አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፦ የመገጭ የመስኖ ግድብ በጋና በተመሳሳይ መልኩ ከብዙ ዓመታት በፊት ተጀምሮ ሳይጠናቀቅ የቀረውን ግድብ ዳግም ለመጀመር ጥንካሬ እና አቅም የሚሰጥ መሆኑን የሀገሪቷ ፕሬዝዳንት ጆን ድራማኒ ማህማ ገለጹ። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የመገጭ መስኖ ግድብ ፕሮጀክትን ዛሬ በይፋ መርቀው ለአገልግሎት ክፍት አድርገዋል። በምርቃቱ ላይ የተገኙት የጋና ፕሬዝዳንት ጆን ድራማኒ ማህማ ባደረጉት ንግግር ኢትዮጵያ በቅኝ ግዛት ያልተንበረከከች የአፍሪካውያን የነፃነትና የአልሸነፍ ባይነት ተምሳሌት መሆኗን አመልክተዋል። የዚሁ ታላቅ ታሪክና ሥልጣኔ አካል የሆነችውን የጎንደር ከተማን የመጎብኘት የቆየ ምኞታቸው በመሳካቱም የተሰማቸውን ደስታ ገልጸዋል። ጋና ከሰሃራ በታች ነጻነቷን የተቀዳጀች የመጀመሪያ ሀገር መሆኗን አውስተው ከኢትዮጵያ ጋር በታሪክ እንደሚያገናኛት ተናግረዋል። በጋና ዋና ወታደራዊ ሠፈር ውስጥ የሚገኘውና በታሪካዊው “የዲሴምበር 31 አብዮት” ወቅት የንቅናቄው ዋና ማዕከል ሆኖ ያገለገለው ወታደራዊ ምድብ "ጎንደር ባራክስ" ተብሎ እንደሚጠራ ጠቅሰዋል። በዚህም ምክንያት የጎንደር ስም በጋናውያን ዘንድ ከጥንት ጀምሮ በጣም የታወቀና የተከበረ በመሆኑ፣ አህጉራዊ ታሪኳንና ሥልጣኔዋን በዓይናቸው ለማየት ሁልጊዜም ትልቅ መሻት እንደነበራቸው አውስተዋል። የመገጭ ግድብ ፕሮጀክት ታሪክን በተመለከተ ፕሬዚዳንቱ ሲናገሩ፣ የግድቡ ግንባታ እ.አ.አ በ1998 ሲጀመር እሳቸው ገና በወጣትነታቸው በምክትል ሚኒስትርነት የፖለቲካ ሕይወታቸውን የጀመሩበት ወቅት እንደነበር አውስተዋል። ከዚያ በኋላ በሂደት የሀገራቸው ፕሬዚዳንት ለመሆን ቢበቁም፣ ፕሮጀክቱ ግን ለረጅም ዓመታት ሳይጠናቀቅ ተቋርጦ እንደነበር ገልጸዋል። ሆኖም ከሶስት ዓመታት በፊት በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) አመራር ሰጪነት ፕሮጀክቱ ዳግም ህይወት ዘርቶ በአጭር ጊዜ ውስጥ መጠናቀቁንና ለከተማዋ የመጠጥ ውሃና የመስኖ አገልግሎት የሚሰጠውን ቁልፍ በመጫን ሲያስመርቁ ማየታቸው ትልቅ ኩራት እንዲያድርባቸው ማድረጉን ተናግረዋል። በጋና በተመሳሳይ መልኩ ከብዙ ዓመታት በፊት ተጀምሮ ሳይጠናቀቅ የተተወው የፑዋሉጉ (Pwalugu) የውሃና የመስኖ ፕሮጀክት እንደሚገኝ ጠቁመዋል። የመገጭ ግድብ መሳካት የተቋረጠውን ፕሮጀክት ዳግም ለመጀመር ትልቅ ብርሃን እንደፈነጠቀና ጥንካሬ እንደሆናቸው ተናግረው ይህም አዲስ መነቃቃትን እንደፈጠረባቸውና የራሳቸውን ተመሳሳይ ስራ እንዲያከናውኑ እንዳነሳሳቸው ፕሬዚዳንቱ ገልጸዋል። ፕሬዚዳንቱ የአህጉሪቱን መሪዎች ሚና በተመለከተ ባስተላለፉት መልዕክት፣ የቀደሙት የአፍሪካ አባቶች አህጉሪቱን ከቅኝ ግዛት ነፃ ለማውጣት እንደታገሉ ሁሉ፣ የዛሬዎቹ መሪዎች ደግሞ ለሕዝቦቻቸው ኢኮኖሚያዊ እድገትንና ብልጽግናን ለማምጣት መትጋት እንዳለባቸው አስገንዝበዋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እያከናወኑ ያሉት ሥራ አፍሪካ የምትፈልገው ዓይነት ለውጥ አምጪ መሆኑን ገልጸው፣ ወደ ኢትዮጵያ በተመላለሱ ቁጥር ሀገሪቱ በየዓመቱ በአስደናቂ ሁኔታ እየተለወጠች እንደሆነ ለመመልከት መቻላቸውን አመልክተዋል። በጎንደር እየተገነቡ ያሉ የቱሪዝም ሪዞርቶች ሲጠናቀቁም ለዕረፍት ዳግም ወደዚች ታሪካዊ ከተማ እንደሚመጡ ቃል በመግባት ለተደረገላቸው ወንድማዊ አቀባበል ምስጋናቸውን አቅርበዋል።

ቦንጋ ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፦‎ በአካባቢያቸው በመንግስት ለሚከናወኑ የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎች ስኬታማነት ተሳትፏቸውን አጠናክረው እንደሚቀጥሉ የካፋ ዞን ነዋሪዎች ገለጹ። የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ፍቅሬ አማን በበኩላቸው ከህዝቡ ለሚነሱ ጥያቄዎች ደረጃ በደረጃ ምላሽ እንደሚሰጥ አስታውቀዋል። ርዕሰ መስተዳድሩ ከካፋ ዞን ከተውጣጡ የማኅበረሰብ ተወካዮች ጋር "ማንሰራራት ለክልላችን ከፍታ" በሚል መሪ ሀሳብ በቦንጋ ከተማ ውይይት አካሂደዋል። ከውይይቱ ተሳታፊዎች መካከል ሻወራሻ ብርሃኑ ሀይሌ እና መምህርት ጥሩነሽ ወንድአፍራሽ በሰጡት አስተያየት የመደመር መንግሥት ባለፉት ዓመታት የሕዝቡን የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች ለመመለስ በርካታ ተግባራት አከናውኗል።   በዚህም በትምህርት፣ በጤና ፣ በመሰረተ ልማት እንዲሁም በሌሎችም ዘርፎች ማህበረሰቡን በማሳተፍ በተሰራው ስራ ሕብረተሰቡ ተጠቃሚ መሆኑን ጠቅሰዋል። ይሁንና በአካባቢው ተጀምረው የተጓተቱ የመንገድ ፣ የውሃ፣ የድልድይ ግንባታና ጥገና ስራዎች መኖራቸውን ጠቅሰው የተጀመሩ የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎች ከዳር እንዲደርሱ ተሳትፎዋቸውን እንደሚያጠናክሩ አመላክተዋል ። በጤና ተቋማት የሚስተዋሉ የአገልግሎት ክፍተቶችን እንዲሁም የኑሮ ውድነትን ለሚያቃልሉ ተግባራት ትኩረት እንዲሰጥም ጠይቀዋል ። ወጣቱን የስራ ዕድል ተጠቃሚ ለማድረግ በከተማና በገጠር በተሰሩ ስራዎች በርካቶች ተጠቃሚ መሆናቸውን ያነሱት ደግሞ ወጣት አእላፍ ለማና መንግስቱ ሀይሌ ናቸው። ይሁንና ካለው ፍላጎት አንጻር በቂ ባለመሆኑ ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበት አመላክተዋል።   መንግስት በየዘርፉ ለሚያከናውናቸው የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎች ስኬታማነት የበኩላቸውን እንደሚወጡም ገልጸዋል። የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ፍቅሬ አማን ከህብረተሰቡ የተነሱ ሀሳቦች ለክልሉ ልማት ተጨማሪ አቅም መሆናቸውን ተናግረዋል። የህብረተሰቡን አቅም በተደመረ መንገድ በማጠናከር የሕዝብን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ በትኩረት እንደሚሠራ አመላክተዋል።   ባለፉት ኣመታት የመሰረተ ልማት ጥያቄዎችን ለመፍታት በተሰጠው ትኩረት በየዘርፉ በርካታ ፕሮጀክቶች ተጠናቀው ለአገልግሎት መብቃታቸውን አንስተዋል። እያደገ የመጣውን የሕዝቡን የልማት ጥያቄ ለመመለስ የሕዝቡን አቅም በመደመር በተቀናጀ አግባብ ጥረት እንደሚደረግ አመላክተዋል። የተጀመሩ ፕሮጀክቶች በጥራት እንዲጠናቀቁ ጠንካራ የክትትልና የቁጥጥር ስራ እንደሚሰራ ጠቅሰው፣ ከመልካም አስተዳደር አንፃር የሚነሱ ብልሹ አሰራሮችን ለመፍታት የክልሉ መንግሥት በቁርጠኝነት እንደሚሰራም አስታውቀዋል።

