ደብረ ብርሃን፤ መስከረም 18 / 2019 (ኢዜአ)፡- በሰሜን ሸዋ ዞን የተከሰተውን ሰብል አውዳሚ የግሪሳ ወፍ መንጋ ለማጥፋትና ለመከላከል የኬሚካል ርጭት ስራ እየተካሄደ መሆኑን የዞኑ ግብርና መምሪያ አስታወቀ ፡፡ በመምሪያው የሰብል ልማትና ጥበቃ ባለሙያ አቶ አፈወርቅ ታደሰ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ የግሪሳ ወፍ መንጋው በዞኑ በሚገኙ የአንፆኪያ ገምዛ፣ ኤፍራታና ግድም፣ ቀወት፣ ምንጃር ሸንኮራ ወረዳዎች እና በሸዋሮቢት ከተማ አስተዳደር ተከስቷል። የተከሰተው የግሪሳ ወፍ መንጋ በ140 ሺሕ 16 ሄክታር መሬት ላይ በሚገኝ የማሽላ፣ ጤፍ፣ ማሾና ሌሎች ሰብሎች ላይ የከፋ ጉዳት ሳያደርስ ለመከላከል ጥረት እየተደረገ ይገኛል ብለዋል። ችግሩን ለመፍታት በጥናት በተለዩና የመንጋው ማደሪያ በሆኑ 237 ነጥብ 5 ሄክታር መሬት ላይ በአውሮፕላን የታገዘ የኬሚካል ርጭት እየተከናወነ መሆኑንም ተናግረዋል። የኬሚካል ርጭቱን በቅርብ ሆኖ ለማከናወንም በሸዋሮቢት ከተማ ጊዜያዊ የአውሮፕላን ማረፊያ ተዘጋጅቶ ወደ ሥራ መገባቱን አስገንዝበዋል። በአካባቢው የሚገኙ አርሶ አደሮችም ጅራፍ ማጮህን ጨምሮ የተለያዩ የመከላከያ መንገዶችን በመጠቀም የግሪሳ ወፉን የመከላከል ሥራ እያከናወኑ መሆኑን አብራርተዋል። ሌሎች አጎራባች ወረዳዎችም የተጠናከረ የሰብል አሰሳና ቅኝት በማካሄድ አዲስ ክስተት ሲኖር ፈጥነው በአቅራቢያቸው ለሚገኙ የግብርና ጽሕፈት ቤቶችና ባለሙያዎች እንዲያሳውቁ አሳስበዋል። በሰሜን ሸዋ ዞን በተያዘው የመኸር ወቅት ከለማው መሬት ላይ 20 ነጥብ 8 ሚሊዮን ኩንታል ምርት ለማግኘት እየተሠራ እንደሚገኝ ከመምሪያው የተገኘው መረጃ ያመለክታል።  

ሀዋሳ፣ መስከረም 18/2019 (ኢዜአ)፡- በሲዳማ ክልል ለተፈጥሮና ሰው ሰራሽ አደጋዎች ፈጣን ምላሽ ለመስጠት የሚያስችሉ ውጤታማ ተግባራት እየተከናወኑ መሆናቸውን የክልሉ አደጋ ስጋት አመራርና የድጋፍ ማስተባበሪያ ኮሚሽን አስታወቀ፡፡ የሲዳማ ክልል አደጋ ሥጋት ሥራ አመራርና የድጋፍ ማስተባበሪያ ኮሚሽን ከ350 ሄክታር በላይ ማሳ ላይ የለማውን የበቆሎ ምርት በኮምባይነር በመታገዝ እየሰበሰበ ነው።   የኮሚሽኑ ኮሚሽነር አቶ ሃይሉ ሀሰና ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ በክልሉ የተፈጥሮና ሰው ሠራሽ አደጋዎችን ለመከላከልና ፈጣን ምላሽ ለመስጠት የሚከናወኑ የተቀናጁ ተግባራት ውጤታማ ናቸው። በዚህም በክልሉ በተለዩ አምስት ቦታዎች ላይ ከ350 ሄክታር በላይ ማሳ በማልማት እህል የማከማቸት፣ ፈንድ የማሰባሰብ፣ ምግብ ነክ ያልሆኑ ቁሳቁሶችን የመግዛትና የማህበረሰቡን የመረዳዳት እሴቶች የማጠናከር ተግባራት እየተከናወኑ ናቸው ብለዋል። እየተከናወኑ ያሉት ተግባራት በፌደራል መንግሥቱ የተቀመጠውንና ክልል አቀፉን ከ23 ሺህ ሜትሪክ ቶን በላይ የእለት ደራሽ እህል የማከማቸት እቅድ ለማሳካት የሚያስችሉ መሆናቸውን ገልጸዋል። በዚህም በ2018/19 በልግ ወቅት ከለማው 350 ሄክታር ማሳ ላይ የበቆሎ ምርት በኮምባይነር ታግዞ እየተሰበሰበ ሲሆን፣ እስከ 20 ሺህ ኩንታል ምርት ይጠበቃል ብለዋል። ከክልል እስከ ቀበሌ ድረስ ባለው መዋቅር እህልና ምግብ ነክ ያልሆኑ ቁሳቁሶችን የማሰባሰብ ሥራው ውጤታማ መሆኑንም አብራርተዋል። ለሚያጋጥሙ ችግሮች ፈጣን ምላሽ ለመስጠት የሚያስችል እህል የማከማቸት፣ የሰብል ልማትና የመጠባበቂያ ፈንድ ከማሰባሰብ በተጨማሪ የማህበረሰቡን የመረዳዳት እሴት የማጠናከር ተግባር እየተከናወነ መሆኑን ጠቁመዋል።   በሲዳማ "ፎጮ" በተሰኘ ባህላዊ ሥርዓት አማካይነት "ያለው ለሌለው" እህል የማሰባሰብ ተግባሩን በማስቀጠል፣ በሀገር በቀል እውቀት እርስ በርስ የመረዳዳት ባህልን የማጠናከር ሥራ እየተከናወነ ይገኛል ብለዋል። በክልሉ ከ300 ሚሊዮን ብር በላይ የመጠባበቂያ ፈንድ መኖሩን የጠቀሱት ኮሚሽነሩ፤ በ2019 በጀት ዓመት መጨረሻ ከ1 ነጥብ 3 ቢሊዮን ብር በላይ ፈንድ ለማሰባሰብ እቅድ ተይዞ ወደ ተግባር መገባቱን ገልጸዋል። በክልሉ ባለፉት ዓመታት የወንዝ ሙላት፣ ጎርፍና የመሬት መንሸራተት ያስከተሉትን አደጋዎች በራስ አቅም መሸፈን እንደተቻለ ያስታወሱት ኮሚሽነሩ፤ በቀጣይም ለሚያጋጥሙ የተፈጥሮና ሰው ሠራሽ አደጋዎች ፈጣን ምላሽ ለመስጠት የሚያስችል አቅም መገንባቱን ተናግረዋል። በተጨማሪም ከብሔራዊ ሚቲዎሮሎጂ ኤጀንሲና ከፌደራል አደጋ ስጋት አመራር ኮሚሽን የሚገኙ መረጃዎችን መሠረት ያደረጉ ሳምንታዊ የቅድመ-ማስጠንቀቂያ ሥራዎች በትኩረት እየተከናወኑ መሆናቸውንም ኮሚሽነሩ አስረድተዋል።

አዲስ አበባ፤መስከረም 18/2019(ኢዜአ)፦ አዲስ የሚመሰረተው መንግሥት የዜጎችን ሁለንተናዊ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጡና ዕድገትን የሚያፋጥኑ የልማት ሥራዎችን ማስፋፋት እንደሚጠበቅበት አስተያየታቸውን የሰጡ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች ገለጹ፡፡ በሰባተኛው ጠቅላላ ምርጫ ከ50 ሚሊዮን በላይ መራጮች ድምጻቸውን በመስጠት ለሀገር ይጠቅማል ያሉትን የፖለቲካ ፓርቲ በመምረጥ ለጠንካራ ሀገረ መንግሥት ግንባታ ያላቸውን ጽኑ መሻት በተግባር አሳይተዋል። ሰባተኛውን ጠቅላላ ምርጫ በተሳካ ሁኔታ እንዲካሄድ ያደረገው የኢትዮጵያ ምርጫ ቦርድ በገለጸው ውጤት መሰረት ህዝቡ ይበጀኛል ይጠቅመኛል በማለት አብላጫ ድምጽ የሰጠው ብልፅግና ፓርቲ መንግስት መመስረት የሚያስችለውን ይሁንታ ማግኘቱን ማሳወቁ ይታወቃል፡፡ የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎችም የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትንና የክልሎች ምክር ቤቶችን መቀመጫ እንዲያገኙ ድምጽ ሰጥቷቸዋል፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ ለዴሞክራሲያዊ ስርዓት መስፈን፣ ለህግ የበላይነት መረጋገጥ ያለውን ፍላጎት በምርጫ ካርዱ በመወሰን የአዲሱን መንግሥት መመስረት በጉጉት እየጠበቀ ነው። የአዲሱ መንግሥት ምሥረታ እና የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት መክፈቻ ሥነ-ሥርዓት መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ.ም እንደሚካሄድ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት መግለጹ ይታወቃል። የፊታችን መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ.ም ከሚመሰረተው መንግስት ጋር በተገናኘ ኢዜአ የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን አነጋግሯል። አስተያየታቸውን ለኢዜአ ከሰጡት የአዲስ አበባ ነዋሪዎች መካከል ከበደ ወዬቻ በሚቀጥሉት አምስት ዓመታት ሀገሪቱን የሚያስተዳድረው መንግሥት ዜጎች ከማኅበራዊና ከኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት አንፃር ለሚያነሷቸው ጥያቄዎች አፋጣኝ ምላሽ ሊሰጡ የሚችሉ ተግባራትን አጠናክሮ ሊሰራ ይገባል ብለዋል። በተለይም የዜጎችን የምግብ ዋስትና ለማረጋገጥ የግብርናውን ዘርፍ ምርታማነት ማሳደግ ላይ እና ሀገራዊ የመሰረተ ልማት ፕሮጀክቶችን ማፋጠን ላይ አዲሱ መንግሥት ጠንካራ ስራ ያከናውናል የሚል እምነት እንዳላቸውም ተናግረዋል። ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ መጠናቀቅ ኢትዮጵያ በራሷ አቅም ግዙፍ ፕሮጀክቶችን የመፈፀም አቅም እንዳላት አሳይቶናል ያሉት አስተያየት ሰጪው አዲሱ መንግሥት የተጀመሩ ትላልቅ ሜጋ ፕሮጀክቶችን እውን ማድረግ ላይ አበክሮ ሊሰራ እንደሚገባ ገልጸዋል።   ሌላኛዋ አስተያየት ሰጪ አልማዝ ሰቦቃ ባለፉት አምስት ዓመታት በሀገሪቱ ሁሉን አቀፍ የልማት ስራዎች በውጤታማነት መከናወናቸውን እንደተመለከቱ ጠቁመዋል። በተለይም የኑሮ ውድነትን ለመቀነስ ሲሰሩ የነበሩ ውጤታማ ተግባራትን ይበልጥ ማጠናከር የሚያስችል ስራ መስራት ላይ በቀጣይም አጠናክሮ ይቀጥልበታል ብለው እንደሚጠብቁም አክለዋል።   ሌላኛው አስተያየት ሰጪ መላክ ጌታነህ በበኩላቸው በሰባተኛው ጠቅላላ ምርጫ ህገ-መንግሥቱ የሰጣቸውን መብት በመጠቀም በንቃት መሳተፋቸውን አውስተዋል። ለቀጣይ አምስት ዓመታት ሀገር የሚመራው አዲሱ መንግስት ህዝብን በማስተባበር ሀገር የሚጠቅም ስራ ለመስራት የገባውን ቃል በተግባር ያሳያል ብለው እንደሚጠብቁ ገልጸዋል። በሀገሪቱ በተለያዩ አካባቢዎች እየተከናወኑ የሚገኙ ዘርፈ ብዙ የልማት እንቅስቃሴዎች በውጤታማነት ተጠናክረው እንዲቀጥሉ እና ዘላቂ ሰላምን ለማጠናከር እየተከናወኑ በሚገኙ ስራዎች ላይ የነቃ ተሳትፎ ማድረግ ይጠበቅብናል ሲሉም ተናግረዋል።   የዜጎችን ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ይበልጥ የሚያረጋግጡ፣ የሀገሪቱን ኢኮኖሚያዊ ዕድገት የሚያፋጥኑ የልማት ስራዎች በስፋት ተከናውነው ያየንበት ዘመን ላይ እንገኛለን ያሉት ደግሞ አለሚቱ ትዕዛዙ ናቸው። በሀገር አቀፍ ደረጃ የመሰረተ ልማት ፕሮጀክቶችን ጀምሮ ማጠናቀቅ እንደሚቻል ባለፉት ዓመታት መመልከታቸውን ጠቁመው፣ ይህን ቁርጠኝነት አዲስ የሚመሰረተው መንግሥት አጠናክሮ እንደሚቀጥልበት ያላቸውን ተስፋ አጋርተዋል።   ሌላኛው አስተያየት ሰጪ ግዛቸው ወልዴ በበኩላቸው አዲስ የሚመሰረተው መንግስት የኢትዮጵያን ምጣኔ-ሀብታዊ ዕድገት ለማሳለጥ የተጀመሩ የሪፎርም ስራዎችን ቀጣይነት የሚያረጋግጡ አቅጣጫዎችን ይከተላል ብለው እንደሚጠብቁ ተናግረዋል። ከፊታችን ባሉ ዓመታት አዲሱ መንግስት የኃይል አቅርቦትን የሚያሳድጉ ፕሮጀክቶች፣ የማዳበሪያ ፋብሪካ ግንባታ እና ሌሎች ሜጋ ፕሮጀክቶች ተጠናቅቀው ለአገልግሎት የሚበቁበትን ምቹ ሁኔታ እንደሚፈጥር ሙሉ እምነት አለኝ ብለዋል።   አዲስ የሚመሰረተው መንግሥት የሀገሪቱን ልማት በማፋጠን ለዓለም ተምሳሌት የሆነች ኢትዮጵያን ይፈጥራል የሚል ተስፋ እንዳላቸው የገለጹት ደግሞ ይሉሻል ታደሰ የተባሉ አስተያየት ሰጪ ናቸው። በቀጣይም መንግሥት የስራ ዕድል የሚፈጠርባቸውን መስኮች በማስፋት ለዜጎች ሰፊ የስራ ዕድል ለመፍጠር ትኩረት ሰጥቶ ይሰራል ብለው እንደሚጠብቁም ገልጸዋል።    

