ጎባ ፤ ህዳር 03/2019(ኢዜአ)፦ በደቡብ ምሥራቅ ኦሮሚያ ዞን የእንስሳት ዝርያን በማሻሻል ከዘርፉ የሚገኘውን ጥቅም ለማሳደግ በተሰሩ ሥራዎች ውጤት እየታየ መምጣቱን የዞኑ ግብርና ጽህፈት ቤት ገለጸ። በዞኑ በሰው ሰራሽ ስነ-ዘዴ የወተት ላሞች ማዳቀልና የዝርያ ማሻሻያ ስራ የዞኑ የስራ ኃላፊዎች በተገኙበት ዛሬ በጎባ ወረዳ ተካሂዷል።   የደቡብ ምሥራቅ ኦሮሚያ ዞን ግብርና ጽህፈት ቤት ምክትል ኃላፊ አቶ ዘላለም አለማየሁ በወቅቱ እንዳሉት በዞኑ ባለፉት ዓመታት የእንስሳት ዝርያን በማሻሻል ከዘርፉ የሚገኘውን ጥቅም ለማሳደግ በተከናወኑ ተግባራት ውጤት እየታየ ነው። በተለይም ባለፉት ዓመታት የወተት ላሞችን በሰው ሰራሽና በመደበኛ መንገድ በማዳቀል የእንስሳት ሀብት ልማቱን ለማሳደግ ውጤታማ ስራ ተከናውኗል ብለዋል። በዞኑ ባለፉት ዓመታት በስፋት የማይታወቀው በሰው ሰራሽ ስነ ዘዴ የተሻሻሉ የእንስሳት ዝርያዎች የማዳቀሉ ተግባር አሁን ላይ በስፋት እየተተገበረ መምጣቱን አስታውሰዋል።   በዚህም ከአካባቢው ዝርያ ላሞች በቀን ይገኝ የነበረውን ሁለት ሊትር የማይበልጠውን ወተት ከ12 እስከ 20 ሊትር ማሳደግ የተቻለ ሲሆን፤ የዞኑን ዓመታዊ የወተት ምርትና ከዘርፉ የሚገኘውን ገቢ ማሳደግ እንደተቻለም አብራርተዋል። አቶ ዘላለም እንዳሉት በተያዘው የበጀት ዓመትም በዞኑ 63 ወረዳዎች ውስጥ ከ900 ሺህ በላይ ላሞችን ለማዳቀል ተግባራዊ እንቅስቃሴ መጀመሩን አረጋግጠዋል። እስከ አሁን በተከናወነው የሥራ እንቅስቃሴም 45 በመቶ የሚሆነውን ማከናወን መቻሉንና ሥራው ተጠናክሮ መቀጠሉን አክለዋል። በጎባ ወረዳ የእንስሳት ዝርያ በማሻሻል የሚገኘውን ውጤት ማሳደግ ዓላማ ያደረገው ሥራ የዚሁ ጥረት አካል እንደሆነም አቶ ዘላለም አመልክተዋል። በወረዳው የወተት ላሞችን በሰው ሰራሽና በመደበኛ መንገድ በማዳቀል የእንስሳት ሀብት ልማቱን ለማሳደግ እየተሰራ መሆኑን የገለጹት ደግሞ የጎባ ወረዳ ግብርና ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አበባ ጌታቸው ናቸው። በወረዳው በበጀት ዓመቱ ለማሳካት ከተያዘው 20 ሺህ የወተት ላሞች በሰው ሰራሽ ስነ ዘዴና በመደበኛ መንገድ የማዳቀል ሥራ ውስጥ 40 በመቶ ማከናወን መቻሉን አስታውቀዋል። አርሶ አደሩም የእንስሳት ዝርያውን በማሻሻል ከዘርፉ የሚገኛው ውጤት ለማሳደግ ሙያዊ ድጋፍና ክትትል እያደረገ መሆኑንም ተናግረዋል። በዚህም ከዘርፉ የሚገኛው ውጤትና የተጠቃሚው ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተሻሻለ መምጣቱን አስተውሰዋል። አስተያየታቸውን ለኢዜአ ከሰጡ የጎባ ወረዳ አርሶ አደሮች መካከል አቶ ግዛቸው ተሾመ ከዚህ ቀደም ካላቸው የአካባቢ ላሞች የሚያገኙት ሁለት ሊትር ወተት እንደነበር በማስታወስ አሁን ላይ ዝርያቸው ከተሻሻሉ ላሞች በቀን ከአንዲት ላም ወደ 15 ሊትር እንደሆነ ገልጸዋል። ላሞችን በሰው ሰራሽ ስነ-ዘዴ ማዳቀል ከጀመሩ ወዲህ ከአንድ ላም በቀን 20 ሊትር ወተት ማግኘት መጀመራቸውና ቴክኖሎጂውን እያስፋፉ መሆናቸውን የገለጹት ደግሞ ሌላው የወረዳው ነዋሪ ወይዘሮ ገነት ከበደ ናቸው።

አዲስ አበባ ፣ ህዳር 3 /2019 (ኢዜአ)፦የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትርና የCOP32 ተመራጭ ፕሬዚዳንት ጌዲዎን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር)፣ ከሩዋንዳ ሪፐብሊክ የአካባቢ ጥበቃ ሚኒስትር ዶ/ር በርናዴት አራክዊዬ ጋር ለCOP32 ዝግጅት ትብብርን ለማጠናከር ሁለትዮሽ ውይይት አካሂደዋል። ሁለቱ ወገኖች በጋራ ቅድሚያ በተሰጣቸው ጉዳዮች ላይ በቅርበት ለመሥራትና ለሁሉም አካላት ትርጉም ያላቸው ውጤቶችን የሚያስገኝ የተሳካ COP32 እንዲኖር ጥረቶቻቸውን ለማስተባበር ተስማምተዋል። #COP31 #COP32 #ClimateAction

ዲላ፣ ህዳር 3/2019 (ኢዜአ)፡-ኢትዮጵያ የኃይል አማራጮችን ማስፋፋቷ የብዝሃ ኢኮኖሚ ውጤታማነትን ለማጠናከር ድርሻው የጎላ መሆኑን ምሁራን ገለጹ። በዲላ ዩኒቨርሲቲ "የታዳሽ ኃይል ጥናትና ትምህርት በኢትዮጵያ" በሚል ርዕሰ አውደ ጥናት ተካሂዷል። በአውደ ጥናቱም ከ22 በላይ ጥናታዊ ጽሁፎች ቀርበው ውይይት ተደርጎባቸዋል። በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የወንዶ ገነት ደንና ተፈጥሮ ሃብት ኮሌጅ ዲን ተሻለ ወልደአማኑኤል (ዶ/ር) ለኢዜአ እንዳሉት ኢትዮጵያ ከእጽዋት ተረፈ ምርት እስከ ኒውክሌር የብዝሃ ታዳሽ ኃይል ምንጭ የሚሆን ምቹ ሀብት ባለቤት ናት። ሀገሪቱ ባለፉት ዓመታት ያከናወነቻቸው የአፈርና ውሃ ጥበቃ ሥራዎች የታዳሽ ሃይል አቅሟን ያሳደገ እንዲሁም የአረንጓዴ ልማት ስራው ግድቦች በቂ ውሃ እንዲይዙ በማድረግ ለዘላቂ የኃይል አቅርቦት መኖር አቅም የፈጠረ ነው ብለዋል። የአየር ንብረት ለውጥ የልማት ጉዳይ ብቻ ሳይሆን የህልውና ጉዳይ ጭምር ነው ያሉት ምሁሩ ኢትዮጵያ የታዳሽ ኃይል አጠቃቀምን ጨምሮ በአረንጓዴ ልማት ዓለም አቀፍ እውቅና ማግኘቷን ጠቅሰዋል። ከውሃ፣ ከንፋስ፣ ከፀሐይ፣ ከጂኦተርማልና ከባዮጋዝ በተጨማሪ የሃይል ዘርፏን ወደ ኒውክሌር ጭምር ማስፏቷ የጀመረችውን ብዝሃ ኢኮኖሚ ውጤታማነት የሚያጠናከር ነው ብለዋል።   ኢትዮጵያ የብዝሃ ታዳሽ ኃይል መገኛ ምንጭ ነች ያሉት ደግሞ በኖርወይ ላይፍ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪ ፕሮፌሰር ሳሙኤል አዳራማላ ናቸው። ይህንን ሃብት በቅንጅትና በትብብር ማልማት ከተቻለ ከምስራቅ አፍሪካ ቀጠና አልፎ የአፍሪካን የነዳጅ ጥገኝነት ጫናን የሚያቃልል ነው ብለዋል። በዚህ ረገድ ኢትዮጵያ ውሃን ጨምሮ የታዳሽ ኃይልን በጋራ የመጠቀም አቋሟ የሚበረታታ መሆኑን ተናግረዋል። ይህንን በጋራ አቀናጀተን መጠቀም ከቻልን በቀጠናው የነዳጅ ጥገኝነትን የሚያቃልል ነው። የዲላ ዩኒቨርሲቲ ምርምርና ቴክኖሎጂ ሽግግር ምክትል ፕሬዚዳንት ሀብታሙ ተመስገን (ዶ/ር) በበኩላቸው ኢትዮጵያ ኑውክሌርን ጨምሮ የኃይል አማራጯን ማስፋቷ የብዝሃ ኢኮኖሚ ትግብራ ውጤታማነትን ያጠናክራል ብለዋል።   በተለይ የኢትዮጵያ የኃይል ምንጯ ታዳሽ መሆኑ የአየር ንብረት ለውጥን በመከላከል ለአካባቢ ጥበቃ መሰረት መጣሉን ጠቅሰው፣ ይህም ዓለም አቀፍ እውቅና በማግኝት የኮፕ-32 ጉባኤን እንድታዘጋጅ ለመመረጧ ምክንያት መሆኑን ተናግረዋል። ዩኒቨርሲቲው በቤተሰብ ደረጃ የባዮ ጋዝ ተጠቃሚነትንና በዘርፉ የማህበረሰቡን ግንዛቤን በማሳደግ የአካባቢውን የጥምር ደን ልማት እንዲስፋፋ ውጤታማ ተግባራት ማከናወኑን ተናግረዋል። በአውደ ጥናቱ የሀገር ውስጥና የውጭ ተመራማሪዎችና ባለድርሻ አካላት ተገኝተዋል።      

