ ውጤት የተገኘባቸው መሆኑንም ርዕሰ መስተዳድር የትምጌታ (ዶ/ር) ጠቁመዋል። በትምህርት፣ በጤና፣ በሰላምና ጸጥታ ዘርፍ በተሰሩ ሥራዎችም ተጨባጭ ስኬት ለማስመዝገብ መቻሉን ርዕሰ መስተዳድሩ ተናግረዋል። በመደመር መንግሥት አፈጻጸም ከቁጥር ይልቅ መሬት ላይ በተጨባጭ በተመዘገቡ ስኬቶች እንደሚለካ ገልጸው፣ በዚህም በክልሉ ባለፉት ሦስት ወራት የተከናወኑ ተግባራት ውጤታማ መሆናቸውን ገልጸዋል። በክልሉ ሁሉንም አቅም በማሰባሰብ የዜጎችን ኑሮ ለማሻሻል መስራት እንደሚገባ ያመለከቱት ርዕሰ መስተዳድሩ፣ ለዚህም ቅንጅታዊ አሰራር ወሳኝ መሆኑን አስገንዝበዋል።      

ሸገር, ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ):- በሸገር ከተማ በምግብ ራስን የመቻል ዕቅድን ለማሳካት ምርትና ምርታማነትን ለማሳደግ ትኩረት ተሰጥቷል። የሸገር ከተማ በኦሮሚያ ክልል ፈጣን የከተማ ዕድገትና የህዝብ ቁጥር መጨመር ከሚታይባቸው ዋና ዋና አካባቢዎች አንዱ ነው። ከተማው በከፊል የከተማ እና በከፊል የገጠር ባህሪ ያላቸውን አካባቢዎች አካቶ የያዘ በመሆኑ፣ የግብርና ልማትን ከከተማ ዕድገት ጋር አስተሳስሮ መምራት አስፈላጊ ሆኗል።   የህዝቡን የምግብ ፍላጎት በዘላቂነት ለማሟላትና የኑሮ ውድነትን ለማረጋጋት በምግብ ራስን የመቻል አገራዊና ክልላዊ ራዕይ አካል የሆኑ የተለያዩ የግብርና ልማት ኢንሼቲቮች ተዘርግተዋል።   በዛሬው እለትም በከተማው መልካ ኖኖ ክፍለ ከተማ፣ በየደረጃው ያሉ አመራሮችና አርሶ አደሮች በተገኙበት የተለያዩ የግብርና ልማትና የቤተሰብ ብልጽግና ኢንሼቲቮች የመስክ ምልከታ ተደርጓል። በመስክ ምልከታው ላይ የከተማው ከንቲባ ተሾመ አዱኛ(ዶ/ር)፣ በብልጽግና ፓርቲ የሸገር ከተማ ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አለማየሁ ቱሉ፣ እንዲሁም የከተማውና የክፍለ ከተማው አመራሮች ተገኝተዋል።   በመስክ ምልከታው የዶሮ እርባታ፣ የገብስና ስንዴ የኩታ ገጠም ልማት፣ የወተት ላም እርባታ፣ የሙዝ ክላስተር እና የተመራጭ የገብስ ዘር ማባዛት ኢንሼቲቮች ተጎብኝተዋል።  

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ)፦ የሳይበር ደኅንነት የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ መልካም ስምና የደንበኞች እምነት መሰረት መሆኑን የባንኩ ፕሬዝዳንት አቤ ሳኖ ገለጹ። ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ፤ ታላቅ ርዕይ ባንኩ 3ኛውን የሳይበር ደኅንነት ወር ጉባኤውን ማካሄድ ጀምሯል።   በጉባኤው ማስጀመሪያ ላይ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ፕሬዝዳንት አቤ ሳኖ ባስተላለፉት መልዕክት፤ የባንኩ ዋነኛ የአገልግሎት ምርት የሕዝብ እምነት መሆኑን ገልጸዋል። የባንኩን ደንበኞች እምነት አስጠብቆ ለማስቀጠልም የገንዘብና የመረጃ ደኅንነት አስተማማኝነትን በማስጠበቅ ሁሉም አመራርና ሠራተኞች የጋራ ኃላፊነታችንን መወጣት ይኖርብናል ብለዋል። በዲጂታል ዓለም ውስጥ እምነት የደንበኞች ገንዘብና የመረጃ ደኅንነት መጠበቅ ወሳኝ ነው ያሉት የባንኩ ፕሬዝዳንት፤ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ትክክለኛ ግብይቶችም ተግባራዊ ዋስትና መሆኑን ተናግረዋል። የሳይበር ደኅንነትም የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ መልካም ስምና የደንበኞች እምነት መሰረት እንደሆነ አስገንዝበዋል። የሳይበር ደኅንነት አጥቂዎች ከባንኩ የመጡ የሚመስሉ የስልክ ጥሪዎችንና መልዕክቶችን ለደንበኞች በመላክ እንደሚያታልሉ አስገንዝበዋል።   