አዲስ አበባ፤ መስከረም 18/2019 (ኢዜአ)፡-በኢትዮጵያና ጅቡቲ መካከል የሚተገበረው የዳመርጆግ-ደወሌ የነዳጅ ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክት፣ የሁለቱን ሀገራት የቆየ ወዳጅነትና የኢኮኖሚ አጋርነት ይበልጥ የሚያጎለብትና የምስራቅ አፍሪካን ድንበር ተሻጋሪ የመሰረተ ልማት ውጥን እውን የሚያደርግ አቅም እንዳለው የምጣኔ ሀብት ምሁራን ገለጹ። ፕሮጀክቱ ነዳጅ ለማጓጓዝ የሚወስደውን ጊዜ በመቀነስ የሎጂስቲክስ ቅልጥፍናን የሚያፋጥን መሆኑንም ገልጸዋል። የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ ፕሮጀክቱ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) እና በዳንጎቴ ግሩፕ መካከል በተደረገ አጋርነት የሚተገበር ሲሆን፤ ከአንድ ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የተጣራ የነዳጅ ምርቶችን የመያዝ እና የማስተላለፍ አቅም ይኖረዋል። ፕሮጀክቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ የጅቡቲው ፕሬዚዳንት ኢስማኤል ዑመር ጌሌ እና የዳንጎቴ ግሩፕ ፕሬዚዳንት አሊኮ ዳንጎቴ በተገኙበት ይፋ ተደርጓል። በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋው የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ መስመር ፕሮጀክት የነዳጅ አቅርቦት ሂደት በማሳለጥ የሚወጣውን ወጪ የሚቀንስ መሆኑን ምሁራን ገልፀዋል። በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የቢዝነስና ኢኮኖሚክስ ኮሌጅ ዲን፣ የኢኮኖሚክስ ተባባሪ ፕሮፌሰር ወገኔ ማርቆስ (ዶ/ር) ለኢዜአ እንዳሉት ኢትዮጵያ ከጎረቤት ሀገራት ጋር በኤሌክትሪክ ኃይልና በሌሎች መሰረተልማት ትብብር ያላት ናት።   እነዚህ የልማት ትብብሮች የኢኮኖሚ ጠቀሜታቸው የላቀ መሆኑን ጠቁመው፤ የነዳጅ ምርቶች ማስተላለፊያ መስመር ዝርጋታ ፕሮጀክትም የትራንስፖርት ጫናን በማቃለል ሀገራዊ ኢኮኖሚውን የሚያነቃቃ ነው ብለዋል። ኢትዮጵያ የያዘችው ስትራቴጂካዊ አቅጣጫ እምቅ አቅሞችን ወደ ተግባር እየቀየረች ትገኛለች ብለዋል። ፕሮጀክቱ በመንግስትና የግል አጋርነት የሚተገበር በመሆኑ ለቀጣናው ሀገራት በትብብር የመስራት ማሳያ የሚሆንና ከፍተኛ የውጪ ምንዛሬ ማዳን የሚያስችል ስትራቴጂካዊ እርምጃ መሆኑንም ተናግረዋል። ኢትዮጵያ በምስራቅ አፍሪካ ባላት እምቅ ሀብትና ስትራቴጂካዊ አቀማመጥ ወሳኝ ሀገር መሆኗን አንስተው ፤ ፕሮጀክቱ የመደመር መንግስት ከጎረቤት ሀገራት ጋር በሰላምና በልማት በትብብር የመስራት ፍላጎቱ ማሳያ ነውም ብለዋል። ፕሮጀክቱ ከዚህ ቀደም በቀጣናው የሚስተዋለውን የመገፋፋትና የሽኩቻ ባህል በመስበር በመተባበርና በጋራ ማደግ ላይ የተመሰረተ አዲስ የትብብር ምዕራፍ የከፈተ መሆኑንም ገልፀዋል። ፕሮጀክቱ ሌሎች ሀገራትም አብሮ የመስራትን ጠቀሜታ እንዲገነዘቡና በትብብር እንዲሰሩ አቅም የሚፈጥር መሆኑንም ተናግረዋል። ፕሮጀክቱ ኢትዮጵያ በፖለቲካዊ ተጽዕኖ ፈጣሪነቷ ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚ ዲፕሎማሲም በቀጣናውና በአፍሪካ ደረጃ አርአያ መሆን እንደምትችል ማሳያ ነውም ብለዋል።   የምጣኔ ሀብት ምሁር ደረጄ ደጀኔ በበኩላቸው ፕሮጀክቱ በቀጣናዊ የኢነርጂ ዋስትናን በዘላቂነት ለማረጋገጥ እና የትብብር ማዕቀፎችን ለማጠናከር ትልቅ አበርክቶ እንዳለው ገልጸዋል። ነዳጅ ለማጓጓዝ የሚወስደውን ጊዜ በመቀነስ የሎጂስቲክስ ቅልጥፍናን የሚያፋጥን መሆኑንም ገልጸዋል። ምሁራኑ ፕሮጀክቱ ኢትዮጵያ በፖለቲካ ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚም በቀጣናዊ ተጽዕኖ ፈጣሪነት የሚያሳድግና ለአፍሪካ ሀገራትም ስትራቴጂካዊ እርምጃ መሆኑንም ተናግረዋል።    

አዲስ አበባ፤ መስከረም 17 /2019 (ኢዜአ)፡-ኢትዮጵያ በቀይ ባህር በኩል ያላት ታሪካዊ የንግድ ትስስር የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄዋን ህጋዊና ታሪካዊ መሰረት ያጠናክረዋል ሲሉ የጠቅላይ ሚኒስትሩ አማካሪ አቶ ቀጄላ መርዳሳ ገለጹ። የጠቅላይ ሚኒስትሩ የወጣቶችና ስፖርት አማካሪ ቀጄላ መርዳሳ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ ኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄዋን በመነጋገርና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ እንዲሁም የጋራ ተጠቃሚነትን በሚያረጋግጥ መልኩ ለማስመለስ እየሰራች ነው። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ለቀጣናው ሀገራት ዕድገትና ደህንነት ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው አንስተው እነዚህ የቀጣናው ሀገራት ትስስራቸውን በማጠናከር በጋራ ማደግና መልማት ይችላሉ ነው ያሉት። የባህር በር ባለቤትነት ጉዳይ ለኢትዮጵያ አዲስ እንዳልሆነ አስታውሰው፣ ኢትዮጵያ ከጥንት ጀምሮ ከቀይ ባህር አካባቢ ካሉ ሕዝቦችና ከውጭው ዓለም ጋር የንግድ ትስስር ስትፈጥርበት የቆየ ጉዳይ በመሆኑ የኢትዮጵያን ጥያቄ ታሪካዊነት እና ህጋዊነት ያረጋግጣል ብለዋል። የባህር በር ከሀገሪቱ ህልውና ጋር በጥብቅ የተያያዘ ጉዳይ መሆኑንም አማካሪ ሚኒስትሩ አስረድተዋል። የቀጣናው ሀገራት ዕድገታቸውንና የአካባቢያቸውን ደህንነት በጋራ ማጠናከር እና ተጠቃሚነታቸውን ማስጠበቅ የሚችሉበትን ዕድል መፍጠር ይገባቸዋል ነው ያሉት። የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ ሕጋዊና ፍትሃዊ መሆኑን ገልፀው፣ ጉዳዩን በዓለም አቀፍ ሕግና በዲፕሎማሲ መንገድ ለመከታተል የሚቻልባቸው መንገዶች እንዳሉም ጠቁመዋል። ምሁራንም የባህር በር ጉዳይን እንደ ሀገራዊ አጀንዳ በሰፊው እየመከሩበት እንደሚገኙ ጨምረው ገልጸዋል።   የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል አምባሳደር ዲና ሙፍቲ በበኩላቸው፣ የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ከታሪካዊ፣ ከጂኦግራፊያዊ፣ ከሕዝብ ቁጥርና ከደህንነት ምክንያቶች የሚመነጭ መሆኑን ገልጸዋል። ኢትዮጵያ የባህር በር ከሌላቸው ሀገራት መካከል በሕዝብ ብዛት ትልቅ ሀገር መሆኗን ጠቁመው፣ በፍጥነት እያደገ ከመጣው የሀገሪቱ ኢኮኖሚና የንግድ ፍላጎት አንጻር የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄው ምክንያታዊ መሆኑን አስረድተዋል። ኢትዮጵያ በቀጣናው የሚካሄዱ እንቅስቃሴዎችን በቅርበት ለመከታተልና ለቀጣናው ሰላምና ደህንነት የራሷን ሚና ለመወጣት የባህር በር ጉዳይ ወሳኝ መሆኑንም አምባሳደር ዲና ሙፍቲ ገልጸዋል። ኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄዋን በዲፕሎማሲያዊ መንገድና በሰጥቶ መቀበል መርህ ላይ ተመስርታ እያቀረበች እንደምትገኝም ጠቁመዋል።

