አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 30/2019 (ኢዜአ)፡-ኢትዮጵያ ያከናወነችው የተሟላ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ በማዕድን ዘርፉ ላይ ትልቅ እመርታዊ ውጤት እንዲመጣ አስችሏል፡፡ የማዕድን ዘርፍ ከአምስቱ የሀገሪቱ ዋና ዋና የኢኮኖሚ ምሰሶዎች አንዱ ሲሆን፣ የዘርፉ ዕድገት ከጊዜ ወደ ጊዜ በፍጥነት እየጨመረ ይገኛል፡፡ የመደመር መንግሥት ለዘርፉ በሰጠው የላቀ ትኩረትና ባከናወናቸው የማስተዋወቅ ሥራዎች፣ የማዕድን ልማት በአሁኑ ወቅት የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ጀርባ አጥንት ወደ መሆን ተሸጋግሯል። ባለፉት ሦስት አሥርት ዓመታት ውስጥ የማዕድን ዘርፍ ለአጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት ያበረከተው አስተዋጽኦ እጅግ አነስተኛ ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት ግን አስገራሚ መዋቅራዊ ሽግግር እየተመዘገበ ይገኛል። ኢትዮጵያ ከማዕድን ዘርፍ የምታገኘውን ገቢ ይበልጥ ለማሳደግና እሴት ጨምሮ ወደ ውጭ በመላክ እምርታዊ ለውጥ ለማምጣት በቅርቡ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በቦሌ ለሚ ልዩ የኢኮኖሚ ቀጣና የተገነባው ብሔራዊ የውድ ማዕድናት ማጣሪያ ፋብሪካ ተመርቋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በወቅቱ እንደገለጹት፤ የተገነባው ማጣሪያ ፋብሪካ ኢትዮጵያን ብቻ ሳይሆን ሰፊውን የምሥራቅ አፍሪካና አጠቃላይ የአፍሪካ ገበያን የማገልገል አቅም አለው። በኢትዮጵያ የመጀመሪያው የወርቅ ማጣሪያ ፋብሪካ ከአፍሪካ ግዙፍ የውድ ማዕድናት ማጣሪያ ተቋማት አንዱ የመሆን እና ወርቅ ማጣራትና ተጨማሪ እሴት ለመፍጠር ቀጣናዊ ማዕከል የመሆን ዓላማን ሰንቋል። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ከፍተኛ ፕሮግራም ኦፊሰር ጌታቸው ተክለማርያም እንደገለጹት፣ ኢትዮጵያ በበርካታ የማዕድናት ሀብት የበለጸገች ሀገር ነች። በዘርፉ ከተደረገው የፖሊሲና የአሠራር ማሻሻያ በኋላ ለዘርፉ በተሰጠው ከፍተኛ ትኩረት ውጤት ማግኘት ተችሏል ብለዋል። የተሟላ የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ የማዕድን ሀብቶችን በአግባቡ በመጠቀም፣ ገቢ ምርትን ለመተካትና የኢንዱስትሪ ዘርፉን ለመደገፍ የሚያስችሉ ዕድሎችን መፍጠሩን ተናግረዋል፡፡ ከዘርፉ የሚገኘው የውጭ ምንዛሬ በጠንካራ የፖሊሲ ማሻሻያዎችና እሴት መጨመር ስራዎች ታግዞ ከዚህ ቀደም ታይቶ በማይታወቅ ከፍተኛ ዕድገት ላይ እንደሚገኝም ጠቁመዋል፡፡   የውጭ ጉዳይ ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ተመራማሪ ጋሻው አይፈራም (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ መንግሥት ለዘርፉ በሰጠው ቀዳሚ ትኩረት ምክንያት ታይቶ የማይታወቅ የገቢና የኤክስፖርት መጠን እየተመዘገበ ይገኛል። የፖሊሲ ማዕቀፉ ጥሬ ዕቃዎችን በቀጥታ ከመላክ ይልቅ እሴት በመጨመር ላይ ያተኮረ መሆኑን አንስተዋል። ከዚህ ጋር ተያይዞ ብሔራዊ የውድ ማዕድናት ማጣሪያ ፋብሪካ መመረቁን ጠቁመው የተፈጥሮ ጋዝ ማጣሪያ ፋብሪካዎችን ጨምሮ ሌሎችንም የመገንባት ሥራዎች ቅድሚያ ተሰጥቶ እየተሰራ መሆኑን አድንቀዋል፡፡ እየተከናወኑ የሚገኙ ውጤታማ ተግባራት እና የፖሊሲ አቅጣጫዎች ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ የማዕድናት ማዕከል እንድትሆን የሚከናወኑ እንቅስቃሴዎች አካል በመሆናቸው ለቀጣይ የአገሪቱ የኢኮኖሚ ጉዞ ከፍተኛ ጥቅም የሚሰጡ መሆናቸው ተመላክቷል።        