ለአብነትም የደንበኞችን የይለፍ ቃል፣ የአንድ ጊዜ ማረጋገጫ ኮድ (OTP) እና ሌሎች ሚስጥራዊ መረጃዎችን ለማግኘት እንደሚሞክሩም አስረድተዋል። ለዚህም የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ቴክኖሎጂዎችን በሳይበር ደኅንነት በመጠበቅ የደንበኞችን እምነት ማስቀጠል የሚችል ውጤታማ ሥራ እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል። ሁሉም ደንበኞች እኩል የቴክኖሎጂ እውቀትና የሳይበር ደኅንነት ግንዛቤ ስለሌላቸው የግንዛቤ ሥራውን ማጠናከር እንደሚያስፈልግ አመልክተዋል። የባንኩ ሠራተኞች የሳይበር ጥቃት መከላከያ ሰንሰለቱ አካል ናቸው ያሉት አቤ ሳኖ፤ የሳይበር ጥቃቶችም የሰውን ስህተትና የእምነት ግንኙነት ለመፈተን የሚሞከሩ ሙከራዎች መሆናቸውን አስረድተዋል። በዚህም የባንኩ ሠራተኞች የደንበኞችን ገንዘብና ሚስጥራዊ መረጃ መጠበቅ አለፍ ሲልም አጠራጣሪ እንቅስቃሴዎችን ለሚመለከተው አካል ማሳወቅ እንዳለባቸው አስገንዝበዋል። የደንበኞችን ግንዛቤም በየጊዜው በማሳደግ በቀጣይነት ያለው ሥራ መስራት እንደሚስፈልግ አስገንዝበዋል። የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የሳይበር ጥቃቶች ከተፈጸሙ በኋላ ከመመከት ይልቅ ከመፈጸማቸው በፊት ለመለየትና ለመከላከል እየሰራ መሆኑንም ገልጸዋል።   በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የኢንፎርሜሽን ሲስተምስ ምክትል ፕሬዚዳንት አማረ አሰፋ በበኩላቸው፤ የሳይበር ስጋቶችን በመከላከል የደንበኞችን እምነት የሚያጠናክር አስተማማኝ የቴክኖሎጂ ደኅንነት ሥርዓት እየዘረጋ ነው ብለዋል። የንግድ ባንክ የዲጂታል ግብይት ከ92 በመቶ በላይ መድረሱን እና ይህንን ዕድገትም በአስተማማኝ የደኅንነት ሥርዓት በመደገፍ የደንበኞችን መረጃና ገንዘብ በመጠበቅ የደንበኞችን እምነት ለማጠናከር እየተሰራ መሆኑን አስረድተዋል።   የኢትዮጵያን ቁልፍ መሰረተ ልማቶች በመጠበቅ የሳይበር ደኅንነት ስጋቶችን ማክሸፍ የሚያስችል አስተማማኝ አቅም ተፈጥሯል ያሉት ደግሞ በኢንፎርሜሽን መረብ ደኅንነት አስተዳደር የኢንፎርሜሽን አሹራንስ ዘርፍ ተወካይ ጥላሁን እጅጉ (ዶ/ር) ናቸው። ለዚህም በ24/7 የሥራ ቁርጠኝነት በቁልፍ መሰረተ ልማት የሳይበር ደኅንነት ጥበቃ አስተማማኝ የክትትልና ቁጥጥር ሥራ እየተሠራ መሆኑን ገልጸዋል። 3ኛውን የሳይበር ደኅንነት ግንዛቤ ወር ኮንፈረንስ እና አውደ ርዕይ በፋይናንስና በቴክኖሎጂ ዘርፎች የደኅንነት ግንዛቤን፣ ዝግጁነትንና ትብብርን ለማጠናከር ያለመ መሆኑም ተመላክቷል።