ኢትዮጵያም በመደመር መንግስት እሳቤ በመመራት በዩኔስኮ ለተመዘገቡ የቱሪዝም ሀብቶቿ የምታደርገውን ጥበቃ እና እንክብካቤ በማጠናከር፤ በተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች ተደብቀው የቆዩ አዳዲስ የቱሪዝም መዳረሻዎችን ለኢኮኖሚዋ ዕድገት፣ ለሥራ ዕድል ፈጠራ እና ለውጭ ምንዛሬ ግኝት፤ እንዲሁም ያሏትን ብዝሃ-ባህሎች ለተቀረው ዓለም በተገቢው መንገድ ለማስተዋወቅ በማለም አልምታለች፤ እያለማችም ትገኛለች። ኢትዮጵያ ለዘላቂ የቱሪዝም ልማት መስፋፋት፣ የተፈጥሮ፣ የታሪክና የባህል ሀብቶች ሳይበላሹና ሳይደፈርሱ ለትውልድ ለማሻገር በትኩረት እየሰራች ትገኛለች።ለዚህም የአካባቢ ጥበቃን ታሳቢ ያደረገ የቱሪዝም አጠቃቀምን ለማስተዋወቅ እንዲሁም ለተባበሩት መንግሥታት የዘላቂ ልማት ግቦች ስኬታማነት የበኩሏን እየተወጣች እንደምትገኝ የሚያመላክቱ በርካታ ውጤቶችን አስመዝግባለች። ቱሪዝም የውጭ ምንዛሬ ከማስገኘት ባሻገር የሥራ ዕድል የሚፈጥር፣ የባህል ልውውጥን የሚያፋጥንና የሀገርን ገጽታ የሚገነባ ታላቅ የኢኮኖሚ አንቀሳቃሽ ነው። ኢትዮጵያ ያላትን የተፈጥሮ፣ የታሪክ እና የባህል ሀብቶች ከዘመናዊ አሰራርና ከመሰረተ ልማት ግንባታ ጋር አጣጥማ ለዓለም ካቀረበች እና በተገቢው መንገድ ካስተዋወቀች ከዘርፉ የሚገኘውን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት በማጎልበት በዘርፉ በአፍሪካ ብቻ ሳይሆን በዓለም አቀፍ ደረጃ ተፎካካሪ የቱሪዝም መዳረሻ የመሆን ዕድሏ ከፍተኛ ነው። በዘርፉ እስካሁን የተከናወኑት አመርቂ ተግባራት እና የተመዘገቡ ውጤቶች ለመጪው ዘመን እርሾ በመሆን የሚያገለግሉ ተስፋዎች ናቸው።

ጎንደር ፤ መስከረም 16/ 2019 (ኢዜአ) ፦ በኢትዮጵያ የሚከበሩ ሕዝባዊና ኃይማኖታዊ በዓላት በርካታ ቱሪስቶችን እየሳቡ የሀገር ሁነኛ የሃብት ምንጭ መሆናቸውን የቱሪዝም ሚኒስትሯ ሰላማዊት ካሳ ገለጹ። የቱሪዝም ሚኒስትሯን ጨምሮ ሌሎች የፌዴራልና የክልል የመንግስት የስራ ሃላፊዎች በጎንደር ከተማ የተለያዩ የቱሪዝም መዳረሻ ስፍራዎችን ጎብኝተዋል ። ከጉብኝቱ በኋላ አስተያየታቸውን የሰጡት የቱሪዝም ሚኒስትር ሰላማዊት ካሳ፤ በኢትዮጵያ የሚከበሩ የሕዝብ በዓላት በርካታ የውጭ ጎብኚዎችን እየሳቡ ይገኛሉ ብለዋል።   የበዓላት አከባበር እሴቱና ውበቱ ተጠብቆ ለትውልድ እንዲተላለፍ እንዲሁም ታሪካዊና ሃይማኖታዊ ቅርሶች ተጠብቀው እንዲቆዩ በትኩረት እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል። ለዘርፉ ዕድገት ምቹ ሁኔታን ለመፍጠር ከክልሎች ጋር በመነጋገር ተጨማሪ የሕግ ማዕቀፎችን የማዘጋጀት እንዲሁም የዲጂታላይዜሽን አሠራርን የመተግበር ስራ እየተከናወነ መሆኑን ተናግረዋል። የቱሪዝም ዘርፉን አሠራር በዲጂታል ቴክኖሎጂ ለማዘመን የመረጃ መሠረታዊ ግብዓት በመሆኑ፣ የቱሪዝም መዳረሻዎችን በተደራጀ መልኩ የማሰባሰብ ሥራ ከክልሎች ጋር እየተከናወነ መሆኑን ሚኒስትሯ ጠቁመዋል።   በዚህም ባለፈው ዓመት ብቻ ከ800 በላይ አዳዲስና ነባር የቱሪዝም መዳረሻዎችን መለየት የተቻለ ሲሆን፣ ከክልል የቱሪዝም ቢሮዎች ጋር ያለውን ግንኙነት በመስመር በማስገባትና በማጠናከር የዘርፉን ዕድገት የሚያፋጥኑ በርካታ ተግባራት እየተከናወኑ ይገኛሉ። ​የኢትዮጵያን የቱሪዝም ገጽታ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለማስተዋወቅ መስቀልን የመሰሉ ታላላቅ በዓላትንና ዓለም አቀፍ ጉባኤዎችን የማካሄድ ሥራ ተጠናክሮ መቀጠሉን ሚኒስትሯ ገልፀዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 16/2019 (ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ የብሪክስ ጥምረትን መቀላቀሏ በተለያዩ ዘርፎች አዳዲስ የኢኮኖሚ ዕድሎችን እየከፈተ እንደሚገኝ በውጭ ጉዳይ ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት ሕይወት እሸቱ ገለጹ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እና ልዑካቸው ''ጽናትን፣ ፈጠራን፣ ትብብርን እና ዘላቂነትን መገንባት'' በሚል መሪ ቃል በሕንድ ኒው ዴልሂ በተካሄደው 18ኛው የብሪክስ ጉባኤ ላይ መሳተፋቸው ይታወቃል፡፡ በብሪክስ አባል ሀገራት ዘንድ ሀብት፣ ቴክኖሎጂ እና ሰፊ ገበያ አለን፤ አሁን ያለው መልካም ዕድል እነዚህን አቅሞች በማስተሳሰር የላቀ እሴት መፍጠር እና ይህ እሴት ደግሞ ሀብቱ በሚገኝበት ቦታ መመረት እንዲችል ማድረግ ነው በማለትም መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል፡፡ ኢትዮጵያ በማዕድን ልማት፣ በታዳሽ ኃይል እና እያደገ በሚገኘው የኢንዱስትሪ መሠረቷ ላይ እነዚህን አጋርነቶች ለመገንባት ዝግጁ ናትም ብለዋል። በውጭ ጉዳይ ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ተመራማሪ የሆኑት ሕይወት እሸቱ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ ኢትዮጵያ በብሪክስ እያደረገች ያለችው ተሳትፎ እየጎለበተ መምጣቱን ጠቁመው ይህም የኢኮኖሚ ዕድሎችን እያሰፋ ይገኛል ብለዋል። ኢትዮጵያ አበይት ከሚባሉ የበለጸጉና ኢኮኖሚያቸው እያደገ ከሚገኙ ሀገራት ጋር እንዲሁም በዓለም አቀፍ የኢኮኖሚና ጂኦፖለቲካዊ ጉዳዮች ላይ በከፍተኛ ደረጃ ውይይቶች ላይ መሳተፏ የአባልነቷን ስልታዊነት ያጎላዋል ነው ያሉት። ብሪክስ የኢኮኖሚ ስብስብ ብቻ እንዳልሆነ የገለጹት ተመራማሪዋ ይልቁንም ለኢትዮጵያ ተጨማሪ የዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት መድረክ ሆኖ ያገለግላል ብለዋል። መድረኩ ኢትዮጵያ ብሄራዊ ጥቅሞቿን እንድታስከብር ከማስቻሉ ባለፈ የዓለም አቀፍ ፋይናንስ፣ ቴክኖሎጂ፣ ንግድ፣ ዘላቂ ልማት እና ጸጥታን ጨምሮ በወሳኝ ዘርፎች የአፍሪካን አጀንዳዎች እንድታንጸባርቅ ዕድል መፍጠሩንም አክለዋል። የኢትዮጵያ የብሪክስ አባልነት በጥምረቱ በተመሰረተው አዲስ ልማት ባንክ አባል መሆን እንደሚያስችል ጠቁመውም ይህም ለሰፊ የመሠረተ ልማት እና ለዘላቂ ልማት ፕሮጀክቶች የሚሆን የፋይናንስ ምንጭ ሆኖ እንደሚያገለግል ገልጸዋል። የዚህ ባንክ የፋይናንስ ግቦች ኢትዮጵያ ከያዘቻቸው ሀገራዊ ፍላጎቶች ጋር የሚጣጣሙ መሆናቸው ኢትዮጵያ የልማት ፋይናንስ ምንጮቿን እንድታሰፋም ዕድል ይፈጥራል ነው ያሉት። ኢትዮጵያ የብሪክስ ጥምረት አባልነት ለሀገሪቱ ተጨማሪ የዲፕሎማሲ ግንኙነት መድረክ ሆኖ እንደሚያገለግል ነው ተመራማሪዋ የገለጹት። ኢትዮጵያ ስብስቡን ከተቀላቀለች ጀምሮ ከመሪዎች ጉባኤ እና ሚኒስትሮች ስብሰባዎች ጀምሮ እስከ ባለሙያዎች እና የሥራ ቡድኖች ውይይት ድረስ በንቃት እየተሳተፈች እንደምትገኝም ጨምረው አስታውቀዋል። ይህ የብሪክስ ስብስብ ኢትዮጵያ እያደጉ ካሉ ገበያዎች ጋር በቀጥታ እንድትገናኝና የንግድ እና የኢንቨስትመንት አድማሷን እንድታሰፋ አቅም እንደሚፈጥርም አብራርተዋል። እነዚህን ዕድሎች አሟጦ ለመጠቀም እንደ ግብርና፣ አግሮ-ፕሮሰሲንግ፣ ጨርቃጨርቅ፣ ኢነርጂ፣ ቱሪዝም እና ማዕድን ያሉ ተወዳዳሪ የሆኑ ሀገር በቀል ዘርፎችን በሚገባ ማስተዋወቅ ይገባል ብለዋል። በተጨማሪም የብሪክስ ስብስብ ኢኮኖሚያዊ ትብብርን ለማጠናከርና የደቡብ ደቡብ ትብብር ጥቅሞችን ለማስከበር ትልቅ መድረክ ሆኖ እንደሚያገለግልም ተመራማሪዋ ጨምረው ገልጸዋል። ከብሪክስ ስብስብ የሚገኙ ጥቅሞችን በውጤታማነት ለመጠቀም የተቀናጀ የተቋማት ተሳትፎ ማጠናከርና የኢትዮጵያን የንግድና ኢንቨስትመንት አቅም እና አማራጮች በሚገባ ማስተዋወቅ ይገባል ብለዋል።    