ጂግጂጋ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡-በሶማሌ ክልል የግብርና ምርታማነትን ለማረጋገጥ የተከናወኑ ተግባራት ውጤታማ እየሆኑ መምጣታቸውን የክልሉ ግብርና ቢሮ አስታወቀ። የክልሉ ግብርና ቢሮ የኤክስቴንሽን ኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ አሕመድ መሐመድ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ በክልሉ በ2018/2019 የምርት ዘመን ከ2 ሚሊዮን 11 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በማልማት ከ61 ሚሊዮን 223 ሺህ በላይ ኩንታል ምርት ለመሰብሰብ ታቅዶ በስፋት እየተሰራ ነው። በዚህም የሰብል ምርታማነትን በማሳደግ ከተረጂነት ለመውጣትና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ ባለድርሻ አካላትን ያሳተፈ የልማት ሥራ እየተከናወነ መሆኑንም ገልጸዋል።   የመደመር መንግስት ለግብርና ልማት ሥራ የሰጠውን ትኩረት ተከትሎ በክልሉም ምርታማነትን ለማረጋገጥ የተከናወኑ ተግባራት ውጤታማ እየሆኑ መምጣታቸውን ተናግረዋል። የመኸር ወቅት የግብርና ዕቅድን ስኬታማ ለማድረግም 7ሺህ 200 ኩንታል ምርጥ ዘር እና 8 ሺህ 816 ኩንታል የአትክልት ዘር ለአርሶ አደሮች መሰራጨቱን አስታውቀዋል። በክረምት ዝናብ መቀነስ ምክንያት ሊከሰት የሚችለውን የምርት እጥረት ለማካካስ የበጋ መስኖ ልማት ዝግጅት በስፋት መጀመሩን የጠቀሱት ዳይሬክተሩ፤ የግብርና ምርታማነት ዕቅዱን ለማሳካትም የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራዎች፣ የባለሙያ ድጋፍና የቅርብ ክትትል ሥራ መጠናከሩን ጠቁመዋል።   በቢሮው የአነስተኛ መስኖ ጥናትና ዲዛይን ቡድን መሪ አቶ መሀድ ኑር በበኩላቸው እንደገለጹት፤ በክልሉ የበጋ መስኖ ግብርናን ይበልጥ ለማስፋፋት 14 የመስኖ ልማት አውታሮች ሥራ ላይ ውለዋል። የመስኖ አውታሮቹ በአጠቃላይ 1ሺህ 820 ሄክታር መሬት እንደሚያለሙ ገልጸው፣ ሥራውን ይበልጥ ውጤታማ ለማድረግ በፀሐይ ኃይል የሚሰሩ 198 የውኃ መሳቢያ ጄነሬተሮች ለአርሶ አደሮች መሰራጨታቸውን ገልጸዋል። በዚህም ከ9 ሺህ 600 በላይ አርሶ አደሮች በቀጥታ ተጠቃሚ እንደሚሆኑ አስታውቀዋል።

ድሬዳዋ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡-የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ምላሽ ማግኘት ለቀጠናው ዘላቂ ሰላምና የጋራ ዕድገት የላቀ አስተዋፅኦ እንዳለው የድሬዳዋ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን ገለጹ። የድሬዳዋ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካና ዓለም አቀፍ ግንኙነት መምህር ዋኬና ዓለማየሁ ለኢዜአ እንደገለጹት፤ የኢትዮጵያ የባሕር በር የማግኘት ጥያቄ ታሪካዊና ሕጋዊ መሠረት ያለው፣ የትውልዱ ትክክለኛ የህልውና አጀንዳ ነው። ይህ ጥያቄ መፍትሔ እንዲያገኝ እየተደረገ ያለው ዲፕሎማሲያዊ ጥረት የሚበረታታ መሆኑን ገልጸዋል። ምሁራንም በጥናትና ምርምር የታገዙ እውነቶችን ለዓለም ማኅበረሰብ ተደራሽ በማድረግ የባህር ባለቤትነት ጥያቄው ፈጣን ምላሽ እንዲያገኝ እገዛ ማድረግ አለበን ያሉት መምህሩ፣ ለዚህም የበኩላቸውን እየተወጡ መሆኑን አረጋግጠዋል። የባሕር በር ጥያቄ ምላሽ ማግኘት ከኢትዮጵያ ባለፈ ለቀጣናው ዘላቂ ሰላምና ለጋራ ዕድገት የሚያበረክተው አስተዋፅኦ የጎላ መሆኑንም መምህር ዋኬና አስረድተዋል። በዩኒቨርሲቲው የታሪክና የቅርስ አስተዳደር ትምህርት ክፍል መምህር ቦንሳ አዱኛ በበኩላቸው፤ የኢትዮጵያ የባሕር በር ለማስመለስ የተጀመሩ ሁለንተናዊ ጥረቶች የአካዳሚውን ማኅበረሰብ የነቃ ተሳትፎ ይፈልጋሉ ብለዋል። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ህጋዊም ሆነ ታሪካዊ አመንክንዮ ያላት በመሆኑ እስኪሳካ ድረስ መንግስትና ዜጎች የጀመሯቸውን ጥረቶች ማጠናከር እንዳለባቸው ተናግረዋል። ኢትዮጵያ አሳማኝ መረጃ በሌለበት ሁኔታ በሕገ-ወጥ መንገድ ከባሕር በሯ በሴራ እንድትገለል የተደረገበት መንገድ የትውልድ ሁሉ ቁስል ነው ያሉት ደግሞ በዩኒቨርሲቲው የታሪክና የቅርስ አስተዳደር ትምህርት ክፍል መምህር ሁለመናይ ለገሰ ናቸው። ያለአግባብ ያጣቸውን የባህር በር ለማስመለስ ህዝብና መንግስት የሄዱበት ርቅት የሚበረታታ መሆኑንም ነው የገለጹት። ጉዳዩን በዘላቂነት ለማሳካት ምሁራን በተሰማሩበት የሙያ መስክ ሁሉ አበርክቷቸውን አጠናክረው ሊቀጥሉ እንደሚገባም ምሁሩ መክረዋል።

