አዲስ አበባ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜአ)፦በአግሮ ኢንዱስትሪ ፓርኮች የምርት ትስስር በመፍጠር የአርሶ አደሮችን ተጠቃሚነት ማሳደግ መቻሉን የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ሀሰን መሐመድ ገለጹ፡፡ ኢትዮጵያ ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ በመሰነቅ ብልፅግናዋን ለሚያረጋግጡ ዘርፎች ትኩረት ሰጥታ እየሰራች ነው። ከእነዚህ የልማት አእማዶች መካከል የኢንዱስትሪ እና የማምረቻው ዘርፍ የሚገኙበት ሲሆን የዘርፉን ውጤታማነት በላቀ ደረጃ ለማሳደግ የፖሊሲና የስትራቴጂ ማሻሻያዎች በማድረግ ጭምር እየተጋች ትገኛለች።   የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ሀሰን መሐመድ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፣ ቀደም ሲል በጥሬ ዕቃነት ወደ ውጭ የሚላኩ የግብርና ምርቶች በሀገር ውስጥ እሴት እንዲጨመርባቸው መደረጉ ከውጭ የሚገቡ ምርቶችን ለመተካት እድል እየፈጠረ ነው። ይህም የውጭ ምንዛሬን ወጪን ከመቀነስ በተጨማሪ በሀገር ውስጥ የተቀነባበሩ ምርቶችን ለውጭ ገበያ በማቅረብ የውጭ ምንዛሬ ግኝትን ለማሳደግና የንግድ ሚዛንን ለማስተካከል እንደሚያግዝም ገልጸዋል። በአግሮ ኢንዱስትሪ ፓርኮች ወደ 700 የሚጠጉ አነስተኛ አርሶ አደሮች ጋር የምርት ትስስር መፈጠሩን ጠቁመው ይህም ለአርሶ አደሮች የገቢ ምንጭ ከመሆኑ ባለፈ ለወጣቶችና ለሴቶች የሥራ ዕድል እየፈጠረ እንደሚገኝ ተናግረዋል።   ፓርኮቹ የዕውቀትና የቴክኖሎጂ ሽግግርን በማስፋፋት በአካባቢዎቹ የሚገኙ ማህበረሰቦች የኑሮ ሁኔታ እንዲሻሻልም አስተዋጽኦ እያበረከቱ መሆኑንም አብራርተዋል። መንግሥት በአጠቃላይ 17 የአግሮ ኢንዱስትሪ ፓርኮችን ለማቋቋም ማቀዱን ሚኒስትር ዴኤታው ጠቁመው ከእነዚህ ውስጥ አራቱ ተቋቁመው ምርት እያመረቱ ይገኛሉ ብለዋል። የአግሮ ኢንዱስትሪ ፓርኮቹን በተለያዩ ክልሎች ማስፋፋት በየአካባቢዎቹ ተመጣጣኝ የልማት እና የስራ ዕድል ለመፍጠር እንደሚያግዝም ጨምረው ገልጸዋል።   የኦሮሚያ ኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሰናይት መብሬ በበኩላቸው፣ የአግሮ-ኢንዱስትሪ ፓርኮች የግብርና ምርቶች ላይ እሴት በመጨመር ለሀገር ውስጥም ሆነ ለውጭ ገበያ በማቅረብ የአርሶ አደሮችን ተጠቃሚነት ማሳደግ እየተቻለ መሆኑን ገልጸዋል። በቡልቡላ አግሮ ኢንዱስትሪ ፓርክ የኢንቨስትመንት ሳቢነትን በማሳደግ የሀገር ውስጥና የውጭ ኢንቨስተሮች ፍሰትንና የሥራ ዕድልንና የተኪ ምርትን ለማሳደግ በርካታ ውጤታማ ተግባራት ተከናውነዋል ብለዋል። በተጨማሪም በነቀምቴ የሚገነባው የተቀናጀ የኢንዱስትሪ ፓርክ ግንባታ ወደ ማጠናቀቂያ ደረጃ መድረሱንና ከተለያዩ ሀገራት ኢንቨስተሮችን በማምጣት የንግድ ትስስርን፣ የቴክኖሎጂ ሽግግርንና የፓርኮቹን የምርት አቅም ለማሳደግ ትኩረት መሰጠቱን አስረድተዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜአ)፦አዲስ የሚመሰረተው መንግሥት የተጀመሩ ሜጋ ፕሮጀክቶችን በፍጥነትና በጥራት በማጠናቀቅ አገራዊ የኢኮኖሚ እድገቱን ይበልጥ ማስቀጠል ይጠበቅበታል ሲሉ የምጣኔ ሃብት ምሁራን ገለጹ። ኢትዮጵያ ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ በመሰነቅ የዜጎችን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ማረጋገጥ በሚያስችሉ ትልልቅ ፕሮጀክቶችን ጀምራ በመጨረስ በተግባር አሳይታለች። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ መርቀው ስራ ባስጀመሩበት ወቅት በቀጣይ የሚገነቡ የ30 ቢሊዮን ዶላር ወጪ የሚጠይቁ ግዙፍ ሀገራዊ የልማት ፕሮጀክቶችን ጉባ ላይ ማብሰራቸው የሚታወስ ነው። በወቅቱ ከተበሰሩ ሜጋ ፕሮጀክቶች መካከል ለሰላማዊ ዓላማ የሚውል የኒውክሌር ማበልጸጊያ፣ የጋዝ ፋብሪካ፣ የነዳጅ ማጣሪያ፣ በአፍሪካ ግዙፉ አየር ማረፊያ፣ 2ኛውን የጋዝ ፋብሪካ ግንባታ ማስጀመር፣ የማዳበሪያ ፋብሪካ ግንባታ እንዲሁም 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ቤቶች ግንባታ ተጠቃሽ ናቸው። በኢትዮጵያ በአሁኑ ወቅት እየተመዘገበ የሚገኘውን ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት አጠናክሮ ለማስቀጠልና የህዝቡን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የተጀመሩ ሜጋ ፕሮጀክቶችን በተቀመጠላቸው የጊዜ ገደብና ጥራት ማጠናቀቅ የአዲሱ መንግሥት ዋነኛ ትኩረት ሊሆን እንደሚገባ ኢዜአ ያነጋገራቸው የምጣኔ ሃብት ምሁራን አስገንዝበዋል፡፡ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ባለሙያዎች ማህበር ፕሬዝዳንት እና በአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ኢኮኖሚክስ ትምህርት ክፍል መምህር ፕሮፌሰር ጣሰው ወልደሀና እንዳሉት፤ በኢትዮጵያ እየተመዘገበ ያለውን ፈጣን የኢኮኖሚ ዕድገት ዘላቂ ለማድረግ በመንግሥት የተወሰዱ የፖሊሲና የሪፎርም ለውጦች ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። በተጨማሪም በሀገሪቷ በልዩ ልዩ ብዝሃ ኢኮኖሚ መስኮች ላይ እየተከናወኑ የሚገኙት መሰረተ ልማቶች፤ ሜጋ ፕሮጀክቶች የኢኮኖሚ ሉዓላዊነቷ የተረጋገጠባት ሀገርን መገንባት የሚያስችል ነው ብለዋል። ለአብነትም የኤሌክትሪክ ሃይል አቅርቦትን ለማሻሻል፣ ትራንስፖርትን ለማዘመን፣ የግብርናውን ዘርፍ ለማሻሻል የሚከናወኑ ተግባራት እንዲሁም በዲጂታላይዜሽን ላይ የሚከናወኑ ዘርፈ ብዙ ተግባራት ለሀገር እድገት የሚኖራቸው አበርክቶ ከፍተኛ መሆኑን አብራርተዋል። የወንዝ ዳርቻ እና የኮሪደር ልማት እንቅስቃሴዎችም ለኢኮኖሚው የሚያበረክቱትን አስተዋፅኦ ማየትም ተገቢ መሆኑን አክለዋል። ፕሮፌሰር ጣሰው አያይዘው፤ በኢትዮጵያ ተግባራዊ የተደረገው ማክሮ ኢኮኖሚ ላይ የተከናወኑ የሪፎርም ማሻሻያ በኢትዮጵያ የኢንቨስትመንት ፍሰት እንዲነቃቃ ያደረገ ለኢንቨስተሮች ምቹ ምህዳርን የፈጠረ ነው ብለዋል። የምጣኔ ሃብት ምሁሩ ዶ/ር ብርሃኑ ዓለሙ በበኩላቸው፤ ኢትዮጵያ ግዙፍ ፕሮጀክቶችን ጀምሮ የማጠናቀቅ አቅም መገንባቷና መጨረስ ላይ ትኩረት ማድረጓ ቀጣይነት ያለው የኢኮኖሚ ዕድገትን እንደሚያፋጥን ገልጸዋል። እነዚህ ግዙፍ የልማት ስራዎች ጠንካራ አገራዊ ኢኮኖሚ ከመገንባት ባለፈ አገሪቷ በአፍሪካም ሆነ በዓለም አቀፍ መድረክ በኢኮኖሚ ተወዳዳሪ እንድትሆን የሚያስችሉ ሀብቶች መሆናቸውን አብራርተዋል። ለአብነት ያህል፣ የታላቁ ህዳሴ ግድብ የኃይል አቅርቦትን በማሳደግ ምርታማነትን ከመጨመሩ ባሻገር ተጨማሪ የውጭ ምንዛሬ ማግኛ በመሆኑ፣ ፕሮጀክቱ ለአገሪቷ ኢኮኖሚ ያለውን ላቅ ያለ አስተዋጽኦ በግልጽ እንደሚያሳይ ጠቁመዋል። የማዳበሪያ ፋብሪካና የቢሾፍቱ አውሮፕላን ማረፊያ ፕሮጀክቶች ወደ ግንባታ መሸጋገራቸው የግብርናና የትራንስፖርት ዘርፎችን በማዘመን የአገሪቱን ከፍታ የሚያረጋግጡ መሆናቸውን ገልጸዋል። ምሁራኑ እንደሚገልጹት፤ በአገሪቷ የተጀመሩትን ሜጋ ፕሮጀክቶች በፍጥነትና በጥራት ማጠናቀቅ ለዘላቂ የኢኮኖሚ እድገትና ለብዝሃ ዘርፎች ትስስር ትልቅ አቅም ይፈጥራል። ይህ ታላቅ አገራዊ ስኬት እውን ይሆን ዘንድ አዲሱ መንግሥት የሚጠበቅበትን ኃላፊነት ከመወጣቱም በላይ ምሁራን፣ ማኅበረሰቡና ባለድርሻ አካላት በእውቀትና በሀብት ድጋፍ አድርገው ለልማቱ መሳካት የበኩላቸውን ድርሻ እንዲወጡ ጥሪ አቅርበዋል። እነዚህ የተቀናጁ ሀገራዊ ጥረቶችና የልማት ፕሮጀክቶች አገሪቱን ወደ ላቀ የኢኮኖሚ ከፍታና ብልፅግና የሚያሸጋግሩ አዎንታዊ እርምጃዎች ናቸው ብለዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜአ)፦ዜጎች በኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ውስጥ እያደረጉት ያለው ተሳትፎ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ መምጣቱን የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር ሀና ተህልቁ ገለጹ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ህዝብ፣ ታላቅ ርዕይ የኢትዮጵያ ሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርም ትግበራ በሁሉም መስክ ትርጉም ያለው ውጤት እያስገኘ ነው፡፡ ከሪፎርሙ ትሩፋት መካከል የካፒታል ገበያ መቋቋሙና ዜጎችም በፋይናንስ ዘርፉ ላይ በንቃት እንዲሳተፉና ተጠቃሚነታቸውም እንዲረጋገጥ የተወሰደው እርምጃ ተጠቃሽ ነው። ከኢዜአ ጋር ቆይታ ያደረጉት የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር ሀና ተህልቁ፤ የኢኮኖሚ ሪፎርሙ ካስገኛቸው ውጤቶች መካከል አንዱ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን መቋቋም መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ይህንንም ለማቋቋም በርካታ ስራዎች ሲሰሩ መቆየታቸውን ገልጸው ባለስልጣኑ ከተቋቋመ ወዲህ ህጎች እና አሰራሮችን ማዘጋጀቱን ተናግረዋል። ገበያው ጠንካራ፣ ተዓማኒ እና አቅም ያለው እንዲሆን በርካታ ስራዎች መሰራታቸውን ጠቁመው በዚህም ጠንካራ ተቋም ሆኖ መቋቋሙን አንስተዋል። ግልጽ፣ ተገማች እና እምነት የሚጣልባቸው የህግ ማዕቀፎችን ማስተዋወቁን እና ከሁሉ በላይ ባለፉት ሁለት አመታት የካፒታል ገበያ በኢትዮጵያ ውስጥ መስራት እንደሚችል ማረጋገጥ ተችሏል ነው ያሉት ዋና ዳይሬክተሯ። በኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን የተመዘገቡ ኩባንያዎች ቁጥር 26 መድረሱን ጠቁመው ከነዚህም ሰባቱ በሰነደ ሙዓለንዋዮች ገበያ መመዝገባቸውን ገልጸዋል። ከዚህ ቀደም በወረቀት ተመዝግበው የነበሩ 187 ሺህ የሚሆኑ ሰነደ ሙዓለንዋዮች ወደ ማእከላዊ ግምጃ ቤት መዞራቸውን ጠቁመዋል። 38 ሺህ የሚሆኑ ዜጎችም የኢንቨስትመንት አካውንት መክፈታቸውንና አብዛኞቹ በንቃት እየተገበያዩ እንደሚገኙም አስታውቀዋል። ዜጎች በገበያው ላይ ያላቸው ተሳትፎ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ መምጣቱን የተናገሩት ዋና ዳይሬክተሯ በቀን ከ50 እና 60 ሚሊዮን ብር በላይ ግብይት ማከናወን መቻሉን ገልጸዋል። በህብረተሰቡ ዘንድ በገበያው ላይ ለመሳተፍ ያለው ፍላጎት መጨመር ትልቁ ስኬት መሆኑንም አመላክተዋል። ወደ ገበያው የሚቀላቀሉ ተዋንያን ፈቃድ ከመሰጠቱ በፊት ጠንካራ ፍተሻ እንደሚደረግ ጠቁመው ማንኛውም የካፒታል ገበያ አገልግሎት ሰጪ እና የሙዓለ ንዋይ አውጪ ወደ ስራ ከገባ በኋላም አሰራሩ ላይ ቁጥጥር እንደሚደረግ ገልጸዋል። ለዚህም "Market Survilance" የሚባል በቴክኖሎጂ የታገዘ ጠንካራ የቁጥጥር ስርዓት መዘርጋቱን አስታውቀዋል። በአዋጁ በገበያው ውስጥ የተከለከሉ ተግባራት ሊያስከትሉት የሚችለውን አስተዳደራዊ እና የወንጀል ቅጣት ላይ ግንዛቤ መፈጠሩንና እስካሁንም በጥሩ ሁኔታ ግብይቱ እየተከናወነ መሆኑን አረጋግጠዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ ከሉዓላዊ መብቷ፣ ከውሃ ፖሊሲዋ እና ከዓለም አቀፍ ህጎች ጋር በተጣጣመ መልኩ ለመስኖ እና ለውሃ አቅርቦት የሚውል ግድብ በመገጭ ወንዝ ላይ እያጠናቀቀች መሆኑን የውሃ እና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጅነር ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ገለጹ፡፡ የውሃ እና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጅነር ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ፤ የግብፅ ፖለቲከኞች ኢትዮጵያ በተፋሰሱ ሀገራት ላይ ጉዳት የማያደርሱ ግድቦችን ለመገንባት እነርሱን ፈቃድ መጠየቅ እንዳለባት ሲገልጹ እንደሚስተዋሉ አውስተው፤ ይህንን ሲናገሩ መስማት የሚያሳፍር ነው ብለዋል፡፡ ባለስልጣናቱ የአስዋንን ግድብ ታሪክ መለስ ብለው መመልከትና ግድቡ ከመገንባቱ በፊት ኢትዮጵያን አማክረው ነበር ወይ ብለው ማሰብ እንዳለባቸው መክረዋል። ግብፅ በዓባይ ወንዝ አጠቃቀም ላይ የያዘችው አቋም ጊዜ ያለፈባቸው እና የቅኝ ግዛት ዘመን ላይ የመቸከል አዝማሚያን የሚያንጸባርቁ መሆናቸውን ጠቅሰዋል። እነርሱ "እኛ የዓባይ ነን፣ ዓባይም የእኛ ነው ይላሉ" ያሉት ሚኒስትሩ፣ ይህ ዓይነቱ አመለካከት ኢትዮጵያ ለዓባይ ተፋሰስ የምታደርገውን አስተዋጽኦ ችላ ያለ እና የኢትዮጵያን ሕዝብ ፍላጎት ያላገናዘበ ነው ብለዋል፡፡ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ በዋናነት ለኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫነት የተገነባ መሆኑን ተናግረው፤ መገጭ በግብፅ ላይ ምንም ዓይነት ጎልቶ የሚታይ ጉዳት የማያደርስ የዓባይ ገባር ወንዝ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ኢትዮጵያ በመስኖ የመጠቀም መብት አላት ያሉት ሚኒስትሩ፤ በሀገራዊ እቅዶቿ ቅደም ተከተል መሠረት የውሃ መሰረተ ልማቶችን ማልማቷን አጠናክራ እንደምትቀጥል ገልጸዋል። የመገጭ ልማት ፕሮጀክት አማካኝነት ኢትዮጵያ የሉዓላዊ የመልማት መብቷን እየተጠቀመች ለመሆኑ ማሳያ አድርገው ጠቅሰዋል። ኢትዮጵያ ሉዓላዊትና የራሷ መንግስት ያላት የራሷ ሥርዓትና ፖሊሲ የምትከተል ሀገር ናት ያሉት የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሩ፤ ኢትዮጵያ ለምታከናውነው የልማት ተግባራት የማንንም ፈቃድ እንዳማትፈልግ አጽንኦት ሰጥተዋል። የኢትዮጵያ ከተፋሰሱ ሀገራት ጋር የሚኖራት ግንኙነትን የተመለከተው አቋም በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ መሆኑን በአጽንኦት ገልጸዋል፤ የቅኝ ግዛት አስተሳሰብና የውሃ የበላይነት በመያዝ በብቸኝነት የመጠቀም ፍላጎት ጊዜው ያለፈበት መሆኑን አመልክተዋል። በተፋሰሱ ሀገራት በኩል ያሉትን ወንድሞቻችንን ግምት ውስጥ እናስገባለን ያሉት ኢንጂነር ሀብታሙ (ዶ/ር)፤ ከተፋሰሱ ሀገራት ጋር አብሮ በማደግና ለእነርሱም በማሰብ ላይ የተመሠረተ መሆኑን አብራርተዋል። በኢትዮጵያ የውሃ ልማት ፕሮጀክቶች ላይ የሚሰነዘረው ተቃውሞ ለረጅም ዘመናት የቆየ መሆኑን አስታውሰው፤ ግብፅ እኤአ በ1950ዎቹ እና 1960ዎቹ ጀምሮ በኢትዮጵያ የውሃ ፕሮጀክቶች ላይ ተቃውሞ ስታቀርብ እንደነበር ተናግረዋል። የኢትዮጵያ ምላሽ የውሃ ልማት ፍላጎቷን ለማሟላት የውሀ ሀብቷን ማልማቷንና ወደፊት መራመዷን መቀጠል ነው ብለዋል። በተለያዩ ጊዜያት የግብፅ ባለስልጣናት የሚናገሩት ንግግር ካይሮ ከአፍሪካ ሀገራት ጋር ባላት ግንኙነት የምትከተለውን ፖሊሲ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ጥሬ የቅኝ ግዛት አስተሳሰብ መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡ ኢትዮጵያ በፍትሃዊና ምክንያታዊ የውሃ አጠቃቀም መርህ መሠረት የውሃ ሀብቷን የማልማት ሉዓላዊ መብት እንዳላት ገልጸዋል። የአስዋን ታላቅ ግድብ ሲገነቡ ኢትዮጵያን ሳያማክሩና ሳያስፈቅዱ መሆኑን ያስታወሱት ሚኒስትሩ፤ እኤአ 1959ኙ የዓባይ ውሃ ስምምነት ኢትዮጵያን አግልሎ በግብፅና በሱዳን መካከል መደረጉን ተናግረዋል።ይህም የውሃ ክፍፍል በሁለቱ ሀገራት ብቻ እንዲወሰን አድርጓል። በዚህም ኢትዮጵያ የላይኛው የዓባይ ተፋሰስ ሀገራትን ያገለሉ አሰራሮችን የተቃወመች ሲሆን፤ በወንዙ ላይ ፍትሃዊና ምክንያታዊ አጠቃቀም የማግኘት መብቷን አጽንኦት ሰጥታ ስትገልጽ ቆይታለች። አሁን ላይም ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን አጠናቃ እንደ መገጭና ሌሎች ግድቦችን እየገነባች ትገኛለች፡፡