ጊምቢ፣ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ) ፡-በምዕራብ ኦሮሚያ ዞን ጉሊሶ ወረዳ በቡና ምርት እየተገኘ ያለውን ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊ ጥቅም እና ስኬት በሻይ ልማትም ለመድገም አበረታች ተግባራት በመከናወን ላይ መሆናቸው ተገለጸ። የጉሊሶ ወረዳ ምክትል ሃላፊና የግብርናና መሬት ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ መንግሥቱ ታደሰ እንደገለጹት፤ መንግሥት ለዘርፉ በሰጠው ትኩረት የሻይ ልማትን በአርሶ አደር ደረጃ በስፋት ለማልማት ወደ ተግባር ተገብቷል ብለዋል።   አሁን ላይ ወረዳው ትኩረት ከሰጣቸው የልማት ኢኒሼቲቮች መካከል የሻይ ልማት ግንባር ቀደም መሆኑን አመልክተው፤ በተለይም በዘንድሮው የምርት ዓመት ወደ 600 ሺህ የሻይ ችግኝ መዘጋጀቱንና በስፋት እንዲለማ አስፈላጊ የቅድመ ዝግጅቶች መደረጉን ተናግረዋል። ዕቅዱን ውጤታማ ለማድረግም ግልጽ የትኩረት አቅጣጫዎች ተይዘው ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት እየተሠራ ይገኛል ብለዋል። የሻይ ልማት አርሶ አደሩ ከዚህ ቀደም በቡና ምርት ላይ ብቻ ተወስኖ የቆየውን የገቢ ምንጭ በማብዛት ሁለገብ ተጠቃሚ እንዲሆን ትልቅ ሚና እንደሚጫወትም ሃላፊው ገልጸዋል። የሻይ ልማት ለአርሶ አደሩ የኑሮ ማሻሻያ እና ለቀጣይ ኢኮኖሚያዊ ዕድገት ከፍተኛ ፋይዳ እንዳለውም አክለዋል። ይህ የልማት ጅምር በጉሊሶ ወረዳ የሚገኙ አርሶ አደሮች ከቡና ልማት ጎን ለጎን በሻይ ልማትም በመሳተፍ የኢኮኖሚ አቅማቸውን ይበልጥ እንዲያጠናክሩ ሰፊ ዕድል የሚፈጥር መልካም ዜና መሆኑንም አቶ መንግሥቱ ገልጸዋል።  

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ)፦ በአዲስ አበባ በተለያዩ አካባቢዎች የተገነቡ የገበያ ማዕከላት ጥራት ያላቸውን የግብርና ምርቶች በተመጣጣኝ ዋጋ ለማግኘት እያስቻሏቸው መሆኑን አስተያየታቸውን ለኢዜአ የሰጡ ሸማቾች ገለጹ። በአዲስ አበባ የዋጋ ንረትን ለመቀነስ፣ ገበያውን ለማረጋጋት እና ዝቅተኛ ገቢ ያለውን ሕብረተሰብ ለመደገፍ በከተማ አስተዳደሩ እና በባለድርሻ አካላት በርካታ የተቀናጁ ሥራዎች እየተከናወኑ ይገኛሉ። በዚህም በከተማዋ በተለያዩ አካባቢዎች የገበያ ማዕከላትን በመገንባት ሸማቹ የግብርና ምርቶችን በአካባቢውና በተመጣጣኝ ዋጋ እንዲያገኝ እያስቻሉ ነው። ኢዜአ በለሚ ኩራ እና በሰሚት የግብርና ምርቶች ማዕከላት በመገኘት ያነጋገራቸው ሸማቾችና አምራቾች የገበያ ማዕከላቱ ያነጋገራቸው ሸማቾችም ይህንን አረጋግጠዋል። በሰሚት የገበያ ማዕከል ስትገበያይ ያገኘናት ሸማቾች መካከል አበባ ሳሙኤል፤ ማዕከሉ በአቅራቢያቸው መከፈቱ ሁሉንም ዓይነት አትክልትና ፍራፍሬ በተመጣጣኝ ዋጋ ለማግኘት እንዳስቻላት ገልጻለች፡፡   በለሚ ኩራ ሁለገብ የገበያ ማዕከል ሲገበያይ ያገኘነው በኩረ ባዩ በበኩሉ፤ መንግሥት በየአቅራቢያቸው ባስገነባቸው ማዕከላት አትክልት፣ ፍራፍሬና የሰብል ምርቶችን በተመጣጣኝ ዋጋ መግዛት መቻላቸው ለእነሱ ትልቅ እፎይታ መስጠቱን ተናግሯል። በማዕከላቱ ምርቶቻቸውን የሚያቀርቡ አምራቾች በበኩላቸው፤ ማዕከላቱ የደላላ ጣልቃ ገብነትንና የግብይት ሰንሰለቱን በማሳጠር ምርታቸውን በቀጥታ ለተጠቃሚው ማቅረብ እንዳስቻላቸው ገልጸዋል።   ከአምራቾች መካከል ሙሉጌታ አያና፤ የገበያ ማዕከላቱ መኖራቸው ምርቶችን ያለምንም ተላላኪ በቀጥታ ለሸማቹ ለማድረስ ትልቅ ዕድል እንደፈጠረላቸው ተናግረዋል፡፡ ሌላዋ አምራች ማርታ መኳንንት ደግሞ የደላላ ጣልቃ ገብነት በመቀረሱ ጥራት ያላቸውን ምርቶች በተመጣጣኝ ዋጋ ለሕዝብ ለማቅረብ ማስቻሉን አስረድተዋል።   