አዲስ አበባ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡-የኢትዮጵያ ሁለንተናዊ የልማት፣ የዲጂታላይዜሽን እና የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ስኬቶች ለአፍሪካ ዘላቂ ብልፅግና አርዓያ የሚሆኑና የሚደነቁ መሆናቸውን ከተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት የመጡ እንግዶች ገለጹ። "ዕድገትን መምራት፤ ፖለቲካ ፓርቲዎች እንደ የአፍሪካ መጻኢ ኢኮኖሚ መሃንዲሶች" በሚል መሪ ሀሳብ በዓድዋ ድል መታሰቢያ ለሶስት ቀናት ሲካሄድ የቆየውን ሁለተኛው የአፍሪካ ፖለቲካ ፓርቲዎች ጉባኤ ትናንት ተጠናቋል። በጉባኤው ተሳታፊ የነበሩ በርካታ የአፍሪካ ሀገራት የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች፣ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎችና ተጋባዥ እንግዶች በመዲናዋ የተከናወኑ የልማት ስራዎችና የተመዘገቡ ውጤቶችን ጎብኝተዋል። ተሳታፊዎቹ ለኢዜአ እንዳሉት በኢትዮጵያ በመሠረተ ልማት፣ በከተማ ጽዳትና አረንጓዴ ልማት፣ በዲጂታል ቴክኖሎጂ ሽግግር፣ የሚታዩ ለውጦች የሚደነቁ ናቸው። እንዲሁም በወጣቶች አቅም ግንባታ የተመዘገቡ ስኬቶች ለአፍሪካ ትልቅ ትምህርት የሚሰጡ መሆናቸውን ገልፀዋል። ከአስተያየት ሰጪዎች መካከል የኬንያ ተመራማሪ ማርቲን ቡሩ እንዳሉት፣ በኢትዮጵያ የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎች በሀገራቸው ልማት ጉዳይ በጋራ መስራታቸው አርዓያ የሚሆን ነው። በኢትዮጵያ በከተሞች ውበት፣ በመንገድ መሰረተ ልማት እና በግድብ ግንባታ ዘርፎች የታዩት ለውጦች የሚያስደምሙ ናቸው ሲሉ ተናግረዋል። በዚህም ኢትዮጵያ የአፍሪካ ህብረት መቀመጫ እንደመሆኗ አህጉራዊ ውህደትን ለማጠናከር የምታደርገው ጥረት ከፍተኛ መሆኑን ተመልክቻለሁ ብለዋል። ከኡጋንዳ የመጡት የፓርላማ አባል ኛካቶ አሲናንሲ ካማንዳ በበኩላቸው፤ አዲስ አበባ እጅግ ጽዱ፣ የለማችና የአየር ንብረት ለውጥ ተጽዕኖን ለመቋቋም በአረንጓዴ ልማት የተሸፈነች ውብ ከተማ መሆኗን ተናግረዋል። የኢትዮጵያ መንግስት በዲጂታል ቴክኖሎጂ ፈጣን ሽግግር እያደረገ መሆኑ አፍሪካውያን በራሳቸው አቅም የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችን እውን ማድረግ እንደሚችሉ የሚያሳይ ነው ብለዋል። አፍሪካውያን ከውጭ ብድር እና እርዳታ ጥገኝነት ወጥተው በጋራ ሀብታቸውን ማልማት እንዳለባቸው የመከሩት የፓርላማ አባሏ፤ የኢትዮጵያ እና የኡጋንዳ ህዝቦች በጋራ ሊሰሩ እንደሚገባ ጠቁመዋል። ኢትዮጵያ ያላትን የበለፀገ ባህላዊ ሀብት እና እንግዳ ተቀባይነት ለኢኮኖሚ እድገት በብቃት መጠቀም በመቻሏ አድናቆታቸውን የገለፁት ደግሞ የናይጄሪያው የመረጃ ተንታኝ ፋሩክ አዲሳፌ ናቸው። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ወጣቶች በፖለቲካውና በልማቱ ምህዳር ውስጥ የላቀ ተሳትፎ እንዲኖራቸው ማድረጋቸው አርዓያነት ያለው ስራ መሆኑን ገልጸዋል። በአጠቃላይ በኢትዮጵያ እየታዩ ያሉ ሁለንተናዊ የልማት ምዕራፎች፣ የሰላም እና የአንድነት ጉዞዎች ለመላው አህጉሪቱ ብልፅግና ተስፋ ሰጪ ማሳያዎች መሆናቸው ተናግረዋል።