ጭሮ ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜአ)፦ በምዕራብ ሐረርጌ ዞን የሚገኙ የተፈጥሮ እና ሰው ሰራሽ ቅርሶችን በመለየት የማልማትና የማስተዋወቅ ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑን የዞኑ ባህልና ቱሪዝም ፅህፈት ቤት አስታወቀ። ምዕራብ ሐረርጌ በኦሮሚያ ክልል ከሚገኙና በታሪካዊ፣ ባህላዊ እንዲሁም ተፈጥሯዊ ሀብቶቻቸው ከሚታወቁ ዞኖች አንዱ ነው። አካባቢው በረጅም የደጋ፣ ወይናደጋና ቆላማ የአየር ንብረት የተከፋፈለ በመሆኑ ለተለያዩ የተፈጥሮና የዱር አራዊት ሀብቶች ምቹ ስነ-ምህዳር አለው። በዞኑ ከሚገኙ ደኖችና የተፈጥሮ ተራሮች መካከል የጨርጨር ተራሮች ሰንሰለትና የጭላሞ ደን የሚጠቀሱ ሲሆን፣ ከአዋሽ ብሔራዊ ፓርክና ከሐረር ዝሆን መጠለያ ጋር የሚያያዙት ቆላማ ቦታዎች ደግሞ የበርካታ አጥቢ እንስሳትና አእዋፋት መኖሪያ ናቸው። በሌላ በኩል፣ ዞኑ በርካታ ሰው ሰራሽና ሃይማኖታዊ ቅርሶችን አቅፎ ይዟል።   በአሁኑ ወቅት የቱሪዝም ሴክተሩን በመደገፍና የአካባቢ ቅርሶችን በማልማት የገቢና የሥራ ዕድል ምንጭ ለማድረግ ለተያዘው ሀገራዊ አቅጣጫ ምላሽ ለመስጠት፣ የዞኑ ባህልና ቱሪዝም ፅህፈት ቤት ቅርሶቹን የመለየት፣ በካርታ የመደገፍ፣ ይዞታቸውን የማረጋገጥና ለሀገር ውስጥና ለውጭ ጎብኚዎች የማስተዋወቅ የተቀናጀ ሥራ እየሰራ ይገኛል። በዞኑ ባህልና ቱሪዝም ፅህፈት ቤት የቱሪዝም መዳረሻዎች ልማት ቡድን መሪ አቶ ሳኖ አደም ለኢዜአ እንደገለፁት በዞኑ የቱሪዝም አቅምን በማሳደግ የጎብኚዎችን ቁጥር እንዲጨምር እና ከዘርፉ የሚገኘውን የኢኮኖሚ ጥቅም ለማስፋት ትኩረት ተሰጥቷል። በዞኑ 15 ወረዳዎች የሚገኙ ከ50 በላይ ሰው ሰራሽና ተፈጥሯዊ ቅርሶችን በመለየት የማልማት እና የማስተዋወቅ ስራ እየተሰራ መሆኑን ገልፀዋል። በዞኑ በቅርስነት ከተለዩት መካከል የተለያዩ ዕድሜ ጠገብ ዋሻዎች ፣ ፓርኮች፣ ሃይማኖታዊ ቅርሶች እና የጨርጨር ሀይቅ እንደሚገኙበት አብራርተዋል። በዞኑ ዳሮ ለቡ ወረዳ የሚገኘውና ከሶስት ሺህ ዓመት በላይ ዕድሜ እንዳለው የሚገመተውን የአይናጌ ዋሻን ለቱሪዝም ልማቱ ለማዋል በተለያዩ ዘዴዎች ከማስተዋወቅ በተጨማሪ አካባቢውን ለጎብኚዎች ምቹ የማድረግ ስራ እየተሰራ መሆኑን አመልክተዋል። የዳሮ ለቡ ወረዳ አስተዳደር በዚህ ዓመት ከ13 ሚሊዮን ብር በላይ በጀት በመያዝ የመንገድ መሰረተ ልማት የማሻሻል ስራ እያከናወነ መሆኑን አመልክተዋል።   ከአይናጌ ዋሻ በተጨማሪ የጨርጨር ሀይቅ ዳርቻን የቱሪዝምና የመዝናኛ መዳረሻ ለማድረግ የተለያዩ ሥራዎች እየተከናወኑ ነው። በሀይቁ ዙሪያ የመዝናኛና የአገልግሎት መስጫ ተቋማትን ለማስፋፋት የዞኑን 15ቱንም ወረዳዎች በማሳተፍ ከ75 ሚሊዮን ብር በላይ በጀት አካባቢውን ለጎብኚዎች ምቹ ለማድረግ የሚያስችሉ ተግባራት ለማከናወን መታቀዱን አንስተዋል። በሀይቁ ላይ ከመሰረተ ልማት ግንባታ በተጨማሪ የመጓጓዣ አገልግሎትም እየተሻሻለ መሆኑን የገለፁት ቡድን መሪው፤ የቦኬ፣ ኦዳ ቡልቱምና ሀብሮ ወረዳዎች የሀይቅ ላይ መጓጓዣ ጀልባዎችን ገዝተው ወደ አገልግሎት ማስገባታቸውን አስረድተዋል።   በዞኑ ከሶስት ዓመታት ወዲህ የተመሰረቱት ሁለት ፓርኮችን ጨምሮ ረጅም ዕድሜ ያስቆጠሩ ጥንታዊ ቤተ እምነቶችም ለቱሪዝም መስህብነት ትልቅ አቅም መሆናቸውን ተናግረዋል። ከእነዚህ የቱሪዝም መዳረሻዎች መካከል የኡላ ቁኒ መስጊድና የአሰቦት ገዳም ዋነኞቹ መሆናቸውንና በስፋት ለማስተዋወቅ፣ ለጎብኚዎች ተደራሽ ለማድረግና የቱሪዝም ሀብትነታቸውን ለማጎልበት ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑን ተናግረዋል። የቦኬ ወረዳ ምክትል አስተዳዳሪ አቶ መሐመድ ዘይን ጀማል እንዳሉት፣ የወረዳው አስተዳደር በተጠናቀቀው ዓመት ከ30 ሚሊዮን ብር በላይ በጀት የጨርጨር ሐይቅ አካባቢን ለጎብኚዎች ምቹ ለማድረግ የመንገድ መሰረተ ልማት የማሻሻል ስራ አከናውኗል። ሀይቁ ለበርካታ ዓመታት ደርቆ በአረንጓዴ አሻራ ስራ ዳግም ነፍስ የዘራ በመሆኑ በአካባቢው የተፈጥሮ ጥበቃ ስራውን በማጠናከር እንክብካቤ ለማድረግ በትኩረት እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል።

ሐረር ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜአ)፦ በሐረሪ ክልል እየተመዘገበ የሚገኘው ተጨባጭ ለውጥ ዘላቂነት እንዲኖረው የምክር ቤት አባላት የሚያደርጉትን የክትትልና ድጋፍ ስራቸውን አጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸው የሐረር ከተማ ነዋሪዎች ገለፁ። የሐረሪ ክልል ምክር ቤት ባካሄደው 7ኛ ዙር 1ኛ ዓመት መስራች ጉባዔው የምክር ቤቱን አፈ ጉባዔና ምክትል አፈ-ጉባኤዎችን እንዲሁም የክልሉን ርዕሰ መስተዳድር ሾሟል። እንዲሁም ምክር ቤቱ በክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኦርዲን በድሪ የቀረበውን የክልሉን መንግሥት አስፈፃሚ አካላትን ሹመት አፅድቋል። ይህን በማስመልከት አስተያየታቸውን የሰጡት የከተማው ነዋሪዎች የምክር ቤት አባላቱ በክልሉ እየተመዘገበ የሚገኘውን የለውጥ ስራዎች ለማስቀጠል የሚያስችሉ የክትትልና ድጋፍ ስራዎችን አጠናክረው መቀጠል እንደሚገባቸው ተናግረዋል። ወጣት ደረጀ መስፍን እንዳለው በአገሪቷም ሆነ በክልሉ ከተማና ገጠር ህብረተሰቡን ተጠቃሚ የሚያደርጉ ተጨባጭ የለውጥ ስራዎች ተግባራዊ ተደርገዋል። መንግስትና ህዝብ በጋራ በመሆን የነዋሪውን ተጠቃሚነት ያረጋገጡ ስራዎችን እየሰሩ መሆኑን ገልጾ፤ የምክር ቤቱ አባላትም በልማቱ ቀጣይነት የድርሻቸውን መወጣት እንዳለባቸው ነው የተናገረው።   አቶ ፈጠነ በጅጋ የተባሉ የከተማው ነዋሪ በበኩላቸው በምክር ቤቱ ምስረታ ላይ አዳዲስና ልምድ ያላቸው አመራሮች ወደ አመራርነት መምጣታቸውን ተናግረዋል። በቀጣይም በክልሉ የተጀመሩ ስራዎችን ማስቀጠል ትልቅ ሃላፊነት መሆኑን ጠቁመው እንደ ህዝብም የሚጠበቅባቸውን ለመወጣት ዝግጁ መሆናቸውን ተናግረዋል።   በክልሉ ባለፉት ዓመታት የተከናወኑ የለውጥ ስራዎች ሐረርን ውብና ማራኪ በማድረግ ቱሪስቶች እንዲበራከቱ ማስቻሉት የተናገሩት ደግሞ ወይዘሮ ቲማጅ ጃሚ ናቸው። በክልሉ የተጀመሩ ስራዎችን የምክር ቤቱ አባላትና አመራሩ በቀጣይም አጠናክረው እንደሚቀጥሉ ተስፋ እንዳላቸው ገልጸዋል።   አቶ አማረ አበበ የተባሉ የከተማው ነዋሪ በበኩላቸው መንግስት ህዝቡን ተጠቃሚ ያደረገ እና ክልሉን የለወጡ በርካታ የልማት ስራዎች አከናውኗል ብለዋል፡፡ በቀጣይም የክልሉ መንግስት ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጡ በርካታ ስራዎችን እንደሚያከናውን ተስፋ እንደሚያደርጉ ጠቁመው ህዝቡም ይህን መደገፍ እንደሚገባው ተናግረዋል።

አዲስ አበባ ፤መስከረም 23/2019 (ኢዜአ)፦የኢንዱስትሪዎችን የማምረት አቅም ለማሳደግ በተወሰዱ ተግባራዊ እርምጃዎች የማምረት አቅማቸው ከ69 በመቶ በላይ ማደጉን የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ሀሰን መሐመድ ገለጹ። ኢትዮጵያን የአፍሪካ የአምራች ኢንዱስትሪ ማዕከል ለማድረግ ዘርፉን በተኪ ምርት፣ በምርታማነት፣ በጥራትና በቴክኖሎጂ ሽግግር ለማጠናከር እየተሰራ መሆኑንም ተናግረዋል። ኢትዮጵያ ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ በመሰነቅ የዜጎችን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ እየተጋች ትገኛለች። በዚህም ባለፉት ዓመታት ተግባራዊ በተደረጉ የኢንዱስትሪ ፖሊሲ እና የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያዎች ዘርፉን በማነቃቃት በርካታ ውጤቶች ተገኝተዋል። የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ሀሰን መሐመድ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄና የብሔራዊ አምራች ካውንስል የኢንዱስትሪዎችን ማነቆዎች በመፍታት የአምራች ዘርፉን ተግባራዊ አቅም እያሳደጉ ይገኛሉ። በተለይም ከዚህ በፊት ተዘግተው የነበሩ ፋብሪካዎችን ወደ ሥራ ለመመለስ የኤሌክትሪክ፣ የውሃ፣ የካፒታልና የግብዓት እጥረት ጨምሮ የተለያዩ ችግሮች እየተፈቱ መሆኑን አስረድተዋል። የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄ በክልሎችና በከተማ አስተዳደሮች ካሉ መዋቅሮች ጋር በመቀናጀት እየሰራ መሆኑንም አመልክተዋል። ባለፈው ዓመት ከውጭ ይገቡ የነበሩ ምርቶችን በሀገር ውስጥ በመተካት 5 ነጥብ 9 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ የውጭ ምንዛሬ ማዳን መቻሉን ገልጸው፣በጨርቃ ጨርቅና አልባሳት፣ በምግብና መጠጥ፣ በብረታ ብረትና በቆዳ ዘርፎች የተኪ ምርት እየተስፋፋ መምጣቱን ጠቁመዋል። የተኪ ምርት መስፋፋት የውጭ ምንዛሬ ወጪን ከመቀነስ ባለፈ የንግድ ሚዛንን ለማሻሻል፣ የሥራ ዕድል ለመፍጠርና የአምራች ዘርፉን በኢኮኖሚው ውስጥ ያለውን ድርሻ ለማሳደግ እንደሚያግዝ ገልጸዋል። በዚህም