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፦የኢትዮጵያ ታሪካዊ፣ ሕጋዊና ተፈጥሯዊ የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄ ምላሽ ማግኘት ያለበት የሕልውና ጉዳይ በመሆኑ በሁሉም መስክ ተጠናክሮ ሊሠራበት እንደሚገባ ተገለጸ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብና ታላቅ ርዕይ በመልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ ከቀይ ባሕር ቀጣና በጥቂት ኪሎ ሜትሮች ርቀት የምትገኘው ኢትዮጵያ የገናና ታሪክ ሥልጣኔና ማንነቷ ከባሕር በር ባለቤትነቷ ጋር ጥብቅ ቁርኝት ያለው ነው። የኢትዮጵያ ታሪካዊ ጠላቶች የሀገር ውስጥ ባንዳን በመጠቀም ከሦስት አሥርት ዓመታት በፊት የመግቢያና መውጫ በሮቿን በማስዘጋት ሀገርን የባሕር በር አልባ አድርገዋል። የኢትዮጵያ ታሪካዊ፣ ሕጋዊ፣ መልክዓ ምድራዊና ተፈጥሯዊ የባሕር በር መገለልም በኢኮኖሚ ዕድገት፣ ቀጣናዊ ሰላምና ደኅንነት ላይ ከፍተኛ ጉዳትን እያስከተለ ይገኛል። የኢትዮጵያን የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄ በሰላማዊ፣ ዲፕሎማሲያዊና ሰጥቶ መቀበል መርህ ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ቅቡልነት እንዲያገኝ ተደርጓል። በዚህም ሰላማዊ፣ ዲፕሎማሲያዊና ሰጥቶ መቀበል መርህን የተከተለው የኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄ አሁን ላይ እንዴት ይፈጸም፣ እንዴትስ ምላሽ ያግኝ ወደሚል ወሳኝ ምዕራፍ ተሸጋግሯል። የመከላከያ ሰራዊት የቀድሞ አባል ብርጋዴር ጀነራል ካሣ ወልደሰማዕት ለኢዜአ እንዳሉት፤ የኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤትነት ከገናና የሥልጣኔ ታሪክና ማንነቷ ጋር ጥብቅ ቁርኝት ያለው ነው። ኢትዮጵያ ከጥንት ጀምሮ የነበራትን የባሕር በር ያጣችበት መንገድ ሕጋዊ መሠረት የሌለውና ሀገርን ለማዳከም የተወጠነ ኢ-ፍትሐዊ ሴራ መሆኑን ገልጸዋል። የኢትዮጵያ ከባሕር በር ባለቤትነት መገለሏም የሕዝብ ውክልና የተሰጠው መንግሥትም ሆነ የሕግ አደረጃጀት እንደሌለ አስታውሰዋል። የሀገር ውስጥ ባንዳና ባዕድ ኃይሎች በፈጠሩት ጥምረት ኢትዮጵያ ለሺህ ዘመናት ከናኘችበት የቀይ ባሕር ቀጣና እንድትገለል በማድረግ ጉልህ የኢኮኖሚ ጉዳት እየደረሰባት መሆኑን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ከባሕር በር ባለቤትነት መገለሏም ቀጣናዊ የሽብር ኃይሎችን እና የባሕር ላይ ውንብድናን ለመዋጋት የሚጠበቅባትን ሚና እንደገደበው ተናግረዋል። የኢትዮጵያ ከፍተኛ የሕዝብ ቁጥርና ፈጣን የኢኮኖሚ ዕድገትም አስተማማኝ የባሕር መውጫና መግቢያ በር ሊያገኝ የሚገባው የሕልውና ጉዳይ መሆኑን አጽንዖት ሰጥተዋል። የባሕር በር ባለቤትነት ዲፕሎማሲያዊ ጥያቄም ምላሽ ሊሰጠው የሚገባ ፍትሐዊና ምክንያታዊ አጀንዳ መሆኑን አጽንዖት ሰጥተዋል። አምባሳደር ቶፊቅ አብዱላሂ (ዶ/ር) በበኩላቸው፤ የኢትዮጵያን የባሕር በር በማሳጣት በቀይ ባሕር ቀጣና የሚኖራትን ተፅዕኖ ለመገደብ ያልተሸረበ ሴራ አልነበረም ብለዋል። በአሁኑ ወቅትም በግብፅ ፊት አውራሪነት የኢትዮጵያን ፍትሐዊና ምክንያታዊ የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄ ለማሳነስ ጥረት እየተደረገ መሆኑን ገልጸዋል። የመደመር መንግሥት ውጤታማ የዲፕሎማሲ ሥራም የግብፅን ሴራ በመበጣጠስ ታሪካዊ፣ ሕጋዊና ምክንያታዊ የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄን ዓለም እንዲገነዘብ ማስቻሉን ተናግረዋል። ኢትዮጵያን ከዓባይና ቀይ ባሕር መነጠል አይቻልም ያሉት አምባሳደር ቶፊቅ፤ ታላቁ ሕዳሴ ግድብ በዓባይ ወንዝ እውን እንደሆነ ሁሉ፤ የባሕር በር ባለቤትነትን ማረጋገጥም የሕልውና ጉዳይ ነው ብለዋል። በሚኒስትር ዴኤታ ማዕረግ የፌዴራል ሕግና ፍትሕ ኢንስቲትዩት ምክትል ዋና ዳይሬክተር ዘካርያስ ኤርኮላ (ዶ/ር) በበኩላቸው፤ የኢትዮጵያ የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄ በዓለም አቀፍ ሕግ ተቀባይነት አለው ብለዋል። ለዓመታት ተዳፍኖ የኖረው የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄ መነሳቱም የኢኮኖሚ ዕድገትን፣ የሕዝብ ቁጥርንና ቀጣናዊ ደኅንነት ስጋትን ታሳቢ ያደረገ መሆኑን ገልጸዋል። የኢትዮጵያ ሰላማዊና ዲፕሎማሲያዊ የባሕር በር ባለቤትነት የሁሉም ዜጎች የጋራ ጥያቄና የዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ አጀንዳ መሆኑን ተናግረዋል። ኢትዮጵያ የባሕር በር ተዘግቶባት ልትኖር አትችልም ያሉት ዘካርያስ ኤርኮላ (ዶ/ር)፤ ምክንያታዊና ፍትሐዊ የባሕር በር ባለቤትነት ጥያቄም ምላሽ ማግኘት ያለበት የሕልውና ጉዳይ ነው ብለዋል።

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፦ለ19 ዓመታት ግንባታው የቆየውን የመገጭ የመስኖ ፕሮጀክት በመደመር እሳቤ ከእርግማን ወደ ታላቅ በረከት መለወጡን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ገለጹ። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የመገጭ መስኖ ግድብ ፕሮጀክትን ዛሬ በይፋ መርቀው ለአገልግሎት ክፍት አድርገዋል።   ጠቅላይ ሚኒስትሩ በምርቃቱ ወቅት እንዳሉት የመገጭ ፕሮጀክት 19 ዓመታትን እንደቆየና ይህም ከደካማ የመፈጸምና ፕሮጀክት የመምራት አቅም የሚመነጭ መሆኑን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ እምቅ ሀብቶች ቢኖሯትም ወደ ተደራጀ አቅም መቀየር ሳትችል መቆየቷ እንደ መገጭ ያሉ ፕሮጀክቶች እንዲዘገዩ ማድረጉን አመልክተዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከሁለት ዓመት በፊት ፕሮጀክቱን በጎበኙበት ወቅት ግንባታው ባለቤት አልባ እና ደካማ የፕሮጀክት አፈጻጸም እንደነበረው መመልከታቸውን አውስተዋል። ይህም የጎንደር ህዝብ ውሃ እንዲጠማና በእምቅ ሀብቱ ተጠቃሚ መሆን ሳይችል መቆየቱን ተናግረዋል። የመደመር መንግስት ፕሮጀክቱን በመገምገም ግድቡ ባለቤት እንዲኖረው በማድረግ፣ ተቋራጭ በመቀየር እና የቅርብ ክትትል በማድረግ በሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ እንዲጠናቀቅ ማድረጉን ነው የገለጹት። ለ19 ዓመታት ፕሮጀክት ማዘግየት እርግማን እና ጥፋት ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ በመደመር እሳቤ እርግማንን ወደ ታላቅ በረከት መቀየር መቻሉን አመልክተዋል። ሉዓላዊ አቅም አለመገንባት፣ ጨርሶ አለመጀመር እና ጀምሮ አለመከወን እንዲሁም በፌደራል እና ክልል መንግስታት በኩል ስርዓታዊ ስሉጥነት አለመኖሩ በፕሮጀክቶች ግንባታ ላይ የሚታዩ ስብራቶች መሆናቸውን አንስተዋል።   መንግስት እነዚህ ስብራቶች በመጠገን የፕሮጀክቶችን አፈጻጸም እና በተያዘላቸው ጊዜ የማጠናቀቅ አቅም መገንባቱን አመልክተዋል። ጎንደር እንደ መገጭ ያሉ የልማት ፕሮጀክቶች ይገባታል ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቀጣይ ከተማዋን ተጠቃሚ የሚያደርጉ ስራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ አረጋግጠዋል። በታሪካዊቷ ጎንደር የቱሪዝም መዳረሻነቷን የሚያሳድጉ ስራዎች እንደሚከናወኑም ጠቁመዋል። የጎንደር ህዝብ ለልማት አንድ ላይ መቆም እና የልማት ስራዎችን መጠበቅ እንደሚገባው አሳስበዋል። መንግስት የአማራ ክልል የልማት ተጠቃሚነትን ለማረጋገጥ በቁርጠኝነት መስራት እንደሚቀጥልም ገልጸዋል። የመደመር መንግስት የኢትዮጵያን ስልጣኔ እውን ለማድረግ እየሰራ እንደሚገኝና ለዚህ ታላቅ ራዕይ መሳካት ሁሉም የበኩሉን ሚና እንዲወጣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጥሪ አቅርበዋል።

ጅማ፣ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፡-የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ከብሄራዊ ጥቅም ባለፈ ለቀጣናዊ ትስስር ጠንካራ መሰረት የሚያኖር መሆኑን የዩኒቨርሲቲ ምሁራን ገለጹ። ትልቅ አገር፣ ትልቅ ህዝብ፣ ታላቅ ርዕይ የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ በታሪክ፣ በመልክአ ምድርም ይሁን በዓለም አቀፍ ህግ ተቀባይነት ያለው መሆኑ ይታወቃል። በመሆኑም የትውልድ ጥያቄ የሆነው የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ በሰጥቶ መቀበል መርህ ምላሽ እንዲያገኝ የዲፕሎማሲ ጥረት እየተደረገ ይገኛል ። ከዚሁ ጋር በተገናኘ ኢዜአ ያነጋገራቸው የጅማ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ከብሄራዊ ጥቅም ባለፈ ለቀጣናዊ ትስስር ጠንካራ መሰረት የሚያኖር መሆኑን ገልጸዋል። በጅማ ዩኒቨርሲቲ የሃይድሮሊክና የውሃ ሀብት ምህንድስና ትምህርት ክፍል መምህርና ተመራማሪ ዳውድ ተማም (ዶ/ር)፣ ቀይ ባህር የዓለም አቀፍ ንግድ ወሳኝ መስመር በመሆኑ ኢትዮጵያም በዚሁ ባህር ላይ መውጫና መግቢያ በር ሊኖራት የግድ መሆኑን አንስተዋል። የባህር በር ባለቤትነት ጉዳይ ከንግድም ባለፈ ለኢትዮጵያ የህልውና ጉዳይ መሆኑን በመግለጽ የትውልዱ ጥያቄ ምላሽ እንዲያገኝ የሁላችንም ጥረት ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ የዓለም አቀፍ የንግድ ትስስሯን ለማስፋትና በቀጣናው ያላትን ስትራቴጂካዊ ተሳትፎ ለማሳደግም ወሳኝ መሆኑን አስረድተዋል።   በዩኒቨርሲቲው የሚዲያና ኮሙኒኬሽን ትምህርት ክፍል መምህርና ተመራማሪ ጌታቸው ጥላሁን (ዶ/ር)፣ የኢትዮጵያ የባህር በር ማጣት ባለፉት ሶስት አስርት ዓመታት ብዙ ዋጋ ያስከፈላት መሆኑን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ከአባይ እና ከቀይ ባህር ተነጥላ መኖር የማትችል መሆኑን በማንሳት የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄዋ በትውልዱ ጥረት በድፕሎማሲያዊ ጥረት ምላሽ ማግኘት ይኖርበታል ብለዋል። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጉዳይ ከራሷም ባለፈ ለቀጣናዊ የንግድ ትስስር፣ ዘላቂ ሰላምና ልማትን ለማረጋገጥ ወሳኝ መሆኑን አስረድተዋል።