አዲስ አበባ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡-ብልፅግና ፓርቲ በመደመር እሳቤ ያከናወናቸው ተግባራት ለአፍሪካ ሀገራት ተምሳሌት የሚሆኑና ትምህርት የሚቀሰምባቸው መሆናቸውን የአፍሪካ የፖለቲካ ፓርቲ ተወካዮች ገለጹ። "ዕድገትን መምራት፤ ፖለቲካ ፓርቲዎች እንደ የአፍሪካ መጻኢ ኢኮኖሚ መሃንዲሶች" በሚል መሪ ሀሳብ በዓድዋ ድል መታሰቢያ ለሶስት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ሁለተኛው የአፍሪካ ፖለቲካ ፓርቲዎች ጉባኤ ትናንት ተጠናቋል። በጉባኤው በርካታ የአፍሪካ ሀገራት የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች፣ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎችና ተጋባዥ እንግዶች በመዲናዋ የተከናወኑ የልማት ስራዎችና የተመዘገቡ ውጤቶች ጎብኝተዋል። የካሜሩን የሶሻል ዲሞክራቲክ ፍሮንት (SDF) ሊቀ መንበርና የፓርላማ አባል ጆሹዋ ኦሲ ለኢዜአ እንዳሉት፤ የፖለቲካ ፓርቲዎች ለሀገራቸው ኢኮኖሚያዊ ሽግግርና ዕድገት ወሳኝ ሚና አላቸው፡፡ ከፖሊሲ ቀረጻ ባሻገር ዕድገትን የሚያፋጥኑ ዋና አንቀሳቃሾች መሆን እንደሚገባቸውም ገልጸዋል። የፖለቲካ ፓርቲዎች ለሀገራቸው የሚስማማ የልማት ሞዴል መቅረጽ እንዳለባቸው ጠቁመው፤ በኢትዮጵያ የሚተገበረው የመደመር ስትራቴጂ በሀገሪቱ እየሠራ ያለውን ሥራ አድንቀዋል። የፖለቲካ ስርዓት አካታች መሆን እንዳለበት አስገንዝበው፤ ለዚህም የመደመር መንግስት ሁነኛ ምሳሌ እንደሚሆን አንስተዋል። ኢትዮጵያ የአፍሪካ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጉባኤን ማስተናገዷ የብልፅግና ፓርቲ እየሠራ ያለውን ሥራ የሚያሳይ ነዉ ብለዋል። በኢትዮጵያ በመደመር ፍልስፍና አካታች የልማት ሥራዎች እየተገነቡ እንደሚገኙ ገልጸዋል። ዓድዋ በካሜሩን ሕዝብ ዘንድ በጥልቅ የሰረጸ ታሪክ መሆኑን ጠቁመው፤ በመታሰቢያው መገኘታቸው ኩራትና ከፍተኛ የደስታ ስሜት እንደፈጠረባቸው ተናግረዋል። ኢትዮጵያ ከአፍሪካ የመተላለፊያ ማዕከልነት ባሻገር የባህል፣ የፈጠራና የኢንዱስትሪ ማዕከል እየሆነች እንደምትገኝም ገልጸዋል። የኢትዮጵያ የመደመር እሳቤ ለአፍሪካ ሀገራት ልምድ የሚቀሰምበት እንደሆነ ገልጸዋል። የዩጋንዳ ምርጫ ኮሚሽን ኮሚሽነር ስቲቨን ታሾቢያ በበኩላቸው፤ በኢትዮጵያ የተመዘገቡ የልማት ስኬቶች ለአፍሪካ ሀገራት ትልቅ ትምህርት እንደሚሰጡ ገልጸዋል። ከዓመታት በፊት ወደ ኢትዮጵያ መጥተው ያዩትና አሁን የተመለከቱት የአዲስ አበባ ለውጥ እጅግ አስደናቂ መሆኑን አንስተዋል። ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት ውስጥ ያስመዘገበችው እድገት እንዲሁም ከተማዋ በመሠረተ ልማት የተለወጠችበት ሁኔታ አስደናቂ መሆኑን ገልጸው፤ ይህም የብልፅግና ፓርቲ አካታችነት ትልቅ ምሳሌ መሆኑን ገልጸዋል። የኢትዮጵያ ተሞክሮ ፖለቲካ የሥልጣን መያዣ ብቻ ሳይሆን የሕዝብን ሕይወት ለማሻሻልና ለሀገር ልማት ለማገልገል የሚውል መሆኑን ያሳያል ብለዋል። አፍሪካውያን ከኢትዮጵያ ሊማሩት ከሚገባ ትምህርቶች መካከል በትብብር መሥራት፣ አካታች የፖለቲካ ምህዳር መፍጠር ፣ፖለቲካን ለሕዝብ ደህንነት ማሻሻያ ማዋል ዋናዎቹ እንደሆኑ አመልክተዋል።

ዲላ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡-በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የእንሰት ተክልን ከተለመደው የአርሶ አደር ጓሮ እርሻ ወደሰፊ ማሳ በማሸጋገር የምግብ ዋስትናን በዘላቂነት ለማረጋገጥ እየተሰራ መሆኑን የክልሉ ግብርና ምርምር ኢንስትቲዩት አስታወቀ። በክልሉ ለእንሰት ተከል በተሰጠው ልዩ ትኩረት ዓመታዊ የምርት መጠንን ማሳደግ መቻሉም ተመላክቷል። እንሰት በደቡባዊ የኢትዮጵያ ክፍል የምግብ ምንጭ ብቻ ሳይሆን የህዝቡ ባህልና የአኗኗር ስርዓት ጭምር ነው። ተክሉ ለአፈር ለምነት መሻሻል፣ ምርቱ ሲደርስ ደግሞ የምግብ ምንጭ አልፎም ተረፈ ምርቱ ተጨማሪ ገቢ የሚያስገኝ በመሆኑ በክልሉ አርሶ አደሮች ዘንድ ተመራጭና ተፈላጊ ነው።   የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ግብርና ምርምር ኢንስትቲዩት ዳይሬክተር አብዮት መብራቴ (ዶ/ር) ለኢዜአ እንደገለጹት፤ እንሰት እርጥበት በመያዝና በማስረግ ድርቅን የመቋቋም ከፍተኛ አቅም አለው። በተለይ ዓመቱን ሙሉ ወቅት ሳይመርጥ ምርት የሚሰጥ ሰብል መሆኑ ለምግብ ዋስትና ችግር ፍቱን የሆነ ሀገራዊ መፍትሄ ነው ብለዋል። ይሁንና ቀደም ሲል በቂ ትኩረት አለማግኘቱ የምግብ ዋስትና ችግርን የማቃለል አቅሙን በአግባቡ እንዳንጠቀም እንቅፍት ሆኗል ነው ያሉት። ኢኒስቲትዩቱም የምርት ዝግጅቱን ለማዘመንና በሽታን የመቋቋም አቅሙን ለማሳደግ ውጤታማ የምርምር ሥራዎችን በቅንጅት ማከናወኑን ተናግረዋል።   