ዲምቱ፣ ህዳር 3/2019(ኢዜአ)፡- በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ከ8 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በበጋ መስኖ ስንዴ ለማልማት ወደ ስራ መገባቱን የክልሉ ግብርና ቢሮ አስታወቀ። በወላይታ ዞን የ2019 ዓ.ም የበጋ መስኖ ስንዴ ልማት ማስጀመሪያ መርሐ ግብር "የውሃ ጸጋችንን አሟጠን በመጠቀም ከዝናብ ጥገኝነት የተላቀቀ ግብርናን እውን ለማድረግ እንሠራለን!" በሚል መሪ ሐሳብ በዱጉና ፋንጎ ወረዳ ብላቴ ኤታ ቀበሌ ተካሄዷል። የክልሉ ግብርና ቢሮ ኃላፊ ካርታ ካስኬ (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ ግብርናን ከዝናብ ጥገኝነት በማላቀቅ የአርሶ አደሩን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ እየተሠራ ይገኛል።   ለበጋ መስኖ ልማቱ የውሃ አማራጮችን በመጠቀም የግብርና ምርታማነትን በማሳደግ የምግብ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ ልዩ ትኩረት መሰጠቱንም ጠቁመዋል። በዚህም በዘንድሮ የመስኖ ልማት ከ8 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በበጋ መስኖ ስንዴ እንደሚለማ ገልጸዋል። በበጋ ወራት የመስኖ ልማትን በማሳካት የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ እየተሠራ መሆኑን የገለጹት ደግሞ የወላይታ ዞን ዋና አስተዳዳሪ ረዳት ፕሮፌሰር ሳሙኤል ተሰማ ናቸው።   ከዚህ መነሻ በዘንድሮ መስኖ ልማት በመጀመሪያውና በሁለተኛው ዙር 2 ሺህ 100 ሄክታር መሬት በበጋ መስኖ ስንዴ እንደሚሸፈን አስታውቀዋል። የዱጉና ፋንጎ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ዘካሪያስ ዎንታሞ በበኩላቸው፣ ከመደመር መንግሥት ዋነኛ ኢኒሼቲቮች አንዱ በሆነው የበጋ መስኖ ስንዴ ልማት ስንዴን በማምረት የምግብ ዋስትናን ከማረጋገጥ ባሻገር አርሶ አደሩን ተጠቃሚ ለማድረግ እየተሠራ መሆኑን ተናግረዋል። በበጋ መስኖ ስንዴ 472 ሄክታር ማሳ በማልማት 16 ሺህ 48 ኩንታል ምርት ለማግኘት ታቅዶ እየተሠራ መሆኑንም ገልጸዋል። የቀበሌው አርሶ አደሮች ኢዮብ ግያና አክሊሉ ገበየሁ እንዳሉት፣ ከዚህ ቀደም በዝናብ ጥገኛ ሆነው በዓመት አንድ ጊዜ ብቻ በማምረት እምብዛም ሳይጠቀሙ ከእጅ ወደ አፍ የሆነ ሕይወት ሲመሩ ቆይተዋል። አሁን ግን የመስኖ ሥራ ከጀመሩ ወዲህ በዓመት እስከ ሦስት ጊዜ በኩታ ገጠም በማምረት በየግላቸው እስከ 50 ኩንታል ምርት ማግኘት መጀመራቸውን ገልጸው፣ ዘንድሮም ማሳቸውን እያዘጋጁ መሆኑን ተናግረዋል። በመርሐ ግብሩ ላይ የክልል፣ የዞንና የወረዳ የመንግሥት ሥራ ኃላፊዎችና የአካባቢው አርሶ አደሮች ተገኝተዋል።  

ወላይታ ሶዶ፣ ሕዳር 3/2019 (ኢዜአ):-በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የቡና ልማትና ምርታማነትን ለማሳደግ ቡናን ለመጀመሪያ ጊዜ በኩታ ገጠም በመስኖ የማልማት ሥራ መጀመሩን የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ግብርና ቢሮ አስታወቀ። በወላይታ ዞን ድጉና ፋንጎ ወረዳ ከ4 ነጥብ 5 ሄክታር በላይ በሚሆን ማሳ ላይ ቡናን ለመጀመሪያ ጊዜ በኩታ ገጠም በመስኖ የማልማት ሥራ ዛሬ በይፋ ተጀምሯል።   የኩታ ገጠም ልማት መርሐ-ግብሩን ያስጀመሩት የክልሉ ግብርና ቢሮ ኃላፊ ካርታ ካስኬ የቡና ልማትን በኩታ ገጠም ማካሄድ ምርታማነትን ለማሳደግና የምርት ጥራትን ለማሻሻል ወሳኝ ሚና አለው። ልማቱም የተሻሻሉ የቡና ዝርያዎችን፣ ተገቢ የእርሻ ቴክኖሎጂዎችንና ዘመናዊ የአመራረት ሥርዓቶችን በመጠቀም የሚካሄድ መሆኑን ገልጸዋል።   በመስኖ የሚካሄደው የክላስተር ልማት የቡና ምርትን በመጠንም ሆነ በጥራት በማሳደግ የአርሶ አደሩን ተጠቃሚነት ለማሳደግ ሰፊ ዕድል እንደሚፈጥርም ተናግረዋል። በክልሉ ውሀ ገብ በሆኑና ለቡና ልማት ምቹ በሆኑ አካባቢዎች በመስኖ ታግዞ ቡናን የማልማት ሥራ ለመጀመሪያ ጊዜ መጀመሩን የገለጹት ቢሮ ሀላፊው፣ በክልሉ የቡና ልማት እንደ አንድ ኢኒሼቲቭ ተይዞ ወደ ሥራ ተገብቷል ብለዋል። በቀጣይ የአረንጓዴ አሻራ መርሐ-ግብር አካል ተደርጎ እንደሚሰራ ጠቁመው ለዚህም፣ በየደረጃው ያለ አመራርና ባለሙያ ለአርሶ አደሩ ተገቢውን ድጋፍ ማድረግ እንዳለበት አሳስበዋል። በዛሬው እለትም ለቆላማ አካባቢዎች የሚሆን የቡና ዝርያ ተለይቶ ለመጀመሪያ ጊዜ በመስኖ መተከሉን ገልጸው፣ በቀጣይም በሁሉም ወረዳዎች ቡናን በመስኖ ማልማት በስፋት ይከናወናል ብለዋል።   የወላይታ ዞን ዋና አስተዳዳሪ ረዳት ፕሮፌሰር ሳሙኤል ተሰማ በበኩላቸው እንዳሉት፤ በዞኑ ቡናን በኩታ ገጠም ማልማት የመደመር መንግስት ዋነኛ ኢኒሼቲቭ ተደርጎ በንቅናቄ እየተመራ ይገኛል። አርሶ አደሩ ከዘርፉ የተሻለ ተጠቃሚ እንዲሆን፣ ይህንን ምርጥ የቡና ዘር ለአካባቢው አርሶ አደሮች ተደራሽ ለማድረግ በልዩ ትኩረት እንደሚሰራ ተናግረዋል። የቡና ልማትን በኩታ ገጠም ማልማት የአርሶ አደሩን የኢኮኖሚ አቅም ለማጠናከርና ዘላቂ ልማትን ለማረጋገጥ ከፍተኛ አቅም ያለው ተግባር መሆኑንም ዋና አስተዳዳሪው አመልክተዋል። በመሆኑም ይህንን ተግባር በሁሉም ወረዳዎች አጠናክሮ ለማስቀጠል ልማቱ በልዩ ትኩረት እንደሚመራም ገልጸዋል። በመርሃ ግብሩ ላይ የክልል፣ የዞንና የወረዳ ሥራ ኃላፊዎች፣ የግብርና ባለሙያዎችና ሌሎች የአካባቢው ነዋሪዎች ተገኝተዋል።

አዲስ አበባ፤ህዳር 3/2019(ኢዜአ)፦12ኛው የአፍሪካ ምርት አቅርቦትና ፋሽን ሳምንት (ASFW Addis 2026) በአዲስ አበባ መካሄድ ጀምሯል። የአፍሪካ ትልቁ የጨርቃጨርቅና የቆዳ ውጤቶች ኤግዚቢሽንም በአዲስ ዓለምአቀፍ ኮንቬንሽን ማዕከል በይፋ ተከፍቷል። በማስጀመሪያ መርሀግብሩ የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ዳጋቶ ኩምቤ፣ የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፍጹም ከተማ እንዲሁም የበርካታ ሀገራት የዘርፉ ተዋንያን ተገኝተዋል። ‎በማስጀመሪያ መርሃ ግብሩ የተገኙት የኢንዱስትሪ ሚኒስትር ዴኤታ ዳጋቶ ኩምቤ ኢትዮጵያ ከጥሬ ዕቃ ላኪነት ወደ ከፍተኛ ተጨማሪ እሴት ያላቸው የቆዳና የጨርቃጨርቅ ምርቶች አምራችነት እየተሸጋገረች ነው ብለዋል። መርሃ ግብሩ የኢንዱስትሪዎችን አቅም ለማሳየት፣ የኢንቨስትመንት ዕድሎችን ለማስተዋወቅ፣ የንግድ ትብብሮችን ለማጠናከር፣ ልምድ ለመለዋወጥና የኢትዮጵያን ኢንዱስትሪዎች ከዓለም-አቀፍ ገበያዎች ጋር ለማገናኘት ዕድል እንደሚፈጥር ተናግረዋል። ‎የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፍጹም ከተማ በበኩላቸው ኢትዮጵያ የማኑፋክቸሪንግ ዘርፉን ለማጠናከር በርካታ ተግባራትን ማከናወኗን ገልጸዋል። ‎የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን (IPDC) በመላ አገሪቱ የሚገኙ 14 ልዩ የኢኮኖሚ ዞኖችን እያስተዳደረ እንደሚገኝ ገልጸዋል። ‎ኤግዚቢሽኑ ከዛሬ ጀምሮ አስከ ህዳር 6 ቀን 2019 ድረስ እንደሚቆይ ተገልጿል።  