የአዲስ አበባ ንግድ ቢሮ ኃላፊ ሀቢባ ሲራጅ በበኩላቸው፤ የከተማ አስተዳደሩ ዘመናዊ የግብይት ሥርዓት ለመዘርጋትና የምርት አቅርቦትና ፍላጎትን ለማጣጣም በትኩረት እየሠራ ይገኛል ብለዋል። ምርቶች ከክልሎች በቀጥታ ከአምራቹ ያለምንም ደላላ ጣልቃ ገብነት በመዲናዋ በተገነቡት ማዕከላት በኩል ለሽያጭ እንዲቀርቡ በማድረግ ሸማቹ ተጠቃሚ እንዲሆን ቢሮው በቀን 24 ሰዓት እየሠራ እንደሚገኝ አብራርተዋል።   ማዕከላቱ ምርት በስፋትና በጥራት እንዲቀርብ በማድረግ የተረጋጋ የገበያ ሥርዓት እንዲፈጠር ማስቻላቸውን የጠቆሙት ኃላፊዋ፣ በቀጣይም መሰል የገበያ ማዕከላትን የማስፋፋቱ ሥራ ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አረጋግጠዋል።    

ባህርዳር፣ ጥቅምት 19/2019(ኢዜአ)፡- በአማራ ክልል በክልሉ ከተረጂነት ወደ ምርታማነት በመሸጋገር በምግብ ራስን ለመቻል እየተደረገ ያለው ጥረት ውጤታማ መሆኑን የክልሉ አደጋ ስጋት ስራ አመራር ኮሚሽን አስታወቀ‎። በተፈጥሮና ሰው ሰራሽ አደጋ የሚደርስ ጉዳትን በራስ አቅም ለመቋቋም በተሰራው ስራ በመኸር የምርት ዘመን ከ235 ሺህ ኩንታል በላይ የመጠባበቂያ ምርት እየተሰበሰበ መሆኑም ተገልጿል። ‎ኮሚሽነር ዲያቆን ተስፋው ባታብል ለኢዜአ እንደገለጹት፤ በክልሉ ከተረጂነት ወደ ምርታማነት በመሸጋገር በምግብ ራስን ለመቻል እየተደረገ ያለው ጥረት ውጤታማ ነው። በመኸር ምርት ዘመኑ በቆሎና ስንዴን ጨምሮ በሌሎች ሰብሎች ከለማው መሬት ከ235 ሺህ ኩንታል በላይ ምርት እየተሰበሰበ መሆኑን ተናግረዋል። ይህም በሂደት ከውጭ እርዳታ ጥገኝነት በመላቀቅ "በራሳችን አቅም ለችግር ለተጋለጡ ወገኖች ፈጥነን ለመድረስ የሚያስችል ውጤታማ ተግባር ነው" ብለዋል። የክልሉ መንግስት በመደበው 800 ሚሊዮን ብር የምግብ እህል በመግዛት ድጋፍ ለሚያስፈልጋቸው ወገኖች እየተሰራጨ እንደሚገኝ አስረድተዋል። በተጨማሪም ከተቋማት፣ ከባለሃብቱና ከህብረተሰቡ እስካሁን ከ650 ሚሊዮን ብር በላይ በማሰባሰብ እህል በመግዛት ለችግር ለተጋለጡ የህብረተሰብ ክፍሎች ፈጥኖ ለመድረስ እየተሰራ ነው ብለዋል።   በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የገጠር ክላስተር አስተባባሪ ድረስ ሳህሉ (ዶ/ር) በበኩላቸው፣ ከተረጂነት ወደ ምርታማነት ለመሸጋገር በፌደራል መንግስት ኢኒሼቲቭ ተቀርጾ በትኩረት እየተሰራ እንደሚገኝ ገልጸዋል። በመኸር ምርት ዘመኑ በኢኒሼቲቭ የተዘራውን ሰብል ከብክነትና ከብልሽት በጸዳ መልኩ በመሰብሰብ ለተገቢው ዓላማ ለማዋል እየተሰራ እንደሚገኝ አስረድተዋል። በተጨማሪም የክልሉ መንግስት ተገቢውን በጀት በመመደብ የመጠባባቂያ እህል ክምችትን ለማሳደግ ትኩረት ማድረጉን ገልጸዋል። ህብረተሰቡም የመረዳዳት ባህሉን በመጠቀም ለችግር የተጋለጡ ወገኖችን ለመድረስ እያሳየ ያለው ተግባር የሚበረታታ መሆኑንም አመልክተዋል። ‎