ዱራሜ፣ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፡-የህዝብን የልማት ጥያቄዎች በፍጥነት በመመለስ የዜጎችን ሕይወት ለማሻሻል የሚከናወኑ ተግባራት በቀጣይም ይጠናከራሉ ሲሉ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ርዕሰ መስተዳድር የትምጌታ አስራት (ዶ/ር) ገለጹ። የመደመር መንግሥት ህብረተሰብ አቀፍ የምክክር መድረክ ዛሬ በከምባታ ዞን ዱራሜ ከተማ ተካሂዷል።   በመድረኩ የተገኙት ርዕሰ መስተዳድር የትምጌታ አስራት (ዶ/ር) በክልሉ ያሉ የልማት ፀጋዎችን አሟጦ በመጠቀም የማህበረሰቡን ኑሮ ለማሻሻል እንደሚሰራ ገልጸዋል። በመደመር መንግሥት ከማህበረሰቡ ለሚነሱ የሰላም፣ የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች ፈጣን ምላሽ ለመስጠት በቁርጠኝነት እየተሰራ መሆኑንም ጠቁመዋል። የህዝብን የልማት ጥያቄዎች በፍጥነት በመመለስ የዜጎችን ሕይወት ለማሻሻል የሚከናወኑ ተግባራት በቀጣይም ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ አስታውቀዋል። በተለይ የማህበረሰቡን አቅም በማስተባበር ልማትን ከማፋጠን ባለፈ ለህዝብ የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች ተገቢ ምላሽ እንደሚሰጥ ነው ያመለከቱት። የክልሉ መንግሥት የህዝቡን ኑሮ ለማሻሻል እንዲሁም ሰላምን በዘላቂነት አጠናክሮ ለማስቀጠል በቁርጠኝነት ይሰራል ሲሉም አረጋግጥዋል። የከምባታ ዞን የመደመር መንግሥት የትኩረት አቅጣጫ በሆነው በተቀናጀ ግብርናና በሌማት ትሩፋት ትግበራ ላይ ተጨባጭ ውጤት ማስመዝገቡን የተናገሩት ደግሞ የዞኑ ዋና አስተዳዳሪ ፀጋዬ ሞጬ (ዶ/ር) ናቸው።   በዚህም አርሶ አደሩ ተጠቃሚነቱን ከማረጋገጥ ባለፈ ትርፍ አምርቶ ገበያ እያረጋጋ እንደሚገኝ ጠቁመው፣ በዞኑ ህዝብን ተጠቃሚ ለማድረግ የተጀመሩ የልማት ሥራዎችን ይጠናከራሉ ብለዋል። ከመድረኩ ተሳታፊዎች መካከል በላይነሽ አለሙ እንዳሉት መንግሥት በከተማና በገጠር የህዝብን ተጠቃሚነት ያረጋገጡ በርካታ የልማት ስራዎች እያከናወነ ይገኛል። በቀጣይም ይህን የህዝብ ተጠቃሚነት ለማሳደግ የታቀዱ የልማት ግቦች እንዲሳኩ እንደነዋሪ ለልማቱ አስፈላጊውን ድጋፍ እንደሚያደርጉ ገልጸዋል። ሌላው በምክክር መድረኩ የተሳተፉት አቶ ግርማ ከለቾ የተባሉ ነዋሪ በበኩላቸው እንደገለጹት፣ የመደመር መንግሥት የማህበረሰቡን ተሳትፎና ተጠቃሚነት ማዕከል ያደረገ አሰራሮችን በመተግበር ተጨባጭ ውጤት እያስመዘገበ ይገኛል። በመደመር መንግስት የሰላም፣ የልማትና የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመፍታት የታየውን ቁርጠኝነት አድንቀው፣ ለአካባቢያቸው ልማት መፋጠን የበኩላቸውን ለመወጣት ዝግጁነታቸውን ገልጸዋል። በመድረኩ ላይ የክልሉ መንግስት ዋና ተጠሪ ዲላሞ ኦቶሬ (ዶ/ር) ጨምሮ የክልል፣ የዞንና የዱራሜ ከተማ አስተዳደር የሥራ ኃላፊዎች እንዲሁም ከተለያየ መዋቅር የተወጣጡ የማህበረሰብ ክፍሎች ተሳትፈዋል።  

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ)፦‎ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የመገጭ መስኖ ግድብ ፕሮጀክትን በይፋ መርቀው ለአገልግሎት ክፍት አድርገዋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በማህበራዊ ትሰስር ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት በዛሬው ዕለት ለታሪካዊቷ ጎንደር እና ለአካባቢዋ ማህበረሰብ ትልቅ የምስራች የሆነውን የመገጭ መስኖ ግድብ ፕሮጀክት በይፋ መርቀን ለአገልግሎት አብቅተናል ብለዋል።   ይህ ፕሮጀክት ረጅም ዓመታት የዕቅድና አተገባበር መጓተት ቢፈታተነውም፣ በመደመር እሳቤ የአፈጻጸም ችግሮቹን በመፍታት ወደ ታላቅ በረከት መለወጥ መቻሉን አመልክተዋል። ይህ ግድብ 185 ሚሊዮን ሜትር ኩብ ውሃ የመያዝ አቅም ያለውና ከ17 ሺህ ሄክታር በላይ መሬትን በመስኖ በማልማት በአካባቢው የሚኖሩ በአስር ሺህዎች የሚቆጠሩ አርሶ አደሮችን በቀጥታ ተጠቃሚ በማድረግ የነዋሪዎችን የልማት ጥያቄ በዘላቂነት መመለስ የሚያስችል ታላቅ ፕሮጀክት ነው ብለዋል። ግድቡ ለጎንደር ከተማና በዙሪያዋ ላሉ ከተሞች አስተማማኝ ንፁህ የመጠጥ ውሃ ከማቅረብ ባለፈ፣ ሁለንተናዊ የኢኮኖሚ መነቃቃትን ይዞ መምጣቱንም ጠቁመዋል።   በግድቡ ሰው-ሰራሽ ሀይቅ ዙሪያ የሚስፋፉት የከተማ ግብርና፣ መጠነ-ሰፊ የአሳ እርባታ፣ እንዲሁም ለቱሪዝም ልማት የሚሆኑ የመዝናኛ ሪዞርቶች እና ሎጆች ለአካባቢው ወጣቶች ሰፊ የስራ ዕድል የሚፈጥሩና የንግድ እንቅስቃሴውን የሚያሳድጉ መሆናቸውንም ነው ያብራሩት። ይህን ስኬት ለእይታ ለማብቃት በጥብቅ ክትትልና ድጋፍ እውን ማድረግ የቻልን ቢሆንም፣ ጎንደር ገና ብዙ ሊሰራላት የሚገባ ከተማ እንደመሆኗ ህዝቡ በልማቱ ላይ በንቃት እንዲሳተፍ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጥሪ አቅርበዋል። የኢትዮጵያ እድገት ሁሉንም አካባቢዎች ያካተተና ሁሉንም ዜጋ እኩል የሚያቅፍ እንዲሆን በትጋት መስራታችንን እንቀጥላለን ብለዋል። #መደመር #ትልቅሀገር፣ #ትልቅሕዝብ፣ #ታላቅርዕይ  

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ) ፦ሶስተኛው የኢትዮጵያ የውሃና ኢነርጂ ሳምንት ከጥቅምት 16 እስከ 20 ቀን 2019 ዓ.ም ጀምሮ በሳይንስ ሙዚየም እንደሚካሄድ የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር አስታወቀ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብና ታላቅ ርዕይ ሚኒስቴሩ የውሃና ኢነርጂ ሳምንቱን በማስመልከት ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥቷል። በዚህ ወቅት የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ከፍተኛ አማካሪ ሚካኤል መሐሪ (ዶ/ር) እንዳሉት፣ የውሃና ኢነርጂ ሳምንት በሀገር አቀፍ ደረጃ መከበር ከጀመረ ዘንድሮ ሦስተኛ ዓመት አስቆጥሯል። የመጀመሪያው መድረክ በአረንጓዴ አሻራ ጠቀሜታ ላይ ያተኮረ እንደነበር ጠቅሰው፣ ሁለተኛው መድረክ ደግሞ ውሃና ኢነርጂን ለዘላቂ ዕድገት ማዋል በሚል መሪ ቃል መካሄዱን አስታውሰዋል። ሦስተኛው የኢትዮጵያ የውሃና ኢነርጂ ሳምንት ከመጪው ሰኞ ጀምሮ ባሉት አምስት ቀናት በሳይንስ ሙዚየም ይካሄዳል ብለዋል። ጉባዔው በቀጣይ ለሚካሄዱ ዓለም አቀፍ ጉባዔዎች ግብዓት የሚሆኑ ሐሳቦች የሚቀርቡበት መሆኑን ተናግረዋል። ጉባዔው በኢትዮጵያ በውሃና ኢነርጂ ዘርፍ የተመዘገቡ ስኬቶችና የወደፊት ተግባራትን የሚያሳይ መድረክ መሆኑንም ገልጸዋል። ለአምስት ቀናት በሚቆየው ጉባዔ በተፋሰስ ጥበቃ፣ በውሃና ኢነርጂ ላይ ያተኮሩ የተለያዩ ጥናታዊ ጽሑፎች በኢትዮጵያውያንና በውጭ ሀገር ባለሙያዎች የሚቀርቡበት መሆኑንም ተናግረዋል። በጉባዔው ላይ የሀገር መሪዎች፣ ምሁራንና ባለሙያዎች ተሳታፊ ይሆናሉ ብለዋል። በጉባዔው ላይ በየዕለቱ በተመደቡ ቀናት የአየር ንብረት፣ ኃይል፣ ውሃ፣ የውሃ ዲፕሎማሲ እና ድንበር ተሻጋሪ የውሃ ሀብት አጠቃቀም ዙሪያ ያሉ ጽሑፎች ቀርበው ውይይት እንደሚደረግባቸው ገልጸዋል። እንዲሁም 15ኛው የባለድርሻ አካላት መድረክ እንደሚካሄድና በዚህም የቀድሞ የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትሮች ልምዳቸውን የሚያካፍሉበት መድረክ እንደሚካሄድ ተናግረዋል።  