ጂንካ፤ ሕዳር 3/2019 (ኢዜአ)፡-በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል አሪ ዞን ከተረጂነት ወደ ምርታማነት ለመሸጋገር የተጀመሩ ሥራዎች ውጤት እያመጡ መሆናቸውን የዞኑ ግብርና መምሪያ አስታወቀ። የአሪ ዞን ግብርና መምሪያ ኃላፊ አቶ ጉራልቅ ይዥማልቅ ለኢዜአ እንደገለጹት በዞኑ የአየር ንብረት ለውጥ የሚያሳድረውን ተጽዕኖ ለመከላከል የተለያዩ ተግባራት እየተከናወኑ ነው። በተለይ በዞኑ የተጀመረው የአረንጓዴ አሻራ ልማት ለአፈር ለምነት መጠበቅ እንዲሁም ለኑሮና ለእርሻ ተስማሚ ስነምህዳር በመፍጠር ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ እያበረከተ ነው። በዞኑ በቤተሰብ ደረጃ የአየር ንብረት ለውጥ ተጋላጭነትን ለመከላከልና ለአደጋ ሥጋት የማይበገር ማህበረሰብ ለመፍጠር የሌማት ትሩፋት መርሀግብር በስፋት እየተተገበረና ለውጥም እየተገኘበት ይገኛል ብለዋል። በዚህም የዶሮ፣ ዕንቁላል፣ የአሣ ፣ የማርና የወተት ምርት በእጥፍ እያደገ መምጣቱን ነው የገለጹት። በዞኑ የአደጋ ሥጋትን ለመከላከልና ከተረጂነት ለመውጣት ትኩረት ከተደረገባቸው ሌላው ምርታማነትን በእጥፍ ማሳደግ መሆኑን ጠቁመው ለዚህም የኩታ ገጠም እርሻዎችን የማስፋፋት ሥራ በትኩረት እየተከናወነ ይገኛል ብለዋል። በልማቱም በየዓመቱ ከ7 ሚሊዮን ኩንታል በታች ይገኝ የነበረውን አጠቃላይ የሰብል ምርት ወደ 15 ሚሊዮን ኩንታል ማሳደግ እንደተቻለ አቶ ጉራልቅ አመልክተዋል።   እንደእሳቸው ገለጻ አርሶ አደሮች ባላቸው አነስተኛ ማሳ የስብጥር አመራረት ዘዴን በመከተል በትንሽ ቦታ ብዙ ጥቅሞችን የሚያገኙበት ስልት ተግባራዊ ተደርጓል። የአሪ ዞን ለአፈር መንሸራተት አደጋ በብዛት ተጋላጭ እንደሆነ የገለጹት ሀላፊው፣ በነዚህ አካባቢዎች የተፋሰስ ልማት በማከናወን የተራቆቱ አካባቢዎችን በደን የመሸፈን እና ህብረተሰቡን ስለ አደጋ መከላከል የማስገንዘብ ሥራ በስፋት መሰራቱንም ጠቁመዋል። ድንገተኛ አደጋ ቢከሰት አፋጣኝ ምላሽ መስጠት እንዲቻልም ከ8 ሚሊዮን ብር በላይ ተጠባባቂ ገንዘብ ተቀማጭ የተደረገ ሲሆን፣ ከ464 ኩንታል በላይ እህልም በመጋዘን እንዲከማች መደረጉን ገልጸዋል።   በቀጣይም ለአደጋ ሥጋት የማይበገር ዘመናዊ የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር በመዘርጋት ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር ማህበረሰብ ለመፍጠር ትኩረት መሰጠቱን አስታውቀዋል። በአሪ ዞን አስተያየታቸውን ከሰጡ አርሶ አደሮች መካከል ባካዳውላ አሪ ወረዳ የሚኖሩት አርሶ አደር ሀዝሚ ማርቆስ እና አርሶ አደር አለሙ አንክሺ እንዳሉት፣ የአየር ንብረት ለውጥ በሚያሳድረው ተፅዕኖና መፍትሄው ላይ ከግብርና ባለሙያዎች ትምህርት አግኝተዋል። በዚህም በዝናብ ወቅቶች ከሚያከናውኑት የግብርና ልማት ሥራ በተጨማሪ የመስኖ ውሃ በመጠቀም፣ በማሳቸው ውሃ በማሰባሰብ እና የመሬት እርጥበትን በመጠቀም የእርሻ ሥራቸውን እያከናወኑ መሆናቸውን ገልጸዋል። በተጨማሪም የወተት ላም፣ ዶሮ፣ አሣ እና ንብ በማርባት ተጨማሪ ገቢ የሚያገኙበትን ዕውቀት ከግብርና ባለሙያዎች እንዳገኙ ጠቁመው፤ ይህንንም ወደተግባር በመቀየራቸው ገቢያቸውን እያሳደጉ መምጣታቸውን ተናግረዋል።

ባህር ዳር፣ ህዳር3/2018 (ኢዜአ) ፡-በአማራ ክልል አቮካዶን በክላስተር በማልማት የአርሶ አደሩን ዘላቂ ተጠቃሚነት ለማሳደግ ትኩረት መሰጠቱን የክልሉ ግብርና ቢሮ አስታወቀ። በቢሮው የብሔራዊ አቮካዶ ልማት ፕሮግራም አስተባባሪ ይበልጣል ወንድምነው ለኢዜአ እንደገለጹት፣ በክልሉ የአቮካዶ ልማትን በማስፋፋት የአርሶ አደሩ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት እያደገ መጥቷል።   በዚህም ባለፉት ዓመታት ከ15 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በአቮካዶ የለማ ሲሆን፣ ምርቱን ለሀገር ውስጥና ለውጭ ገበያ በማቅረብ አርሶ አደሩን የላቀ ተጠቃሚ ማድረግ ተችሏል ብለዋል። በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት በ39 ወረዳዎች 32 ሺህ 433 ሄክታር መሬት በክላስተር ለማልማት ግብ ተይዞ ተግባራዊ እየተደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል። በአቮካዶ ልማቱም 129 ሺህ አርሶ አደሮች የሚሳተፉ ሲሆን፣ ምርቱን ለሀገር ውስጥና ለውጭ ገበያ የማቅረብ ሥራ እንደሚከናወን ገልጸዋል። ለዚህም ባለፈው የክረምት ወቅት ብቻ በ700 ሄክታር መሬት ላይ የተሻሻሉ የአቮካዶ ችግኞችን በክላስተር በመትከል እንክብካቤ እየተደረገ እንደሚገኝ አመልክተዋል። በተለይ በያዝነው ዓመት የበጋ ወቅት በመስኖና በመጪው ክረምት 14 ሺህ ሄክታር መሬት በአቮካዶ ችግኝ ለመሸፈን ከወዲሁ ችግኝ የማዘጋጀት ሥራ እየተከናወነ ይገኛል።   የአቮካዶ ልማት መስፋፋት የሥርዓተ ምግብን ከማሻሻልና የምግብ ዋስትናን ከማረጋገጥ ባለፈ፣ ለመዋቢያ ቅባት አምራች ኢንዱስትሪዎች በግብዓትነት እንደሚውልም አስታውቀዋል። በሰሜን ጎጃም ዞን የሰሜን ሜጫ ወረዳ ነዋሪ አርሶ አደር መጣዓለም ፈንታሁን እንዳሉት፣ ቀደም ሲል በሁለት ሄክታር መሬት ላይ አቮካዶ ተክለው በማልማት ላይ ይገኛሉ። በየዓመቱ የሚሰበስቡትን ምርት ወደ ገበያ በማቅረብ የተሻለ ተጠቃሚ መሆን እንደቻሉ ጠቅሰው፣ በቀጣይም ልማቱን ለማስፋፋት እየሠሩ መሆኑን ገልጸዋል። ዘንድሮ ሩብ ሄክታር የሚጠጋ መሬትን የአቮካዶ ችግኝ ተክለው በመስኖ ለማልማት እየተዘጋጁ መሆኑን የገለጹት ደግሞ የዚሁ ወረዳ ነዋሪ አርሶ አደር ገብሬ አሞኘ ናቸው። ቀደም ሲል ተክለው እያለሙት ካለው ግማሽ ሄክታር መሬት ከ30 ኩንታል የሚበልጥ ምርት ሰብስበው ለገበያ በማቅረብ የተሻለ ተጠቃሚ እንደሆኑም አስረድተዋል።  