የኢንዱስትሪዎችን የማምረት አቅም ለማሳደግ በተወሰዱ ተግባራዊ እርምጃዎች የማምረት አቅማቸው ወደ 69 ነጥብ 2 በመቶ ማደጉን ተናግረዋል። የኢንዱስትሪ ዘርፉ የምርት ጥራትንና ምርታማነትን ማሳደግ፣ የዋጋ ጨማሪን ማስፋፋት፣ ከግብርና ጋር ያለውን የኋልዮሽና የፊት ለፊት ትስስር ማጠናከር እንዲሁም የቴክኖሎጂ ሽግግርን ማፋጠን ላይ በትኩረት እየሰራ መሆኑንም አስረድተዋል። ኢትዮጵያ የአምራች ማዕከል በመሆን የአፍሪካ ሀገራትን በአምራች ዘርፍ ለማሰልጠንና የካይዘን ፍልስፍናን በአህጉሩ ለማስፋፋት እየሰራች መሆኗንም ገልጸዋል። የኢንዱስትሪ ዘርፉ የሥራ ዕድል ፈጠራን፣ ኢንቨስትመንትንና የወጪ ንግድን በማሳደግ በሀገሪቱ ኢኮኖሚ ያለውን ድርሻ እንዲያሳድግ በቀጣይ የተለያዩ ዕቅዶች መያዛቸውን ገልጸዋል። በዚህ መሠረት በ10 ዓመቱ የመሪ ልማት ዕቅድ የኢንዱስትሪ ዘርፉን የወጪ ንግድ 9 ቢሊዮን ዶላር ለማድረስ፣ የሥራ ዕድል ፈጠራን ወደ 5 ሚሊዮን ለማሳደግና የዘርፉን በኢኮኖሚው ያለውን ድርሻ 17 ነጥብ 2 በመቶ ለማድረስ ዕቅድ መያዙን አስታውቀዋል። የማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርሙ ከኢንዱስትሪው በፊት የነበሩ የውጭ ምንዛሬ እጥረትን ጨምሮ ማነቆዎችን ለመፍታት ዕድል መፍጠሩን ገልጸዋል። በተለይም የመለዋወጫ ዕቃዎችን፣ ማሽኖችንና ቴክኖሎጂዎችን ከውጭ ለማስመጣት የነበሩ የውጭ ምንዛሬ ችግሮች መቀነሳቸውን ጠቅሰው፣ የተሻሻሉ ሕጎች፣ ደንቦችና መመሪያዎችም ለአምራች ዘርፉ ምቹ ሁኔታ እየፈጠሩ መሆኑን አስረድተዋል። የአምራች ዘርፉ የውጭ ገበያን በመያዝ የውጭ ምንዛሬ ለማስገኘትም አቅሙን እያሳደገ መምጣቱን ጠቅሰዋል። የኢንዱስትሪ ልማት የአንድ ተቋም ብቻ ሥራ ባለመሆኑ ክልሎች፣ ከተማ አስተዳደሮችና የተለያዩ የፌዴራል ተቋማት በቅንጅት መሥራታቸውን ማጠናከር እንደሚገባም አመልክተዋል።    

ሕዳሴ የቀጣናው የምስራች፤ አስዋን የበደልና ጥፋት ምንጭ ዓባይ ከኢትዮጵያ ተራሮች ፈልቆ፤ አለት ሰንጥቆ፤ ሸለቆዎችን ተሻግሮ ወደ ምስር ይፈስሳል። ማኅፀኑ ኢትዮጵያ ብትሆንም፣ ጠብታ አብርክቶ ለማታውቀው ግብፅ የሕይወት ምንጭ ሆኖ ኖሯል።ዓባይ የኢትዮጵያ የተፈጥሮ ሀብት ነው፤ የግብፅን ሐሩር ያረሰረሰ፣ የቀጣናውን የኢነርጂና የኢኮኖሚ ልማት ዕድል የተሸከመ ወንዝ ነው። አሁን ላይ በዓባይ ወንዝ ላይ ኢትዮጵያም ግብፅም እያንዳንዳቸው አንድ አንድ ግዙፍ ግድቦች አሏቸው፤ ታላቁ የሕዳሴ ግድን እና አስዋን ግድብ።ሁለቱ ግድቦች ግድብነታቸው ሊያመሳስላቸው ቢችልም፣ ታሪካቸው፣ ተፅዕኖአቸውና ለትውልድ የሚያስተላልፉት መልዕክት ግን ለየቅል ነው። በዚህ ወንዝ ላይ ለዓመታት በአልጠግብ ባይነት የተበየነው የግብፅ የውሃ ፖሊሲ፣ የላይኛው ተፋሰስ ሀገራት የልማት ፍላጎትን በተደጋጋሚ የሚገድብ አካሄድን ይዞ ቆይቷል። በዚህም መነሻ ያለምንም ማማከርና ያለ ቴክኒካል ውይይት ዓባይን ብቻችንን መቆጣጠር አለብን በሚል እብሪት አስዋን ተገንብቷል። የአስዋን ግድብ ሥር እንባዎች አስዋን የግብፅን ታሪክ በእጅጉ የቀየረ፣ የበረሃዋን ምድር በመስኖ ያለመለመ፣ የኃይል ምርቷን እንድታሳድግ ያስቻለ ግዙፍ መሠረተ ልማት ነው። ነገር ግን ከዚህ የልማት ገጽታ ጀርባ ብዙ ዋጋ የተከፈለባቸው የሕይወት ዋጋዎች፣ የተሰደደ ማኅበረሰብና በውሃ ስር የተቀበሩ ታሪካዊ ርስቶች አሉ። ይህ በአስዋን ግንብ ስር በእንባ የተጻፈ የበደል ታሪክ ነው።አስዋን ሲገነባ የኑቢያ ምድር በሰፊው የናስር ሐይቅ ተጥለቅልቋል። ወደ 100 ሺህ የሚደርሱ ኑቢያውያን ከቀያቸው ተፈናቅለዋል። ኑሯቸው ተናግቷል። ያላቸውን ጥሪት አጥተዋል። ለብዙ ሺህ ዓመታት በትውልድ ተሻግሮ የመጣው ርስታቸውና የኑሮ መሠረታቸው በናስር ሐይቅ ምክንያት ወድሟል። የኑቢያ ጥንታዊ ቅርሶችም በሐይቁ ስር የመቀበር አደጋ ተጋርጦባቸዋል። ብዙ ቅርሶች በውሃ ስር ቀርተዋል፤ ሌሎች ደግሞ በዓለም አቀፍ የቅርስ ጥበቃ ዘመቻ ከነበሩበት ተነቅለው ወደ ሌላ ቦታ ተዛውረዋል።የአስዋን ሐይቅ በሰው ልጅና በውሃ ሀብት ላይ ያሳረፈው ጫና በዚህም አያበቃም። በበረሃማው ስፍራ የሚገኘው ይህ ግዙፍ ሐይቅ በየዓመቱ እስከ 16 ቢሊዮን ሜትር ኪዩቢክ ውሃ በትነት እንዲጠፋ በማድረግ ውሃ ያለ አግባብ እንዲባክን ያደርጋል። 16 ቢሊዮን ሜትር ኪዩቢክ ውሃ ማለት ደግሞ የታላቁ ህዳሴ ግድብ ከሚይዘው 74 ቢሊዮን ሜትር ኪዩቢክ ውሃ አንጻር ስንመለከተው፤ አስዋን ግድብ በየ አራት ዓመት ተኩል ጊዜ ውስጥ የሕዳሴ ግድብ የያዘውን ሙሉ ውሃ በትነት ያባክናል እንደ ማለት ነው። ይህ በሰው ልጅ ይውሃ ፍጆታ አንጻር ደግሞ አስዋን ድግብ ከ100 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ለአንድ ዓመት ሙሉ መጠቀም የሚችለውን የቤት ውስጥ የውሃ ፍላጎት በትነት እያባከነ ቀጥሏል። አስዋን ግድብ የያዘው የናስር ሃይቅ በጣም ሰፊ እና ጥልቀቱ አነስተኛ (Shallow and Wide) በመሆኑ ለፀሐይ ብርሃን የሚጋለጠው አካል ሰፊ ነው። ይህ ደግሞ የትነት መጠኑ በእጅጉ እንዲጨምር አድርጓል።ይህ በትነት የሚጠፋው የውሃ መጠን ከፍተኛ በመሆኑ የዓባይ ወንዝ ተፋሰስ ሀገራት በውሃ አጠቃቀምና አስተዳደር ላይ ሁልጊዜም በግብፅ ስሁት አካሄድና ደካማ የውሃ አስተዳደር ላይ የሚነሳ አጀንዳ ሆኗል። ከዚህም በባሰ ግብፅ የላይኞቹ የተፋሰሱ ሀገራት እንድም ልማት እንዳያለሙ በሴራ በማቀብ እርሷ ግን በአስዋን ግድብ ላይ የተመሠረተውን የናስር ሐይቅ ውሃ ከፍተኛ የውሃ ፍጆታ በሚጠይቁ የሸንኮራ አገዳ፣ የጥጥና የሩዝ ልማቶች በማዋል ለብዙ ዓመታት በደል ስትፈጽም ኖራለች። ይህም የአሰዋን ግድብ የበደል ታሪክ ነው። አስዋን የዓባይን ውሃ በብቸኝነት የመጠቀም ፍላጎትን፣ የውሃ ሀብትን በአንድ ወገን ላይ በማስቀመጥ የሌሎችን የልማት መብት የሚገድብ አስተሳሰብን የሚወክል ታሪካዊ ምልክት ሆኖ ቆይቷል። ዛሬ ግን ይህ ትርክት ተለውጧል። ሕዳሴ ቀልብሶታል። ታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ -የቀጣናው የምስራች በዓባይ ወንዝ ላይ አዲስ ምዕራፍ ተጽፏል።ሕዳሴ የተኛን ኃይል አንቅቷል። የተዘነጋን ሀብት ወደ ልማት ቀይሯል። የትናንትን ጥገኝነት ወደ የራስ አቅም አሸጋግሯል። ለዘመናት በኢትዮጵያውያን ደጅ ወርቁን፣ አፈሩን፣ ግንዱንና ሌላውንም እያግበሰበሰ ሲጓዝ የኖረውን፣ ኢትዮጵያውያን ከኩበት ጭስ ጋር እየታገሉ፣ በጨለማ ስር ተቀምጠው በቁጭት ሲያዜሙለት የኖሩትን ዓባይን፣ ሕዳሴ ወደ ብርሃን ምንጭነት አዙሮታል። ታላቁ የሕዳሴ ግድብ 5 ሺህ 150 ሜጋዋት ኃይል ያመነጫል። በንጋት ሐይቅ ወደ 74 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ ያከማቻል። ይህም የኢትዮጵያን ከውሃ ኃይል የሚመነጭ የኢነርጂ አቅምን በእጅጉ የሚያሳድግ፣ የኢኮኖሚ ልማቷን የሚደግፍ ትልቅ መሠረተ ልማት ነው። የሕዳሴ የምስራችነት በዚህ አያበቃም። የሕዳሴ ግድብ የቀጣናው የኢነርጂና የልማት ምንጭ ነው። ለሱዳን፣ ለጅቡቲ፣ ለኬንያ፣ ኃይል ማስተላለፍ ጀምሯል። ለሌሎችም ለመድረስ ጥናት በመካሄድ ላይ ይገኛል። የግድቡ መገንባት የጠቀመው እንጂ የጎዳው አካል የለም። የሱዳንን የጎርፍ አደጋ በመቀነስ ረገድ ጉልህ ሚና አለው። ለሱዳንም ሆነ ለግብፅ ከደለል ንጹህ የሆነ፣ ዓመታዊ ፍሰቱ የተስተካከለ ውሃ እንዲያገኙ ያስችላል። የሕዳሴ ግድብ የሚገኝበት አካባቢ የአየር ሁኔታና ጂኦግራፊ እንደ እቶን በሚንተከተከው በረሃ ከተገነባውና ውሃን ያለቅጥ ከሚያተነው የአስዋን ግድብ አንጻር እጅግ ቀዝቃዛና ለውሃ ብክነትና ትነት ተጋላጭ ያልሆነ የውሃ ማከማቻ ነው። የንጋት ሐይቅም ጥልቅ ሸለቆ ውስጥ የሚገኝ በመሆኑ የውሃው የላይኛው ክፍል እጅግ ያነሰ የፀሐይ ተጋላጭነት አለው። ይህም ትነትን በእጅጉ የሚቀንስ ሲሆን፤ ለዓባይ ተፋሰስ ሀገራት ከ10 ቢሊዮን ሜትር ኪዩቢክ በላይ ውሃ በትነት እንዳይባክን ታድጓል። ይህ ውሃ በደረቅ ወቅት፣ የበረሃ ቅንጦተኞቹን፣ የአዞ እንባ አፍሳሾችን እነግብፅንም ጭምር የሚያረሰርስ ነው።ሕዳሴ ዓባይን የፍትሐዊና የዘላቂ ልማት ምንጭ፣ የተፋሰሱ ሀገራት የጋራ ዕድገት ምሰሶ እንዲሆን አዲስ መንገድ ከፍቷል።የሁለቱ ግድቦች ወግም ይኸው ነው። አስዋን ግድብ በሐይቅ ስር የኑቢያን ምድር ሲሰለቅጥ፤ የሚሊዮኖችን እርዛት የሚያስቀረውን ውሃ ሲያተን፣ ሌላው ግን በጨለማ የተዋጠውን በልማት ወደ ኋላ የቀረውን ቀጣና ከተኛበት ቀሰቀሰ፣ ብርሃኑን አዳረሰ። የልማት ተስፋ ሆነ። ይኸው ነው!