ባህርዳር ፤ ጥቅምት 13/2019 (ኢዜአ) ፦ በአማራ ክልል በዘንድሮው የመኸር ወቅት በሩዝ ሰብል ከለማው መሬት ላይ ከ18 ነጥብ 5 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት እንደሚጠበቅ የክልሉ ግብርና ቢሮ አስታወቀ። በቢሮው የሩዝ ልማት አስተባባሪ ወይዘሮ እንዬ አሰፋ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ መንግሥት ከውጭ የሚገባውን የሩዝ ምርት በሀገር ውስጥ ለመተካት ያደረገው ጥረት አበረታች ውጤት አስገኝቷል። በዘንድሮው የመኸር ወቅት በክልሉ ለሩዝ ሰብል ልማት ተስማሚ በሆኑ ዘጠኝ ዞኖች በኩታ ገጠም የግብርና ስነዘዴ 265 ሺህ 538 ሄክታር መሬት ማልማት መቻሉን ገልጸዋል።   ከ317 ሺህ 500 በላይ አርሶ አደሮችን በማሳተፍ ከለማው የሩዝ ሰብልም ከ18 ነጥብ 5 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት ይሰበሰባል ተብሎ እንደሚጠበቅ አስገንዝበዋል። ዘንድሮ የለማው መሬት ካለፈው ዓመት ጋር ሲነፃፀር በ56 ሺህ 900 ሄክታር መሬት ብልጫ እንዳለው ጠቁመው፣ በአሰባሰብ የሚደርስ የምርት ብክነትን ለመቀነስ ዘመናዊ ማሽኖች ተሰራጭተዋል ብለዋል። ከውጭ የሚገባውን የሩዝ ምርት በሀገር ውስጥ ለመተካት የተያዘውን ግብ ለማሳካት በተደረገው ጥረት በክልሉ በሩዝ ሰብል የሚለማው መሬት እየጨመረ መምጣቱን አመልክተዋል። በደቡብ ጎንደር ዞን የፎገራ ወረዳ ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር መለሰ መንግሥት ዘንድሮ በሩዝ ሰብል ግማሽ ሄክታር መሬታቸውን ማልማታቸውን ገልጸዋል። የሩዝ ሰብሉን ፈጥኖ በማንሳትም በመስኖ ልማት ጤፍ፣ ሽንኩርትና ሌሎች ሰብሎችን በማልማት የተሻለ ተጠቃሚ ለመሆን ከወዲሁ ዝግጅት እያደረጉ እንደሚገኙም ጠቁመዋል። በምርት ዘመኑ በሩዝ ሰብል ካለሙት አንድ ሄክታር መሬት 30 ኩንታል ምርት አገኛለሁ ብለው እንደሚጠብቁ የገለጹት ደግሞ ሌላኛው የዚሁ ወረዳ አርሶ አደር አለባቸው ቸሬ ናቸው። በክልሉ ባለፈው ዓመት በሩዝ ሰብል ከለማው 208 ሺህ 636 ሄክታር መሬት ከ15 ነጥብ 5 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት መገኘቱን ከቢሮው የተገኘው መረጃ ያመለክታል።

ወልቂጤ፤ ጥቅምት 12 /2019 (ኢዜአ)፡- በቴክኖሎጂ በመታገዝና ዕውቀትን መሰረት በማድረግ እየተተገበሩ ያሉ የግብርና ሥራዎች የምግብ ዋስትናን ከማረጋገጥ ባለፈ የሀብት ምንጭ መሆናቸውን የግብርና ሚኒስትር ዴኤታ ሶፊያ ካሳ (ዶ/ር) ገለፁ። ሚኒስትር ዴኤታዋ እና በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ግብርና ቢሮ ኃላፊ አቶ ዑስማን ሱሩር፤ የተቀናጀ የበጋ የግብርና ሥራዎችን በጉራጌ ዞን በእኖርና ቸሃ ወረዳ አስጀምረዋል።   በሁለቱ ወረዳዎች በኩታ ገጠም የለሙ የተለያዩ ሰብሎች በሥራ ኃላፊዎቹ ምልክታ ተደርጎባቸዋል። በወረዳው በግብርና ኢንቨስትመንት ላይ በተሰማሩ ባለሀብት ከአንድ ሺህ ሄክታር በሚልቅ ማሳ ላይ በሶስት ወራት ውስጥ የሚደርስ የበቆሎ ምርጥ ዘር ብዜት ሥራም ተጀምሯል። በወቅቱም ሚኒስትር ዴኤታዋ እንደተናገሩት፤ በቴክኖሎጂ በመታገዝ የሚከናወኑ የግብርና ሥራዎች የምግብ ዋስትናን ከማረጋገጥ ባለፈ የሀብት ምንጭ ናቸው። ባለሀብቱ የግብርናውን ዘርፍ የገቢ ምንጭ ከማድረግ ባለፈ ለዕውቀት ሽግግር፣ ለሥራ እድል ፈጠራ፣ ለምግብ ዋስትና እና ለውጪ ንግድ እድገት ከፍ ያለ ሚና እየተጫወተ መሆኑን ጠቅሰዋል።   በሀገሪቱ በግብርና ኢንቨስትመንት ላይ የተሰማሩ ባለሀብቶች ስኬታማ ከመሆን ባለፈ ዘርፉ ከፍተኛ የገቢ ምንጭ መሆኑን በተግባር እያሳዩ ነው ብለዋል። በአየር ንብረት ለውጥ የተነሳ የምርጥ ዘር እጥረት እንዳይገጥም ባለሀብቱን በማሳተፍ የተለያዩ የውሃ አማራጮችን በመጠቀም እየተሰራ መሆኑንም አንስተዋል።   በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ግብርና ቢሮ ኃላፊ አቶ ዑስማን ሱሩር በበኩላቸው፤ የውሃ አማራጮችን ሁሉ በመጠቀም በመስኖ መልማት የሚችል መሬት እየለማ መሆኑን ተናግረዋል። በክልሉ በአንዳንድ አካባቢዎች የገጠመውን የኤልኒኖ የዝናብ እጥረት ለመቋቋም የበጋ መስኖ ሥራዎች በስፋት እየተከናወኑ መሆኑን ገልጸዋል።   በዚህም በበጋ መስኖ በሶስት ወራት ውስጥ የሚደርስ የበቆሎ ምርጥ ዘርን በመዝራት የምርትና የእንስሳት መኖ እጥረትን በመፍታት የአምራቹን ገቢ ለማሳደግ እየተሰራ መሆኑን አቶ ኡስማን ተናግረዋል። በክልሉ በተቀናጀ የበጋ የግብርና ሥራ 149 ሺህ ሄክታር መሬት በማልማት ከ38 ሚሊዮን በላይ ኩንታል ምርት ለመሰብሰብ እየተሰራ መሆኑንም ገልጸዋል። የጉራጌ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ መብራቴ ወልደማርያም በበኩላቸው፤ በተቀናጀ የበጋ መስኖ ልማት ከ28 ሺህ ሄክታር መሬት በላይ እየለማ መሆኑን አንስተዋል።   ይህም ዘመናዊ የግብርና ቴክኖሎጂዎችንና አዳዲስ የምርት ዘዴዎችን በመጠቀም የምርትና ምርታማነት እድገትን ለማረጋገጥ እየተሰራ መሆኑን ጠቁመዋል። በዞኑ በመኸር ወቅት ከለማው 30 ሺህ ሄክታር ማሳ ውስጥ 25 ሺህ ሄክታሩ በኩታ ገጠም የግብርና ስነ-ዘዴ መልማቱንም አስተዳዳሪው አስረድተዋል።  

አዲስ አበባ ፤ ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ) ፦የኢትዮጵያ የሌማት ትሩፋት መርሃ ግብር የዓሳ ሃብት እምቅ አቅምን ወደ ተጨባጭ ውጤት መቀየሩን በግብርና ሚኒስቴር የዓሳ ሀብት ልማት ዴስክ ኃላፊ ዶክተር ፋሲል ዳዊት ገለጹ። ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብና ታላቅ ርዕይ በአፍሪካ ኅብረት የግብርና፣ ገጠር ልማት፣ ብሉ ኢኮኖሚና ዘላቂ ከባቢ አየር ኮሚሽን ሥር የሚገኘው የአፍሪካ ኅብረት የእንስሳት ሀብት ጉዳዮች ቢሮ የዓሣ ሀብት አስተዳደር ፕሮጀክት ሁለተኛ ምዕራፍ (FishGov2) የማጠቃለያ ስብሰባ ተካሂዷል።   በመድረኩ የተገኙት በግብርና ሚኒስቴር የዓሣ ሀብት ልማት ዴስክ ኃላፊ ዶክተር ፋሲል ዳዊት፤ በኢትዮጵያ ለዓሣ ሀብትና የውኃ አካላት ልማት የተሰጠው ትኩረት ምርታማነትን እያሳደገ ነው ብለዋል። የኢትዮጵያ የዓሣ ሀብት በዘልማድ ሲመራ እንደነበር በማስታወስ፤ አሁን ላይ ግን የዘርፉን የምርታማነት አቅም ማሻሻል የሚያስችል አሠራርና ፕሮጀክት ተቀርጾ መተግበሩን ገልጸዋል። ለአብነትም የ10 ዓመት ፍኖተ ካርታ በማዘጋጀት ለዓሣ ሀብትና የውኃ አካላት ደኅንነት በማስተር ፕላን የሚመራበትን ዕድል መፍጠር እንደተቻለ ተናግረዋል። የ10 ዓመቱ የዓሣ ሀብት ልማት ማስተር ፕላንም በዓመት ከ500 ሺህ ቶን በላይ ማምረት የሚያስችል እምቅ ሀብት መኖሩን እንደተረጋገጠ አንስተዋል። በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ሀሳብ አመንጭነት ተግባራዊ የተደረገው የሌማት ትሩፋት መርሃ ግብር የዓሣ ሀብት ምርታማነትን በሦስት እጥፍ ማሻሻል እንደተቻለ አስረድተዋል። በዚህም በዓመት 70 እና 80 ሺህ ቶን የሚጠጋ የነበረውን የዓሣ ምርታማነት አሁን ላይ ወደ 300 ሺህ ቶን በማሳደግ ማምረት እየተቻለ መሆኑን አብራርተዋል። የአፍሪካ ኅብረት የግብርና፣ ገጠር ልማት፣ ብሉ ኢኮኖሚ እና ዘላቂ ከባቢ አየር ኮሚሽነር ሞሰስ ቪላካቲ በበኩላቸው፤ ፕሮጀክቱ የአፍሪካን የዓሣ ሀብት ምርታማነት ለማሳደግ ጉልህ ጠቀሜታ አለው ብለዋል። የአህጉሪቷን የዓሣ ሀብት ምርታማነት በማሻሻል የምግብ ሥርዓትን ለማሻሻል ከአባል ሀገራት ጋር በትብብር እየተሠራ መሆኑን ገልጸዋል። የአህጉሪቷን የዓሣ ሀብት ልማት ዘላቂነት፣ የአስተዳደርና አጠቃቀም ሥርዓት ለማሻሻል አባል ሀገራት ቁርጠኛ የፖሊሲና የአሠራር ሥርዓት እርምጃ መውሰድ እንደሚኖርባቸው አስገንዝበዋል።   በፕሮጀክቱ አማካይነት ዘላቂ የውኃ ሥነ-ምህዳሮችንና ሁሉን አሳታፊ የዓሣ ሀብት እሴት ሰንሰለቶችን መደገፍ መቻሉን የገለጹት ደግሞ የአፍሪካ ኅብረት የእንስሳት ሀብት ጉዳዮች ቢሮ ዳይሬክተር ሁያም ሳሊህ ናቸው።   በውኃ ውስጥ የሚገኘው የዓሣ ሀብት በዘላቂነት እንዲጠበቅና የዓሣ አጥማጅ ማኅበረሰቦች የሚያገኙት ጥቅም እንዲጨምር ማድረግ መቻሉን ገልጸዋል። ውጤታማና ለችግሮች ምላሽ የሚሰጥ የአስተዳደር ሥርዓትና የፖሊሲ ትግበራ ከሌለ፣ የግሉ ዘርፍ በዘላቂነት እንዲያድግ ምቹ ሁኔታ መፍጠር እንደማይቻል ገልጸዋል። የፕሮጀክቱ የመጨረሻ ግብ ዘላቂ፣ ችግሮችን መቋቋም የሚችሉና ሁሉን አሳታፊ የውኃ ምግብ ሥርዓቶችን በመገንባት በአፍሪካ የምግብና የአመጋገብ ዋስትናን ማሻሻል መሆኑን ጠቁመዋል።  