አዲስ አበባ፤ ህዳር 3/2019 (ኢዜአ)፦ ኢትዮጵያ የባህር በር ለማግኘት የምታደርገው ጥረት ህጋዊ መሰረት ያለው ብሔራዊ ፍላጎት መሆኑን የቀድሞው የኮትዲቯር ጠቅላይ ሚኒስትር እና የሀገሪቱ የሕዝባዊ ግንባር (FPI) ፕሬዝዳንት ፓስካል አፊ ንጌሳን ገለጹ። ኢትዮጵያ ያለችበትን ጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ፣ታሪካዊ ቁርኝት እና እያደገ የመጣውን የኢኮኖሚ ፍላጎት መሠረት በማድረግ ወደ ቀይ ባሕር ዘላቂና አስተማማኝ መውጫ ለማግኘት ከፍተኛ ጥረት በማድረግ ላይ ትገኛለች። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኢትዮጵያ በር ተዘግቶባትና የጂኦግራፊ እስረኛ ሆና መቀጠል እንደማትችል መናገራቸው ይታወሳል። በዚህም ኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄዋ ምላሽ እንዲያገኝ ሠላማዊ፣ ዲፕሎማሲያዊና በንግድ ሕግ ላይ የተመሰረተ አካሄዶችን እንደምትከተል በተደጋጋሚ አረጋግጣለች። የቀድሞው የኮትዲቯር ጠቅላይ ሚኒስትር ፓስካል አፊ ንጌሳን የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ ተገቢውን ዕውቅና ማግኘት እንዳለበት ለኢዜአ ተናግረዋል። የኢትዮጵያ ፍላጎት ቀጣናውን የጋራ ተጠቃሚ በሚያደርግ መልኩ በውይይት እና በስምምነት ምላሽ ማግኘት እንደሚገባም ገልጸዋል። የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ ከሰፊው ጂኦፖለቲካዊ ሁኔታና ከአፍሪካ ቀንድ ሀገራት የጋራ መፃኢ ዕድል አንጻር መቃኘት እንደሚያስፈልግም አንስተዋል። የኢትዮጵያ ፍላጎት በሁሉም ወገኖች ዘንድ ተቀባይነት ባለው መንገድ እንደሚፈታ ያላቸውን እምነት ገልጸዋል። በመሆኑም በጉዳዩ ላይ የሰከነ እና ገንቢ ውይይት ማድረግ እንደሚገባም ጠቅሰው፤ አፍሪካዊ መፍትሔዎች ለዘላቂ ሰላም እና ብልጽግና ወሳኝ ናቸው ብለዋል። አፍሪካ ማደግ የምትችለው በአንድነት ነው፤ እውነተኛ አንድነት ደግሞ በሀሳብና በሀብት መጋራት ሊገለጽ ይገባል ብለዋል። በመሆኑም የኢትዮጵያን የባህር በር የማግኘት ፍላጎት ከዚህ ማዕቀፍ አንጻር ማየት እንደሚገባም ነው የቀድሞው የኮትዲቯር ጠቅላይ ሚኒስትር እና የሀገሪቱ የሕዝባዊ ግንባር (FPI) ፕሬዝዳንት ፓስካል አፊ ንጌሳን የተናገሩት።

አዲስ አበባ፤ ህዳር 3/2019 (ኢዜአ)፦በተፈጥሮ ጋዝ የሚሠሩ ተሽከርካሪዎች የአየር ብክለትን በመቀነስ የሀገር ሀብትን በውጤታማነት ለመጠቀም እንደሚያግዙ የአዲስ አበባ ከተማ አውቶቡስ አገልግሎት ድርጅት ገለጸ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ጥቅምት 20 ቀን 2019 ዓ.ም በአዲስ አበባ ከተማ ቀደም ሲል በነዳጅ ይሠሩ የነበሩ እና ወደ ተፈጥሮ ጋዝ የተቀየሩ የመጀመሪያዎቹ 26 የከተማ አውቶቡሶችን ሥራ ማስጀመራቸው ይታወቃል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በዚሁ ጊዜ እንደገለጹት፤ በቤንዚንና በናፍጣ የሚሠሩ ተሽከርካሪዎችን ኢንጂን በመቀየር ወደ ተፈጥሮ ጋዝ የመቀየሩ ሥራ ተጠናክሮ ይቀጥላል። ሀገር ውስጥ እያመረትን ያለነውን የተፈጥሮ ጋዝ በስፋት ጥቅም ላይ ለማዋል የሚያስችሉ 400 አዳዲስ በተፈጥሮ ጋዝ የሚሠሩ አውቶቡሶች በቅርቡ ወደ ሀገር ውስጥ ይገባሉ ብለዋል።   በዚሁ ጉዳይ ኢዜአ ያነጋገራቸው የአዲስ አበባ ከተማ አውቶቡስ አገልግሎት ድርጅት ዋና ሥራ አስፈጻሚ አካሉ አሰፋ፣ ይህ አሠራር የሀገር ሀብትን በውጤታማነት ለመጠቀም ትልቅ ታሪካዊ እርምጃ ነው፡፡ በተፈጥሮ ጋዝ የሚሠሩ አውቶቡሶች የትራንስፖርት እጥረትን ከማቃለልና ከአየር ንብረት ጥበቃ አኳያ ያላቸው ሚና ከፍተኛ መሆኑን ገልጸዋል።   የተፈጥሮ ጋዝ የካርቦን ልቀት እጅግ በጣም ዝቅተኛ በመሆኑ ከተማዋን ከአየር ብክለት ለመጠበቅ በሚደረገው ጥረት ላይ ያለው አስተዋጽኦ ከፍተኛ መሆኑን አመልክተዋል። በነዳጅ አቅርቦት መዘግየትና እጥረት ሳቢያ የሚፈጠሩ የትራንስፖርት አገልግሎቶች መቆራረጦችን ለመቅረፍ ይህ ትልቅ እርምጃ መሆኑንም ጠቁመዋል፡፡ የድርጅቱ የባስ ካፒቴኖች በበኩላቸው፤ አውቶቡሶቹ ከነዳጅ ወደ ተፈጥሮ ጋዝ መቀየራቸው እንደ ሀገር የአየር ብክለትን ከመከላከል አንጻር ትልቅ አስተዋጽኦ እንዳለው ተናግረዋል።   ካነጋገርናቸው የባስ ካፒቴኖች መካከል ዳንኤል ደስታ፤ በተፈጥሮ ጋዝ የሚሠሩ አውቶቡሶች የሕዝብ ትራንስፖርት አሰጣጥ አገልግሎቱን ፈጣን፣ ንጹሕ እና አስተማማኝ በማድረግ በኩል ሚናው ትልቅ ነው ብለዋል። ሌላኛው አስተያየት ሰጪ የባስ ካፒቴን ካሳሁን ብርሃኑ እንደገለጸው፤ ወደ ተፈጥሮ ጋዝ መቀየሩ የሀገር ውስጥ ሀብትን በውጤታማነት መጠቀም ያስችላል ብለዋል፡፡   በተጨማሪም ጭስ አልባ በመሆናቸው የአዲስ አበባን የአየር ብክለት ለመቀነስ ትልቅ አስተዋጽኦ እያበረከቱ መሆኑን በመግለጽ፤ ለናፍጣና ለቤንዚን የሚወጣውን የውጭ ምንዛሬ በማዳን በኩል ትልቅ ሚና እንዳለው አመልክተዋል። ከትራንስፖርት ተጠቃሚዎች መካከል ወጣት ኬና ታደሰ እንዳለችው፤ በተፈጥሮ ጋዝ የሚሠሩ ተሽከርካሪዎች ለአካባቢ ጥበቃ እና ለሀገር ኢኮኖሚ ዕድገት የሚያበረክቱት አስተዋጽኦ የላቀ መሆኑን ገልጻለች።   ቀደም ሲል በነዳጅ ከሚሠሩ ተሽከርካሪዎች ጋር ሲነጻጸር የእነዚህ ተሽከርካሪዎች የካርቦን ልቀት አነስተኛ መሆኑ ተጠቃሚዎች ጤና ላይ የሚደርሰውን ተጽዕኖ ለመቀነስ እገዛ እንዳለው ጠቁማለች።   ወጣት ቅዱስ ተገኑ በበኩሉ፤ በተፈጥሮ ጋዝ የሚሠሩ ተሽከርካሪዎቹ ለተሳፋሪዎች ምቹና ከተማዋን የአየር ብክለት መቀነስ የሚያስችል መሆኑን አመልክቷል።    