የግብፅ አስዋን ግድብ በአፍሪካ አወዛጋቢ ከሆኑ የሜጋ ፕሮጀክቶች አንዱ ነው። የግድቡ መገንባት ከ100 ሺህ በላይ ኑቢያውያንን ከቀያቸው፣ ከህይወታቸውና ከመሬታቸው አፈናቅሏል፤ ለከፋ ችግር እንዲዳረጉም አድርጓል። የአስዋን ግድብ የግንባታ ሂደት የአንድ ወገን እርምጃና የጥፋት አሻራ የተስተዋለበት ነው። ኢትዮጵያ በወቅቱ ምክክርና ውይይት እንዲደረግ ተደጋጋሚ ጥሪ ብታቀርብም፣ ግድቡ ግን ያለ ኢትዮጵያ ፈቃድና ስምምነት ተገንብቷል። በአሜሪካ እና በብሪታንያ በወቅቱ የተጠኑ ሰነዶች፣ በአስዋን ግድብ ግንባታ ሂደት ላይ ከዓባይ ተፋሰስ ሀገራት ጋር ሰፊ ምክክር ባለመደረጉ የነበረውን ስጋት በግልጽ ያመላከቱ ነበሩ። ከ1952 እስከ 1960 ባሉት ጊዜያት የተመዘገቡ 15 ኦፊሴላዊ መዝገቦች ይህንን ስጋት አስፍረዋል። ነገር ግን ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ እ.ኤ.አ. በ2015 በተፈረመው የመርሆች መግለጫ ስምምነት መሠረት ዘመናዊ የሕግ ማዕቀፍን ይከተላል። ግብፅ ኢትዮጵያን ከመንቀፏ በፊት፣ አስዋን ግድብን ያለ ኢትዮጵያ ስምምነት ለምን እንደገነባች እና ከ100,000 በላይ ኑቢያውያንን ለምን እንዳፈናቀለች በግልጽ ማስረዳት አለባት። ግብፅ የአስዋን ግድብን ከየትኛውም የተፋሰሱ ሀገራት ጋር ምክክር ሳታደርግ መገንባቷ፤ እንዲሁም የጉዳት ጥናት እንኳ ሳይደረግ ኑቢያውያንን ከኑራቸውና ከቀያቸው በማፈናቀል ለከፍተኛ ችግር መዳረጓ የግድቡ የጥፋት ውርስ ነው። ኢትዮጵያ በወቅቱ ምክክር እንዲደረግ ያቀረበችው ተደጋጋሚ ጥያቄም በግብፅ በኩል መልስ አላገኘም። በተቃራኒው የሕዳሴ ግድብ ጉዳይ ኢትዮጵያ፣ሱዳንና ግብፅ እ.ኤ.አ. በ2015 በተፈረመው የመርሆች ስምምነት መሰረት ለውይይት ተደራሽ ተደርጓል።ከዚህ አኳያ ግብፅ ታላቁ የሕዳሴ ግድብን በሚመለከት ኢትዮጵያን ለመንቀፍ ምንም አይነት ሞራላዊና ምክንያታዊ መሠረት የላትም።

አዲስ አበባ፣ መስከረም 22/2019(ኢዜአ):-ለኢሬቻ በዓል የቀረበው አዳዲስና ዘመናዊ የባህል አልባሳት ዲዛይን የሸማቹን ፍላጎት በማርካት የንግድ እንቅስቃሴውን እያነቃቃ መሆኑ ተገለጸ። ኢትዮጵያ ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ህዝብ፤ ታላቅ ርዕይ ያላት ሀገር ናት። ይህን ታላቅነቷን ከሚያረጋግጡ ሀብቶቿ መካከል ሀይማኖታዊ፣ ባህላዊ፣ ታሪካዊ እና ሰው ሰራሽ ቅርሶቿ፣ ባህሎችና የቱሪስት መስህቦቿ ተጠቃሽ ሲሆኑ ከእነዚህ መካከልም ከገዳ ስርዓት የሚመነጨው ኢሬቻ አንዱ ተጠቃሽ ነው። ኢሬቻ በየዓመቱ በልዩ ልዩ ሁነቶች በአደባባይ የሚከበር ሲሆን ዘንድሮም ነገ በአዲስ አበባ ሆራ ፊንፊኔ እንዲሁም ከነገ በስትያ ደግሞ በቢሾፍቱ ሆራ ሃርሰዴ "ኢሬቻ ለሀገራዊ መግባባት" በሚል መሪ ሀሳብ ይከበራል። በኢሬቻ በዓል ዋዜማ በአዲስ አበባ የሚገኙ የተለያዩ ሱቆች አይነተ ብዙና ማራኪ ዲዛይን ባላቸው ባህላዊ አልባሳትና ጌጣጌጦች ደምቀው ይታያሉ። የኢዜአ ሪፖርተር ተዘዋውሮ በተመለከታቸው የባህላዊ አልባሳት መሸጫ ሱቆች የሸማቾችን ቀልብ የሚስቡ የኢትዮጵያውያን ውብ እጅ ስራዎች ግብይት ደርቷል። ነጋዴዎችና ደንበኞች የባህል አልባሳት በዓይነትና በመጠን በገበያው ላይ መቅረባቸው ለብዙዎች የሥራ ዕድል ከመፍጠር ባለፈ ገበያውን እያነቃቁ መሆኑን ተናግረዋል።   በባህል አልባሳት ንግድ ላይ የተሰማሩት ሮባ ጌታቸው ለኢዜአ እንዳሉት፤ ባህላዊውን ከዘመናዊው የእጅ ሥራ ጋር ያቀናጁ የባህል አልባሳት በገበያው በስፋት ቀርበዋል። የባህል አልባሳቱ የኦሮሞ ህዝብ ባህል ይበልጥ እንዲያድግና ህብረተሰቡ ለባህሉ እድገት ፍላጎት እንዲያሳድር ከማድረጉም በላይ ለበርካታ ዜጎች የሥራ ዕድል ፈጥሯል ብለዋል።   ሌላኛዋ አስተያየት ሰጭ ነጋዴ አለሚቱ ደንደና በበኩላቸው፤ የኢሬቻ በዓል ድባብ ገበያውን እያነቃቃ መሆኑን ገልጸዋል። በየዓመቱ የሚወጡ አዳዲስ የሀገር ባህል አልባሳት ዲዛይኖች ተፈላጊነት እያደገ መምጣቱን ገልጸው፤ በሸማቾች ምርጫ በተመጣጣኝ ዋጋ በተለያዩ ዲዛይኖች ለህጻናትና አዋቂዎች ቀርበዋል ብለዋል። በዓሉን ምክንያት በማድረግ የሀገር ባህል ልብስ ግብይት ላይ ያገኘነው ወጣት ቶለሳ ሽጉጤ፤ የባህል አልባሳቱ የኦሮሞን ህዝብ ታሪክና ባህል የሚገልጹ፣ በተለያዩ ዲዛይን በከፍተኛ ጥራት የተዘጋጁ መሆናቸውን ገልጿል። ወጣት ኪያ በጂጋ በበኩሉ ኢሬቻ የኦሮሞ ህዝብ ከሚያከብራቸው በዓላት አንዱ መሆኑን ገልጾ፤ በየዓመቱ በተለያዩ ዲዛይኖች የሚዘጋጁ የሀገር ባህል አልባሳት ተወዳጅነትን አትርፈዋል፤ በዓሉንም በደስታ እንድናከብር አስተዋጽኦ አድርገዋል ብሏል። የባህላዊ እሴታቸውን ጠብቀው በተመጣጣኝ ዋጋ ሳቢና ዘመናዊ ሆነው ለገበያ በመቅረባቸው ህብረተሰቡ ደስ ብሎት እየገዛቸው መሆኑን የገለጸው ደግሞ ወጣት ደገፋ ኃምቢሳ ነው።

ባህር ዳር ፤ መስከረም 22/2019 (ኢዜአ)፦ በአማራ ክልል የህብረተሰቡን የልማት ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ፕሮጀክቶችን ተግባራዊ የማድረግ ስራ ተጠናክሮ እንደሚቀጥል የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ አረጋ ከበደ ገለፁ። የአማራ ክልል ምክር ቤት 7ኛ ዙር፣ 1ኛ ዓመት የስራ ዘመን መስራች እና 1ኛ መደበኛ ጉባኤ ዛሬ ተጠናቋል። የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ አረጋ ከበደ በጉባኤው ማጠናቀቂያ ላይ እንደገለጹት፤ የክልሉ መንግስት የህብረተሰቡን የልማት ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ፕሮጀክቶችን ተግባራዊ ለማድረግ ርብርብ ያደርጋል። በዚህ በጀት ዓመት ለነባርና አዳዲስ ፕሮጀክቶች ማስፈጸሚያ እንዲሁም ለሌሎች ስራዎች ከ31 ነጥብ 1 ቢሊዮን ብር በላይ በጀት ተይዞ ወደ ስራ መገባቱን ተናግረዋል። በጀቱ ቅድሚያ ለሚሰጣቸው ወሳኝ ፕሮጀክቶች በውጤታማነትና በፍትሃዊነት ለታለመለት ዓላማ እንዲውል እንደሚደረግም አረጋግጠዋል። በተለይም የከተማና የገጠርን ትስስር ለማጠናከር የሚያስችሉ የመንገድ መሰረተ ልማቶች በተገቢው ሁኔታ ይፈጸማሉ ብለዋል። የንፁህ መጠጥ ውሃ ተቋማትን ለተጠቃሚው ማህበረሰብ ተደራሽ በማድረግ በኩልም በርካታ ስራዎች እንደሚከናወኑ ገልጸዋል። የኢኮኖሚ መዋቅራዊ ሽግግሩን ለማሳለጥና የግብርና ዘርፉን ከዝናብ ጥገኝነት ለማላቀቅ የሚያግዙ የመስኖ ተቋማት ፕሮጀክቶች ግንባታም በተጠና መንገድ እንደሚከናወን አረጋግጠዋል። የኃይል አቅርቦት ክፍተትን ለማቃለልም ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ከመነጋገር ባለፈ አማራጭ የኃይል አቅርቦቶችን መጠቀም እንደሚገባ አስገንዝበዋል። የኢንዱስትሪዎችን የማምረት አቅም በማሳደግም ተኪ ምርትም ሆነ ለውጭ ገበያ የሚቀርቡ ሌሎች ምርቶችን በብዛትና በጥራት በማምረት ዘርፉን የማሳደግ ስራ ትኩረት እንደተሰጠውም አመልክተዋል። የልማት ስራዎችን ውጤታማነት ለማረጋገጥ ህብረተሰቡ በገንዘብ፣ በጉልበትና በቁሳቁስ ተገቢውን ድጋፍ እንዲያደርግ የምክር ቤት አባላት አበክረው መስራት እንዳለባቸው አስገንዝበዋል። የአማራ ክልል ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ወይዘሮ ፋንቱ ተስፋዬ በበኩላቸው፤ በሁሉም ዘርፍ የቀረቡ እቅዶች በውጤታማነት ተፈጻሚ እንዲሆኑ የምክር ቤት አባላት የሚጠበቅባቸውን ሚና ይወጣሉ ብለዋል።

አዲስ አበባ፤መስከረም 22/2019 (ኢዜአ)፦የዳመርጆግ - ደወሌ የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክት የኢትዮጵያን ምጣኔ ሀብታዊ እድገት ከማፋጠን ባለፈ ሀገሪቷ ከጅቡቲ ጋር ያላትን የሁለትዮሽ ግንኙነት የሚያጠናክር ነው ሲሉ የምጣኔ ሀብት ምሁራን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ በመሰነቅ የዜጎችን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ እየተጋች ትገኛለች። በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚገነባው የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክት ኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ እድገቷን ለማፋጠን ከጀመረቻቸው የልማት ፕሮጀክቶች መካከል ይጠቀሳል። የፕሮጀክቱንም ግንባታ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ የጅቡቲው ፕሬዚዳንት ኢስማኤል ዑመር ጌሌ እና የዳንጎቴ ግሩፕ ፕሬዚዳንት አሊኮ ዳንጎቴ በቅርቡ አስጀምረዋል። ፕሮጀክቱም በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) እና በዳንጎቴ ግሩፕ መካከል በተደረገ አጋርነት የሚተገበር ሲሆን፤ ከአንድ ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የተጣራ የነዳጅ ምርቶችን የመያዝ እና የማስተላለፍ አቅም እንደሚኖረው የግንባታው ማስጀመሪያ መርሀ ግብር ላይ መገለጹ የሚታወስ ነው።   የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ባለሙያዎች ማህበር ፕሬዝዳንት እና በአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ኢኮኖሚክስ ትምህርት ክፍል መምህር ፕሮፌሰር ጣሰው ወልደሀና ለኢዜአ እንደተናገሩት፤ በቅርቡ ግንባታው የተጀመረው የኢትዮጵያ-ጅቡቲ የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ መስመር ኢትዮጵያ ለኢንቨስትመንት ያላትን ቁርጠኝነት የሚያሳይ ነው። ኢትዮጵያ ከጅቡቲ ነዳጅን ለማስገባት የተሽከርካሪ አማራጮች የምትጠቀም መሆኗ አስተማማኝ የሆነ የነዳጅ አቅርቦት እንደ ሀገር እንዳይኖር እንቅፋት ሲፈጥር መቆየቱን ገልጸዋል። በቅርቡ በኢትዮጵያ-ጅቡቲ በሁለቱ ሀገራት የዳመርጆግ-ደወሌ የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክት ግንባታ መጀመር የሀገሪቷን የነዳጅ ፍላጎት ለማሟላት እንደሚረዳ ተናግረዋል። አንድ ኢንቨስትመንት ፋይዳው የሚለካው በኢኮኖሚ ላይ ከሚያበረክተው አስተዋጽኦ ባሻገር ለዜጎች በሚፈጥረው የስራ እድል ጭምርም መሆኑን በማንሳት የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክቱ ከዚህ አኳያ ከፍተኛ ጠቀሜታ ያለው እንደሆነም አብራርተዋል።   ሌላኛው የምጣኔ ሀብት ምሁር ብርሃኑ ዓለሙ (ዶ/ር) በበኩላቸው፤ በሀገሪቷ የሚከናወኑ የተለያዩ የመሰረተ ልማት ስራዎች፣ የንግድ እንቅስቃሴዎች እንዲሳለጡ እንደ ሀገር የነዳጅ ክምችትን ማሳደግ ተገቢ መሆኑን ተናግረዋል። ከዚህ አኳያ የዳመርጆግ-ደወሌ የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክት አስተማማኝ እና በተለያዩ ምክንያቶች የማይዋዥቅ የነዳጅ አቅርቦት እንዲኖር ጉልህ ሚና ይጫወታል ብለዋል። ፕሮጀክቱ ለአምራች ኢንዲስትሪዎች የነዳጅ አቅርቦት ፍላጎት ምላሽ የመስጠት አቅምን የሚያሳድግ፣ ለመካናይዝድ ግብርና ምርታማነት ለትራንስፖርት እንቅስቃሴዎች ውጤታማነት ትልቅ ሚና ያለው ፕሮጀክት እንደሆነ አብራርተዋል። ምሁራኑ ኢትዮጵያ አቅዳ የምታከናውናቸው ግዙፍ ሀገራዊ ፕሮጀክቶች የራሷን ኢኮኖሚያዊ እድገት ከማረጋገጥ ባለፈ ለአሁጉሪቷ እድገት ወሳኝ ሚና የሚጫወቱ መሆናቸውን ተናግረዋል። ኢትዮጵያ እና ጅቡቲ የጀመሩት ፕሮጀክትም እንደ ማሳያነት መሆኑን ገልጸዋል። በሁለቱ ሀገራት የተጀመረው ፕሮጀክት የጋራ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነትን የሚያሳድግ፣ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነትን ይበልጥ የሚያጠናክር ነውም ብለዋል።  

አዲስ አበባ፤መስከረም 22/2019 (ኢዜአ)፦የኢትዮጵያ የፋይናንስ ዘርፍ የፖሊሲ እርምጃዎች የሀገር ውስጥ ባንኮችን ተወዳዳሪነት በማሳደግ ዓለም አቀፍ የባንክና የፋይናንስ ተቋማትን ኢንቨስትመንት የሚያበረታቱ መሆናቸውን የግሎባል አልያንስ ፎር ባንኪንግ ኦን ቫልዩስ ዋና ዳይሬክተር ማርቲን ሮነር ገለጹ። የኢትዮጵያ ሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ መርሃ ግብር ንግድና ኢንቨስትመንትን በማበረታታት የፋይናንስ ኢንዱስትሪው እንዲያንሰራራ እያደረገ ነው። በዚህም ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ ያላት ኢትዮጵያን የባንክ ኢንዱስትሪ ለዓለም አቀፍ ኢንቨስትመንት ክፍት በማድረግ ታሪካዊ ዕድልን ከፍቷል። የግሎባል አልያንስ ፎር ባንኪንግ ኦን ቫልዩስ ዋና ዳይሬክተር ማርቲን ሮነር ለኢዜአ እንዳሉት፤ የኢትዮጵያ ብዝኅ ኢኮኖሚ ልማት የንግድና ኢንቨስትመንት አማራጮችን የማስፋት ክፈተኛ አቅም አለው። በሀገር በቀል የተሟላ ማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ መርሃ ግብር የፋይናንስ ኢንዱስትሪ ክፍት መደረጉም የኢትዮጵያን ዕምቅ አቅም መጠቀም ለሚሹ ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት ወርቃማ ዕድል ነው ብለዋል። የኢትዮጵያ ዲጂታል ፋይናንስ ሥርዓትም ዓለም አቀፍ የባንክና ፋይናንስ ተቋማት ኢንቨስት የሚያደርጉበትን አስቻይ ምኅዳር መፍጠሩን ገልጸዋል። የፋይናንስ ዘርፍ ለኢንቨስትመንት ክፍት መደረጉም የሀገር ውስጥ ባንኮችን የተወዳዳሪነት አቅም በማጎልበት ጥራትና ብቃት ለው አገልግሎት የሚሰጡበትን ተነሳሽነት እንደፈጠረላቸው ተናግረዋል። በሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ የተከናወኑ መጠነ ሰፊ ዘመናዊ የፋይናንስ ዘርፍ የፖሊሲ እርምጃ ዘመኑ የሚጠይቀውና አስፈላጊ ጉዳይ መሆኑን አንስተዋል። የኢትዮጵያ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ እርምጃም የፋይናንስ ዘርፉን በትክክለኛ የዕድገት አቅጣጫ የሚመራበትን ስኬት እያስመዘገበ መሆኑን አመላክተዋል። ለአብነትም የካፒታል ገበያ፣ የገንዘብና የውጭ ምንዛሬ የፖሊሲ እርምጃዎች ኢትዮጵያን ለዓለም አቀፍ የባንክና የፋይናንስ ተቋማት የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት የስበት ማዕከል የሚያደርጉ ናቸው ብለዋል። የኢትዮጵያ መዋቅራዊ የፋይናንስ ዘርፍ ፖሊሲ እርምጃም የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ከፍታ ብሩህ ጊዜ እንደሚጠብቀው አመላካች እንደሆነ ገልጸዋል። በጥቂት ዓመታት ውስጥ የታየው ውጤት ወደፊትም ተጠናክሮ እንደሚቀጥል እምነታቸውን ገልፀዋል።  

አርባ ምንጭ ፤ መስከረም 22/2019 (ኢዜአ) ፦የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በክልሉ ግብርናን ከዝናብ ጥገኝነት በማላቀቅ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ የሚያስችሉ ተግባራት ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ተስፋዬ ቤልጂጌ (ዶ/ር) ገለፁ። ደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ተስፋዬ ቤልጅጌ (ዶ/ር) በምክር ቤቱ ባደረጉት ንግግር የክልሉን ልማት አንድነትና ሰላም ለማረጋገጥ በትኩረት እንደሚሠራ ገልጸዋል። በመደመር መንግሥት መርህ የክልሉን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማረጋገጥ በቅንጅት እንደሚሰራና የተጀመሩ የልማት ስራዎችን እንደሚጠናከሩ ተናግረዋል፡፡ ደቡብ ኢትዮጵያ ብዝሃ ማንነት ያለው ክልል እንደመሆኑ የህዝቡን አንድነትና አብሮነት በማጠናከር ወንድማማችነትና እህትማማችነት ተጠናክሮ እንዲቀጥል በትኩረት ይሠራልም ብለዋል። ክልሉ ሰፊ ፀጋ ያለው መሆኑን የጠቀሱት ርዕሰ መስተዳድሩ ግብርናን ከዝናብ ጥገኝነት በማላቀቅ የምግብ ዋስትናን የሚያረጋግጡ መሰረታዊ ተግባራት ይጠናከራሉ ብለዋል፡፡ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተጀመሩ የገጠርና ከተማ ኮሪደር፣ የሌማት ትሩፋትና አረንጓዴ አሻራ የክልሉ የትኩረት መስኮች መሆናቸውንና በትምህርትና ጤና ልማትም የህዝቡን ተጠቃሚነት ማረጋገጥ ሌላኛው ትኩረት መሆኑን ገልጸዋል፡፡ የመንግስት አገልግሎቶች በዲጂታል ስርአት በመታገዝ የተገልጋዩን እርካታ ማረጋገጥ፣ ሙስናና ብልሹ አሠራሮችን በመታገል ክልሉን የዕድገትና የብልጽግና ሞዴል ለማድረግ እንደሚሠራ ጠቁመዋል። የክልሉ ምክር ቤት አባላት የህዝቡን የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች እንዲመለሱ ኃላፊነታቸውን እንድወጡም ጠቁመዋል።

አዲስ አበባ፤መስከረም 22 /2019(ኢዜአ)፦የኢትዮጵያና አርሜኒያ የፖለቲካ ዲፕሎማሲ ወደ ላቀ የንግድና ኢንቨስትመንት የኢኮኖሚ አጋርነት እየተሸጋገረ መሆኑን የአርሜኒያ አምባሳደር ሳሀክ ሳርጊሲያን ገለጹ። የመደመር መንግሥት ገቢር ነበብ የውጭ ግንኙነት ፖሊሲ ከባህላዊ የዲፕሎማሲ አሰራር በመላቀቅ ከውስጥ የሚነሳ ቅድሚያ ለጎረቤት፣ ለአፍሪካና ለዓለም አቀፋዊ ጉዳዮች በመስጠት የሚሻገር ነው። በዚህም ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ርዕይ ያላት የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት መርህ የሁለትዮሽና ባለብዙ ወገን ትብብርን በማጎልበት ብሔራዊ ጥቅምንና ፍላጎትን እያስጠበቀ ይገኛል። ከሀገራት ጋርም የጋራ ተጠቃሚነትን በማጎልበት፣ በትብብርና አብሮ በማደግ ላይ የተመሰረተ ግንኙነትን በመትከል በሰጥቶ መቀበል መርህ ላይ የተመሰረተ ውጤታማ የዲፕሎማሲ አካሄድ ማራመዷን ቀጥላለች። በዚህም ከሀገራት፣ ከቀጣናዊ፣ አህጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ተቋማት ጋር ያላትን ትብብር በማጎልበት የዲፕሎማሲ፣ የንግድና ኢንቨስትመንት የስበት ማዕከልነቷን እያጎለበተ ይገኛል። በኢትዮጵያ የአርሜኒያ አምባሳደር ሳሀክ ሳርጊሲያን ለኢዜአ እንዳሉት፤ የኢትዮጵያና አርሜኒያ ወዳጅነት በሃይማኖታዊና ተያያዥ የግንኙነት መስኮች ረጅም ዘመናትን ያስቆጠረ ነው። የሀገራቱን የዲፕሎማሲ ወዳጅነትም አርሜኒያ ከስድስት ዓመታት በፊት በኢትዮጵያ በከፈተችው ኤምባሲዋ አማካኝነት የጋራ ትብብርና ተጠቃሚነትን የማጎለበት ሥራ እየሰራች ነው ብለዋል። በአሁኑ ወቅትም በኢትዮ-አርሜኒያ መካከል ጠንካራ የፖለቲካ ግንኙነት በመገንባት በጋራ ተጠቃሚነት ላይ የተመሰረተ ትብብርን የሚያጎለብት መሰረት መጣሉን ገልጸዋል። የአርሜኒያ ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች በኢትዮጵያ ባካሄዱት የተለያዩ ይፋዊ የሥራ ጉብኝቶችም የሀገራቱን የኢኮኖሚ ትብብር የሚያጎለብቱ ፍሬያማ ምክክር ከኢትዮጵያ አቻቸው ማድረጋቸውን አስረድተዋል። በዚህም በኢትዮ-አርሜኒያ መካከል የንግድና ኢንቨስትመንት፣ የባህልና ቱሪዝም፣ የትምህርትና ስልጠና የትብብር አድማሶችን ማስፋት የሚያስችል የጋራ መግባባት መፈጠሩን አብራርተዋል። በስድስት ወራት ብቻ ከ10 በላይ የአርሜኒያ የባለሀብቶች ልዑካን ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት በተለያዩ የንግድና ኢንቨስትመንት አማራጮች ለመሰማራት ከፍተኛ ፍላጎት ማሳየታቸውን አስታውቀዋል። ለዚህም የአርሜኒያ የኢንቨስትመንት ተቋም ከኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽንና ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ጋር ውጤታማ የበይነ መረብ ምክክር ማድረጋቸውን አብራርተዋል። ኤምባሲውም የሀገራቱን የንግድ ምክር ቤቶችና የዲያስፖራ ጉዳዮች አቻ ተቋማትን በማገናኘት የሀገራቱን የኢኮኖሚ ትብብር ለማጎልበት ስምምነት በመፈራረም ጭምር እየሰራ መሆኑን አስረድተዋል። በሌላ መልኩም የህዝብ ለህዝብ ግንኙነትን ለማጠናከር በሙዚየም፣ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት፣ የትምህርትና ሥልጠና ትብብር መስኮች ውጤታማ ስራ እየተሰራ መሆኑን አንስተዋል። አርሜኒያ ቀጣይ በምትጀምረው የአፍሪካ ሀገራት ነጻ የትምህርት ዕድል የኢትዮጵያ ተማሪዎች ቅድሚያ ከሚሰጣቸው መካከል እንደሚሆኑ አስታውቀዋል።  

ሀረር፣መስከረም 22/2019 (ኢዜአ):- በሀረሪ ክልል በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት የክልሉን ሁለንተናዊ ልማትና የህዝቡን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ተግባራት ተጠናክረው ይቀጥላሉ ሲሉ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ ገለጹ። የሐረሪ ክልል ምክር ቤት 7ኛ የሥራ ዘመን፣ 1ኛ ዓመት፣ 1ኛ መስራች ጉባዔውን እያካሄደ ሲሆን አቶ ኦርዲን በድሪ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ሆነው ተሹመው ቃለ መሃላ ፈጽመዋል። ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ ባደረጉት ንግግር እንደገለጹት በክልሉ ባለፉት ዓመታት በሁሉም ዘርፎች በተከናወኑ ተግባራት ከፍተኛ ውጤት ተመዝግቧል። በዚህም ህዝቡንና ክልላችንን ወደ ከፍታና ብልፅግና ለማድረስ መንገድ ጀምረናል ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ በፖለቲካ ፣ በሰላም፣ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ዘርፎች አበረታች ውጤቶች ማስመዝገብ መቻሉን ተናግረዋል። የዜጎች ሰላምና ደህንነት እንዲጠበቅ፣ የኢኮኖሚ እድገት እንዲኖር ፣የትምህርትና ጤና አገልግሎት ጥራት እንዲረጋገጥ መደረጉን ጠቁመው በኮሪደር ልማትም ለኑሮ ምቹ የሆነች ከተማን መፍጠር መቻሉን ጠቅሰዋል። የሀረር ከተማን በዓለም አቀፍ መድረኮች እውቅና እንድታገኝ ከማስቻል ባሻገር በግብርናና በሌማት ትሩፋት ዘርፎች ምርታማነትን በማሳደግ አበረታች ውጤቶች ተመዝግበዋል ብለዋል። በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት የክልሉን ሁለንተናዊ ልማትና የህዝቡን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡ ተግባራት ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ አመላክተዋል። የተመዘገቡ ውጤቶች ዘላቂነት እንዲኖራቸው ከማድረግ ባሻገር ለክልሉ እድገት የበለጠ አቅም የሚሆኑ አዳዲስ ፕሮጀክቶችን በዕቅድ በመያዝ ተግባራዊ እናደርጋለን ሲሉም አክለዋል። ሀረር የሰላም ተምሳሌት እንድትሆንና በክልሉ ፈጣን፣ ፍትሀዊ ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ የኢኮኖሚ እድገት እንዲኖር ይሰራል ብለዋል። በክልሉ የማህበረሰቡን ህይወት የሚያሻሽሉ እርምጃዎች ይወሰዳሉ ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ በተለይ ክልሉን በኮሪደር ልማት ለስራ፣ ለኑሮና ለቱሪዝም ይበልጥ ምቹ ለማድረግ ይሰራል ሲሉ አመላክተዋል ። በክልሉ ፍትሀዊ የመሰረተ ልማት ስርጭት እንዲኖርና የዜጎች የመኖሪያ ቤት ችግርን ለመፍታት ትኩረት ተሰጥቶ እንደሚሰራም ተናግረዋል። በተቋማት የሚሰጡ አገልግሎቶችን ከብልሹ አሰራር የፀዱ ፣ይበልጥ ፍትሀዊና ፈጣን እንዲሆኑ በማስቻል የዜጎችን እርካታ ለመጨመር ይሰራል ሲሉም አስታውቀዋል።  

ዲላ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ)፡- የቡና ልማትን በማዘመንና የምርቱን ጥራት በማስጠበቅ የአርሶ አደሩን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ በሚደረግ ጥረት ድርሻውን እየተወጣ መሆኑን ዲላ ዩኒቨርሰቲ አስታወቀ። በዩኒቨርሰቲው 12ኛው ዓለም አቀፍ የቡና ቀን "ቡና የመፍትሔው አካል ነው" በሚል መሪ ሐሳብ እየተከበረ ነው።   የዲላ ዩኒቨርሰቲ ፕሬዝዳንት ቶሎሳ ዳዲ (ዶ/ር)፣ በወቅቱ እንደገለጹት ዩኒቨርሲቲው ለአርሶ አደሩ የተሻሻሉ የቡና ዝርያ በማቅረብና በዘመናዊ መንገድ በማልማት ተጠቃሚ የሚሆንበትን አቅም ማሳደግ ላይ በቅንጅት እየሰራ ነው። የአየር ንብረት ተጽዕኖን የሚቋቋም የቡና ዝርያን በማስስፋት፣ በቡና ግብይትና ጥራት የግንዛቤ ስራዎችን በማጠናከር የዘርፉን ተጠቃሚነት ለማሳደግ የተከናወኑ ቅንጅታዊ ስራዎች ውጤት ማምጣታቸውን ጠቁመዋል። የቡና ቀን መከበርም ለደጋና ቆላማ አካባቢዎች ተስማሚ የቡና ዝርያዎችን ለማፍለቅና ለማላመድ ለሚደረገው ጥረት ተጨማሪ ልምድ እንደሚያስገኝ አንስተዋል። ኢትዮጵያ የቡና መገኛ ብቻ ሳትሆን የብዝሃ ጣዕሞች ባለቤት ናት ያሉት ደግሞ ብሔራዊ የቡና ማህበር ፕሬዝዳንት ሁሴን አምቦ (ዶ/ር) ናቸው። የቀኑ መከበርም የቡና ልማት ተዋንያንንና የአርሶ አደሩን ሕይወት ለመቀየር የሚደረገውን ጥረት ለማጠናከር አቅም የሚፈጥር ነው ብለዋል። ማህበሩ ቡና ከማሳ እስከ ዓለም ገበያ ጥራቱን ጠብቆ በማዘጋጀት የዘርፉን ተጠቃሚነትን ለማጠናከር ከባለድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት እየሰራ መሆኑን ገልጸዋል። የቡናን ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ለማሳካትም አመራረቱን ማዘመንና በምርምር ማስደገፍ እንደሚገባም ጠቁመዋል። በተለይ እሴት በመጨመርና የኢትዮጵያን ቡና ዓለም አቀፍ ስያሜን በማጉላት ረገድ ከከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ብዙ እንደሚጠበቅ ጠቁመዋል። በግብርና ሚኒስቴር የሆርቲካልቸር ልማት ዘርፍ የፍራፍሬ ዴስክ ሃላፊ አቶ ተገኝ ኢረና በበኩላቸው ቡና ከኢኮኖሚ ምንጭነት ባለፈ የማህበራዊ ትስስርና የአከባቢ ጥበቃ መሰረት ነው ብለዋል። ለስኬቱም የቡና ልማትና የግብይት ሥርዓት በማሻሻል የአርሶ አደሩንና የሀገርን ተጠቃሚነት ማሳደግ መቻሉን አንስተዋል። የቡና ግብይትን ውጤታማ በማድረግ አርሶ አደሩ ከምርቱ ተጠቃሚ እንዲሆን የገበያ ትስስር መፍጠርና በጥራት አዘጋጅቶ ለገበያ እንዲያቀርብ መሰራቱን ጠቅሰዋል። በመድረኩ በምሁራን በቀረቡ ጥናታዊ ጽሁፎች ላይ ምክክር የተደረገ ሲሆን የፌደራል፣ የክልል፣ የዞንና የወረዳ አመራሮች፣ ምሁራንና ተመራማሪዎች እንዲሁም አልሚዎችና ላኪዎች ተሳትፈዋል።  