በዚህም ተቋሙ 700 የእንሰት ዝርያዎችን ከማቆየቱ ባለፈ በሽታን መቋቋም የሚችሉ፣ በአጭር ጊዜ ወስጥ ምርት የሚሰጡና ድርቅን የመቋቋም ከፍተኛ አቅም ያላቸውን 7 ዝርያዎችን የማላመድና የማስፋት ሥራ እያከናወነ ይገኛል ብለዋል። "እንሰት በተናጠልም ሆነ በስብጥር የሚለማ ለግብርና ምርት ምቹ የሆነ ሰብል ነው" ያሉት አብዮት (ዶ/ር)፣ በተለይ እርጥበትን በመያዝና በማስረግ ለቡናና ስራስር ሰብሎች ልማት ጠቀሜታው የጎላ መሆኑን አስረድተዋል። እንሰት በሁሉም የክልሉ አካባቢዎች በተለይ በእርሻ ደረጃ በጌዴኦ ዞን በስፋት እንደሚለማ ገልጸው፣ በክልሉ የእንሰት ተክልን ከአርሶ አደር ጓሮ ወደ እርሻ ማሳ በማስፋት የምግብ ዋስትናን በዘላቂነት ለማረጋገጥ በቅንጅት እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል።   እንሰት ምግብ ብቻ ሳይሆን የዞኑ ህዝብ ባህልና የአኗኗር ስርዓት ጭምር ነው ያሉት ደግሞ የጌዴኦ ዞን ግብርና መምሪያ ምክትል ሃላፊ አቶ በድሉ አየለ ናቸው። በዞኑ ከ46 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በእንሰት ልማት የተሸፈነ ሲሆን፣ ምርታማነትን ለማሻሻል በተደረገ ርብርብም ዓመታዊ የምርት መጠኑን 3 ሚሊዮን 100 ሺህ ኩንታል ማድረስ ተችሏል ብለዋል።   እንሰት ከምግብ ዋስትና ባለፈ ተረፈ ምርቱ ተጨማሪ ገቢ የሚያስገኝ መሆኑን ጠቅሰው በሩብ ዓመቱ ብቻ ከ22 ሺህ ኪሎ ግራም በላይ ቃጫ ለገበያ ቀርቧል ብለዋል። በዚህም ገመድን ጨምሮ ለተለያዩ የእደ ጥበብ ውጤቶችና ለግንባታ ግብዓትነት በማዋል ለበርካቶች የሥራ ዕድል መፍጠር ተችሏል ብለዋል። ከግሉ ዘርፍ ጋር በመቀናጀት ምርቱን የሚያቀነባብር ኢንዱስትሪ ለመክፈት የጥናት ሥራ መጠናቀቁንም አመልክተዋል።   በዞኑ ወናጎ ወረዳ ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር ውዴ ጥላሁን በበኩላቸው፤ እንሰት ምግባቸውም መተዳደሪያቸውም መሆኑን ተናግረዋል። እንሰት ከደረሰ በቁሙ ይሸጣል ቆጮ ሆኖም ለምግብነት ይውላል ያሉት አርሶ አደሯ፣ በዘመናዊ መንገድ በማምረት ለምርት የሚደርስበትን ጊዜ ወደ ሁለት ዓመት ዝቅ ማድረጋቸውን ተናግረዋል። እንሰት የአፈር ለምነት ከማሻሻል ባለፈ ተረፈ ምርቱ ገቢ እያስገኘላቸው መሆኑንም ገልጸዋል። በአሁኑ ወቅት ከተክሉ የሚገኘውን ቃጫ በኪሎ 80 ብር በመሸጥ ተጠቃሚ መሆናቸውንም ተናግረዋል።

አዲስ አበባ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡-የኢትዮጵያን በውሃ ሀብቶቿን የማልማት ተግባር ለማደናቀፍ የሚሞከሩ ውጫዊ ጫናዎችና የተዛቡ ትርክቶች የኢትዮጵያን ሕዝብ አንድነት የሚሸረሽሩ ሳይሆን ይበልጥ አጠናክሮ በጋራ እንዲቆም የሚያደርጉ መሆናቸውን የውኃና ኢነርጂ ሚኒስትር ኢንጂነር ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ገለጹ። ኢትዮጵያ የምታካሂደው የልማት ሥራ ለቀጣናው ሀገራት ጭምር ጠቃሚ እንጂ ማንም ላይ የሚደርስ ጉዳት እንደሌለውም አመልክተዋል። ኢንጂነር ሀብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደገለጹት፤ የኢትዮጵያን የውሃ ሀብት አጠቃቀምን በተመለከተ ከታሪክ አኳያ የሚነሱ የተሳሳቱ መረጃዎችና ትርክቶች እውነታውን የማያሳዩ ናቸው። በኢትዮጵያ ወንዞችና የውኃ ሀብት ልማት ላይ የሚደረጉ የተሳሳቱ ስሌቶችና ስጋቶች ተገቢ እንዳልሆኑ ጠቁመዋል።   