አዳማ፣ ህዳር 3/2019 (ኢዜአ)፡- በአዳማ ከተማ አስተዳደር በከተማ ግብርና የተሰማሩ ነዋሪዎች ከዘርፉ በሚያገኙት የተሻለ ገቢ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነታቸው እያደገ መምጣቱን ገለጹ። በሀገር አቀፍ ደረጃ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ፣ የኑሮ ውድነትን ለማቃለል እና የስራ ዕድል ለመፍጠር እየተተገበረ ያለው "የሌማት ትሩፋት" እና የከተማ ግብርና ንቅናቄ፣ የከተማ ነዋሪዎች ያሏቸውን አነስተኛ ቦታዎች ወደ ልማት እንዲቀይሩ እያስቻለ ይገኛል።   በአዳማ ከተማ አስተዳደርም በዘርፉ ለተሰማሩ ነዋሪዎች በጓሮ አትክልት፣ በወተት ላም፣ በዶሮ እና በንብ ማነብ ስራዎች ተሰማርተው የራሳቸውን ፍጆታ ከመሸፈን ባለፈ ለገበያ በማቅረብ ዘላቂ የገቢ ምንጭ እንዲፈጥሩ ጉልህ ሚና እየተጫወተ ነው።   ከተሳታፊዎች መካከል አርሶ አደር መንግሥቱ ረጋሳ በሰጡት አስተያየት በሰብልና አትክልት ልማት በመሳተፍ እያገኙ ያሉት ምርት ከቤተሰብ ፍጆታ ባለፈ ለገበያ በማቅረብ የተሻለ ገቢ አስገኝቶላቸዋል። በተለይም የበቆሎ ሰብልን በሄክታር እሰከ 120 ኩንታል፣ ጤፍ ደግሞ በአማካይ 16 ኩንታል በማምረትውጤታማ መሆናቸውን አስረድተዋል። የግብርና ባለሙያዎች በሚያደርጉላቸው የቴክኒክ ድጋፍ በመታገዝም የአዋሽ ወንዝን በመስኖ በመጥለፍ ስንዴ፣ ሽንኩርትና ቲማቲም በማልማት የገቢ ምንጫቸውን ማስፋት እንደቻሉ ተናግረዋል።   ሌላኛው የልማቱ ተሳታፊ በከተማው የአዋሽ መልካሳ ወረዳ አርሶ አደር ሹራ በቀለ በበኩላቸው መንግስት ያመቻቸላቸውን እድል በመጠቀም ከሰብል ልማት በተጓዳኝ ለመጀመሪያ ጊዜ በመስኖ ፓፓያ ማልማት መጀመራቸውን ገልጸዋል።   ልማቱን ከሌሎች አርሶ አደሮች ጋር በመሆን በኩታገጠም እያለሙ መሆናቸውን ጠቅሰው በተለይ የመስኖ ውሃንና የምርት ማሳደጊያ ግበዓት በአግባቡ በመጠቀም ምርታማነታቸውን ለማሳደግ እየተጉ መሆኑን ተናግረዋል። ላለሙት ፓፓያ መንግስት የገበያ ትስስር በማመቻቸቱ የተሻለ ገቢ በማግኘት ቤተሰባቸውን ከማስተዳደር ባለፈ ጥሪት በማፍራት ውጤታማ እንደሚሆኑ ያላቸውን ተስፋ አጋርተውናል። በቀጣይም የፍራፍሬ ልማቱን በማስፋት የግብርና ምርትና ምርታማነት በመጠንና በጥራት በማሳደግ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነታቸውን ለማሳደግ ማቀዳቸውን አርሶ አደሩ አስታውቀዋል።   የአዳማ ከተማ አስተዳደር ግብርና ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አለሙ ቂልጡ በበኩላቸው በከተማ አስተዳደሩ በከተማ ግብርና ልማት ዘርፍ ያሉ ጸጋዎችን በመለየት ውጤታማ ስራ ማከናወን ተችሏል። በተለይም አርሶ አደሮችንና በኢንተርፕራይዝ የተደራጁ ወጣቶችን በኩታገጠም በሰብል፣ በወተትና በዶሮ እርባታ፣ በእንስሳት ማድለብ፣ በአትክልትና ፍራፍሬ ዘርፍ ማሰማራት መቻሉን ገልጸዋል። እስካሁን 30 ሺህ የሚሆኑ ነዋሪዎች 13 በሚሆኑ አዳዲስ የከተማ ግብርና ኢንሼቲቮች በማሳተፍ ተጠቃሚ መሆናቸውንም አስረድተዋል። ከተማዋ ያላትን የውሃና ለም መሬት በማቀናጀት ተግባራዊ የተደረገው የከተማ ግብርና የስራ አጥነት ችግርን በማቃለል አመርቂ ውጤት ማስገኘቱን አመልክተዋል። በተለይም የአዋሽ ወንዝን በመጥለፍ ለልማት በማዋል ከአትክልትና ፍራፍሬ ባሻገር የመስኖ ስንዴን በስፋት በማልማት ውጤት መገኘቱን ጠቁመዋል።   በእንቅስቃሴያቸው ውጤታማ እንዲሆኑ ከተማ አስተዳደሩ ዘመናዊ የንብ ቀፎ፣ የመስኖ ውሃ መሳቢያ ሞተርን ጨምሮ ሁሉንም አይነት ድጋፍ ለማድረግ መስራቱን አብራርተዋል።   በከተማ አስተዳደሩ በኩታገጠም የተጀመረው የፍራፍሬ ልማት ውጤታማ በመሆኑ ፓፓያ፣ አቮካዶ፣ ብርቱካን፣ ሙዝና ሌሎችም ፍራፍሬዎች በስፋት እየለሙ እንደሚገኙ ከኃላፊው ገለጻ ለመረዳት ተችሏል።

አዲስ አበባ፤ ህዳር 2/2019 (ኢዜአ)፦በኢትዮጵያ ለኢንተርፕርነርሺፕ ምቹ ሥነ-ምህዳር መፈጠሩን የማስተር ካርድ ፋውንዴሽን የኢትዮጵያ ዳይሬክተር መፍትሄ ታደሰ ገለጹ። አለም አቀፍ ኢንተርፕርነርሺፕ ሳምንት እና የኢትዮጵያ ቬንቸር ጉባኤ መክፈቻ ስነ-ስርዓት በአዲስ አበባ ሳይንስ ሙዚየም ተካሂዷል፡፡   የማስተር ካርድ ፋውንዴሽን የኢትዮጵያ ዳይሬክተር መፍትሄ ታደሰ በዚሁ ጊዜ እንደገለጹት፤ በኢትዮጵያ አዳዲስ ሃሳቦችንና ፈጠራዎችን እውን ለማድረግ የሚያስችል ጠንካራ ሥነ-ምህዳር እየተገነባ ነው፡፡ ማህበረሰቡ ስራ ፈጠራን እንደ አንድ ጊዜያዊ ሁነት ወይም ክስተት ከማየት ወደ ተጨባጭ ነገር ማሸጋገር እንደሚገባ ተናግረዋል። ስራ ፈጣሪዎች ከጥሩ ሃሳብ ባለፈ ፋይናንስ፣ ገበያ፣ ክህሎት፣ ትስስር ፣ ቴክኖሎጂ፣ አመራር እና አመቺ የፖሊሲ ማዕቀፍ እንደሚያስፈልጋቸው አስገንዝበዋል። ለዚህም ማስተር ካርድ ፋውንዴሽን እስከ 2030 ድረስ በአፍሪካ በሚሊዮን ለሚቆጠሩ ወጣቶች ሥራ እንዲያገኙ ለማስቻል እየሰራ መሆኑን ገልጸዋል። ዘላቂ ለውጥን ማምጣት የሚቻለው በተጠናጥል ጥረት ብቻ ሳይሆን ከመንግስት፣ ከፋይናንስ ተቋማት፣ ከግል ሴክተሩ እና ከዩኒቨርሲቲዎች ጋር በሚደረግ ጠንካራ አጋርነት እና ቅንጅት መሆኑን ተናግረዋል። ፋውንዴሽኑ ከኢትዮጵያ ወጣቶች እና አጋር አካላት በመቆም የተሻለ ሥነ-ምህዳር ለመፍጠር ቁርጠኛ መሆኑን አረጋግጠዋል።   የኢትዮጵያ ኢንተርፕርነርሺፕ ልማት ኢንስቲትዩት የኮሙኒኬሽንና አጋርነት ዳይሬክተር እመቤት ተጫኔ በበኩላቸው፤ በመድረኩ በርካታ አለም አቀፍ ኢንቨስተሮች ወደ ኢትዮጵያ መምጣታቸውን ገልፀዋል። ይሄም ለስታርትአፖች እና ለተለያዩ ቢዝነሶች አብረው ለመሥራት ትልቅ ዕድል የሚፈጥር መሆኑን ጠቁመዋል። በመድረኩ የፈጠራ ሥራውን ይዞ የቀረበው በላይ አደፍርስ መንግስት ለስታርትአፕች የተሻለ ሁኔታዎችን እያመቻቸ እንደሚገኝ ገልፆ የገበያ ትስስር ለመፍጠር ድጋፎች ለማግኘት ምቹ ሁኔታዎች መኖራቸውን ተናግሯል።   ሌላኛዋ ምርቶቿን ይዛ የቀረበችው ሰለማዊት ተዘራ በበኩሏ መድረኩ ከሀገር ውስጥም ሆነ ከውጭ ሀገር ዜጎች እና ከምርት ፈላጊዎች ጋር ለመገናኘት፣ ልምድ ለመለዋወጥ እንዲሁም የንግድ ትስስር ለመፍጠር ጠቀሜታ እንዳለው ገልፃለች።      

አዲስ አበባ፤ ህዳር 2/2019 (ኢዜአ)፦ ኢትዮጵያ እና የእስያ ኢንፍራስትራክቸር ኢንቨስትመንት ባንክ የአጋርነት ስራዎችን ለማስቀጠል ያለመ የሁለትዮሽ ውይይት አድርገዋል። 31ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ በቱርኪዬ አንታሊያ እየተካሄደ ይገኛል። “ጉዞ ወደ ዘላቂ፣ አይበገሬነት እና ፍትሃዊነት ወደተረጋገጠበት መጻኢ ዘመን” የጉባኤው መሪ ቃል ነው።   የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር እና የCOP32 ተመራጭ ፕሬዚዳንት ጌዲዎን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) እና የገንዘብ ሚኒስትር እና የCOP32 ዋና ተደራዳሪ ፍጹም አሰፋ (ዶ/ር) ከጉባኤው ጎን ለጎን ከእስያ ኢንፍራስትራክቸር ኢንቨስትመንት ባንክ(AIIB) ፕሬዝደንት ዞ ጂያይ ጋር የሁለትዮሽ ውይይት አድርገዋል። ውይይቱ የአጋርነት ስራዎችን ለማስቀጠል ያለመ ነው። ከአሁን በፊት ተጀምሮ የነበረው የቢሾፍቱ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ግንባታን ፋይናንስ ለማድረግ የነበረውን ውይይት ለመቀጠል ፣ የረጅም ጊዜ አብሮ የመስራት እና ሌሎች ፕሮጀክቶችን ለመቅረፅ መክረዋል። እንዲሁም በኢትዮጵያ አዘጋጅነት የሚካሄደውን ኮፕ 32 መደገፍፍ በሚቻልበት ሁኔታ ላይም ውይይት አካሂደዋል።