መስከረም 16/2018(ኢዜአ)፡-በድሬዳዋ አስተዳደር እየተካሔዱ ያሉ ሰው ተኮር የልማት ፕሮጀክቶች የማህበረሰቡን ተጠቃሚነት ለማሳደግ ያስቻሉ ናቸው ሲሉ ከንቲባ ከድር ጁሃር ተናገሩ። ሰው ተኮር የልማት ፕሮጀክቶችን አጠናክሮ ለማስቀጠልም 12 ቢሊዮን ብር በጀት መመደቡም ተገልጿል። ካለፉት አምስት አመታት ጀምሮ በድሬዳዋ አስተዳደር በገጠርና በከተማ ከ22 ቢሊየን ብር በላይ በጀት ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያላቸው የልማት ፕሮጀክቶች ተግባራዊ በመደረግ ላይ ናቸው። በተለይ በመደመር መንግስት በከተማ እና በገጠር ተግባራዊ የተደረጉ ፕሮጀክቶች የነዋሪውን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት በማሳደጋቸው በላቀ ደረጃ ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ ነው የተናገሩት።   በተጠናቀቀው ሳምንትም ለትራፊክ ክፍት የሆነውን የ 4 ነጥብ 2 ኪሎሜትር የኮንክሪት አስፋልት መንገድ የዚሁ አካል መሆኑም አንስተዋል። ከንቲባ ከድር ጁሃር በመንገዱ ምረቃ ወቅት እንደተናገሩት በድሬዳዋ አስተዳደር ባለፉት አምስት አመታት የተተገበሩት ፕሮጀክቶች ድሬዳዋን ውብና ተመራጭ የስራ እና የመኖሪያ ማዕከል አድርጓታል።   የድሬደዋ አስተዳደር የፕላንና ኢኮኖሚ ልማት ኮሚሽነር ኃይለማሪያም ዳዲ በበኩላቸው ፤ በዘንድሮ በጀት አመት የነዋሪዎችን የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች ለመፍታት 12 ቢሊዮን ብር ተመድቧል። በዚህም 146 አዳዲስና ነባር ፕሮጀክቶች በመተግበር ላይ ናቸው ነው ያሉት። ባለፉት አምስት አመታት 31 ግዙፍ የመንገድ፣ የንፁህ መጠጥ እና የመስኖ ፕሮጀክቶች ፣ የገበያ ማዕከላት እና የጋራ መኖሪያ ቤቶች መገንባታቸውን ነው የተናገሩት። በዚህም የነዋሪዎችን የልማት ጥያቄዎች ደረጃ በደረጃ ለመፍታት መቻሉን ነው ያስታወቁት። አስተዳደሩ በተያዘው በጀት ዓመት የንፁህ መጠጥ ውሃ፣ የመስኖ ፣ የአስፋልት መንገዶች፣ የኮሪደር ልማት ፣ የስራ ዕድል ፈጠራ እና ሌሎች ፕሮጀክቶችን በተያዘላቸው ጊዜ በጥራትና በፍጥነት ለማጠናቀቅ ወደ ስራ መግባቱን ተናግረዋል። በተጨማሪም የመሶብ አንድ ማዕከል ዲጂታል አገልግሎት በማስፋት የመንግስት አገልግሎት የማዘመን ስራ ትኩረት የተሰጠባቸው ስራዎች ናቸው ብለዋል። የኮሪደር ልማትን በማስቀጠልና የከተማ ነዋሪዎችን የመጠጥ ውሃ ችግር በማቃለል የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች በላቀ ደረጃ ለመፍታት ጥረቱ መቀጠሉን ተናግረዋል። በመከናወን ላይ የሚገኙ ፕሮጀክቶች የስራ ዕድል ፈጠራ የሚያሳድጉ ከመሆናቸው በተጨማሪ ድሬዳዋን የኢንዱስትሪና የአገልግሎት ማዕከልነት ይበልጥ ያሳድጋሉ ብለዋል።  

ኢትዮጵያ በታሪኳ፣ በመልክዓ-ምድር አቀማመጧ እና ከ126 ሚሊዮን በላይ በሚልቀው ግዙፍ የሕዝብ ቁጥሯ የአፍሪካ ሁለተኛዋ ባለብዙ ሕዝብ ሀገር ብቻ ሳትሆን፣ አቅዶ የመስራት እና ያቀደችውን በቁጥራዊ ስኬት የመተግበር ጽናት ያላት ታላቅ ሀገር ናት። በዛሬይቱ ኢትዮጵያ የምናየው እውነታ ደግሞ ከኖረችበት የድህነትና የእርዳታ ታሪክ በአስተማማኝ ሁኔታ በመውጣት፣ እምቅ አቅሟን ያማከለ ሁለንተናዊ ብልጽግናን ለማረጋገጥ የሚደረግ ታሪካዊ የሽግግር ጉዞ ነው። ሀገሪቱ በየዓመቱ ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት እያስመዘገበች ሲሆን፣ ይህንን ከግምት ውስጥ በማስገባትም ከ90 በመቶ በላይ የሚሆነውን የውጭ ንግዷን በአንድ የትራንዚት መስመር ላይ ከማጥበብ ወጥታ አስተማማኝና ስልታዊ የባህር በር ባለቤትነትን ለማረጋገጥ የምታደርገው የዲፕሎማሲ ጉዞ የዚሁ ግዙፍ ስትራቴጂ አካል ነው። ይህንን ታላቅነት በተግባር ከማረጋገጥ ማሳያዎች መካከል የኢትዮጵያ የትልቅ ራዕዮች ውጤት የሆኑት ግዙፍ ሜጋ ፕሮጀክቶች ግንባር ቀደም ተጠቃሽ ናቸው። በሀገር ውስጥ አቅምና በሕዝብ ተሳትፎ የተገነባው ታላቁ የሕዳሴ ግድብ 74 ቢሊዮን ሜትር ኪዩብ ውኃ የመያዝ አቅም ያለውና 5 ሺህ 150 ሜጋ ዋት የኤሌክትሪክ ኃይል የሚያመነጭ ግዙፍ የኢነርጂ ፕሮጀክት ነው። ግድቡ የሀገሪቱን የኤሌክትሪክ ተዳራሽነት በእጥፍ ለማሳደግ በሚደረገው ጥረት ውስጥ ዋናው ምሰሶ ነው። በተመሳሳይ መልኩ በዓመት እስከ 100 ሚሊዮን መንገደኞችን ለማስተናገድ የተነደፈው የቢሾፍቱ ግዙፍ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ፣ የአቪዬሽን ዘርፉን በአፍሪካ ቀዳሚና በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪ የሚያደርግ የታላቅነት ማሳያ ነው። የሀገሪቱን ገጽታ ከመቀየርና የዜጎችን የኑሮ ደረጃ ከማሻሻል አንጻር በአዲስ አበባ እና በሌሎች ዋና ዋና ከተሞች የመንገድ፣ የእግረኛና የብስክሌት ጎዳናዎች እንዲሁም የስፖርት ማዘወትሪያ እና አረንጓዴ ስፍራዎችን ያካተተው የኮሪደር ልማት ሌላው የታላቅነት ማሳያ ነው። ይህ የኮሪደር ልማት ከተሞችን ለኑሮና ለንግድ ተስማሚ ከማድረጉም በላይ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪ የሆኑ የገበታ ለሀገር እና የገበታ ለትውልድ የቱሪዝም ፕሮጀክቶች ጋር ተደምሮ የሀገሪቱን ያልተነኩ የተፈጥሮና የታሪክ ፀጋዎች በመጠቀም የኢኮኖሚ ሉዓላዊነትን እያረጋገጠ ይገኛል። ከተረጂነትና ከእርዳታ ጥገኝነት መላቀቅ የሚቻለው በምግብ ራስን በመቻል መሆኑን የተረዳችው ኢትዮጵያ፣ በስንዴ ልማት ያመጣችው አሃዛዊ እመርታ አስደማሚ ነው። ኢትዮጵያ በዓመት 33 ሚሊዮን ቶን ስንዴ በማምረት በአፍሪካ ቀዳሚዋ ሀገር ሆናለች። አሁን ላይ ሀገሪቱ ከውጭ ስንዴ ከማስገባት ወጥታ ለውጭ ገበያ ማቅረብ የጀመረች ሲሆን፤ ይህ የስንዴ ልማት ስኬት ከተረጂነት መላቀቅ እንደሚቻል በተግባር ያረጋገጠ ታላቅ ብሔራዊ ድል ነው። ከተፈጥሮ ሚዛን መጠበቅ እና ከአየር ንብረት ለውጥ ጋር ተያይዞ የተጀመረው የአረንጓዴ ዐሻራ መርሃ የሀገሪቱን የደን ሽፋን ከነበረበት ከ4 በመቶ በታች ተነስቶ አሁን ላይ 23 ነጥብ 6 በመቶ እንዲደርስ አድርጓል። ይህ ስራ የዛሬን ፍላጎት ከነገው ትውልድ ህልውና ጋር የሚያስተሳስር ሲሆን፣ ለአካባቢ ጥበቃ እና ለስነ-ምህዳር መታደስ የተከናወነ ዓለም አቀፍ አርአያነት ያለው ስራ ነው። እነዚህን ታላላቅ ስኬቶች ዘላቂ ለማድረግ ሀገሪቱ አጠቃላይ የማክሮ-ኢኮኖሚ ማሻሻያ በመተግበር ላይ ትገኛለች። የውጭ ምንዛሬ ተመን በገበያ እንዲወሰን ማድረግ፣ የፋይናንስ ዘርፉን ለውጭ ኢንቨስተሮች ክፍት ማድረግ እና የንግድ አሰራር ማነቆዎችን ማስወገድ የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንትን (FDI) በመሳብ የግሉን ዘርፍ አቅም የሚያነቃቁ ናቸው። ኢትዮጵያ ባላት ግዙፍ የሰው ኃይል፣ የተፈጥሮ ፀጋ፣ የቴክኖሎጂና የዲጂታል አሰራር እመርታዎች እንዲሁም ባሳየችው በተግባር የተደገፈ ቁርጠኝነት ያሰበችውን የምታሳካ ታላቅ ሀገር መሆኗ የማይቀር እውነታ ነው