ሀዋሳ፤ ጥቅምት19/2019 (ኢዜአ)፦ የሀዋሳ ልዩ ኢኮኖሚ ዞን በባለሀብቶች ተሳትፎ ማደግና በውጭ ምንዛሬ ግኝት የላቀ ስኬት እያስመዘገበ መሆኑ ተገለጸ። የሀዋሳ ልዩ ኢኮኖሚ ዞን ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ማቴዎስ አሸናፊ፤ መንግስት ዘርፉን ለማበረታታት ባከናወናቸው ተግባራት በልዩ ኢኮኖሚ ዞኑ የባለሀብቶች ተሳትፎ ከማደጉ ባለፈ የተሻለ የውጭ ምንዛሬ ግኝት ሊመዘገብ ችሏል። ባለፈው ዓመት የማክሮ ኢኮኖሚ ቡድን በኢኮኖሚ ዞኑ ባደረገው ምልከታ በተለያየ ምክንያት ከሥራ ውጭ የነበሩ ካምፓኒዎች ወደ ሥራ እንዲገቡ መደረጉ ለውጤቱ አስተዋጾ ማድረጉን ጠቅሰዋል።   በአሁኑ ወቅት በኢኮኖሚ ዞኑ የጨርቃ ጨርቅ እና ዘመናዊ ቴክኖሎጂን የሚጠቀሙ የሶላር ፓኔል አምራቾችን ጨምሮ 20 ካምፓኒዎች በማምረት ሥራ ላይ እንሚገኙ ተናግረዋል። በዚህም ባለፈው በ2018 በጀት ዓመት ከልዩ ኢኮኖሚ ዞኑ ወደ አውሮፓ፣ አሜሪካና ሌሎች ሀገራት የተለያዩ ምርቶችን በመላክ ከ170 ሚሊዮን በላይ የአሜሪካን ዶላር ገቢ ለማስገኘት መቻሉን ተናግረዋል። ልዩ ኢኮኖሚ ዞኑ በውጭ ምንዛሬ ግኝትና ተኪ ምርት በማምረት ከፍተኛ ውጤት ያስመዘገበ መሆኑንም ጠቅሰው፤ ከ20 ሺህ ለሚበልጡ ዜጎችም የሥራ ዕድል ፈጥሯል ብለዋል። በተያዘው በጀት ዓመትም ከ200 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገቢ ለማስገኘት ታቅዶ እየተሰራ መሆኑን ጠቁመዋል። በክህሎት የበቃ ባለሙያ፣ በቂ የሀይል አቅርቦት መኖርና ቆሻሻን አጣርቶ ለተጨማሪ አገልግሎት የሚያውል ዘመናዊ ተክኖሎጂን መጠቀሙ ልዩ የኢኮኖሚ ዞኑን ተመራጭ እንዳደረገው አስረድተዋል። በኢኮኖሚ ዞኑ እየሰሩ ካሉ ካምፓኒዎች መካከል አልባሳትን በማምረት ወደ ተለያዩ ሀገራት ከሚልኩ መካከል ሲልቨር ስፓርክ አፓሬል ኢትዮጵያ ኩባንያ አንዱ ነው።   የኩባንያው ሥራ አስኪያጅ ጎፓላ ከርሺና፤ የኢትዮጵያ መንግሥት ለኢንዱስትሪ ፓርኮች ዕድገት የሰጠው ትኩረትና እያደረገ ያለው ክትትልና ድጋፍ ወደልዩ ኢኮኖሚ ዞን እንዲመጡ እንዳደረጋቸው ተናግረዋል። በሥራውና በውጤቱ ደስተኞች መሆናቸውን የተናገሩት የኩባንያው ሥራ አስኪያጅ ጎፓና ከርሺና፣ በአሁን ወቅት በቀን የሚመረተውን ከ3 ሺህ በላይ አልባሳት ወደ 5 ሺህ ለማሳደግ እየሰራን ነው ብለዋል። የኩባንያውን ሥራ የሚያቀላጥፍ መሰረተ ልማቶችን ጨምሮ ሁሉንም አገልግሎቶች በአንድ ማዕከል የሚያገኙበት መንገድ መመቻቸቱም ለውጤታማነታቸው አስተዋጾ ማደረጉንም ተናግረዋል።

ጅማ፣ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ)፡- ኢትዮጵያ ከቀይ ባህር ጋር ያላት ግንኙነት የታሪክ፣ የኢኮኖሚና የጂኦፖለቲካዊ መስተጋብር ውጤት ነው ሲሉ የጅማ ዩኒቨርሲቲ የታሪክና የፖለቲካ ሳይንስ ምሁራን ተናገሩ። ኢትዮጵያ ከቀይ ባህር ጋር ያላት ዘመናትን የተሻገረ ታሪካዊ፣ ጂኦፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ቁርኝት የሀገሪቱ የረጅም ጊዜ ህልውናና የእድገት መሰረት ሆኖ የቆየ ነው። ሆኖም ግን፣ በሂደት በነበሩ የታሪክ አጋጣሚዎችና በተሸረቡ ሴራዎች ምክንያት ሀገሪቱ ተፈጥሯዊ የባህር በሯን እንድታጣና ሙሉ በሙሉ ባህር አልባ ሀገር እንድትሆን ተደርጋለች። በአሁኑ ወቅት የመደመር መንግስት ይህንን ታሪካዊ ስህተት ለማረም እና የሀገሪቱን የረጅም ጊዜ ብሔራዊ ጥቅም ለማስከበር የባህር በር ለማስመለስና አማራጭ የባህር በሮችን ለማግኘት ጥረት እያደረገ ይገኛል። የባህር በር የማግኘት ጥያቄ የኢትዮጵያን በፍጥነት እያደገ የመጣ ህዝብና ኢኮኖሚ ለመደገፍ፣ የጋራ ልማትንና ሰላምን በሚያረጋግጥ መንገድ ከጎረቤት ሀገራት ጋር በሰላማዊ፣ በህጋዊና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለመፍታት የሚደረግ ጥረት እንደሆነም መንግስት ያሰምርበታል። በጅማ ዩኒቨርሲቲ የውሃ ሐብት ምህንድስና መምህርና ተመራማሪ ዳውድ ተማም (ዶ/ር) በአክሱም ሥልጣኔ ዘመን ኢትዮጵያ በአዱሊስ ወደብ አማካይነት ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች ጋር የንግድ ግንኙነት እንደነበራት አስታውሰዋል። የቀይ ባሕር ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ ከዓለም አቀፍ ንግድና ከቀጣናዊ ደህንነት ጋር የተያያዘ በመሆኑ፣ ኢትዮጵያ ከዚህ ወሳኝ የንግድ መስመር ጋር ያላትን ግንኙነት ማጠናከርና የባሕር በር ማግኘቷ ለቀጣናዊ ተሳትፎዋ ያለው ፋይዳ ከፍተኛ መሆኑን አመልክተዋል። ቀይ ባሕር ለዓለም አቀፍ የንግድ ልውውጥ እጅግ አስፈላጊ ነው ያሉት ምሁሩ፤ በአካባቢው የተለያዩ ኃያላን ሀገራት ያላቸው ወታደራዊና ኢኮኖሚያዊ ተሳትፎም የቀጣናውን ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ የሚያሳይ ነው ብለዋል። ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ንግድ ያላትን ተሳትፎ ለማሳደግ፣ በቀጣናው ያላትን ተሰሚነት ለማጠናከርና የኢኮኖሚ ጥቅሟን ለማስጠበቅ የባሕር በር ማግኘቷ አስፈላጊ መሆኑንም አስምረውበታል። ይህም የባሕር ሕግንና ዓለም አቀፍ ስምምነቶችን መሠረት ባደረገ ሰላማዊ የውይይትና የትብብር ሂደት መከናወን እንዳለበት ጠቁመዋል።   በቦንጋ ዩኒቨርሲቲ የታሪክ መምህርና ተመራማሪ ሰለሞን ኪዳኔ በበኩላቸው ኢትዮጵያ የባህር በር ማጣቷ የወጪ ንግዷ በሌሎች አገራት ወደቦች ጥገኛ እንዲሆን አድርጓታል ብለዋል። ይህም የባህር በር መዳረሻን የብሔራዊ ደህንነትና የኢኮኖሚ ጉዳይ አድርጎት መቆየቱን አመልክተዋል። ከ130 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ ያላት ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ ካላት ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ተጽዕኖ አንጻር የባሕር በር ማግኘቷ ለንግድ ግንኙነቷና ለልማቷ አስፈላጊ ነው ብለዋል። የባሕር በር ማግኘት ለሀገሪቱ የወጪ ንግድ መስፋፋትና የሎጂስቲክስ ወጪን ለመቀነስ ከሚኖረው ጥቅም ባለፈ፣ በጤና፣ በትምህርትና በሌሎች የልማት ዘርፎች ለሚደረጉ ሥራዎች ተጨማሪ አቅም ሊፈጥር እንደሚችልም ጠቁመዋል። በአጠቃላይ፣ የቀይ ባሕር ታሪካዊና ስትራቴጂካዊ ፋይዳ ከኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ጥቅም፣ ከንግድ ግንኙነቷና ከቀጣናዊ ሚናዋ ጋር የተያያዘ መሆኑን ምሁራኑ አመልክተዋል።  

ዲላ፤ ጥቅምት 19/2019 (ኢዜአ)፡-የጌዴኦ ዞን አርሶ አደሮች ቡናን በጥራት በማዘጋጀት ለውጭ ገበያ ለማቅረብና የተሻለ ዋጋ ለማግኘት የሚያስችሉ ተግባራትን እያከናወኑ መሆናቸውን ገለጹ። በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ከ46 ሺህ 800 ቶን በላይ ጥራቱን የጠበቀ ቡና ለማዕከላዊ ገበያ ለማቅረብ ታቅዶ ምርትን በጥራትና በጥንቃቄ ሰብስቦ የማዘጋጀት ሥራ እየተከናወነ መሆኑም ተመላክቷል። አስተያየታቸውን ለኢዜአ የሰጡ የጌዴኦ ዞን አርሶ አደሮች የደረሰ የቡና ምርትን በጥራትና በጥንቃቄ ሰብስበው በማዘጋጀት የተሻለ ገበያ ለማግኘት እየሰሩ መሆናቸውን ተናግረዋል።   