ደብረ ማርቆስ፣ ህዳር 2/2019 (ኢዜአ)፡- በምስራቅ ጎጃም ዞን ከ34 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በበጋ መስኖ ስንዴ እየለማ መሆኑ ተገለጸ። በመምሪያው የመስኖ ልማት ባለሙያ አቶ ካሳሁን ዘለቀ ለኢዜአ እንደተናገሩት፣ የበጋ መስኖ ስንዴ ልማት በምግብ ራስን ከመቻል ባለፈ ምርቱን ለውጭ ገበያ የማቅረብ ግብ ተይዞ እየተሠራ ነው። የበጋ ወራት ስንዴ ልማት ምርታማነትን ለማሳደግ ለተሳታፊ አርሶ አደሮች ሥልጠና ከመስጠት ባሻገር የቴክኖሎጂ ተጠቃሚ እንዲሆኑ እየተደረገ ይገኛል ብለዋል። ለአርሶ አደሮቹ የተሻሻሉ የስንዴ ዝርያዎችና የማዳበሪያ ግብዓት በወቅቱ እየቀረበላቸው እንደሚገኝ ጠቅሰው፣ ከሚለማው መሬት ውስጥም 90 በመቶ የሚሆነው በኩታ ገጠም እንደሚለማ ገልጸዋል። እስካሁን በተካሄደው ጥረትም ከ34 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በበጋ መስኖ ስንዴ ማልማት መቻሉን ገልጸው፣ ዕቅዱን በተሟላ መንገድ ለማሳካትም ጥረቱ ተጠናክሮ ቀጥሏል ብለዋል። በበጋ መስኖ ስንዴ ከሚለማው መሬትም ከ1 ነጥብ 2 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት እንደሚጠበቅ አስረድተዋል። በዞኑ ባለፈው ዓመት በበጋ ወራት በመስኖ ከለማው ስንዴ 1 ሚሊዮን ኩንታል የሚጠጋ ምርት መሰብሰቡም ተጠቁሟል።  

ባህር ዳር፣ ህዳር 2/2019 (ኢዜአ)፡- በሰሜን ወሎ ዞን ቆቦ ጊራና ሸለቆ በኤልኒኖ ክስተት ምክንያት የታጣውን ምርት በመስኖ ለማካካስ የዘር ሥራ እየተከናወነ መሆኑን የቆቦ ጊራና ሸለቆ ልማት ፕሮግራም ጽህፈት ቤት አስታወቀ። በጽሕፈት ቤቱ የሆርቲካልቸር ልማት ቴክኖሎጂ ሽግግር ዳይሬክተር አቶ አንዳርጌ አስማረ ለኢዜአ እንደገለጹት፣ በኤልኒኖ ክስተት ምክንያት በመኸር ወቅት የታጣውን ምርት በመስኖ ልማት ለማካካስ እየተሠራ ነው። ለዚህም በዘንድሮው የበጋ ወቅት የምግብ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ በመጀመሪያው ዙር መስኖ 2 ሺህ 89 ሄክታር መሬት በቆቦ ጊራና ሸለቆ በተለያዩ ሰብሎች ለማልማት ግብ ተይዞ ወደ ተግባር መገባቱን ገልጸዋል። በመስኖ ልማቱ ስንዴ፣ ሽንብራ፣ በቆሎና ሽንኩርት ለማልማት የዘር ሥራ እየተከናወነ ሲሆን፣ እስካሁን በተደረገው እንቅስቃሴ 242 ሄክታር በዘር መሸፈን ተችሏል ብለዋል።   በሁለተኛው ዙር መስኖ ልማት ደግሞ 819 ሄክታር መሬት የሚለማ ሲሆን፣ በልማቱ 2 ሺህ 976 አርሶ አደሮች በአንደኛና በሁለተኛ ዙር ከሚያለሙት መሬት 174 ሺህ 965 ኩንታል ምርት ይገኛል ተብሎ እንደሚጠበቅ ገልጸዋል። ምርታማነትን ለማሳደግም አርሶ አደሮች በቂ ግብዓት እንዲጠቀሙ ለማድረግ የባለሙያ ክትትልና ድጋፍ እየተደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል። በሰሜን ወሎ ዞን የቆቦ ወረዳ ነዋሪ አርሶ አደር ኩርፋ መንገሻ እንዳሉት፣ አንድ ሄክታር በሚጠጋ መሬት ላይ ሰብል በመስኖ የማልማት ሥራ እያከናወኑ እንደሚገኙ ገልጸዋል። "በአካባቢው ባጋጠመው ድርቅ ምክንያት በመኸር ወቅት ያጣሁትን ምርት በመስኖ ልማት በማካካስ፣ ከራሴ የምግብ ፍጆታ የተረፈ ምርት አምርቼ ለገበያ ለማቅረብ እየሠራሁ እገኛለሁ" ብለዋል። በቆቦ ጊራና ሸለቆ የከርሰ ምድር ውሃ ፕሮጀክት ታግዘው ባለፈው ዓመት ለአንድ ሄክታር ሩብ የቀረው መሬታቸውን በበጋ ስንዴ አልምተው 25 ኩንታል ምርት እንዳገኙ የገለጹት ደግሞ የዚሁ ወረዳ ነዋሪ አርሶ አደር ተስፋው አማረ ናቸው። በዘንድሮው የበጋ ወቅትም ስንዴና ማሾ ለማልማት የእርሻ ዝግጅት ሥራ እያከናወኑ መሆናቸውን አስታውቀዋል። በጽሕፈት ቤቱ የሆርቲካልቸር ልማት ቴክኖሎጂ ሽግግር ዳይሬክተር አቶ አንዳርጌ አስማረ ለኢዜአ እንደገለጹት፣ በኤልኒኖ ክስተት ምክንያት በመኸር ወቅት የታጣውን ምርት በመስኖ ልማት ለማካካስ እየተሠራ ነው። ለዚህም በዘንድሮው የበጋ ወቅት የምግብ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ በመጀመሪያው ዙር መስኖ 2 ሺህ 89 ሄክታር መሬት በቆቦ ጊራና ሸለቆ በተለያዩ ሰብሎች ለማልማት ግብ ተይዞ ወደ ተግባር መገባቱን ገልጸዋል። በመስኖ ልማቱ ስንዴ፣ ሽንብራ፣ በቆሎና ሽንኩርት ለማልማት የዘር ሥራ እየተከናወነ ሲሆን፣ እስካሁን በተደረገው እንቅስቃሴ 242 ሄክታር በዘር መሸፈን ተችሏል ብለዋል። በሁለተኛው ዙር መስኖ ልማት ደግሞ 819 ሄክታር መሬት የሚለማ ሲሆን፣ በልማቱ 2 ሺህ 976 አርሶ አደሮች በአንደኛና በሁለተኛ ዙር ከሚያለሙት መሬት 174 ሺህ 965 ኩንታል ምርት ይገኛል ተብሎ እንደሚጠበቅ ገልጸዋል። ምርታማነትን ለማሳደግም አርሶ አደሮች በቂ ግብዓት እንዲጠቀሙ ለማድረግ የባለሙያ ክትትልና ድጋፍ እየተደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል። በሰሜን ወሎ ዞን የቆቦ ወረዳ ነዋሪ አርሶ አደር ኩርፋ መንገሻ እንዳሉት፣ አንድ ሄክታር በሚጠጋ መሬት ላይ ሰብል በመስኖ የማልማት ሥራ እያከናወኑ እንደሚገኙ ገልጸዋል። "በአካባቢው ባጋጠመው ድርቅ ምክንያት በመኸር ወቅት ያጣሁትን ምርት በመስኖ ልማት በማካካስ፣ ከራሴ የምግብ ፍጆታ የተረፈ ምርት አምርቼ ለገበያ ለማቅረብ እየሠራሁ እገኛለሁ" ብለዋል። በቆቦ ጊራና ሸለቆ የከርሰ ምድር ውሃ ፕሮጀክት ታግዘው ባለፈው ዓመት ለአንድ ሄክታር ሩብ የቀረው መሬታቸውን በበጋ ስንዴ አልምተው 25 ኩንታል ምርት እንዳገኙ የገለጹት ደግሞ የዚሁ ወረዳ ነዋሪ አርሶ አደር ተስፋው አማረ ናቸው። በዘንድሮው የበጋ ወቅትም ስንዴና ማሾ ለማልማት የእርሻ ዝግጅት ሥራ እያከናወኑ መሆናቸውን አስታውቀዋል።  