የኢትዮጵያ ዓላማ ሁልጊዜም የጋራ ጥቅምን ማዕከል ያደረገ እንጂ ሌሎችን የሚጎዳ እንዳልሆነ አስታውቀዋል። ይሁን እንጂ የውጭ አካላት ኢትዮጵያ ውኃውን መጠቀም ከጀመረች እኛ እንጎዳለን ከሚል የተሳሳተ ስሌት በመነሳት የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ፕሮጀክት እንዳይሳካ የተለያዩ መሰናክሎችን ሲፈጥሩ እንደቆዩ አስታውሰዋል። ሆኖም በችግር ውስጥ አልፈውም የኢትዮጵያ ሕዝብና መንግስት በጋራ በመቆም ታላቁን የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን ጨምሮ በርካታ የልማት ሥራዎችን እውን ማድረግ መቻላቸውን ሚኒስትሩ ገልጸዋል። ኢትዮጵያ የውሃ ሀብቶቿን ለማልማት የምታደርጋቸውን ጥረቶች ለማስተጓጎል የሚደረጉ ውጫዊ ግፊቶችና የተሳሳቱ የሚዲያ ዘመቻዎች የኢትዮጵያውያንን የአንድነት መንፈስ የሚፈትኑ ሳይሆን፣ ይበልጥ አጠናክረው በጋራ እንዲቆሙ የሚያደርጉ መሆናቸውንም አመልክተዋል። ኢትዮጵያ የውኃ ሀብቷን በፍትሃዊነትና በዘላቂነት ለሕዝቧ ልማት ለመጠቀም የምታደርገውን ጥረት አጠናክራ እንደምትቀጥልም ሚኒስትሩ አፅንኦት ሰጥቷል።   ኢትዮጵያ በታላቁ የሕዳሴ ግድብና በተለያዩ የልማት መስኮች እያከናወነቻቸው ያሉ የልማት ሥራዎች ግብፅን ጨምሮ ለቀጣናው ሀገራት ጠቃሚ እንጂ ሥጋት እንዳልሆኑ ሚኒስትሩ አስታውቀዋል። በአሁኑ ወቅት የምንሰራው የልማት ሥራ ለኢትዮጵያም ለግብፅም ጭምር የሚጠቅም በመሆኑ ምንም ዓይነት ሥጋት ሊገባቸው አይገባም ሲሉ አስታውቀዋል። የሀገራችንን የልማት እንቅስቃሴዎች ለማደናቀፍ የሚደረጉ ውይይቶች እና ፕሮፓጋንዳዎች ቢኖሩም፣ የኢትዮጵያ ትኩረት ሁልጊዜም በጋራ ልማት እና በውጤት ላይ ነው ሲሉም ገልጸዋል። ኢትዮጵያውያን ከውጭ የሚሰነዘሩ ማናቸውንም ተንኮሎችና ሴራዎች በጋራ በመቆም ማሸነፍ የምንችል ጽኑ ሕዝቦች ነን ብለዋል፡፡ ሚኒስትሩ አክለውም፣ ሀገራችን የምታከናውናቸውን የልማት ስራዎች እውነታና ትክክለኛ አቋም ለዓለም ማህበረሰብ በተለያዩ ቋንቋዎች ለማድረስ የሚደረጉ ጥረቶችን ማጠናከር እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል።

ነቀምቴ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡- በምዕራብ ኦሮሚያ ዞን በዘንድሮ የበጋ መስኖ 900 ሺህ ሄክታር መሬት በስንዴ የማልማት ስራ በመካሄድ ላይ ይገኛል። ኢትዮጵያ ባለፉት ጥቂት ዓመታት የበጋ መስኖ የስንዴ ልማትን እንደ ዋና የኢኮኖሚና የምግብ ዋስትና ማረጋገጫ ስትራቴጂ በመቅረጽ በስፋት ስትተገብር ቆይታለች። ከዚህ ቀደም ስንዴ የሚመረተው በክረምት የተፈጥሮ ዝናብ ላይ ብቻ ተመስርቶ የነበረ ቢሆንም፣በአሁኑ ወቅት የመስኖ ቴክኖሎጂንና አሰራርን በማስፋፋት በበጋ ወቅት በስፋት በማልማት ውጤት እየተገኘ ነው።   በዚህ ረገድ የኦሮሚያ ክልል የዚሁ ግዙፍ ኢንሼቲቭ ዋና የልማት ማዕከል በመሆን እየተንቀሳቀሰ ይገኛል። በተለይም በምዕራብ ኦሮሚያ የሚገኙ ዞኖች ከፍተኛ የውኃ ሀብት፣ ሰፋፊና ለም መሬት እንዲሁም ምቹ የአየር ንብረት ያላቸው በመሆኑ ለበጋ መስኖ ስንዴ ልማት ተመራጭ አካባቢዎች ናቸው። በዘንድሮው የበጋ ወቅትም በምዕራብ ኦሮሚያ ዞን 900 ሺህ ሄክታር መሬት በስንዴ ለማልማት የተያዘው እቅድ በትኩረት እየተከናወነ ይገኛል።   የዞኑ ግብርና ጽሕፈት ቤት ሃላፊ ተወካይ አቶ ኮርሳ ዋቅጅራ ለኢዜአ እንዳሉት፤ የበጋ መስኖ ልማቱ አርሶ አደሮች ምርታማነታቸውን በማሳደግ የምግብ ዋስትናቸውን የሚያረጋግጡበት በመሆኑ ፋይዳው ከፍተኛ ነው። ከጥቂት ዓመታት ወዲህ ተግባራዊ የተደረገው የስንዴ ልማቱ ከፍተኛ ውጤት ያስገኘና የአርሶ አደሩንና የወጣቱን ተጠቃሚነት በተጨባጭ ማረጋገጡን ጠቁመዋል። የተገኘውን ውጤት ለማስቀጠልም በዞኑ በ900 ሺህ ሄክታር መሬት ላይ የበጋ መስኖ ስንዴ ልማት ለማካሄድ ታቅዶ ተግባራዊ ስራ ውስጥ መገባቱን ገልጸዋል። እስካሁን በየደረጃው በተካሄደው የተቀናጀ እንቅስቃሴ 300 ሺህ ሄክታር መሬት ታርሶና ለስልሶ በዘር እየተሸፈነ እንደሚገኝ ጠቅሰዋል። ልማቱን ለማሳለጥ የእርሻ ትራክተሮችን ጨምሮ አስፈላጊው የምርጥ ዘር እና የማዳበሪያ ግብዓት በበቂ ሁኔታ ቀርቧል ነው ያሉት።   