በዞኑ ወናጎ ወረዳ የሚኖሩት አርሶ አደር አስቴር ሽፈራው እንዳሉት ለቡና ተክላቸው አስፈላጊውን እንክብካቤ እንደሚያደርጉ ተናግረዋል። በተለይ ያረጁትን በማንሳት በተሻሻለ ዝሪያ የመተካት ሥራ ማከናወናቸው የቡና ምርትና ጥራት እንዲሻሻል ምክንያት መሆኑን ገልጸዋል። በአሁኑ ወቅትም የደረሰውን ምርት በመሰብሰብ ልዩ ጣዕም ቡና በጥራት እያዘጋጁ መሆኑን ጠቁመው፣ ይህም በገበያው የተሻለ ዋጋ ለማግኘት እንደሚያስላቸው ተናግረዋል። ከ160 ኩንታል በላይ ልዩ ጣዕም ቡና በጥራት በማዘጋጀት የተሻለ ዋጋ ለማግኝት እየሰሩ መሆኑን የገለጹት ደግሞ ሌላኛው አርሶ አደር ባሊ ሞኬ ናቸው።   መንግሥት ለቡና ልማት የሰጠው ልዩ ትኩረትና ድጋፍ በቡና ምርታማነት፣ በጥራትና በገበያ ትስስር ውጤት በማምጣት ተጠቃሚ እያደረጋቸው መሆኑን ገልጸዋል። አርሶ አደር ወልደማርያም አራርሶ በበኩላቸው የቡና ልማት ለብዙዎች የገቢ ምንጭና ለሥራ ዕድል ፈጠራ ከመዋል ባለፈ ለውጭ ምንዛሬ ግኝት አበርክቶው የጎላ መሆኑን ጠቁመዋል።   የግብርና ባለሙያዎችን ምክረ ሃሳብ ተከትለው የተሻሻሉ የቡና ዝርያዎችን በዘመናዊ መንገድ በማልማታቸው ማርታማነታቸው እያደገ መምጣቱን ተናግረዋል። በአሁኑ ወቅትም ቡናን በጥራት በማዘጋጀት በቀጥታ ትስስር ለውጭ ገበያ ለማቅረብ እየሰሩ መሆኑን ተናግረዋል። በጌዴኦ ዞን ኩታ ገጠም የቡና ልማት ዘመናዊ አሰራርን በማጠናከር የቡና ምርትና ጥራትን ማሳደጉን የገለጹት ደግሞ የጌዴኦ ዞን ምክትል አስተዳዳሪና ግብርና መምሪያ ሃላፊ አቶ ተሾመ ሩፎ ናቸው።   ጥራት ላለው ቡና የተሻለ ዋጋ የሚከፈልበት ሥርዓት መዘርጋቱ የቡና ጥራትና አቅርቦትን እያሻሻለ መሆኑንም ተናግረዋል። የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ቡናና ቅመማ ቅመም ባለስልጣን ሥራ አስኪያጅ አቶ ኤርምያስ ቸካ በበኩላቸው እንዳሉት፣ በክልሉ ባለፉት ዓመታት በተከናወኑ ውጤታማ የቡና ልማት ሥራዎች ምርታማነትን ማሳደግ ተችሏል። በበጀት ዓመቱም ከ46 ሺህ 800 ቶን በላይ ጥራቱን የጠበቀ ቡና ለማዕከላዊ ገበያ ለማቅረብ ታቅዶ እየተሰራ መሆኑን ጠቅሰው፣ ለዚህም ምርትን በጥንቃቄ የመሰብሰብና በጥራት የማዘጋጀት ሥራ እየተከናወነ እንደሚገኝ ገልጸዋል። በተለይ የቀጥታ ትስስር ተጠቃሚ አርሶ አደሮች የገበያውን ፍላጎት መሰረት ያደረገ ልዩ ጣዕም ቡና እንዲያዘጋጁ ድጋፍና ክትትል እየተደረገላቸው ይገኛል ብለዋል።    

ደብረ ብርሃን፣ ጥቅምት 19/2019(ኢዜአ)፡- በሰሜን ሸዋ ዞን የደረሱ ሰብሎችን ወቅቱን ካልጠበቀ ዝናብ ለመከላከል ዘመናዊ የምርት መሰብሰቢያ ማሽኖችንና ባህላዊውን የደቦ አሰራር በመጠቀም ፈጥኖ የመሰብሰብ ስራ እየተሰራ መሆኑን የዞኑ ግብርና መምሪያ አስታወቀ። በዞኑ ግብርና መምሪያ የሰብል ልማት ባለሙያ ወይዘሮ ሁሉም ታየ ዘነበ ለኢዜአ እንደገለጹት ለያዝነው የመኸር ምርት ዘመን በዞኑ 563ሺህ 282 ሄክታር መሬት በተለያዩ ሰብሎች ተሸፍኗል። ወቅቱን ያልጠበቀ ዝናብ በሰብል ላይ ጉዳት እንዳያደርስ በግብርና ባለሙያዎች በመታገዝ አርሶ አደሩ የደረሱ ሰብሎችን ፈጥኖ እንዲሰበስብ እየተሰራ መሆኑንም አንስተዋል። እስካሁን በተደረገው ጥረትም በ75ሺህ 525 ሄክታር መሬት ላይ የሚገኝ የደረሰ ሰብልን በዘመናዊ የምርት መሰብሰቢያ ማሽኖችና ደቦን በመጠቀም መሰብሰብ መቻሉን አስረድተዋል። በቀጣይም አርሶ አደሮች የደረሱ ሰብላቸውን ፈጥነው በመሰብሰብ ወደ ጎተራ በማስገባት የምርት ብክነትን ለመቀነስ በትኩረት እንዲሰሩ አቅጣጫ መውረዱን ተናግረዋል። በዞኑ በያዝነው የመኸር ምርት ዘመን 20 ነጥብ 8 ሚሊየን ኩንታል ምርት ለመሰብሰብ ታቅዶ እየተሰራ መሆኑም ተመላክቷል።