አዲስ አበባ፤ መስከረም 16/2019 (ኢዜአ)፦ በጅቡቲ ዳመርጆግና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋው የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ ፕሮጀክት የሁለቱ ሀገራት ኢኮኖሚያዊ ትስስር ከማጠናከር ባለፈ ለምስራቅ አፍሪካ ቀጣናዊ የኢኮኖሚ ውህደት ተምሳሌት መሆኑን ምሁራን ገለጹ። ፕሮጀክቱ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) እና በዳንጎቴ ግሩፕ መካከል በተደረገ አጋርነት የሚተገበር ሲሆን፤ ከአንድ ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የተጣራ የነዳጅ ምርቶችን የመያዝ እና የማስተላለፍ አቅም ይኖረዋል። ፕሮጀክቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ የጅቡቲው ፕሬዚዳንት ኢስማኤል ዑመር ጌሌ እና የዳንጎቴ ግሩፕ ፕሬዚዳንት አሊኮ ዳንጎቴ በተገኙበት ይፋ ተደርጓል። በጅቡቲ ዳመርጆግና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋው የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ ፕሮጀክት የነዳጅ አቅርቦትን በማቀላጠፍ የሎጂስቲክስ ችግሮችን እንደሚያቃልልም ጭምር ነው የተገለጸው፡፡   በአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ መምህርና ተመራማሪ ዱጋሳ ሙሉጌታ (ዶ/ር) ለኢዜአ እንደገለጹት፣ ፕሮጀክቱ የኢትዮጵያና ጅቡቲን የረጅም ዘመን ግንኙነት በማሳደግ የኢኮኖሚ ትስስርን ያጠናክራል። ፕሮጀክቱ ነዳጅ ለማጓጓዝ ይወስድ የነበረውን ጊዜ በማሳጠር ለነዳጅ የሚወጣውን ወጪ መቀነስ የሚያስችል መሆኑን ተናግረዋል። ዘላቂ የነዳጅ አቅርቦትን በማረጋገጥ አስተማማኝ የኢነርጂ ዋስትናና ዘላቂ አቅርቦት እንዲኖር የሚያግዝ መሆኑንም ጠቁመዋል። የፕሮጀክቱ ግንባታ በሎጂስቲክስና በትራንስፖርት ዘርፍ ለሁለቱም ሀገራት ዜጎች ከፍተኛ የሥራ ዕድል እንደሚፈጥርም ተናግረዋል። ይህ ፕሮጀክት ኢትዮጵያ በምሥራቅ አፍሪካ ቀጣናዊ የኢኮኖሚ ውህደትን ለመፍጠር በትኩረት እየሰራች መሆኗን ማሳያ እንደሆነም ገልጸዋል። የዋቸሞ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካል ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ትምህርት ክፍል መምህርና ተመራማሪ ዳንኤል ሀንድኖ (ዶ/ር) በበኩላቸው፤ ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ ቀጣና ተሰሚነት ያላትና አብሮ በማደግ መርህ እየሰራች መሆኗን ጠቅሰዋል።   ፕሮጀክቱ ኢትዮጵያ አብሮ በማደግ እና በሰጥቶ መቀበል መርህ የምታምን ሀገር መሆኗን በተግባር ያሳየና ለሌሎች ሀገራት ተምሳሌት የሚሆን ስትራቴጂካዊ የልማት እርምጃ መሆኑንም ተናግረዋል። ኢትዮጵያና ጅቡቲ በኤሌክትሪክ ኃይል፣ በመጠጥ ውሃ፣ በባቡር መስመርና በሌሎች የመሰረተ ልማት ትብብሮች የጋራ ትስስር ያላቸው መሆኑንም ገልጸዋል። እንደምሁራኑ ገለጻ፤ ፕሮጀክቱ ኢትዮጵያ የምትከተለውን ቅድሚያ ለጎረቤት የመስጠት ፖሊሲን የሚያንጸባርቅ ነው። ፕሮጀክቱ ነዳጅን ወደ ሀገር ውስጥ ለማስገባት ይወጣ የነበረውን ከፍተኛ ወጪ የሚቀንስና በትራንስፖርት መዘግየት የሚከሰቱ ችግሮችን መፍታት ቀጣይነት ያለው የነዳጅ አቅርቦትን ለማረጋገጥ ያስችላል ብለዋል። በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን የንግድ እና የሕዝብ ትስስር ይበልጥ በማጠናከር የቆየውን ወዳጅነት ወደፊት የሚያራመድ ታላቅ ዲፕሎማሲያዊ ስኬት መሆኑንም ጠቁመዋል።  

አዲስ አበባ፣መስከረም 15/2019 (ኢዜአ)፦ኢትዮጵያ ሁለንተናዊ የገጠር ልማት እድገትን ለማረጋገጥ በቁርጠኝነት እየሠራች መሆኑን የኢፌዴሪ ፕሬዝዳንት ታዬ አፅቀሥላሴ ገለፁ። ፕሬዝዳንት ታዬ ይህን ያሉት ከተመድ ጉባኤ ጎን ለጎን በተካሄደውና የአፍሪካ ሀገራት መሪዎች፣የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ምክትል ዋና ፀሐፊ አሚና መሐመድ እና የዓለም አቀፉ የግብርና ልማት ፈንድ (IFAD) ፕሬዝዳንት አልቫሮ ላሪዮ በተገኙበት ከፍተኛ ደረጃ ስብሰባ ላይ ነው። ፕሬዝዳንቱ በስብሰባው ላይ ባደረጉት ንግግር ኢትዮጵያ ከዓለም አቀፉ የግብርና ልማት ፈንድ (IFAD) ጋር ያላትን አጋርነት ለማጠናከር እየሠራች ነው። ኢትዮጵያ ከዓለም አቀፉ የግብርና ልማት ፈንድ ጋር አምስት አስርተ ዓመታት የተሻገረ አጋርነት እንዳላትም ገልጸዋል። ይህ አጋርነትም በገጠርና በከፊል አርብቶ አደር አካባቢዎች የሚኖሩ ወደ 10 ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎችን ህይወትና ኑሮ ማሻሻል ያስቻሉ ፕሮግራሞችን መተግበር ማስቻሉን አብራርተዋል። እስካሁን በተከናወኑት የልማት ስራዎች የኢትዮጵያ መንግሥት የ227 ሚሊዮን ዶላር ቀጥታ አስተዋጽኦ ማድረጉንና በአጠቃላይ ወደ 1.2 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ የጋራ ፈንድ (co-financing) ለልማት ስራዎች አውሏል ነው ያሉት። ፕሬዝዳንቱ አክለውም ኢትዮጵያ ለገጠር ልማት ሽግግርና ግብርና እድገት ያላትን ቁርጠኝነት ለማረጋገጥ ለፈንዱ ማደሻ ታቅዶ የነበረውን የ100 ሺህ ዶላር አስተዋጽኦ ወደ 1 ሚሊዮን ዶላር አሳድጋለች ብለዋል።

አዲስ አበባ ፤ መስከረም 15/2019 (ኢዜአ)፦ በጅቡቲ ዳመርጆግና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋው የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ ፕሮጀክት የነዳጅ አቅርቦትን በማቀላጠፍ የሎጂስቲክስ ችግሮችን እንደሚያቃልል የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ አስታወቀ። ፕሮጀክቱ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ (EIH) እና በዳንጎቴ ግሩፕ መካከል በተደረገ አጋርነት የሚተገበር ሲሆን፤ ከ1 ሚሊዮን ኩቢክ ሜትር በላይ የተጣራ የነዳጅ ምርቶችን የመያዝ እና የማስተላለፍ አቅም ይኖረዋል። ፕሮጀክቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ የጅቡቲው ፕሬዚዳንት ኢስማኤል ዑመር ጌሌ እና የዳንጎቴ ግሩፕ ፕሬዚዳንት አሊኮ ዳንጎቴ በተገኙበት ይፋ ተደርጓል። የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ብሩክ ታዬ (ዶ/ር) ለ‘ፐልስ ኦፍ አፍሪካ’ እንደገለጹት፤ አሁን ባለው አሰራር ነዳጅ በጅቡቲ ወደብ ከመርከብ ወርዶ ወደ ማከማቻ ከገባ በኋላ በቦቴዎች አማካኝነት 750 ኪሎ ሜትር ያህል ተጓጉዞ ወደ ኢትዮጵያ ይገባል። በኢትዮ-ጅቡቲ ኮሪደር በቀን ከሚጓጓዙ 1000 የጭነት ተሽከርካሪዎች መካከል 35 በመቶ የሚሆኑት ነዳጅ ጫኝ ቦቴዎች መሆናቸውንና ይህ አሰራርም ውጤታማ አለመሆኑን ገልጸው አዲሱ የቧንቧ መስመር የሎጂስቲክስ ወጪን በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚቀንስ አስረድተዋል። በተጨማሪም በጅቡቲ ወደብ የቦቴዎች ወይም የማከማቻ ተቋማት አለመዘጋጀት ምክንያት መርከቦች ለቀናት በመቆም የሚከፍሉትን ከፍተኛ የዲመሬጅ ወጪ የሚያስቀር መሆኑንም ጠቅሰዋል። በመሆኑም አዲሱ የመሰረተ ልማት ዝርጋታ መርከቦች እንደደረሱ ነዳጁን በቀጥታ ወደ ማከማቻው እንዲያወርዱና በቧንቧ መስመር ወደ ኢትዮጵያ እንዲጓጓዝ ስለሚያደርግ የትራንስፖርት ቀናትን በከፍተኛ ሁኔታ ያሳጥራል። ፕሮጀክቱ ሁለት ዋና ዋና የገቢና የኢኮኖሚ ጥቅሞችን የሚያስገኝ ሲሆን፤ የመጀመሪያው ከቧንቧው እና ከነዳጅ ማከማቻው አገልግሎት የሚገኝ ቀጥታ ገቢ ነው። ሁለተኛው ደግሞ በኢኮኖሚው ውስጥ የናፍጣ፣ የቤንዚንና የሌሎች ነዳጅ ምርቶች የትራንስፖርት ወጪ በመቀነሱ ምክንያት የሚፈጠረው አጠቃላይ የአገልግሎት እና የንግድ ውድድር አቅም ማደግ መሆኑንም ገልጸዋል። የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ የሀገሪቱን መንግሥት ፍላጎት በመወከል በፕሮጀክቱ ውስጥ ባለድርሻ ሆኖ እንደሚሳተፍ የተገለጸ ሲሆን፣ ፕሮጀክቱ የሀገሪቱን የሎጂስቲክስ አሰራር ከዘመናዊ የትራንስፖርት ሞዴል ጋር ለማጣጣም የሚደረገው ጥረት አካል መሆኑም ተመላክቷል።

ጎብኚዎች ወደ ኢትዮጵያ ለመምጣት ከሚነሳሱባቸው ዋና ዋና ምክንያቶች መካከል ያሏት ጥንታዊና ድንቅ የታሪክ፣ የባህልና የተፈጥሮ ሀብት ስብስቦች እንደሆኑ ዋነኛዎቹ ናቸው። በዩኔስኮ የተመዘገቡ በርካታ የሚዳሰሱና የማይዳሰሱ ታሪካዊ ቅርሶች ባለቤት መሆኗ ፣ የሰው ልጅ መገኛነቷን የሚያረጋግጡ ሳይንሳዊ ግኝቶች፣ እንዲሁም የአረቢካ ቡና የመጀመሪያ መገኛ መሆኗ እና ሌሎችንም መጥቀስ ይቻላል። “ታሪኳንና ቅርሶቿን ገልጦ ለተመለከተ መልክአ ምድሯን ለቃኘ በማህጸኗ ያቀፈቻቸውን እንስሳት ፣ አዕዋፍና ዕጽዋት ዓይኑን ገልጦ ላሰሰ ፣ የሕዝቦቿን ባህል ፣ ትውፊት ፍልስፍና በማስተዋል ለመረመረ ኢትዮጵያ የመስህቦች ማንጸሪያ የልዩነት አጽናፍ ማስረጃ ናት” …የመደመር መንግሥት መጽሐፍ ገጽ 260 ቱሪዝምን ማሳደግ ሃገራችን ከዘርፉ ልታገኘው የሚገባትን ሰፊ ጥቅም ማረጋገጥ የመደመር መንግስት ትኩረት ካደረገባቸው አምስቱ የኢኮኖሚ ምሰሶዎች አንዱ ነው። የበርካታ ቱሪስቶችን ቀልበ ከሚስቡትና በተፈጥሮ ፀጋዎች ከታደሉ ሥፍራዎች አንዱ የአልጣሽ ብሔራዊ ፓርክ በኢትዮጵያ በስነ-ምህዳር ልዩነቱና ለዱር እንስሳት ምቹ በሆነው የተፈጥሮ ሁኔታው የሚታወቅ ነው። ፓርኩ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት በምዕራብ ጎንደር ዞን ቋራ ወረዳ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን፣ በ1998 ዓ.ም በይፋ በብሔራዊ ፓርክነት ተከልሎ ለጎብኚዎች ክፍት ተደርጓል። የፓርኩ አጠቃላይ የቆዳ ስፋት 3 ሺህ 276 ካሬ ኪሎ ሜትር የሚያካልል ሲሆን፣ ከሱዳን ድንበር ጋር ይገናኛል። ፓርኩ ስሙን ያገኘው አካባቢውን አቋርጦ ከሚያልፈውና ለዱር እንስሳቱ ዋነኛ የውሃ ምንጭ ከሆነው "አልጣሽ" ከተባለው ወንዝ ነው። ከአዲስ አበባ በስተሰሜን ምዕራብ አቅጣጫ 1 ሺህ 025 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘው ይህ ፓርክ፣ ያልተነካ ተፈጥሮንና የዱር እንስሳት ህይወትን ለመመልከት ትልቅ እድልን የሚሰጥ ስፍራ ነው። የአልጣሽ ብሔራዊ ፓርክ መልክአ-ምድር በዋናነት ሜዳማና ዝቅተኛ ቦታዎችን ያካተተ ሲሆን ከፍታው ከባህር ጠለል በላይ ከ500 እስከ 900 ሜትር ይደርሳል። የአየር ጠባዩ ሞቃታማና ደረቅ ሲሆን፣ በዋናነት በሳቫና ሳር ምድር፣ በጥቅጥቅ የግራርና የቀርከሃ ደኖች የተሸፈነ ነው። በፓርኩ ውስጥ የሚያልፉት የአልጣሽና አዩባ ወንዞች በተለይም በደረቁ ወቅት ለዱር እንስሳቱ አስፈላጊውን ውሃ ያቀርባሉ። በተጨማሪም በዝናብ ወቅት የሚፈጠሩ ጊዜያዊ ረግረጎችና የውሃ አካላት ለተለያዩ አእዋፍና የውሃ ውስጥ ህይወት ፍጥረታት ምቹ የመኖሪያ ከባቢን ይፈጥራሉ። አልጣሽ ብሔራዊ ፓርክ አልፎ አልፎ የሚታዩና የመጥፋት አደጋ የተደቀነባቸው የዱር እንስሳት መኖሪያም ነው። በፓርኩ ከሚገኙ አጥቢ እንስሳት መካከል አንበሳ፣ ነብር፣ ሳላ፣ አጋዘን፣ ሚዳቋ፣ ጦጣ፣ ዝንጀሮ፣ የዱር አህያና የዱር ውሾች ይጠቀሳሉ። በተለይም በአፍሪካ ብቸኛ የሆነው ባለ ጥቁር ጋማ አንበሳ የሚገኘውም በዚሁ ፓርክ ነው። እ.ኤ.አ. በ2016 የተደረገ ሳይንሳዊ ጥናት እንደጠቆመውም፣ በዛ ያሉ የአንበሳ መንጋዎች በዚህ ፓርክና በአጎራባቹ ይዞታ ውስጥ እንደሚኖሩም ተረጋግጧል። ከ200 በላይ የሚሆኑ የአገር ውስጥና ከሌሎች ዓለማት (ከአውሮፓና ኤስያ) የሚሰደዱ የአእዋፍ ዝርያዎች በፓርኩ ውስጥ ይገኛሉ። ይህም ፓርኩን ለወፍ አድናቂዎችና ተመልካቾች ተመራጭ ያደርገዋል። በፓርኩ ውስጥ የመድኃኒትነትና የኢኮኖሚ እሴት ያላቸው የተለያዩ የግራር ዝርያዎች፣ የቀርከሃ ጫካዎችና የዕጣን ዛፎች በስፋት ይበቅላሉ። የአልጣሽ ብሔራዊ ፓርክ ከሱዳኑ ዲንደር ብሔራዊ ፓርክ ጋር ተጎራባች የሚያደርገው ሰፊ የድንበር ግንኙነትም አለው። ሁለቱ ፓርኮች ተያያዥ በመሆናቸው በኢትዮጵያና በሱዳን መካከል ድንበር ተሻጋሪ የተፈጥሮ ጥበቃ ቀጣና እንዲፈጠር ምክንያት ሆነዋል። ይህ ግንኙነት የዱር እንስሳቱ ያለ ምንም የወሰን ችግር በነጻነት እንዲንቀሳቀሱና የመራባት ወሰናቸውን እንዲያሰፉ ትልቅ ዕድልን ፈጥሮላቸዋል። በብሔራዊ ፓርኩ የወሰን ማካለል፣ የጥበቃ አቅምን የማጠናከር፣ የህገ-ወጥ አደን እና የሰደድ እሳት ስጋቶችን የመቀነስ ስራዎች ተሰርተዋል። የአካባቢው ማህበረሰብም ፓርኩን በባለቤትነት እንዲንከባከብና ተጠቃሚም እንዲሆን በንብ ማነብ፣ በእንሰሳት መኖ ልማት እና በአካባቢ ጥበቃ ስራዎች ላይ እንዲሰማራ ለማድረግ የማህበረሰብ ተኮር ፕሮጀክቶች ተቀርፀዋል። ወደ ፓርኩ የሚያስገቡ የውስጥ ለውስጥ መንገድ መተላለፊያዎችን የማስተካከል፣ የመቆጣጠሪያ ኬላዎችን የመገንባት እና ወደፊት የስነ-ምህዳር ቱሪዝም መስህብ የሚሆኑ ቦታዎችን የመለየት ቅድመ-ዝግጅቶች እየተከናወኑ እንደሚገኙም መረጃዎች ያሳያሉ።

ቢሻን ጉራቻ፤ መስከረም 15/2019 (ኢዜአ) ፦በቢሻን ጉራቻ ከተማ ለመስቀል በዓል በቂ የእርድ እንስሳት አቅርቦት በመኖሩ በተረጋጋ ሁኔታ እየተገበያዩ መሆናቸውን ሸማቾችና ነጋዴዎች ገለጹ። በክርስትና እምነት ተከታዮች ዘንድ ከሚከበሩ ሀይማኖታዊ በዓላት መካከል አንዱ የሆነው የመስቀል በዓል መስከረም 17 ቀን 2019 ዓ.ም ይከበራል። የበዓል የእርድ እንስሳት ግብይት ከሚካሄድባቸው አካባቢዎች መካከል ደግሞ የቢሻን ጉራቻ የቁም እንስሳት ገበያ ተጠቃሽ ነው። የበዓል ገበያውን አስመልክተው ለኢዜአ አስተያየታቸውን የሰጡ ሸማቾችና ነጋዴዎች፤ በከተማው ለመስቀል በዓል በቂ የእርድ እንስሳት አቅርቦት በመኖሩ በተረጋጋ ሁኔታ እየተገበያዩ መሆኑን ገልጸዋል።   አስተያየታቸውን ከሰጡ የእርድ ከብት ሲገዙ ያገኘናቸው አቶ ሀይለኢየሱስ ሻንካ እና አቶ በለጠ አሰፋ የመስቀል በዓል ገበያው ካለፉት በዓላት አንጻር በዋጋም ሆነ በአቅርቦት የተሻለ ነው ብለዋል።   አርሶ አደሩም እንስሳትን በአግባቡ አደልቦ ለገበያ በማቅረብ ተጠቃሚ ለመሆን እንዳስቻለውም ገልጸዋል።   የእርድ ሰንጋ ነጋዴ የሆኑት አቶ ከድር ሁሴን በበኩላቸው፤ በበዓል ገበያው ሸማቹ እንደ አቅሙ ገዝቶ ለመጠቀም የሚያስችል አቅርቦት መኖሩን ጠቅሰው ግብይቱም የተረጋጋ መሆኑን ተናግረዋል።

ደሴ፤ መስከረም 15/2019 (ኢዜአ) ፦በአማራ ክልል የቱሪስት መዳረሻ ስፍራዎችን በማልማትና በማስተዋወቅ ዘርፉን ለማነቃቃት እየተቻለ መሆኑን የክልሉ ባህል፣ ቱሪዝምና ስፖርት ቢሮ ገለጸ። የደሴ ከተማ አስተዳደር "ዲጂታል አጀንዳና ሰው ሰራሽ አስተውሎት ለቱሪዝም አዲስ ቅኝት" በሚል መሪ ቃል የዓለም የቱሪዝም ቀንን በፓናል ውይይት አክብሯል።   በዚሁ ወቅት የቢሮው ምክትል ኃላፊ አየለ አናውጤ (ዶ/ር) እንደገለጹት፤ በክልሉ ያለውን እምቅ የቱሪዝም ሀብት አልምቶ ጥቅም ላይ ለማዋል የሚያስችሉ ተግባራት በመከናወን ላይ ናቸው። ባለፉት ዓመታት የቱሪዝም መዳረሻዎችን በማልማት፣ በማስተዋወቅና ንቅናቄ በመፍጠር ረገድ አበረታች ውጤቶች ለማስመዝገብ በመቻሉ ተግባሩ ተጠናክሮ እንደሚቀጥል ተናግረዋል። ለዚህም አገልግሎቱን ከዲጂታል ቴክኖሎጂ ጋር በማስተሳሰር ታሪካዊ፣ ተፈጥሯዊና ሃይማኖታዊ የቱሪስት መዳረሻዎችን በተሻለ መንገድ ለማልማት እንደሚሰራ ጠቅሰዋል። በተጨማሪም የቱሪዝም ሀብቶችን በተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ለማስመዝገብ በትኩረት እንደሚሰራ አረጋግጠዋል። በተያዘው በጀት ዓመትም የተለያዩ ቅርሶችንና የቱሪስት መዳረሻዎችን በማልማትና በመጠገን ወደ አገልግሎት ለማስገባት የታቀደ መሆኑን ገልጸዋል። የደሴ ከተማ አስተዳደር ተቀዳሚ ምክትል ከንቲባ አቶ ሳሙኤል ሞላልኝ በበኩላቸው፤ በከተማው የሚገኙ የቱሪስት መዳረሻዎች በተሻለ መንገድ ለጎብኝዎች ምቹ እየተደረጉ መሆኑን አስረድተዋል።   ይህም የአካባቢውን የአብሮነት፣ የመቻቻል፣ የፍቅርና የአንድነት ባህል ከማስተዋወቅ ባለፈ፣ ለወጣቶች የሥራ ዕድል ለመፍጠርና ኢኮኖሚውን ለማነቃቃት ምቹ ሁኔታ መፍጠሩን ገልጸዋል። በደሴ ከተማ ሁለት ቤተ መንግሥቶች፣ ሙዚየምና ሌሎችም የቱሪስት መዳረሻዎች መኖራቸውን የጠቀሱት ደግሞ የደሴ ከተማ ባህል፣ ቱሪዝምና ስፖርት መምሪያ ኃላፊ አቶ ሰይድ አራጋው ናቸው።   አገልግሎቱን በቴክኖሎጂ በመደገፍ የቱሪስቶችን ቆይታ ከማራዘም ባሻገር ሀብቱን ለትውልድ ለማስተላለፍ የተከናወኑ ተግባራት ውጤት የተገኘባቸው መሆኑንም አብራርተዋል። በወሎ ዩኒቨርሲቲ የቱሪዝምና ሆቴል ማኔጅመንት ትምህርት ክፍል መምህር አስናቀው አትሉግ በበኩላቸው፤ የዓለም የቱሪዝም ቀን ሲከበር ዘርፉን በአዲስ መንገድ ለመቃኘትና ለማልማት ምቹ ሁኔታ በመፍጠር ሊሆን እንደሚገባ አሳስበዋል።   በአሁኑ ወቅት የቱሪዝም እንቅስቃሴ በዲጂታል ቴክኖሎጂ እየተመራ መሆኑን ጠቁመው፣ አሰራሩን ዘመናዊ በማድረግ ዘርፉን ለማነቃቃት የተጀመሩ ሥራዎች ተጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸው አመላክተዋል። በፓናል ውይይቱ ላይ የክልል፣ የደሴ ከተማና የአጎራባች ዞኖችና ከተሞች አመራሮች እንዲሁም ሌሎች ባለድርሻ አካላት ተሳትፈዋል።