ሠመራ፣ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ)፡-በአፋር ክልል የመንግሥት አገልግሎት አሰጣጥን በዲጂታል ቴክኖሎጂ በማሻሻል የህብረተሰቡን እርካታ ለማረጋገጥ ትኩረት መደረጉን የክልሉ ሲቪል ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት ቢሮ ገለጸ። ሁለተኛው ዙር የአፋር ክልል የመንግስት አገልግሎትና አስተዳደር የሪፎርም ትግበራ ማስጀመሪያ መድረክ በሠመራ ከተማ ተካሄዷል።   በመድረኩ የተገኙት የአፋር ክልል ሲቪል ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት ቢሮ ኃላፊ አቶ መሐመድ አህመድ እንዳሉት፤ የመንግሥትን የማስፈጸም አቅም ለማሳደግ የአገልግሎት አሰጣጡ ቀልጣፋና ጥራትን ያማከለ መሆን አለበት። ለዚህም በክልሉ የመንግሥት አገልግሎት አሰጣጥን በዲጂታል ቴክኖሎጂ በማሻሻል የህብረተሰቡን እርካታ ለማረጋገጥ ትኩረት ተደርጓል ብለዋል። መንግሥት የአገልግሎት አሰጣጡ በቴክኖሎጂ የታገዘና ቀልጣፋ እንዲሁም ጥራት ያለው እንዲሆን የተገበረው የሪፎርም ሥራ በአገር አቀፍ ደረጃ ውጤት እያስመዘገበ መሆኑን ተናግረዋል። በመሆኑም በመጀመሪያው ዙር የተከናወኑ ተግባራት ወደ ቀጣዩ ምዕራፍ የማሸጋገር ተግባር እየተከናወነ ነው ብለዋል። የመንግሥት አገልግሎት አሰጣጥን በቴክኖሎጂ የማገዝ ተግባራት የመልካም አስተዳደር ችግሮችንና ብልሹ አሰራሮችን ለማስወገድ የሚያስችል መሆኑን የቢሮ ኃላፊው ተናግረዋል። ተገልጋዩ ህብረተሰብ በእያንዳንዱ አገልግሎት እርካታውን የሚገልጽበትን አሰራር በፍጥነት ለመዘርጋት እንደ ሀገር የተጀመረውን የሪፎርም አካል ማጠናከር አስፈላጊ መሆኑንም አብራርተዋል። ሁለተኛውን ዙር የመንግሥት አገልግሎትና አስተዳደር የሪፎርም ስራዎችን በመተግባር የህብረተሰቡን ቀጣይ ፍላጎት በማሟላት የደንበኞችን እርካታ ለማሳደግ እንደሚያስችልም አመልክተዋል።   በቢሮው የለውጥ ዳይሬክተር አቶ አህመድ ኢድሪስ በበኩላቸው፤ የሪፎርም ትግበራው የአገልግሎት አሰጣጡን በማላቅ ቀልጣፋና በዲጂታል የታገዘ አገልግሎትን ለመስጠት የሚያስችል እንደሆነ ጠቁመዋል። በዚህም የመንግሥት ተቋማት ውጤታማ ለመሆን በቴክኖሎጂ የታገዘ አገልግሎትን ተደራሽ ማድረግ፣ በሙያ፣ በክህሎትና በዕውቀት የበለጸገ የሰው ኃይልን መጠቀም ግድ ይላል ብለዋል።  

ድሬደዋ፣ ጥቅምት 12/2019(ኢዜአ)፡-በድሬዳዋ አስተዳደር የአምራች ኢንዱስትሪዎችን ምርታማነትና ጥራት በላቀ ደረጃ በማሳደግ የተገኙ ስኬቶች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ የአስተዳደሩ ኢንቨስትመንት ቢሮ ገለጸ። በድሬዳዋ አስተዳደር የካይዘን ፍልስፍና ትግበራ ውጤቶችን በተቀናጀ መንገድ ለማስቀጠል ያለመ የዕውቅና መድረክ ዛሬ ተካሄዷል።   በመድረኩም የድሬዳዋ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ፣ የኢንዱስትሪና ኢንቨስትመንት ቢሮ ኃላፊ አቶ ከድር ጁሃር እንደገለጹት፤ በአስተዳደሩ የአምራች ኢንዱስትሪዎችን ምርታማነትና ጥራት በላቀ ደረጃ በማሳደግ የተገኙ ስኬቶች ይጠናከራሉ። የአምራች ኢንዱስትሪዎች የምርታማነትና ጥራት ማደግም የገበያ ዋጋን ለማረጋጋትና በሀገር ውስጥ ተኪ ምርቶች የውጭ ምንዛሬን ለማዳን ከፍተኛ አስተዋጽኦ ማበርከቱን ጠቁመዋል። ባለፉት ሦስት ዓመታት የካይዘን ፍልስፍና ትግበራ የአምራች ኢንዱስትሪዎችን የማምረት አቅም ማሳደግ አስችሏል ብለዋል። ለአብነትም የፍልስፍናው ትግበራ በ2016 በጀት ዓመት ከነበረበት 52 በመቶ በ2018 ዓ/ም ወደ 67 ነጥብ 5 በመቶ ከፍ ያደረገ ሲሆን፣ የምርት አቅርቦቱንም በ90 በመቶ ማሳደግ አስችሏል ብለዋል። በተጨማሪም ለማሽኖች ጥገና ሲወጣ የነበረን 68 ሚሊዮን ብር ከማዳኑም ባሻገር 13 ሺህ 400 ካሬ ሜትር ቦታን ጥቅም ላይ ማዋል መቻሉን አስረድተዋል።   የዛሬው መድረክ ዋና ዓላማም በፍልስፍናው ትግበራ የላቀ አፈጻጸም ላሳዩ ኢንዱስትሪዎችና ተቋማት ዕውቅና በመስጠት፣ ልምዱን ወደ ሌሎች ተቋማት ማስፋፋት እንደሆነም አመልክተዋል። ዕውቅና ከተሰጣቸው ተቋማት መካከል አንዱ የሆነው የድል ጮራ ሪፈራል ሆስፒታል የለውጥ ስራ አስተባባሪ ወይዘሮ ፀደይ አዲሱ፤ ከካይዘን ትግበራ በኋላ የሆስፒታሉ አገልግሎት ፈጣንና ቀልጣፋ በመሆኑ የተገልጋዮች እርካታ በከፍተኛ ደረጃ እየጨመረ መጥቷል ብለዋል።   በተጨማሪም ጽዱ፣ ውብና ምቹ የስራ አካባቢ እውን በመሆኑም ለሰራተኞች የስራ መነቃቃትን ፈጥሯል ብለዋል። በተመሳሳይም የድሬ ስቲል የብረታብረት አምራች ኢንዱስትሪ ተወካይ ኢንጂነር ታምራት ገብረህይወት በበኩላቸው፤ በካይዘን ፍልስፍና ታግዘው ተኪ የብረት ምርቶችን በጥራትና በመጠን በከፍተኛ ደረጃ ለገበያ ማቅረብ መቻላቸውን ገልጸዋል።   በዛሬው የዕውቅና መድረክ ላይ የተቋማትና የኢንዱስትሪዎች ከፍተኛ አመራሮች እንዲሁም የባለድርሻ አካላት ተወካዮች ተሳታፊ ሆነዋል።  