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ)፦ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ የፋይናንስ አካታችነትን በማንበር ኢትዮጵያ ከዘርፉ የሚገባትን ኢኮኖሚያዊ ጥቅም እንድታገኝ የሚያስችል መሆኑን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገለጸ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ራዕይ ባላት ኢትዮጵያ ለሶስት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የኢትዮጵያ ፋይናንስ ፎረም 2026 ተጠናቋል። በመድረኩም ከ2026 እስከ 2030 የሚቆየው የመጀመሪያው የአምስት ዓመት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ ይፋ ሆኗል። በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የቁጥጥር ዳይሬክተር ፍሬዘር አያሌው ለኢዜአ እንዳሉት፤ በኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት ከተጀመረ በርካታ ዓመታትን አስቆጥሯል። በተደራጀ ሕግና የቁጥጥር ሥርዓት የተደገፈ ባለመሆኑ ኢትዮጵያ ከዘርፉ የሚገባትን ጥቅም ሳታገኝ ቆይታለች ብለዋል። ይሁን እንጂ ከቅርብ ዓመታት በፊት አገልግሎቱ እየተሻሻለ መጥቶ በባንክ ዘርፉ ከተሰበሰበው የቁጠባ ገንዘብ 10 በመቶ የሚሆነው ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት የተገኘ መሆኑን ገልጸዋል። በዚህም ብሔራዊ ባንክ የፋይናንስ ዘርፍ መሰናክሎች በመፍታት አካታች የፋይናንስ ሥርዓት መዘርጋት፣ ተጠቃሚነት ማረጋገጥ የሚያስችል የወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ መዘጋጀቱን አስታውቀዋል። ከወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት ስትራቴጂ ሀገራዊ የሸሪዓ አስተዳደር መፍጠር፣ የተቀማጭ ገንዘብ ክምችት ማሳደግ፣ የወለድ ነፃ አገልግሎት የሚፈልጋቸው ሕጎችና አሠራሮችን ተግባራዊ ማድረግ ያስችላል ብለዋል። ኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት የምታገኘው ጥቅም በቂ አለመሆኑን የገለጹት አቶ ፍሬዘር፤ ኢትዮጵያ ከወለድ ነፃ አገልግሎት መስጠት የሚያስችል ምቹ ገበያና የመንግሥት ቁርጠኝነት አለ ብለዋል። በብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት የፋይናንስ አካታችነት ላይ ተጨባጭ ውጤት በማምጣት የኢትዮጵያን ኢኮኖሚያዊ ጥቅም እንደሚያሳደግ ገልጸዋል። በኢትዮጵያ ያለውን የመንግሥት ጽኑ ፍላጎትና ሰፊ ገበያ በማስተሳሰር ዘርፉን የበለጠ ማሳደግና ኢኮኖሚያዊ አቅምን ማጎልበት ያስችላል ብለዋል። በተባበሩት ዓረብ ኤምሬቶች የአልሁዳ ኢስላሚክ ባንክና ኢኮኖሚክስ ማዕከል ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሙሐመድ ዙባይር በበኩላቸው፤ ዓለም አቀፍ የኢስላሚክ ባንኮች የወለድ ነፃ ፋይናንስ 6 ትሪሊዮን ዶላር ይደርሳል ብለዋል። በ120 ሀገራት ከ7 ሺህ በላይ የኢስላሚክ ባንኮች እንዳሉ ገልጸው፤ ኢትዮጵያ የምሥራቅ አፍሪካ የወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት ማዕከል መሆን የሚያስችል አቅም እንዳላት ተናግረዋል። የወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎትን በተመለከተ በአንዳንድ ሀገራት የመንግሥት ቁርጠኝነት አለ በገበያው ላይ ፍላጎት የለም፤ በሌሎች ደግሞ ፍላጎት አለ የመንግሥት ቁርጠኝነት የለም ብለዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያ ሁለቱንም አስተሳስራ የያዘችው በምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና የተሻለ ዕድል ያላት ሀገር መሆኗን ገልጸዋል። የዘምዘም ባንክ ዋና ሥራ አስፈጻሚ መሊካ በድሪ ሙሐመድ በበኩላቸው፤ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ የፋይናንስ አካታችነትን ለማረጋገጥ ትልቅ እርምጃ ብለውታል። በኢትዮጵያ በተበታተነ መንገድ ይሰጥ የነበረውን የወለድ ነፃ የፋይናንስ አገልግሎት ወጥ በሆነ፣ በተደራጀና በሸሪዓ አስተዳደር እንዲመራ በማድረግ በደንበኞች ዘንድ እምነትን ያሳድራል ብለዋል። ኢትዮጵያ የነፃ ወለድ ፋይናንስ አገልግሎት ስትራቴጂ አልነበራትም ያሉት ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ፤ ለባንኩ ዘርፍ ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ ኢትዮጵያ እና የዓለም ባንክ ስትራቴጂካዊ አጋርነታቸውን ይበልጥ ለማጎልበት እንደሚሰሩ አስታወቁ። የገንዘብ ሚኒስትር አህመድ ሽዴ እና የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ከዓለም ባንክ የኦፕሬሽን ማኔጂንግ ዳይሬክተር አና ቤርዴ ጋር ዛሬ ተወያይተዋል። በውይይቱ ላይ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) እና የዓለም ባንክ የምስራቅ እና ደቡባዊ አፍሪካ ምክትል ፕሬዚዳንት ንድያሜ ዲዮፕ ተገኝተዋል። የገንዘብ ሚኒስትር አህመድ ሽዴ የዓለም ባንክ ለኢትዮጵያ የበጀት ድጋፎችን ጨምሮ እያደረገ ለሚገኘው ዘላቂ ድጋፍ ምስጋናቸውን አቅርበዋል። ሚኒስትሩ ኢትዮጵያ እየተገበረች የሚገኘውን የኢኮኖሚ ሪፎርም አጀንዳን አስመልክቶ ለዓለም ባንክ አመራሮች ገለጻ አድርገዋል። በዚህም የሀገር ውስጥ ገቢ የመሰብሰብ አቅም፣ የንግድ ስራ ምቹነት እና የግል ባለሀብቶች በንግዱ ዘርፍ ያላቸውን ተሳትፎ ማደጉን አመልክተዋል። የዓለም ባንክ የኦፕሬሽን ማኔጂንግ ዳይሬክተር አና ቤርዴ በኢትዮጵያ የሪፎርም አጀንዳ የተገኙ ለውጦችን አድንቀዋል። መንግስት የግሉ ዘርፍን ማዕከል ያደረገ እድገት እንዲኖር እና የስራ እድል ፈጠራ ማሳደግን ጨምሮ በተለያዩ መስኮች የታዩ ተጨባጭ ለውጦችን አንስተዋል። የዓለም ባንክ ከኢትዮጵያ ጋር ያለው አጋርነት ይበልጥ ለማጠናከር እና የሀገሪቱን የቅድሚያ የልማት ትኩረቶች ለመደገፍ ቁርጠኛ መሆኑን አረጋግጠዋል። በተለይም በአዲሱ የዓለም ባንክ የኢትዮጵያ አጋርነት ማዕቀፍ ስር የግሉ ዘርፍ በባለቤትነት ወደ ሚመራው የእድገት ምዕራፍ ለመሸጋገር በሚከናወኑ ስራዎች ላይ ያለውን ትብብር ለማጠናከር ፍላጎት እንዳለም አንስተዋል። ሁለቱ ወገኖች ባደረጉት ውይይት፤ የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦትን ለሁሉም ዜጋ ተደራሽ ማድረግ፣ የግብርና ዘርፉን በቴክኖሎጂና በግብዓት ማስተሳሰርና ማሳደግ፣ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን ጨምሮ ዘመናዊ የትራንስፖርት ሥርዓትን መዘርጋት፣ እንዲሁም የውህ ሀብትን አጠቃቀምና ተደራሽነት ማረጋገጥ ላይ ያላቸውን ትብብር ለማጠናከር እንደሚሰሩ ገልጸዋል። እንዲሁም ኢትዮጵያ ከአየር ንብረት ለውጥ እና ከውጭ የሚመጡ ችግሮችን ለመቋቋም የምታስችላትን ተጨማሪ የገንዘብ ድጋፍ ማግኛ መንገዶችን ማስፋት የሚገባ መሆኑን ተወያይተዋል። ሁለቱ ወገኖች የልማት ስራዎችን በፍጥነትና በጥራት ለማከናወን በተዘጋጀው የልማት ዝግጁነት ማዕቀፍ ውስጥ በቁርጠኝነት ለመስራት ከመግባባት ላይ ደርሰዋል። ማዕቀፉ ለህዝብ ቀጥተኛ ተጠቃሚነት የሚውሉና ተጨባጭ ለውጥ የሚያስገኙ ውጤቶችን ለማስመዝገብ ታስቦ የተዘጋጀ ነው። ውይይቱ በኢትዮጵያ መንግስት እና በዓለም ባንክ መካከል ያለውን ጠንካራ አጋርነት ዳግም ያረጋገጠ መሆኑን ኢዜአ ከገንዘብ ሚኒስቴር ያገኘው መረጃ ያመለክታል። ይህም የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ትራንስፎርሜሽን ማፋጠን፣ ፈተናዎችን ተቋቁሞ ማለፍ እንዲሁም የግል ዘርፍ እድገቱን መምራቱ የሚያስገኘውን ዘላቂ ዕድገት እውን ለማድረግ ጠንካራ የጋራ ቁርጠኝነት እንዳላቸው የሚያሳይ መሆኑን ገልጿል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 21/2019 (ኢዜአ) ፦ የኢትዮጵያ ሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርም ትግበራ በሁሉም መስክ ትርጉም ያለው ውጤት ማስገኘቱን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ገለጹ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብ፣ ታላቅ ራዕይ ባላት ኢትዮጵያ ለሶስት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የኢትዮጵያ ፋይናንስ ፎረም 2026 ተጠናቋል። በመድረኩም ከ2026 እስከ 2030 የሚቆየው የመጀመሪያው የአምስት ዓመት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ከወለድ ነፃ የፋይናንስ ስትራቴጂ ይፋ ሆኗል። የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) በዚሁ ወቅት እንዳሉት፤ ዓለም ኢትዮጵያን የሚያይበት መንገድ በመሠረታዊነት ተለውጧል። ኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ዕድገት ምንጮቿን በማስፋፋት በግብርና፣ በማዕድን፣ በኢንዱስትሪ፣ በቱሪዝም እና አይ.ሲ.ቲ ከፍተኛ ውጤት አስመዝግባለች ብለዋል። የኢትዮጵያ ታምርት ንቅናቄ የአምራች ኢንዱስትሪዎች አብዮት መፍጠሩን በማንሳት፤ ማዕድን ወሳኝ የውጭ ምንዛሪ ምንጭ ሆኖ መምጣቱን ገልጸዋል። የዲጂታል ግብይት በከፍተኛ መጠን እየጨመረ መሆኑን ገልጸው፤ የሀገር በቀል የማክሮ ኢኮኖሚ ሪፎርም ትግበራ በሁሉም መስኮች ተጨባጭ ለውጥ እያመጣ መሆኑን ያሳያል ብለዋል። የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ በርካታ ፈተናዎችን በመቋቋም ወደፊት እየተጓዘ ነው ያሉት ገዥው፤ ኢኮኖሚው በትክክለኛ አቅጣጫ ላይ እንዳለ ማረጋገጫ መሆኑን ገልጸዋል። የውጭ ምንዛሬ ማሻሻያው በወርቅ የወጪ ንግድ አስደናቂ ዕድገት ማሳየቱን ገልጸው፤ በመደበኛውና በተይዩ ገበያው መካከል ያለውን የውጭ ምንዛሪ ልዩነት ጠቧል ብለዋል። ሀብትን በመደበኛው የፋይናንስ ሥርዓት ፈሰስ ማድረግ እየተለመደ መጥቷል፤ የውጭ ምንዛሪ መጠባበቂያ ክምችትም ማደጉን ገልጸዋል። ሪፎርሙ የወጪ ንግድ ተወዳዳሪነትን በማሳደግና ቱሪዝምን በማስፋት ኢትዮጵያን የኢንቨስትመንት መዳረሻ እያደረጋት መሆኑን ተናግረዋል።