በምግብ ራስን ለመቻል የተያዘውን አቅጣጫ ለማሳካት የስንዴ ልማቱን በጥራት፣ በፍጥነትና በስፋት የማካሄዱ ጥረት ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም ተወካዩ አስታውቀዋል። ኢዜአ ያነጋገራቸው አርሶ አደር አለማየሁ ዋቅቶላ በሰጡት አስተያየት፤ በአሁን ወቅት በበጋ የመስኖ ስንዴ ልማት በማካሄድ የተሻለ ምርት በማግኘት ተጠቃሚ መሆናቸውን ተናግረዋል። ዘንደሮም ከአካባቢያቸው አርሶ አደሮች ጋር በመቀናጀት በ12 ሄክታር ይዞታቸው ላይ በኩታ ገጠም ስንዴን በማልማት ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል። ሌላኛው አርሶ አደር በላይ ሂካ በበኩላቸው፤ ለልማቱ ስኬታማነት ቀድመው በኩታ ገጠም በማረስ እና በቂ ግብዓት በማሟላት አስፈላጊውን ዝግጅት ማድረጋቸውን ተናግረዋል። የመስኖ ውሃ አጠቃቀምን በማሻሻልና የተሻለ ቴክኖሎጂዎችን በአግባቡ በመጠቀም የስንዴ ምርማነታቸውን ለማሳደግ በልዩ ትኩረት እየሰሩ መሆኑንም አስታውቀዋል። እንደ አርሶ አደሮቹ ገለፃ በበጋ መስኖ ልማት ከክረምቱ የተሻለ የስንዴ ምርት እያገኙ መሆናቸውን አረጋግጠዋል።   የጉቶ ጊዳ ወረዳ ምክትል አስተዳዳሪና የግብርናና መሬት ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ አለማየሁ ሙላቱ በበኩላቸው፣ በወረዳው በዘንድሮው ዓመት ከ18 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት በበጋ መስኖ በስንዴ ለማልማት መታቀዱን ገልጸዋል። አሁን ላይ የዘር ስራው በተደራጀ አግባብ እየተካሄደ መሆኑን ጠቁመው ለመስኖ ምቹ በሆኑ የወረዳው ቀበሌዎች ልማቱን ለማስፋፋት ጥረት እየተደረገ መሆኑንም አስረድተዋል።

ጎንደር ፣ ጥቅምት 29/2019 (ኢዜአ)፡- በአማራ ክልል ቀድመው የደረሱ ሰብሎችን በቴክኖሎጂ ታግዞ የመሰብሰብ ሥራ በተፋጠነ ሁኔታ እየተከናወነ እንደሚገኝ በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የክልሉ የገጠር ክላስተር አስተባባሪ ድረስ ሳህሉ (ዶ/ር) ገለፁ። በምክትል ርዕሰ መስተዳድር ማዕረግ የአማራ ክልል የገጠር ክላስተር አስተባባሪ ድረስ ሳህሉ(ዶ/ር) ለኢዜአ እንዳሉት፤ የደረሱ ሰብሎችን ከብክነት በፀዳ መንገድ የመሰብሰብ ስራ በተፋጠነ ሁኔታ እየተከናወነ ይገኛል። የደረሰ ሰብል ወቅቱን ባልጠበቀ ዝናብ ጉዳት እንዳይደርስበትና የድህረ ምርት ብክነትን ለመቀነስ ከላይ እስከ ታች ባለው አመራርና ሙያተኛ በቅንጅት እየተሠራ ይገኛል ብለዋል። በተለይም የአዝመራ ስብሰባ ወቅቱን ጠብቆ እንዲከናወንና አርሶ አደሩ በምርት ብክነት እንዳይጎዳ፣ የደረሱ ሰብሎችን በቴክኖሎጂ በታገዘ አግባብ ፈጣንና ውጤታማ በሆነ መንገድ የመሰብሰብ ሥራው ተጠናክሮ መቀጠሉን አመልክተዋል። በግብርና ኤክስቴንሽን አርሶ አደሩን አስቀድሞ የማዘጋጀት ሥራ መጠናቀቁን ተከትሎ፣ በአሁኑ ወቅት የደረሱ ሰብሎችን በፍጥነት እና በጥራት ለመሰብሰብ ከ80 በላይ ኮምባይነሮች አገልግሎት እየሰጡ ይገኛሉ ብለዋል። በምሥራቅና ምዕራብ ጎጃም፣ ምዕራብ ጎንደር እንዲሁም ሰሜን ሸዋ አካባቢዎች የስንዴ ምርትን በኮምባይነር የመሰብሰብ ሥራ በስፋት እየተከናወነ እንደሆነም ለአብነት አንስተዋል። ​በቀጣይም ተጨማሪ ኮምባይነሮችን ለማስገባትና ክልሉ የያዘውን የአምስት ዓመት ግብ ለማሳካት እየተሠራ ነው ብለዋል። ለእርሻ ትራክተርና ለኮምባይን ሃርቨስተር ማሽኖች ልዩ ትኩረት በመስጠት የሜካናይዜሽን አገልግሎቱ እየሰፋ መምጣቱን ጠቅሰው፤ ይህም የድህረ ምርት ብክነትን መቀነስ አስችሏል ብለዋል። የደረሱ ሰብሎችን ወቅቱን ባልጠበቀ ዝናብ ሊከሰት ከሚችል ጉዳት ለመጠበቅም አርሶ አደሩ በተሻለ ቅንጅትና ቅልጥፍና መሰብሰብ እንዳለበት አሳስበዋል።   የማዕከላዊ ጎንደር ዞን ግብርና መምሪያ ኃላፊ አቶ ንጉሴ ማለደ በበኩላቸው፤ በዞኑ በመኽር ወቅቱ በሰብል ከለማው 586 ሺህ ሄክታር 187 ሺህ ሄክታሩን መሰብሰብ ተችሏል ብለዋል። ከዚህ አጠቃላይ የለማ መሬትም ከ24 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት ይሰበሰባል ተብሎ ታቅዶ እየተሠራ ይገኛል ብለዋል። አሁን ላይ የደረሱ ሰብሎችን በወቅቱ በመሰብሰብ የድህረ ምርት ብክነትን መቀነስ ላይ ትኩረት ተደርጎ እየተሠራ ይገኛል ሲሉም ገልፀዋል። አብዛኛው የማሳ ሰብል በመድረስ ላይ ያለ በመሆኑ ከቀጣይ ሳምንት ጀምሮ በንቅናቄ ሰብል የመሰብሰብ ሥራዎች በስፋት የሚከናወን መሆኑንም አስረድተዋል። በዚህም የሚሰበሰቡ ምርቶች ለወጭ ንግድ ደረጃውን የጠበቀ ለማድረግ ከማሳ እስከ መጋዘን ደረጃውን እና ጥራቱን ጠብቆ እንዲዘጋጅ በባለሙያ ድጋፍ እየተደረገ ይገኛል ብለዋል። በጎንደር ከተማ የመጀመሪያ ሩብ ዓመት የማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ እቅድ ትግበራ የውይይት መድረክ በመካሄድ ላይ መሆኑ ይታወቃል።