ቦንጋ፣ጥቅምት12/2019 (ኢዜአ):-በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ባለፉት ሦስት ወራት በንጹህ መጠጥ ውሃ፣ በአማራጭ ኢነርጂና በማዕድን ዘርፍ የህዝብን ተጠቃሚነት ያሳደጉ ተግባራት መከናወናቸውን የክልሉ ውሃ፣ ማዕድንና ኢነርጂ ቢሮ አስታወቀ። የክልሉ ውሃ፣ ማዕድንና ኢነርጂ ቢሮና የተጠሪ ተቋማት የ2019 በጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ ዓመት አፈጻጸም ግምገማ መድረክ ተካሂዷል።   የቢሮው ሀላፊ ኢንጂነር በየነ በላቸው በዚህ ወቅት እንደገለጹት በክልሉ ባለፉት ሦስት ወራት በንጹህ መጠጥ ውሃ፣ በአማራጭ ኢነርጂና በማዕድን ዘርፍ የተከናወኑ ተግባራት የህዝቡን ተጠቃሚነት አሳድገዋል። በክልሉ ህብረተሰቡ በስፋት ከሚያነሳቸው ጥያቄዎች መካከል የንፁህ መጠጥ ውሃ አቅርቦት እንዱ እንደሆነ አንስተው፣ ችግሩን ለመፍታት ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ ይገኛል ብለዋል። በተያዘው በጀት ዓመት የክልሉን የንጹህ መጠጥ ውሃ ሽፋን 46 በመቶ በማድረስ ከ108 ሺህ በላይ የህብረተሰብ ክፍሎችን ተጠቃሚ ለማድረግ ግብ መያዙንም አመልክተዋል፡፡ በዚህም በሩብ ዓመቱ በተሰሩ ሥራዎች ብቻ ቁጥራቸው 37 ሺህ የሚጠጋ የህብረተሰብ ክፍሎችን የንፁህ የመጠጥ ውሃ ተጠቃሚ ማድረግ እንደተቻለ ነው የገለጹት። በተጨማሪም 139 ሺህ ዜጎችን የአማራጭ ኢነርጂ ተጠቃሚ ለማድረግ በተያዘው ግብ መሰረት ባለፉት ሦስት ወራት ብቻ 43 ሺህ 390 የሚሆኑትን ተጠቃሚ ማድረግ እንደተቻለ ቢሮ ሀላፊው ተናግረዋል። እንደ እሳቸው ገለጻ፣ አርሶ አደሩን ከውሃ ጠባቂነት አላቆ የመስኖ ተጠቃሚነቱን ለማሳደግ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ ነው። ለእዚህ በክልሉ በመስኖ የሚለማን መሬት ሽፋን ወደ 4ሺህ 773 ሄክታር ለማድረስ መታቀዱን ጠቁመው፣ ትላልቅ የመስኖ አውታሮችን ለመገንባት የጥናትና ዲዛይን ሥራዎች በመከናወን ላይ ይገኛሉ ብለዋል። የማዕድን ሀብትን በአግባቡ በመምራትና በማስተዳደር በበጀት ዓመቱ ከ400 ኪ.ግ በላይ ወርቅ ለብሔራዊ ባንክ ገቢ ለማድረግ መታቀዱንም አመልክተዋል። ዕቅዱ እንዲሳካም ለአዳዲስ ማህበራት ፍቃድ የመስጠትና ነባሮቹን የማጠናከር እንዲሁም የግብይት ስርዓቱን የማዘመን ሥራ ተሰርቷል ሲሉም ገልጸዋል። በየደረጃው ያሉ መዋቅሮች በውሃ ፕሮጀክቶች ያላቸውን ተሳትፎ እንዲያጠናክሩ ማድረግና በማዕድን ሀብት ላይ የሚስተዋሉ ሕገወጥነትን በቅንጅት መከላከል ቀጣይ የትኩረት አቅጣጫዎች እንደሆኑም አስታውቀዋል።   የካፋ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ንጉሴ ወልደጊዮርጊስ፣ የዞኑ ሕዝብ የመልካም አስተዳደር ጥያቄ ሆኖ በስፋት ሲነሳ የነበረውን የንፁህ የመጠጥ ውሃ ችግር ለመፍታት እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል። በዚህ ረገድ እስካሁን በተከናወኑ ሥራዎች የዞኑ የንፁህ የመጠጥ ውሃ ሽፋን እያደገ ቢመጣም አሁንም በከተማና በገጠር ችግሩ በስፋት ስለሚስተዋል የተቀናጀ ርብርብ ይደረጋል ብለዋል። በመድረኩ ላይ የተጠሪ ተቋማት የሥራ ሀላፊዎችና የዞን ባለድርሻ አካላት ተሳትፈዋል።      

ቆሼ፤ ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ)፦ የክልሉ መንግስት የልማት ጥረት እንዲሳካና የጋራ ተጠቃሚነታችን እውን እንዲሆን የበኩላችንን እንወጣለን ሲሉ በማእከላዊ ኢትዮጵያ ክልል የማረቆ ልዩ ወረዳ ነዋሪዎች ገለጹ። "በመደመር መንግስት በህብረተሰብ ተሳትፎ የሚገኝ ዘላቂ ለውጥ" በሚል መሪ ሀሳብ የተዘጋጀ የምክክር መድረክ በማረቆ ልዩ ወረዳ ቆሼ ከተማ ተካሂዷል።   በመድረኩ ላይ የተሳተፉ የልዩ ወረዳው ነዋሪዎች፤ የክልሉ መንግስት የልማት ጥረት እንዲሳካና የጋራ ተጠቃሚነታችን እውን እንዲሆን የበኩላችንን እንወጣለን ሲሉ አረጋግጠዋል። ከመድረኩ የተሳታፊዎች መካከል ፓስተር ብርቱ ተፈራ፤ በክልሉ መንግስት የተያዙ የልማት እቅዶች መልካም መሆናቸውን አንስተው ለተግባራዊነቱና ለስኬቱ የሁላችንም እገዛ ያስፈልጋል ብለዋል። የህዝቡን የሰላም፣ የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄ ለመመለስ የመንግስትን ዝግጁነት አድንቀው በጋራ ሰርተን ማሳካት ይኖርብናል ሲሉ አንስተዋል። የክልሉ መንግስት የልማት እቅዶችና ሁለንተናዊ ጥረቶች ለስኬት እንዲበቁ አቅማችንን አሰባስበን ለመስራት ዝግጁ ነን በማለትም ሃሳባቸውን ሰጥተዋል። ሌላኛው የመድረኩ ተሳታፊ አቶ ዴላ ግዛቱ፤ የመደመር መንግሥት ህዝቡ ቋንቋውን፣ ታሪኩንና ባህሉን እንዲያሳድግ እንዲሁም የልማት ተጠቃሚ እንዲሆነ እያደረገ ያለውን ጥረት አድንቀዋል። በመሆኑም ለክልሉ ዘላቂ ሰላም፣ ልማትና የጋራ ተጠቃሚነት የሁላችንም ትብብርና እገዛ የሚያስፈለግ በመሆኑ ለተግባራዊነቱ እንሰራለን ብለዋል።   የማእከላዊ ኢትዮጵያ ክልል ርእሰ መስተዳድር የትምጌታ አስራት (ዶ/ር)፤ የህዝቡ የሰላም ግንባታና የልማት ጥረት የሚበረታታ መሆኑን አንስተው ምርታማነትን በማሳደግ ከእርዳታ ጠባቂነት ለመውጣት በጋራ እንሰራለን ብለዋል። በክልሉ ባህላዊ እሴቶችን ለአስተሳሳሪ ትርክት ግንባታ በመጠቀም ለዘላቂ ሰላምና ልማት እንዲሁም የጋራ ተጠቃሚነት መትጋት ይጠበቅብናል ሲሉ ተናግረዋል።፡ በዚህ ረገድ የመደመር መንግስት በቁርጠኝነትና በተሟላ ዝግጁነት የሚሰራ መሆኑን አረጋግጠው በተደመረ አቅም ለእድገትና ማንሰራራት መትጋት ይኖርብናል ብለዋል።

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ ተመጣጣኝና ጤናማ ምግብ የሚያቀርብ፣ የሥራ ዕድል የሚፈጥርና የተፈጥሮ ሀብትን የሚጠብቅ ዘላቂ የግብርና ሥርዓት ለመገንባት በቁርጠኝነት እየሠራች መሆኑን የኢትዮጵያ ግብርና ትራንስፎርሜሽን ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ማንደፍሮ ንጉሤ (ዶ/ር) ገለጹ። የ2026 ዓለም አቀፍ የምግብ ቀን "ዛሬን እንፍጠር፤ ነገን እንመግብ" በሚል መሪ ሀሳብ በግብርና ሚኒስቴር፣ በተባበሩት መንግሥታት የግብርና እና የምግብ ድርጅት (FAO) እና በዓለም የምግብ ፕሮግራም (WFP) በአዲስ አበባ ተከብሯል። በበዓሉ የመንግሥት የሥራ ሃላፊዎች፣ የዲፕሎማቲክ ማህበረሰብ አባላት፣ የልማት አጋሮች፣ ተመራማሪዎች፣ አርሶ አደሮችና አርብቶ አደሮች፣ እንዲሁም ወጣቶችና የግብርና ፈጠራ ባለቤቶች ተሳታፊ ሆነዋል።   የኢትዮጵያ ግብርና ትራንስፎርሜሽን ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ማንደፍሮ ንጉሤ (ዶ/ር) በዚሁ ወቅት እንዳሉት፣ ዘርፉ ለአገሪቱ ኢኮኖሚ እያበረከተ ያለው አስተዋጽኦ ከፍተኛ ነው። ኢትዮጵያ በግብርናው ዘርፍ የቴክኖሎጂና የኢኖቬሽን ሽግግርን ለማፋጠን በትኩረት እየሠራች እንደምትገኝ ገልጸዋል። በፖሊሲ፣ በፕሮግራሞችና በተቋማዊ አደረጃጀቶች ላይ ማሻሻያ በማድረግም መስኖን ማስፋፋትና የግብርና ሜካናይዜሽንን ማፋጠን ላይ ትኩረት ማድረጓንም አስረድተዋል። እንዲሁም የገበያ ሥርዓትን ማሻሻልና ዘላቂ የገጠር ኢኮኖሚ የመገንባት ሥራ ላይ ከፍተኛ ኢንቨስትመንት እያደረገች ትገኛለች ብለዋል። የአርሶ አደሩና የአርብቶ አደሩ አገር በቀል እውቀቶች ተቀናጅተው ለአየር ንብረት ተስማሚ የሆኑ አሠራሮች መተግበራቸውን አመልክተዋል። በቀጣይም የምግብ ሥርዓት ሽግግርን ለማሳካት በሚደረገው ጥረት የመንግሥት፣ የክልሎች፣ የተመራማሪዎች እንዲሁም የልማት አጋሮች ቅንጅት ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል። የተባበሩት መንግሥታት የምግብና እርሻ ድርጅት (FAO) የኢትዮጵያ ረዳት ተወካይ ወርቅቾ ጃተኖ (ዶ/ር)፣ የኢትዮጵያ መንግሥት የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ፣ ኢኮኖሚን ለማሳደግና ድህነትን ለመቀነስ እያደረገ ያለውን ተጨባጭ ጥረት አድንቀዋል።   ድርጅታቸው ከኢትዮጵያ ጋር ያለውን አጋርነት እንደሚያጠናክርና እስከ 2030 የሚቆየውን የሀገር ውስጥ ፕሮግራም ማዕቀፍ ሙሉ በሙሉ ተግባራዊ እንደሚያደርግ ገልጸዋል። የዓለም ምግብ ፕሮግራም የኢትዮጵያ ዳይሬክተር ዝላታን ሚሊሲክ፤ ኢትዮጵያ የወጣት ኃይሏን፣ የተፈጥሮ ሀብቷን እና የሀገር በቀል እውቀቷን በመጠቀም የምግብ ሥርዓቷን ለመቀየር ያከናወነችውን ውጤታማ ተግባር አድንቀዋል። ለዚህም መንግሥት በዘርፉ ያወጣቸው ብሔራዊ ስትራቴጂዎችና ፖሊሲዎች ትልቅ መሠረት መጣላቸውን አስታውቀዋል። ኢትዮጵያ መስኖን በማስፋፋት፣ ዲጂታል ቴክኖሎጂዎችን በመተግበር እና መስኩን ምቹ በማድረግ ረገድ የጀመረችውን የመሪነት ሚና ለማስቀጠል የተቀናጀ ድጋፍ እና ትብብር አስፈላጊ መሆኑን አመልክተዋል።