ባህር ዳር፤ ህዳር 2/2019(ኢዜአ)፡- በአማራ ክልል በሌማት ትሩፋት እየተነቃቃ በመጣው የንብ ማነብ እንቅስቃሴ ባለፉት ሁለት ወራት ከ14 ሺህ 500 ቶን በላይ የማር ምርት መሰብሰብ መቻሉን የክልሉ እንስሳትና ዓሣ ሀብት ልማት ቢሮ ገለጸ። ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀዳሚውና በዓለም አቀፍ ደረጃ ደግሞ ከሚጠቀሱት ዋና ዋና የማርና ሰም አምራች አገራት አንዷ ስትሆን፣ የአማራ ክልል ደግሞ ለንብ ማነብ ሥራ ተስማሚ የሆነ ሥነ-ምህዳርና ሰፊ የዕፅዋት ሽፋን ካላቸው አካባቢዎች መካከል ይገኛል። ይሁን እንጂ ዘርፉ ለብዙ ዓመታት በባህላዊ የአመራረት ዘዴ የተወሰነ በመሆኑ ካለው አቅም አንጻር በቂ ምርት ሳይገኝበት ቆይቷል። ይህን ክፍተት ለመሙላትና የዜጎችን የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ የተጀመረው አገር አቀፉ "የሌማት ትሩፋት" መርሃ-ግብር፡ በንብ ማነብ፣ በወተት፣ በዶሮና በስጋ ምርት ላይ ትኩረት አድርጎ በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛል። የመርሃ-ግብሩ ዋና ዓላማ አርሶ አደሮች ዘመናዊ የንብ ቀፎዎችንና ቴክኖሎጂዎችን እንዲጠቀሙ ማድረግ፣ የንብ ቀፎ ቁጥርን ማሳደግ፣ የጥራት ቁጥጥርን ማሻሻልና አምራቹን ከገበያ ጋር ማገናኘት ነው።   በክልሉ እንስሳትና ዓሣ ሀብት ልማት ቢሮ አስተባባሪነት የተከናወኑት እነዚህ የቴክኒክና የአሰራር ማሻሻያዎች፣ በርካታ አርሶ አደሮችና ወጣቶች ወደ ዘርፉ እንዲገቡ ማስቻላቸው ተገልጿል። ባለፉት ሁለት ወራት የተመዘገበው ከ14 ሺህ 500 ቶን በላይ የማር ምርት፣ የአካባቢውን ህብረተሰብ ገቢ ከማሳደጉም በላይ ለአገር ውስጥ ገበያና ለውጭ ኤክስፖርት የሚሆን የማር አቅርቦትን በማሳደግ ረገድ ከፍተኛ ድርሻ አለው። በቢሮው የንብ ሀብት ልማት ባለሙያ መሐመድ ጌታሁን ለኢዜአ እንደገለጹት፣ በክልሉ በዚህ ዓመት ከ40 ሺህ ቶን በላይ የማር ምርት ለመሰብሰብ የሚያስችል ስራ እየተሰራ ይገኛል።   በዚህም ባለፉት ሁለት ወራት በተደረገ ጥረት የእቅዱን 36 በመቶ ምርት መሰብሰብ የተቻለ ሲሆን በአሁኑ ወቅትም የማር ምርቱን የመሰብሰብ ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉን ገልፀዋል። የማር ምርቱ እየተሰበሰበ ያለው ከ1 ነጥብ 9 ሚሊዮን በላይ ዘመናዊ፣ ሽግግርና ባህላዊ የንብ መንጋ የተሞሉ ቀፎዎች እንደሆነ ጠቅሰው፤ በንብ ማነብ ስራውም ከ547 ሺህ 900 በላይ ሰዎች እየተሳተፉ እንደሚገኝ ተናግረዋል። በክልሉ ለንብ ማነብ ስራ እቅስቃሴ የሌማት ትሩፋት ከፍተኛ መነቃቃት መፍጠሩን ጠቅሰው፤ በዚህም በዘርፉ የተሰማሩ ወገኖችን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት እያሳደግ መምጣቱን ገልፀዋል። በአዊ ብሔረሰብ አስተዳደር ዞን ጓጉሳ ሽኩዳድ ወረዳ ጅባይታ ቀበሌ ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር ስለሺ አረጋ እንደገለጹት፤ ከ150 በላይ ዘመናዊና ባህላዊ ቀፎዎች 500 ኪሎ ግራም የማር ምርት ለማግኘት እየሰሩ ይገኛሉ። በአሁኑ ወቅትም የማር ምርቱን የመሰብሰብ ስራ እየሰሩ ሲሆን በአካባቢው ወቅታዊ ገበያ 1 ኪሎ ማር 1ሺህ 200 ብር እየተሸጠ እንደሚገኝና ይህም ተጠቃሚነታቸውን እያሳደገው መሆኑን ገልፀዋል። ባለፈው ዓመት ካመረቱት የማር ምርት ሽያጭ ከ1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር በላይ ማግኘት እንደቻሉም አስታውሰዋል። በዚህ ዓመት 215 ከሚሆኑ በንብ መንጋ ከተሞሉ ቀፎዎች ከ1 ሺህ ኪሎ በላይ የማር ምርት ለመሰብሰብ አቅደው እየሰሩ መሆናቸውን የገለፁት ደግሞ በምዕራብ ጎጃም ዞን ሰከላ ወረዳ ጋፍቲ ቀበሌ ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር ካሳዬ የምድርዓለም ናቸው። የሌማት ትሩፋት መርሐ ግብር ለንብ ማነብ ስራ ተጨባጭ የሆነ የእውቀትና የክህሎት ሽግግር እንደፈጠረላቸው ገልጸዋል። በክልሉ ባለፈው ዓመት 33 ሺህ ቶን የማር ምርት ተመርቶ ለገበያ ማቅረብ እንደተቻለም ከቢሮው የተገኘ መረጃ ያመላክታል።      

ጎንደር ፤ህዳር 2/2019 (ኢዜአ) ፡-የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ለዘላቂ የምጣኔ ሃብት እድገትና ለብሔራዊ ደህንነቷ መጠበቅ ወሳኝ መሆኑን የዩኒቨርሲቲ ምሁራን ገለጹ። በአፍሪካ ከፍተኛ የህዝብ ቁጥር ያላትና ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት እያስመዘገበች የምትገኘው ኢትዮጵያ ህልውናዋን አስጠብቃ ለመዝለቅ አስተማማኝና ዘላቂ የሆነ የባሕር በር ማግኘት እንዳለባት ይታመናል። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጉዳይ በዓለም አቀፍ ህግ፣ በመልካአ ምድርም ይሁን በታሪክ ተገቢ የሆነ ጥያቄ በመሆኑ በዲፕሎማሲ ጥረት ምላሽ እንዲያገኝ ጥረት እየተደረገ ይገኛል። በመሆኑም በዚሁ ጉዳይ ላይ ኢዜአ ያነጋገራቸው የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ምሁራን የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ለዘላቂ የምጣኔ ሃብት እድገትና ለብሔራዊ ደህንነቷ መጠበቅ ወሳኝ መሆኑን ተናግረዋል። በዩኒቨርሲቲው የወቅታዊ ጉዳዮች ጥናት አስተባባሪ ሀቢብ ሰኢድ (ረዳት ፕሮፌሰር) የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ በሁሉም መመዘኛዎች ትክክለኛና ተገቢ ጥያቄ መሆኑን አስረድተዋል። ከ130 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ያላት ኢትዮጵያ የባህር በር ተዘግቶባት መኖር የማትችል መሆኑን በማንሳት የህልውና ጉዳይ በመሆኑ የትውልዱ ጥያቄ ምላሽ ማግኘት አለበት ብለዋል። የባህር በር ከሎጂስቲክስ ሰንሰለት ባለፈ ከሀገር ህልውና ጋር በቀጥታ የሚገናኝ ሲሆን፣ አሁን ላይ ለትራንዚትና ለወደብ ኪራይ ብቻ በየዓመቱ የሚወጣው ከፍተኛ ወጪ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ክፉኛ እየፈተነው መሆኑን ይናገራሉ ። በመሆኑም የባህር በር ባለቤት መሆን የንግድ መስመሮችንና የውጭ ንግድን ከማሳለጡ ባሻገር የሀገሪቱን ኢኮኖሚያዊ ተወዳዳሪነት ለማሳደግ ሰፊ አስተዋጽኦ የሚያበረክት መሆኑን ገልጸዋል። የባህር በር ባለቤት መሆን ከፍተኛ የኢኮኖሚ እና የንግድ ትስስር ፋይዳ እንዳለው አንስተው የውጭ ንግድና ሎጂስቲክስ ማሳለጫ ብቻ ሳይሆን ከሀገር ብሔራዊ ደኅንነት፣ ሉዓላዊነትና ዘላቂ ህልውና ጋር በቀጥታ የሚገናኝ መሆኑንም አስረድተዋል።   በጎንደር ዩኒቨርሲቲ የቢዝነስና ኢኮኖሚክስ ኮሌጅ የኢኮኖሚክስ መምህር የሆኑት ይበልጣል ዋል (ዶ/ር)፤ በበኩላቸው የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ የህልውና ጉዳይ በመሆኑ በተጀመረው ሰላማዊና ህጋዊ አማራጭ ምላሽ እንዲያገኝ መስራት የሁላችንም ሃላፊነት ነው ብለዋል። በተጨማሪም የባሕር በር ባለቤትነትን ማረጋገጥ የኢኮኖሚ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ፣ የህዝብን ደህንነት ለመጠበቅ፣ የኢንዱስትሪ አብዮቱን ለማፋጠንና የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴዎችን አስተማማኝ ለማድረግ ወሳኝ ሚና እንዳለው ገልጸዋል። በመጨረሻም ባለሙያዎቹ የህግ የበላይነትን በማክበርና ዜጎችን በማስተባበር በዲፕሎማሲያዊና በሰላማዊ መንገድ ሀገራዊ ጥቅምን ማስከበር እንደሚገባ ነው የጠቆሙት። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤት ለመሆን የተጀመረውን የሀገር ህልውና አጀንዳ ለማሳካት ሁሉም በየተሰማራበት መስክ ርብርብ ሊያደርግ እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

አዲስ አበባ፤ ህዳር 2/2019 (ኢዜአ)፦ ኢትዮጵያ የኮፕ 32 ጉባኤን በምትዘጋጅበት ወቅት፣ የፋይናንስ አቅርቦት፣ የአደጋ ቅድመ ዝግጁነትና እርምጃዎችን የትኩረቷ ማዕከል አድርጋ እንደምትሰራ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ገለጹ። 31ኛው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአየር ንብረት ለውጥ ጉባኤ በቱርኪዬ አንታሊያ እየተካሄደ ይገኛል።   “ጉዞ ወደ ዘላቂ፣ አይበገሬነት እና ፍትሃዊነት ወደተረጋገጠበት መጻኢ ዘመን” የጉባኤው መሪ ቃል ነው። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በጉባኤው ላይ ባደረጉት ንግግር የታዳጊ ሀገራት ዓመታዊ የእዳ ወለድ ክፍያ ወደ አንድ ትሪሊዮን ዶላር መጠጋቱንና ይህም ከፍተኛ የብድር ወጪ የአየር ንብረት ለውጥን የመቋቋም አቅማቸውን እየገደበው መሆኑን ገልጸዋል። በመሆኑም ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት ይህንን ሁኔታ ከግምት ውስጥ በማስገባት የብድር መመሪያዎቻቸውን እንዲያሻሽሉ አሳስበዋል። ኢትዮጵያ የአየር ንብረት አደጋዎችን ለመተንበይ የሳተላይት መረጃዎችን እና የሰው ሰራሽ አስተውሎት (AI) ቴክኖሎጂን ለቅድመ ማስጠንቀቂያ እየተጠቀመች እንደሚገኝ አመልክተዋል። ድጋፍ የሚሹ ወገኖችም በፈጣን ሁኔታ እርዳታ እንዲያገኙ የፋይዳ ዲጂታል መታወቂያ ሥርዓት ጉልህ አስተዋጽኦ እያበረከተ መሆኑን አስታውቀዋል። ሆኖም የቅድመ ማስጠንቀቂያ መረጃዎች ውጤታማ የሚሆኑት ህዝቡ አስቀድሞ እርምጃ የሚወስድበት በቂ የፋይናንስ አቅርቦት ሲኖር ብቻ መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል። በመሆኑም ማንኛውም የአየር ንብረት ፋይናንስ ቃል ኪዳን ምን ያህል? እስከ መቼ? በምን አሰራር? የሚሉትን ሦስት ዋና ዋና ጥያቄዎች ግልጽ በሆነ መንገድ መመለስ እንዳለበት አፅንዖት ሰጥተዋል። ኢትዮጵያ የኮፕ 32 ጉባኤን በአዲስ አበባ በምትዘጋጅበት ወቅት፣ የፋይናንስ አቅርቦት፣ የአደጋ ቅድመ ዝግጁነትና እርምጃዎችን የትኩረቷ ማዕከል አድርጋ እንደምትሰራ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