የኢትዮጵያና የጅቡቲ ሕዝቦች በታሪክ፣በቋንቋ፣ በባህልና በማኅበራዊ እሴቶች እጅግ የተሳሰሩና በደም የተቆራኙ ወንድማማቾች ናቸው።የሀገራቱ የትብብር ታሪክም ከአንድ ክፍለ ዘመን በላይ የተሻገረ ሆኖ ይገኛል። ኢትዮጵያ በዳግማዊ አፄ ምኒሊክ ዘመነ መንግሥት የመጀመሪያውን ቆንስላ ጽሕፈት ቤት በጅቡቲ ከፍታለች።ለኢትዮጵያ በታሪኳ የመጀመሪያው የውጭ አገር ዲፕሎማሲያዊ ተልዕኮ ነበር። እ.አ.አ በ1897 የፈረንሳይ አስተዳደር ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር በመስማማት ጅቡቲን ከአዲስ አበባ የሚያገናኘውን ታሪካዊ የባቡር መስመር ግንባታ አስጀምሯል።   ይህ መሠረተ ልማት የሁለቱን አገራት የንግድና የሕዝብ ትስስር ከመነሻው ያጠናከረ ዋነኛ ምሰሶ ነው። የኢትዮጵያና የጅቡቲ ሕዝቦች በታሪክ፣ በቋንቋ፣ በባህልና በማኅበራዊ እሴቶች እጅግ የተሳሰሩና በደም የተቆራኙ ወንድማማቾች ናቸው። ይህ የሕዝብ ለሕዝብ ትስስር የፖለቲካና የኢኮኖሚ ግንኙነቱ ጠንካራ መሠረት ተደርጎ የሚወሰድ ሲሆን ባለፉት አስርት ዓመታት ውስጥ በሀገራቱ መካከል ግዙፍ የመሠረተ ልማት ፕሮጀክቶች መገንባታቸው ትስስሩን ስትራቴጂካዊ መልክ እንዲይዝ አስችሏል። ይህንን ትስስር ይበልጥ ዘላቂ ለማድረግ ዘመናዊው የአዲስ አበባ-ጅቡቲ የኤሌክትሪክ ባቡር መስመር፣ የድንበር ማቋረጫ የመጠጥ ውሃ ፕሮጀክቶች፣ የፍጥነት መንገዶች እና የኤሌክትሪክ ኃይል ማስተላለፊያ መስመሮች ተዘርግተዋል። ይህም አገራቱን በፖለቲካዊ ስምምነት ብቻ ሳይሆን በመሠረተ ልማት አስተሳስሯቸዋል። በአሁኑ ወቅት ደግሞ ትስስራቸው ይበልጥ እያደገ መጥቷል።በሁለቱ ሀገራት መሪዎች መካከል የሚደረጉ የጉብኝት ልውውጦችም ትስስሩን የማጠናከር ወሳኝ ሚና እየተወጣ ይገኛል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በተለያዩ ጊዜያት ወደ ጅቡቲ በማቅናት እንዲሁም የጅቡቲው ፕሬዝዳንት እስማኤል ዑመር ጊሌ ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት የሁለትዮሽና ቀጣናዊ ትስስሮችን የሚያጠናክሩ ውይይቶችን አድርገዋል። ኢትዮጵያ ቅድሚያ ለጎረቤት በሚሰጠው የመደመር መንግሥት የውጭ ጉዳይ ፖሊሲዋ አማካኝነት በቀጣናው በምታደርገው የልማት ትስስር የኢትዮ-ጅቡቲ ወዳጅነት በአብነት የሚነሳ ነው። የኢትዮ-ጅቡቲ ወዳጅነት በጋራ ተጠቃሚነት መርህ ላይ የተመሠረተ ሲሆን፤ በሀገራቱ መካከል የተመሠረተው የሕዝብ ለሕዝብ መድረክ እንደ ፍልሰት እና የአየር ንብረት ለውጥ ያሉ የጋራ ተግዳሮቶችን በጋራ ለመፍታት ያስችላል። የኢትዮጵያ የአረንጓዴ አሻራ ተሞክሮን በጅቡቲ ጭምር የማጋራትና የችግኝ ተከላ መርሃ ግብሮች ተግባራዊ ማሳያ ናቸው። በዛሬው ዕለት ደግሞ ይህንን ጠንካራ ወዳጅነት ወደ ላቀ ደረጃ የሚያሸጋግር ስትራቴጂካዊ ትስስር ተበስሯል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ የጅቡቲ ፕሬዚዳንት እስማኤል ዑመር ጊሌ እና አፍሪካዊው ባለሀብት አሊኮ ዳንጎቴ በጋራ ዛሬ አዲሱን የትብብር ምዕራፍ አስጀምረዋል። ይህም በጅቡቲ ዳመርጆግን ከኢትዮጵያ ደወሌ የሚያገናኝ አዲስ የተጣራ ነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር ዝርጋታ ፕሮጀክት ነው። ፕሮጀክቱ በሁለቱም ጫፎች የሚገነቡ የማከማቻ ተርሚናሎችን የሚያካትት ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስና በዳንጎቴ ግሩፕ ጥምረት የሚተገበር ነው። ዋና ዓላማው የነዳጅ ማጓጓዣ ወጪንና መዘግየትን በመቀነስ፣ የኢነርጂ አቅርቦትን ማሻሻል እና የኢትዮ–ጅቡቲ የንግድ ኮሪደርን ይበልጥ ማቀላጠፍ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እንደገለጹትም፣ ፕሮጀክቱ የሎጂስቲክስ ወጪንና መዘግየትን በመቀነስ የኢነርጂ ዋስትናን ያጠናክራል፤ የኢትዮ–ጅቡቲ የንግድ መስመርንም ፍጥነትና ዘላቂነት ያሳድጋል። ነገር ግን ይህ መሠረተ ልማት ከነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር በላይ የሚታይ ትርጉም አለው።ከንግድና ከሎጂስቲክስ ባሻገር፣ በአፍሪካውያን ኢንቨስትመንትና በጋራ ልማት ላይ የተመሠረተ ቀጣናዊ ትስስርን የሚያጠናክር አዲስ የትብብር ደረጃ ነው። ይህም በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የሚመራው የመደመር መንግሥት የሚከተለው የቅድሚያ ለጎረቤት የውጭ ግንኙነት ፖሊሲ ጅቡቲን ጨምሮ በቀጣናው የጋራ ተጠቃሚነትን የሚያጎለብቱ አስተሳሳሪ ልማቶችን በመተግበር ቀጣናዊ ትስስርን ለማጠናከር የሚከተለውን አቅጣጫ ያሳያል። የኢትዮጵያ እና የጅቡቲ የመጻኢ ጊዜ የሁለትዮሽ ትብብር በሀገራቱ መካከል የተጀመሩትን ግዙፍ የምጣኔ ሀብት እና የመሠረተ ልማት ትስስሮች ይበልጥ ወደ ላቀ የተሟላ ቀጣናዊ ትስስር የሚሸጋገርበት ይሆናል ተብሎ ይጠበቃል። የሁለቱ አገራት መሪዎች እና ሕዝቦች ያላቸው ዘመን ተሻጋሪ ወዳጅነት፣ የጋራ ህልውና እና እምነት የወደፊት ወዳጅነታቸውን ይበልጥ አስተማማኝ እንደሚያደርገው ይታመናል።  