ሆሳዕና፤ ጥቅምት 18/2019(ኢዜአ):-የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄን በማሳካት ከድህነት ለመውጣትና አገራዊ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ የተጀመረው ጥረት እውን እንዲሆን ሙያዊ ሃላፊነታቸውን በቁርጠኝነት እንደሚወጡ የዋቸሞ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን ገለጹ። ኢትዮጵያ ለባህር በር ካላት ቅርበት፣ ከነበራት የባለቤትነት ታሪክና ካላት የህዝብ ብዛት አኳያ ከባህር በር ተነጥላ እንድትኖር የሚያስገድድ ዓለም አቀፍ ህግ እንደሌለም ምሁራኑ አንስተዋል። በዩኒቨርሲቲው የሰላምና ደህንነት ትምህርት መምህርና ተመራማሪው ተመስገን ቶማስ (ዶ/ር) እንዳሉት የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ ምላሽ ማግኘት ከድህነት በመውጣት ሉዓላዊነቷን በተሟላ መልኩ ለማረጋገጥ ወሳኝ ነው። ኢትዮጵያ በታሪካዊ ጠላቶቿ በተቀነባበረ ሴራ ከቀይ ባህር እንድትገለል መደረጓ ለሌላ ሀገር የባህር በር ጥገኛ አድርጎ ለከፍተኛ ወጪ እንትዳረግ አድርጓታል ብለዋል። አሁን እየተነሳ ያለው የባህር በር የባለቤትነት ጥያቄ እውን መሆን የተሟላ ሉአላዊነቷን ለማረጋገጥና ከድህነት ለመውጣት የጀመረችውን ጥረት ለማጠናከር ፋይዳው የጎላ መሆኑን አመልክተዋል። በዚህ በኩል ህዝብና መንግስት የጀመሩት ጥረት ለስኬት እንዲበቃ እንደ ምሁር የሚጠበቅባቸውን ለመወጣት ዝግጁ መሆናቸውንም ተመስገን (ዶ/ር) ገልፀዋል። ኢትዮጵያ በሰላማዊ መንገድና በሰጥቶ መቀበል መርህ የባህር በር ጥያቄዋ ምላሽ እንዲያገኝ የጀመረችው ጥረት ለቀጠናው ሰላምና ለጋራ ተጠቃሚነት መረጋገጥ ጉልህ ሚና እንዳለውም ነው የገለጹት። የሀገርን ብሔራዊ ጥቅም ማስከበር ለመንግስት ብቻ የሚተው አይደለም ያሉት ተመስገን (ዶ/ር)፣ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄው በተለያዩ መመዘኛዎች በዓለም አቀፍ ተቀባይነት እያገኘ መምጣቱን ተናግረዋል።   ኢትዮጵያ ለዘመናት በባለቤትነት ስትጠቀምበት የነበረውን የባህር በር በሴራ እንድታጣ መደረጉን የተናገሩት ደግሞ በዩኒቨርሲቲው የፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት መምህሩ ጌታሁን አበራ ናቸው። ኢትዮጵያ ለባህር በር ካላት ቅርበት፣ ከነበራት የባለቤትነት ታሪክ፣ ከህዝብ ብዛት አኳያ ከባህር በር ተነጥላ እንድትኖር የሚያስገድድ ዓለም አቀፍ ህግ እንደሌለም ገልጸዋል። ጥያቄው የሰጥቶ መቀበል መርህን የተከተለ፣ ለቀጣናው ሰላምና ደህንነት ካለው ፋይዳ በተጨማሪ የጋራ እድገትና ተጠቃሚነትን ያማከለ መሆኑ ተገቢነት አለው ሲሉም አክለዋል። ኢትዮጵያ የዜጎቿን ክብርና ሕልውና የሚመጥን ስኬታማ ሜጋ የልማት ፕሮጀክቶችን ማከናወኗ በዓለም አቀፍ ደረጃ ያሚኖራትን ተደማጭነትና ተጽዕኖ ፈጣሪነት ከፍ ማድረጉንም መምሀሩ ተናግረዋል።