አሶሳ፤ ህዳር 2/2019(ኢዜአ)፦በአሶሳ ከተማ እየተከናወነ የሚገኘው የኮሪደር ልማት የከተማዋን ገጽታ ከመቀየር ባለፈ ምቹ የሥራና የመኖሪያ ከባቢን ፈጥሯል ሲሉ የከተማዋ ነዋሪዎች ተናገሩ። በአሶሳ ከተማ በመጀመሪያውና በሁለተኛው ዙር እየተከናወነ የሚገኘው የኮሪደር ልማት በርካታ የአገልግሎት መስጫ ተቋማትን ጨምሮ ምቹ የእግረኛና የተሽከርካሪ መንገዶች ተገንብተዋል። ነዋሪዎቹ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ በከተማዋ በተለያዩ አቅጣጫዎች የተገነባው የኮሪደር ልማት የከተማዋን ውበት ከማጉላት ባለፈ ለነዋሪዎቿ ምቹ የሥራ ከባቢን ፈጥሯል።   በከተማዋ ዋና ዋና መንገዶች የተጀመረው የኮሪደር ልማት በአሁኑ ወቅት ሁሉንም አካባቢዎች ተደራሽ እያደረገ ይገኛል ሲሉም ነዋሪዎቹ አክለው ገልጸዋል። ከነዋሪዎቹ መካከል አቶ አህመድ አበይም እንደተናገሩት፣ የኮሪደር ልማቱ የከተማዋን ገጽታ የቀየረና ለነዋሪዎቿ ምቹ የመኖሪያና የሥራ አካባቢ የፈጠረ ሆኗል። በተለይም በከተማዋ ውስጥ በሚገኙ መንገዶች የተከናወነው የኮሪደር ልማት ከዚህ ቀደም የኤሌክትሪክ አገልግሎት የማያገኙ አካባቢዎች በኤሌክትሪክ ኃይል ገፅታቸው እንዲቀየር ተደርጓል ብለዋል።   የኮሪደር ልማት የሚያስገኘውን ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታ በመረዳት ሕብረተሰቡ የልማቱ ተባባሪ መሆን እንዳለበትም አመልክተዋል። ሌላው የከተማዋ ነዋሪ እስማኤል ረመዳን በበኩላቸው፣ በሰፈራቸው የተገነባው የኮሪደር ልማት በመብራት ያሸበረቀ በመሆኑ ከዚህ ቀደም በምሽት ለመንቀሳቀስ አስፈሪ የነበረውን ጊዜ እንዳስቀረው ገልጸዋል።   የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ከተማና መሠረተ ልማት ቢሮ ኃላፊ አቶ ኢሳቅ አብዱልቃድር እንደገለጹት፣ በአሶሳ ከተማ እየተከናወነ የሚገኘው የኮሪደር ልማት በጥራትና በፍጥነት እንዲሁም የተሟላ መሠረተ ልማትን ያካተተ ነው። በአሶሳ ከተማ በሁሉም አካባቢዎች የኮሪደር ልማትን በማከናወን ከተማዋን ይበልጥ ውብና ጽዱ ለማድረግ የተጀመረው ሥራ እንደሚቀጥል ጠቁመው፣ በከተማዋ ውስጥ የወንዝ ዳርቻ ልማት ለማከናወን ዝግጅት መጠናቀቁን አስታውቀዋል።   ከኮሪደር ልማቱ ጎን ለጎንም ከተማዋን የቱሪስት መዳረሻ ለማድረግ በሆቴል ግንባታ ዘርፍ ባለሃብቶች ትልልቅ የኢንቨስትመንት ሥራዎችን እያከናወኑ እንደሚገኙ ተናግረዋል። የአሶሳ ከተማን ጨምሮ በግልገል በለስ፣ በባምበሲ እና በካማሽ ከተሞች እየተከናወኑ የሚገኙ የኮሪደር ልማት ሥራዎች በጥራት እንዲከናወኑ ቢሮው አስፈላጊውን የቴክኒክ ድጋፍ እያደረገ መሆኑን ገልጸዋል።    

አዲስ አበባ፤ህዳር 2/2019(ኢዜአ)፦የመደመር መንግሥት የብዝኅ ኢኮኖሚ የልማት አቅጣጫ የሴቶችና ወጣቶችን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት እያረጋገጠ መሆኑን የክልል የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኃላፊዎች ገለጹ። የመደመር መንግሥት የዜጎችን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ አካታችና አሳታፊ ምኅዳር በመፍጠር ውጤታማ የልማት ተግባራትን እያከናወነ ይገኛል። ለአብነትም በሀገር ውስጥ የብዝኅ ኢኮኖሚ ልማት የዕድገት አቅጣጫን በመከተል የዜጎችን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የተከናወኑ ተግባራት ተጨባጭ ውጤት እያስገኙ ነው። በውጭ ሀገራት ሕጋዊ የሥራ ስምሪትም የዜጎች መብትና ክብር ተጠብቆ ጥሪት የሚያፈሩበትን ዘመናዊ የአሰራር ሥርዓት በመዘርጋት ከፍተኛ ለውጥ ተመዝግቧል። የክልል ሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኃላፊዎች ለኢዜአ እንዳሉት፤ የመደመር መንግሥት የብዝኅ ኢኮኖሚ ልማት አቅጣጫ የሴቶችና ወጣቶችን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት እያረጋገጠ ነው። ይህም ዜጎች በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገራት የሥራ ስምሪት ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነታቸውን የሚያረጋግጥ አቅም በመገንባት አመርቂ ውጤት እያስገኘ መሆኑን ገልጸዋል። በተለይም ኢትዮጵያ የፈጠረችው ሕጋዊ የውጭ ሀገራት የሥራ ስምሪት አስከፊና ሕገ-ወጥ ፍልሰትን በመቀነስ አበረታች ውጤት እያስገኘ መሆኑን ተናግረዋል። በተጓዳኝም በሕገ-ወጥ መልኩ ዜጎችን ለከፋ እንግልት የሚያጋልጡ ኤጀንሲዎችንና ደላሎችን በሕግ ቁጥጥር ስር በማዋል ተጠያቂነትን የማስፈን ሥራ እየተሰራ መሆኑን ጠቅሰዋል። የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኃላፊ ፋጤ ሱርሞሉ እንደሚሉት፤ የመደመር መንግሥት የልማት አቅጣጫ የሥራ ዕድል ፈጠራ አቅምን እያጎለበተ ነው። ይህም የባለድርሻ አካላትን ትብብር በማጎልበት ዜጎች በሀገራቸው ሰርተው የሚለወጡበትን ዕድል በመፍጠር ሕገ-ወጥ ፍልሰትን እያስቀረ መሆኑን አመላክተዋል። የማህበረሰብ የግንዛቤ ማስጨበጫ ተግባርም በሀገር ውስጥ ሰርቶ የመለወጥ ባህልን በማጎልበትና ሕጋዊ የሥራ ስምሪትን በማበረታታት ሕገ-ወጥነትን እየቀነሰ መምጣቱን አብራርተዋል። የቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ምክትል ቢሮ ኃላፊ መርየም አብዱረህማን በበኩላቸው፤ ሕገ-ወጥ ስደት ጉልህ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳት ያስከትላል ብለዋል። የሕገ-ወጥ ፍልሰት አስከፊነትን በተመለከተም ተከታታይ የማህበረሰብ ግንዛቤ ማስጨበጫ በመስራት ዜጎች በሀገራቸው ሰርተው እንዲለወጡና ሕጋዊ የሥራ ስምሪትን እንዲጠቀሙ እየተደረገ መሆኑን ገልጸዋል። በሕጋዊ የሥራ ስምሪት እና ከሕገ-ወጥ ስደት የተመለሱ ሴቶችንና ወጣቶችን በሀገራቸው ሰርተው የሚለወጡበትን ዕድል በመፍጠር ከባለድርሻ አካላት ጋር በትብብር እየተሰራ መሆኑን አንስተዋል። የመደመር መንግሥት ዘመናዊ የውጭ ሀገራት የሥራ ስምሪት ምኅዳር ፈጥሯል ያሉት ደግሞ የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ክልል የሴቶችና ማህበራዊ ጉዳይ ምክትል ቢሮ ኃላፊ ራሔል ሌዊ ናቸው። በዚህም ወደ ውጭ ሀገራት ለሥራ ስምሪት የሚጓዙ ዜጎች መብትና ክብራቸው ተጠብቆ የሚሰሩበትን ዘመናዊና የተደራጀ ሥርዓት በመገንባት እየተሰራበት መሆኑን አስረድተዋል።