አዲስ አበባ፤ መስከረም 15/2019 (ኢዜአ):-የኮሪደር ልማት ሥራዎች ከተሞች ለኑሮ ምቹ፣ ውብ፣ ዘመናዊ እንዲሁም የብልጽግና ማሳያ እንዲሆኑ ማድረጉን በከተማና መሰረተ ልማት ሚኒስቴር የፖሊሲና ስትራቴጂ ጥናት ምርምር መሪ ስራ አስፈጻሚ አማን አሰፋ (ዶ/ር) ገለጹ። በአዲስ አበባ ከተማ የተጀመረው የኮሪደር ልማት፣ አሁን ላይ ወደ ሁሉም የክልል ከተሞች በመስፋፋት አገር አቀፍ የከተሞች ትራንስፎርሜሽን ማዕበል ፈጥሯል። ይህ የልማት እንቅስቃሴ በሁሉም አቅጣጫ የከተሞችን ገጽታ በመቀየር አስደማሚ የውበትና የዘመናዊነት ለውጥ እያመጣ ይገኛል። ከተሞችን ለነዋሪዎቻቸው ምቹ፣ ማራኪ፣ አረንጓዴና ስማርት በማድረግ ረገድ በጠንካራ መሰረት ላይ በተገነባ ዘመናዊ ስርዓት እንዲተካ ያደረገ ሲሆን የህዝቡን የአኗኗር ዘይቤ ከማሻሻሉም በላይ ለኢኮኖሚ ዕድገት አዲስ ህይወት በመዝራት የኢትዮጵያን የብልጽግና ጉዞ የሚያፋጥን ድንቅ ክስተት ሆኗል፡፡ በከተማና መሰረተ ልማት ሚኒስቴር የፖሊሲና ስትራቴጂ ጥናት ምርምር መሪ ስራ አስፈጻሚ አማን አሰፋ (ዶ/ር) ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደተናገሩት፤ ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ፈጣን የከተሞች ዕድገት እያስመዘገቡ ካሉ ሀገራት አንዷ ናት። ተግባራዊ የተደረገው አዲሱ የከተማ ፖሊሲ ከተሞች ለኑሮ ምቹ፣ ዘመናዊና ማራኪ እንዲሆኑ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ማበርከቱን አብራርተዋል። የሰዎች የመንቀሳቀስ ምቾት፣ የአረንጓዴ ስፍራዎች ተደራሽነት፣ ለሥራና ንግድ ምቹ ሁኔታ መፈጠሩ እንዲሁም የመሠረተ ልማት አቅርቦት መሟላቱ የዘመናዊ ከተማ ጥራት መለኪያዎች መሆናቸውን ጠቁመዋል። በአሁኑ ወቅት በበርካታ የሀገሪቱ ከተሞች እየተከናወነ ያለው የኮሪደር ልማት የዜጎችን የአኗኗር ዘይቤ ከማሻሻል ባለፈ፣ የትራፊክ መጨናነቅን በመቀነስ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴውን በእጅጉ እያፋጠነው ይገኛል ብለዋል። በተጨማሪም አረንጓዴ ስፍራዎችን በማስፋፋት ዜጎች ንጹህ አየርና መዝናኛ እንዲያገኙ ማስቻሉ ከተሞች ውብና ስማርት እንዲሆኑ አድርጓቸዋል ብለዋል። የአፍሪካ መዲና የሆነችውን አዲስ አበባን ዘመናዊና ስማርት ሲቲ ለማድረግ የተከናወነው የኮሪደር ልማት ሥራ ለሌሎች የክልል ከተሞች አርዓያ መሆን መቻሉን አስገንዝበዋል። በዚህም በክልል ከተሞችን ተግባራዊ የተደረገው የኮሪደር ልማት የዜጎችን የአኗኗር ዘይቤ የቀየረ፣ የንግድ እንቅስቃሴ እንዲሳለጥ ያደረገ፣ ውበትን የገለጠና ለኢንቨስትመንት ምቹ እንዲሆኑ ያደረገ መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡ የከተማ ኮሪደር ልማት ከተሞችን ውብ፣ ዘመናዊና ለስራ ምቹ በማድረግ አዲስ አገራዊ የመሰረተ ልማት ምዕራፍ የከፈተ ድንቅ ስኬት የከፈተ ሲሆን የልማት እንቅስቃሴ አገራዊ የብልጽግና ጉዞን በማፋጠን ባለፈ፣ ለገጠር ኮሪደር ልማት ዘላቂ ትግበራ ጽኑ መሰረት መጣሉንም ነው የጠቆሙት፡፡      

አዲስ አበባ፤ መስከረም 14/2019 (ኢዜአ):- አፍሪካ ውስጥ ካሉት የግዙፍ ኢኮኖሚ ባለቤቶች አንዷ የሆነችው ኢትዮጵያ የኢነርጂ፣ የሎጂስቲክስና የኢንዱስትሪ አቅሟን እያጠናከረች ትገኛለች ሲሉ ናይጄሪያዊው ባለሀብትና የዳንጎቴ ግሩፕ መስራችና ዋና ስራ አስፈጻሚ አሊኮ ዳንጎቴ ገለጹ። አሊኮ ዳንጎቴ በጅቡቲ ዳመርጆግ እና በኢትዮጵያ ደወሌ መካከል የሚዘረጋው የ120 ኪሎ ሜትር የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ እና የ400 ሚሊዮን ሊትር ማከማቻ ተርሚናል ግንባታ ፕሮጀክት ይፋ መደረጉን ገልጸዋል። በምሥራቅ አፍሪካ ፈጣን ዕድገት እያስመዘገበች ያለችው ኢትዮጵያ የኢነርጂ፣ የትራንስፖርት፣ የሎጂስቲክስ እና የኢንዱስትሪ ግብዓቶች ፍላጎቷ ከዕለት ወደ ዕለት እየጨመረ የሚገኝና ትልቅ ኢኮኖሚ ያላት ሀገር መሆኗን ዳንጎቴ አመልክተዋል። የዳንጎቴ ግሩፕ በኢትዮጵያ ውስጥ ሰፊ ኢንቨስትመንቶችን እያከናወነ መሆኑን የገለጹት ዳንጎቴ፣ ሀገሪቱ በአጭር ጊዜ ውስጥ ማዳበሪያን ጨምሮ ሌሎች ወሳኝ ምርቶችን ከውጭ በማስገባት ፈንታ ለውጭ ገበያ ማቅረብ እንደምትጀምር ገልጸዋል። ኢትዮጵያ ከነባረው የከባድ መኪና የትራንስፖርት ጫና በመላቀቅ፣ ደህንነቱ የተጠበቀ፣ ፈጣን እና ቀልጣፋ የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር አጠቃቀም በመዘርጋት ጠንካራ የኢነርጂ ዋስትናን በዚህ ፕሮጀክት ታረጋግጣለች ብለዋል። ይህ የኢንቨስትመንት ማዕቀፍ ለኢትዮጵያ የሎጂስቲክስ ማነቆዎችን በእጅጉ እንደሚቀንስ፣ የምርት ጥራት ቁጥጥርን እንደሚያሻሽል እና እንደ ኢንዱስትሪ፣ አቪዬሽን፣ ትራንስፖርት፣ ግብርናና ኮንስትራክሽን ያሉ ቁልፍ ዘርፎችን በዘላቂነት እንደሚደግፍ ነው ያብራሩት።   ፕሮጀክቱ ሙሉ በሙሉ በአፍሪካዊ ካፒታል እና በወጣት አፍሪካውያን መሐንዲሶች የሚገነባ መሆኑን የገለጹት ዳንጎቴ፣ ይህም አፍሪካ የራሷን የልማት ችግሮች በራሷ አቅም መፍታት እንደምትችል ትልቅ ማሳያ መሆኑን አመልክተዋል። ኢትዮጵያ እና ጅቡቲ በመልክዐ ምድር፣ በጋራ ራዕይ እና በእጣ ፈንታ የተሳሰሩ መሆናቸውን ጠቅሰው የጅቡቲ ኮሪደር የሁለቱንም ሀገራት የንግድ እና የኢኮኖሚ ልውውጥ በማስተሳሰር ረገድ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወት ገልጸዋል። አፍሪካ ከዕምቅ አቅም ባሻገር ወደ ተጨባጭ ምርት ልትሸጋገር እንደሚገባና በሌሎች ጥገኝነት የመሆን ሁኔታ ሊያበቃ ይገባል ብለዋል። በዚህ ረገድም አፍሪካ የኢነርጂ ዋስትናን ማረጋገጥ እና በራሷ አቅም መጠቀም እንዳለባት ተናግረዋል። የአፍሪካ ኤክስፖርት-ኢምፖርት ባንክ (አፍሪ ኤግዚም ባንክ) እና የአፍሪካ ፋይናንስ ኮርፖሬሽን (ኤ.ኤፍ.ሲ) የመሳሰሉ አህጉራዊ የፋይናንስ ተቋማት ለዚህ ታላቅ ፕሮጀክት እያደረጉት ያለው ድጋፍ የአፍሪካን የገንዘብ አቅም የሚያሳይ ነው ብለዋል። ይህ ታሪካዊ የኢነርጂ መሠረተ ልማት ፕሮጀክት በወቅቱ፣ በጥራት እና በከፍተኛ ዓለም አቀፍ ደረጃዎች ተጠናቆ የሁለቱን አገራት ሕዝቦች እና የምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና የኢኮኖሚ ትስስር ለረጅም ዓመታት እንዲያገለግል ጥሪ ማቅረባቸውን ዳንጎቴ አመልክተዋል።

አዲስ አበባ፤ መስከረም 14/2019 (ኢዜአ):- የተጣራ ነዳጅ ማስተላለፊያ የቱቦ መስመር የአፍሪካውያን የትብብር መንፈስ የገለጠ ፓን-አፍሪካዊ ፕሮጀክት መሆኑን የጅቡቲ ፕሬዝዳንት ኢስማኤል ኦመር ጊሌ ገለጹ። በጅቡቲ ዳመርጆግን ከኢትዮጵያ ደወሌ የሚያገናኝ እና ታላቅ ስትራቴጂካዊ ኢንቨስትመንት የሆነውን አዲስ የተጣራ ነዳጅ ማስተላለፊያ ቱቦ መስመር ዝርጋታ ዛሬ ይፋ ሆኗል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በፕሮጀክቱ መሠረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ሥነ-ሥርዓት ላይ ታድመዋል። የጅቡቲ ፕሬዝዳንት ኢስማኤል ኦመር ጊሌ፣ የጠቅላይ ሚኒስትሩ መገኘት በኢትዮጵያ እና በጅቡቲ መካከል ያለውን ጥልቅ እምነት እና የጋራ ጽኑ አቋም የሚያሳይ መሆኑን ገልጸዋል። ይህ ኢንቨስትመንት የአፍሪካ መንግሥታትና የግሉ ዘርፍ ሲተባበሩ አፍሪካ ዓለም አቀፍ ተወዳዳሪ መሆን እንደምትችል የሚያሳይ ፓን-አፍሪካዊ ፕሮጀክት መሆኑን አመልክተዋል። ፕሮጀክቱ ከ375 ሺህ ኪዩቢክ ሜትር በላይ የሚሆን የነዳጅ ማከማቻ ተርሚናል እንደሚኖረው እና በዓመት 5 ሚሊዮን ቶን ምርቶችን በማስተናገድ የትራፊክ ማነቆዎችን እንደሚፈታ ተናግረዋል። አፍሪካ ጥሬ ዕቃዎችን እየላከች የተጣራ ነዳጅ በውድ ዋጋ የመግዛት አዙሪት እና ጥገኝነት አሁን ሊጠናቀቅ እንደሚገባና እውነተኛ ነፃነት የሚገኘው በኢነርጂ ራስን በመቻል መሆኑን ነው የገለጹት። እርስ በእርስ ያልተሳሰሩ መሰረተ ልማቶች ድንበር ተሻጋሪ አይደሉም ያሉት ፕሬዝዳንቱ የአፍሪካ አህጉራዊ ነፃ የንግድ ቀጣና የደነገገውን ህጋዊ ማዕቀፍ በተጨባጭ መሠረተ ልማት መደገፍ እንደሚገባ ተናግረዋል። የኢትዮጵያ የኢንዱስትሪ እምቅ አቅም እና የጅቡቲ ወደቦች ሲቀናጅ የላቀ ስኬት ማስመዝገብ እንደሚቻል አመልክተዋል። ፕሮጀክቱ በአፍሪካዊ የካፒታል ወጪ የተገነባ መሆኑ ብቻ ሳይሆን፣ ቴክኖሎጂውንና እውቀቱን ይዘው የሚሠሩት አፍሪካዊ መሐንዲሶችና ወጣቶች መሆናቸው ትልቅ እምርታ መሆኑን ነው የተናገሩት። ጅቡቲ መሠረተ ልማቶቿን በማዘመን፣ የኢኮኖሚ አማራጮቿን በማስፋት እና ለቀጣናዊ መረጋጋት አስተማማኝ አጋር ሆና እንደምትቀጥል አረጋግጠዋል። ፕሬዝዳንቱ ለጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፣ ለአሊኮ ዳንጎቴ፣ ለጅቡቲ ወደቦች እና ነፃ የንግድ ቀጣናዎች ባለሥልጣን እንዲሁም ለፕሮጀክቱ ድጋፍ ላደረጉ ሌሎች አካላት ምስጋናቸውን አቅርበዋል።