አሰላ፤ ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ)፦ በኦሮሚያ ክልል ደቡብ ምስራቅ ዞን ጥዮ ወረዳ ለአርሶ አደሮች በስፋት የቀረበው የስንዴ ምርጥ ዘር በማሳ ላይ ተጨባጭ የምርትና ምርታማነት እድገት ማስመዝገቡን የወረዳው ግብርና ጽሕፈት ቤት አስታወቀ። ትልቅ አገር፣ ትልቅ ህዝብ፣ ታላቅ ርዕይ   በወረዳው ግብርና ጽሕፈት ቤት የሰብል ልማትና እንክብካቤ የስራ ሂደት ሃላፊ አቶ ዘላለም ሹሚ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ በጥዮ ወረዳ ከ37ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በተለያየ ሰብሎች ተሸፍኗል። በሰብል ከተሸፈነው ውስጥ 19ሺህ 123 ሄክታር መሬት በኩታ ገጠም በስንዴ መልማቱን የገለጹት አቶ ዘላለም 15ሺህ ሄክታር የሚሆነው ደግሞ በቢራ ገብስ የለማ ነው ብለዋል። በተለይም ከቁሉምሳ ግብርና ምርምር ማእከል ጋር በመተባበር የአርሶ አደሩ ምርትና ምርታማነት በከፍተኛ ሁኔታ ማሳደግ የሚችሉ የስንዴ ምርጥ ዘር በስፋት ተደራሽ ማድረግ መቻሉን ተናግረዋል።   በዋናነት በኩታ ገጠም ከለሙት የስንዴ ዝርያዎች መካከል መልካና አባይ የተባሉ ከፍተኛ ምርት የሚሰጡ ዝርያዎች ሲሆን፤ በወረዳው በአርሶ አደሩ በስፋት ጥቅም ላይ የሚውሉ መሆኑንም ተናግረዋል። ምርትና ምርታማነቱን ለማሳደግና በሀገር ደረጃ የምግብ ሉዓላዊነት ለማረጋገጥ የተቀመጠው ግብ እንዲሳካ የአፈር ማዳበሪያን ጨምሮ የተለያዩ አዳዲስ አሰራሮችና ቴክኖሎጂዎች በስፋት አገልግሎት ላይ መዋላቸውን ተናግረዋል። የቤተሰብ አቅምን በማቀናጀት ፀረ-አረምና ፀረ-ተባይ መድኃኒቶችን በመጠቀም የሰብል እንክብካቤው በባለሙያዎች ደጋፊነት በዘላቂነት በመከናወኑም የሰብሉ ቁመናና የምርት ይዘቱ በጥሩ ደረጃ ላይ ይገኛል ብለዋል። በተለይም ብጫ ዋግና የስንዴ ራስ አድርቅ በሽታዎችን ጨምሮ ምርትና ምርታማነትን የሚቀንሱ በሽታዎችንና አረሞችን ከአርሶ አደሩ ማሳ ለማስወገድ የተደረገው ጥረት ሰብሉ በተሻለ ደረጃ ላይ እንዲገኝ ማስቻሉን አቶ ዘላለም ገልጸዋል።   አርሶ አደር ጎሳ ነሞ በበኩላቸው፤ በኩታገጠም ተደራጅተን በ17 ሄክታር መሬት ላይ አባይ የስንዴ ምርጥ ዘር ወስደን ዘርተናል፤ ሰብሉም በጥሩ ሁኔታ ላይ ይገኛል ብለዋል። በዚህም እስከ 50 ኩንታል ምርት ከሄክታር እንጠብቃለን ያሉት አርሶ አደር ጎሳ አባይ የሚባል የስንዴ ምርጥ ዘር በአነስተኛ እርጥበት በአጭር ጊዜ ውስጥ ፈጥኖ የሚደርስ ከመሆኑንም ባለፈ ድርቅን የሚቋቋም መሆኑንም ተናግረዋል። በቁሉምሳ ግብርና ምርምር ማእከል የዘር ተመራማሪ የሆኑት አቶ ሃይሉ መንግስቱ እንደገለጹት፤ ማእከሉ ቴክኖሎጂን በማፍለቅ ለአርሶ አደሩ ተደራሽ እያደረገ ይገኛል።   በተለይም በምርምር ያወጣውን መነሻ ዘር ከኢትዮጰያ ምርጥ ዘር ኢንተርፕራይዝ፣ ከተለያዩ ዩኒየኖች እና ከዘር አባዥ ድርጅቶች ጋር በመሆን በስፋት አባዝቶ ለአርሶ አደሩ ተደራሽ እንዲሆን በማድረግ ላይ ይገኛል ነው ያሉት። መልካና አባይ የሚባሉ የስንዴ ምርጥ ዘር ማእከሉ ለአርሶ አደሩ ተደራሽ ማድረጉን ጠቅሰው በተለይም ምርጥ ዘሩ ድርቅና የኢልኒኖ ተፅዕኖን በመቋቋም ፈጥኖ የሚደርስና ከፍተኛ ምርት የሚሰጥ ነው ብለዋል። በሄክታር በአማካይ ከ45 እስከ 50 ኩንታል ምርት የሚሰጥ የስንዴ ዝርያ መሆኑን የገለጹት አቶ ሃይሉ አርሶ አደሩ ዘንድ ከፍተኛ ተቀባይነት ማግኘቱንም ጨምረው ገልጸዋል።

ዲላ፤ ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ)፦በዲላ ከተማና አካባቢው ያለውን እምቅ የቱሪዝም አቅም በአግባቡ ለመጠቀም ለአገልግሎት ሰጪ ተቋማት ልዩ ትኩረት መሰጠቱን የከተማው ቱሪዝም መምሪያ አስታወቀ። ጥራት ያለው የመስተንግዶ፣ የገበያና የትራንስፖርት አገልግሎት መኖር ቱሪስቶች በአካባቢው ረዘም ያለ ጊዜ እንዲያሳልፉ የራሱን ሚና ይጫወታል። ለቱሪስቶች ደረጃቸውን የጠበቁ አገልግሎቶች መስጠትም አካባቢውን ተመራጭና ተወዳዳሪ የቱሪስት ማዕከል ከማድረግ ባለፈ በገጽታ ግንባታ በኩልም ጠቀሜታው የጎላ ነው።   የዲላ ከተማም በዩኔስኮ ከተመዘገበው የጌዴኦ ባህላዊ መልከዓ ምድር በቅርብ ርቅት ላይ ትገኛለች፤ የቡና ቱሪዝም፣ የባህልና የተፈጥሮ መስህቦች መገኛም ናት። የከተማዋ ቱሪዝም መምሪያ ኃላፊ አቶ ዘሪሁን ተስፋዬ እንደሚሉት ዲላና አካባቢዋ ለቱሪዝም፣ ለምርምርና ለንግድ ተመራጭ ብትሆንም የመዳረሻ ልማትና የአገልግሎት ሰጭ ተቋማት ውስንነት የዘርፉ ተግዳሮት ሆነው ቆይተዋል። በመሆኑም በዲላ ከተማና አካባቢው ያለውን የቱሪዝም አቅም አውጥቶ ለመጠቀም በአገልግሎት ሰጪ ተቋማት ላይ ትኩረት ተደርጎ እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል። በከተማው የአገልግሎት ሰጭ ተቋማትን በመገንባት የቱሪዝም ገቢን ለማሳደግ ከግሉ ዘርፍ ጋር ውጤታማ ተግባራት በመከናወን ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል። በተለይ በአገልግሎት ዘርፍ ለሚሰማሩ የግል ባለሃብቶች የመሬት አቅርቦትን ጨምሮ የተለያዩ ድጋፎችን በማድረግ ዘርፉን ለማሳደግ እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል። ለዚህም ከ3 ነጥብ 5 ቢሊዮን ብር በላይ ካፒታል አምስት ደረጃቸውን የጠበቁ ሆቴሎችና አንድ ሎጅ ግንባታቸው እየተጠናቀቀ መሆኑን በማሳያነት ጠቅሰዋል። ይህም በከተማው የጎብኚዎችን ቁጥር ከማሳደግና ከተማዋን የቱሪዝም ኮንፍራንስ ማዕከል ከማድረግ ባለፈ ከ1 ሺህ ለሚበልጡ ዜጎች ቋሚና ጊዜያዊ የሥራ ዕድል መፍጠሩን አንስተዋል።   በከተማዋ አልሚ ባለሃብት አቶ ዳንኤል ሙላት በበኩላቸው፤ ከ200 ሚሊዮን ብር በላይ ካፒታል እያስገነቡ የሚገኘው ​ኢንተርናሽናል ሆቴላቸው በመጠናቀቅ ላይ መሆኑን ገልጸዋል። ቀሪ ስራዎችን አጠናቆ በተያዘው ዓመት ለአገልግሎት ለማብቃት እየተሰራ መሆኑን ጠቅሰው፣ የልማት ሥራው ከተማዋን የቱሪዝም ኮንፍራንስ ማዕከል ለማድረግ የሚደረገውን ጥረት ያግዛል ብለዋል። ሀገራዊ የብዝሃ ዘርፍ ኢኮኖሚ የቱሪዝም ዘርፉን በእጅጉ ማነቃቃቱን ያነሱት ደግሞ የጌዴኦ ልማት ማህበር ሥራ አስኪያጅ አቶ ብዙነህ ንጉሴ ናቸው።   ማህበሩ ከ700 ሚሊዮን ብር በላይ ካፒታል ደረጃውን የጠበቀ አገልግሎት ሰጭ ተቋም እያስገነባ መሆኑን ጠቅሰው ይህም የማህበሩን ገቢ ከማጠናከር ባለፈ የአካባቢውን የቱሪዝም ሀብት ለማስተዋወቅ ትልቅ ዕድል ይፈጥራል ብለዋል። ተቋሙ ለከተማዋ አዲስ ገጽታ እንደሚሰጥ ገልጸው፣ የሆቴልና ቱሪዝም ዘርፍን ይበልጥ ለማነቃቃት ከተማ አስተዳደሩ ከግሉ ዘርፍ ጋር የሚያደርገው ቅንጅታዊ ሥራ እንዲጠናከር ጠይቀዋል።

አርባ ምንጭ፤ ጥቅምት 12/2019 (ኢዜአ)፦ በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በበጀት ዓመቱ የመጀመሪያ ሩብ ዓመት ከተለያዩ የገቢ ምንጮች ከ9 ነጥብ 6 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ መሰብሰቡን የክልሉ የገቢዎች ቢሮ ገለጸ። የቢሮው ሃላፊ አቶ ወንድማገኝ ደግፌ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ ግብር ለሀገር ሰላም ፣ ልማትና ብልጽግና መረጋገጥ ጉልህ ፋይዳ ያለው በመሆኑ በክልሉ ኢኮኖሚው የሚያመነጨውን ገቢ ለመሰብሰብ በትኩረት እየተሰራ ነው። በክልሉ በበጀት ዓመቱ የመጀመሪያ ሦስት ወራት ለመሰብሰብ ከታቀደው 12 ቢሊዮን ብር ውስጥ ከ9 ነጥብ 6 ቢሊዮን ብር በላይ በመሰብሰብ የዕቅዱን 80 በመቶ ማሳካት ተችሏል ነው ያሉት። በበጀት ዓመቱ ከመደበኛ ገቢ፣ ከማዘጋጃ ቤታዊ እና ከመሬት አገልግሎቶች 48 ነጥብ 2 ቢሊዮን ብር ገቢ ለመሰብሰብ ታቅዶ እየተሠራ መሆኑንም አመልክተዋል። ዕቅዱን ለማሳካት የታክስ መሠረቶችን ከማስፋፋት በተጨማሪ የግብር ከፋዩን ማህበረሰብ ግንዛቤ የማሳደግና ከባለድርሻ አካላት ጋር በመሆን የህግ ተገዥነትን ለማጠናከር እንደሚሰራ አስታውቀዋል። በክልሉ ከ122 ሺህ በላይ የደረጃ "ሀ" እና "ለ" ግብር ከፋዮች መኖራቸውን የጠቀሱት ሃላፊው፣ በክልሉ ኢኮኖሚው የሚያመነጨውን ግብር በአግባቡ በመሰብሰብ ከክልሉ ዓመታዊ በጀት 75 በመቶ የሚሆነውን በውስጥ አቅም ለመሸፈን ታቅዷል ብለዋል። የገቢ ስርአቱ በዲጂታል ቴክኖሎጂ እንዲታገዝ በመደረጉ ከ63 ሺህ በላይ ግብር ከፋዮች በቴሌ ብር አማካኝነት ግብራቸውን እንደከፈሉ አስታውቀዋል። በዚህም ግብር ከፋዮች ጊዜና ጉልበታቸውን ሳያባክኑ ባሉበት ቦታ ሆነው ግብር ለመክፈል መቻላቸውን አመልክተዋል።   በክልሉ ከሚገኙ ግብር ከፋዮች መካከል በአርባ ምንጭ ከተማ በጨርቃ ጨርቅ ንግድ ሥራ የተሰማሩት አቶ አለማየሁ ያላ እንዳሉት፤ ግብር መክፈል ለሀገር ዕድገትና ብልፅግና የማይተካ ሚና አለው። "ግብር መክፈል የዜግነት ግዴታዬ በመሆኑ የሚጠበቅብኝን ግብር በወቅቱ በመክፈል በሀገር ልማትና እድገት ላይ የድርሻዬን እንደተወጣሁ አስባለሁ" ብለዋል። የግብር አከፋፈል ሥርዓቱ በቴክኖሎጂ የታገዘ በመሆኑ ግብራቸውን ሳይጉላሉ መክፈላቸው ጊዜና ጉልበታቸውን በመቆጠብ ለሌላ ሥራ ለመዋል እንዳስቻላቸው ተናግረዋል። ገቢ የሚሰበስቡ ተቋማት በየጊዜው በሚወጡ የግብር ህጎችንና መመሪያዎች ላይ የግብር ከፋዩን ማህበረሰብ ግንዛቤ ማሳደግ እንዳለባቸውም ገልጸዋል።   ግብር ለማህበራዊ ልማቶችና ለመሠረተ ልማት ዝርጋታ ትልቅ ፋይዳ አለው ያሉት ደግሞ ሌላኛው ግብር ከፋይ አቶ ታከለ ምትኩ ናቸው። ግብር መክፈል የዜግነት ግዴታ በመሆኑ ግብር ከፋዩ ማህበረሰብ ግዴታውን በወቅቱ መወጣት አለበት ብለዋል። ለሀገር ዕድገት ግብር ወሳኝ በመሆኑ ለዘመኑ የሚጠበቅባቸውን ግብር በመክፈል ሃላፊነታቸውን መወጣታቸውን ተናግረዋል።

አዲስ አበባ ፤ጥቅምት 11/2019 (ኢዜአ)፦ያልተገባ የዋጋ ጭማሪ በሚያደርጉ አካላት ላይ ጠንካራ የሕግ እርምጃ እንደሚወሰድ የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ አዳነች አቤቤ ገለጹ። ከንቲባ አዳነች አቤቤ ምክንያታዊ ያልሆነ የዋጋ ጭማሪን ለመቆጣጠር ከባለድርሻ አካላት ጋር ውይይት ማድረጋቸውን ገልጸዋል። በመዲናዋ በመሠረታዊ የዕለት ተዕለት ፍጆታዎችና በቤት ኪራይ ላይ እየታዩ ያሉ ምክንያታዊ ያልሆኑ የዋጋ ጭማሪዎችን ለመቆጣጠርና የዜጎችን የኑሮ ጫና ለማቃለል እየተወሰዱ ባሉ የአጭርና የረጅም ጊዜ መፍትሔዎች ላይ ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር ሰፊ ውይይት መደረጉን አመልክተዋል።   በተደረገው ውይይት የሥጋ፣ የምግብ ዘይት፣ የዳቦ፣ የታሸገ ውኃና የቤት ኪራይ ዋጋዎች ላይ የሚታዩ ያልተገቡ ጭማሪዎች በዝርዝር መገምገማቸውን ከንቲባዋ ገልጸዋል። ችግሩን ከመሠረቱ ለመፍታትና ፍትሐዊ የገበያ ሥርዓትን ለማረጋገጥም ከተማ አስተዳደሩ ዋና ዋና እርምጃዎችን እየወሰደ እንደሚገኝ ጠቁመዋል። ከተማ አስተዳደሩ እየወሰዳቸው ካሏቸው እርምጃዎች መካከል የመጀመሪያው የምርት አቅርቦትን ማሳደግ ሲሆን፣ የመሠረታዊ ፍጆታ ምርቶችን አቅርቦት በመጨመር የዋጋ መረጋጋትን ለማምጣትና ሸማቹ ምርቶችን በተመጣጣኝ ዋጋ እንዲያገኝ ሁኔታዎች እንደሚመቻቹ ተናግረዋል። የገበያ ማዕከላትን ማስፋፋትና የደላላ ሰንሰለትን ማሳጠር ትኩረት የተሰጠው ሲሆን፣ አምራቾችንና ሸማቾችን በቀጥታ የሚያገናኙ የገበያ ማዕከላትን በከተማዋ መግቢያ በሮች ላይ በማቋቋም ምርቶች በቀጥታ ለሸማቾች እንዲቀርቡ እየተሠራ እንደሚገኝ ነው ከንቲባዋ የገለጹት። ሕብረተሰቡም ከእነዚህ የገበያ ማዕከላት በመገበያየት የተመጣጣኝ ዋጋ አማራጮችን እንዲጠቀም ከንቲባዋ ጥሪ አቅርበዋል። የሸማቾች ማኅበራት የምርት አቅርቦትና ጥራት እንዲያድግ ተጨማሪ 500 ሚሊዮን ብር የሚያዝ ተዘዋዋሪ ፈንድ (Revolving Fund) መመደቡን አመልክተዋል። የእሑድ ገበያዎችን የማስፋት ስራ እንደሚከናወን የገፈለጹት ከንቲባዋ ሸማቾች መሠረታዊ የዕለት ተዕለት ፍጆታዎቻቸውን በተመጣጣኝ ዋጋ እንዲያገኙ የእሑድ ገበያዎች እንደሚስፋፉና አቅርቦታቸውም እንደሚጠናከር ገልጸዋል። የገበያ ሥርዓትን በሚጥሱና ምክንያታዊ ያልሆነ የዋጋ ጭማሪ በሚያደርጉ አካላት ላይ የቁጥጥርና የሕግ ማስከበር ሥራው ይበልጥ ተጠናክሮ እንደሚቀጥል አስገንዝበዋል። የአከራይና የተከራይ ግንኙነት በሕግ፣ በውል ስምምነትና በጋራ ኃላፊነት መመራት እንዳለበት ጠቅሰዋል። ዜጎች መብታቸውን በሕጋዊ መንገድ እንዲያስከብሩና የሚያጋጥሟቸውን ችግሮች በማስረጃ እንዲያቀርቡ የተበረታቱ ሲሆን፣ በተመሳሳይም ተደራሽና ተመጣጣኝ የመኖሪያ ቤት አቅርቦትን ማሳደግ እንደ ዘላቂ መፍትሔ እየተሠራበት እንደሚገኝ ገልጸዋል። በተደረገው ውይይትም የአቅርቦት ችግሮችን ከመሠረቱ በመፍታት፣ ፍትሐዊ የገበያ ሥርዓትን በማረጋገጥና ሕገወጥ የዋጋ ጭማሪዎችን በመቆጣጠር የዜጎችን የኑሮ ጫና ለመቀነስ ሁሉም ባለድርሻ አካላት በጋራ ለመሥራት መተማመናቸው ተጠቅሷል። ሕብረተሰቡ አስተዳደሩ ባመቻቻቸው የሸማቾች ማኅበራትና የእሑድ ገበያዎች በመገበያየት የኑሮ ወጪውን እንዲቀንስ ከንቲባዋ ጥሪ አቅርበዋል። ምክንያታዊ ያልሆነ የዋጋ ጭማሪ የሚያደርጉ አካላት ከድርጊታቸው እንዲቆጠቡ ማሳሰቢያ ሰጥተዋል። በተጨማሪም ዜጎች ያልተገባ የዋጋ ጭማሪ ወይም የገበያ ሕግ ጥሰት ሲያጋጥማቸው በቂ ማስረጃ በማቅረብ ለሚመለከተው የከተማ አስተዳደር አካል ሪፖርት እንዲያደርጉ፣ ከተረጋገጠ መረጃ ውጭ ወሬዎችን ከማሰራጨት እንዲቆጠቡና ፍትሐዊ የገበያ ሥርዓትን በጋራ እንዲደግፉ አሳስበው፤ የዜጎችን የኑሮ ጫና ማቃለልና ፍትሐዊ የገበያ ሥርዓትን ማረጋገጥ የጋራ ኃላፊነት መሆኑን ከንቲባ አዳነች አቤቤ ገልጸዋል።