አዲስ አበባ በለውጥ ጉዞዋ ውስጥ የጀመረችውን የከተማ ልማት እንቅስቃሴ ግለት ሳታስቀይር፣ የዘላቂ መሠረተ ልማት ግንባታዋን በማፋጠን ወደ ተቀናጀና ዘመናዊ ከተማነት እየተጓዘች ትገኛለች። የሦስተኛው ዙር የኮሪደር ልማት ይህንኑ የለውጥ ጉዞ በግልጽ የሚያሳይ ተግባራዊ እመርታ ነው። ከጎሮ–ኮዬ ፈጬ እስከ ቱሉ ዲምቱ የሚዘልቀው 15 ኪ.ሜ. ርዝመትና 114 ሜትር ስፋት ያለው የመንገድ ልማት፣ ሰፋፊ የእግረኛና የሳይክል መንገዶች፣ 70 ሄክታር የመንገድ ዳር አረንጓዴ ልማት እንዲሁም የውኃና የፍሳሽ መሠረተ ልማቶች የዚህ ጥምር ልማት አካል ናቸው።   በተመሳሳይ ከካራ–ቦሌ አየር ማረፊያ መንገድ በጎሮ እስከ አቃቂ የሚዘልቀው 22 ኪ.ሜ. የወንዝ ዳርቻ ልማት 324 ሄክታር መሬትን በሚሸፍን የአካባቢ ጥበቃና አረንጓዴ ልማት፣ በጋቢዮንና በእርከን ሥራዎች እየተፋጠነ ይገኛል። እነዚህ ሥራዎች የመንገድ ግንባታ ብቻ ሳይሆኑ የከተማዋን የኑሮ ጥራት ለማሻሻል፣ የአካባቢ ጥበቃን ለማጠናከር፣ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴን ለማስፋፋትና ለቀጣይ ትውልድ የሚበቃ ዘላቂ የከተማ አካባቢ ለመፍጠር የታለሙ ናቸው። የለውጥ ጉዞ በአንድ ወቅት ተጀምሮ የሚቆም ሳይሆን በቀጣይነት በትጋትና በቁርጠኝነት የሚገነባ ነው። አዲስ አበባም የጀመረችውን የልማት እመርታ በማስቀጠል በሌት ተቀን እየሠራች ትገኛለች።   የከተማ ልማት በቅንጅት የሚሰራ ፤ በተደመረ አቅም ሁሉም ባለበት ባለው አቅም በመንቀሳቀስ የሚሳካ የልማት ስራ ነው። በአካባቢው ቅድሚያ የማልማት መብት ያገኛችሁ የግል አልሚዎችም ይህንኑ ታሳቢ በማድረግ እና ከከተማዋ የልማት እመርታ ጋር በመሄድ የልማት ሥራቸውን እንዲያፋጥኑ ከንቲባ አዳነች አቤቤ አሳስበዋል።

አዋሽ መልካሣ ፣ጥቅምት 28/2019(ኢዜአ )፡- የከተማ ግብርና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ፣ የገቢ አቅምን ለማሳደግና የስራ እድልን ለመፍጠር እያገዘ መሆኑ ተገለጸ። በአዋሽ መልካሣ ወረዳ ፓፓያን በክላስተር ያለሙ አርሶ አደሮች በተፈጠረላቸው የገበያ ትስስር ምርቱን ለውጭና ለሀገር ውስጥ ገበያ አቅራቢዎች በማሳቸው ላይ ማስረከብ ጀምረዋል።   የአዳማ ከተማ አስተዳደር ከንቲባ አቶ ሃይሉ ጀልዴ በወቅቱ እንደገለፁት የከተማ ግብርና የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ፣ የገቢ አቅምን ለማሳደግና የስራ እድል ለመፍጠር እያገዘ ነው። አርሶ አደሩ በተለይም በመስኖ በመታገዝ የተለያዩ ሰብሎች፣ አትክልትና ፍራፍሬ በማምረት ተጠቃሚ እንዲሆን እየተደረገ መሆኑን ተናግረዋል። በከተማዋ ለመስኖ አመቺ የሆነ 17 ሺህ ሄክታር መሬት መኖሩን ጠቁመው አርሶ አደሩ ያለውን አመቺ አቅም በመጠቀም የምግብ ዋስትናውን እንዲያረጋግጥና ኑሮውን እንዲያሻሽል እየተደረገ መሆኑን አመልክተዋል። የግብርናውን አሰራር ለማዘመን መስኖን ከማስፋፋት ጎን ለጎን ሜካናይዜሽንና ቴክኖሎጂ ተደራሽ እየተደረገ መሆኑን አክለዋል። በዛሬው እለት ለምርት የበቃ ፓፓያ እየተሰበሰበና ለገበያ እየቀረበ መሆኑን ጠቁመው በዘርፉ ለተሰማሩ አርሶ አደሮች የገበያ ትስስር መፈጠሩን ተናግረዋል። የተፈጠረው የገበያ ትስስር አርሶአደሩን ከግብርና ምርት ላኪዎችና አከፋፋዮች ጋር በቀጥታ በማገናኘት የጋራ ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ ያለመ መሆኑንም ገልጿል ። በዚህም የህገ ወጥ ደላሎችን ጣልቃ ገብነትን በማስወገድና አርሶአደሩ ለምርቱ የተሻለ ዋጋ አግኝቶ የተሻለ ገቢ በማግኘት ተጠቃሚ እንዲሆን ነው ብለዋል።   የኦሮሚያ ግብርና ቢሮ ምክትል ሃላፊ አለሙ ደሳ (ዶ/ር) እንደገለፁት መሬትና የሰው ጉልበትን አቀናጅቶ በመጠቀም የብልጽግና ጉዞን ማረጋገጥ አለብን ብለዋል። የአዳማ ከተማ አርሶአደሮች ከተፈጥሮ ዝናብ በመላቀቅ በሜካናይዜሽን በመጠቀም በስፋት በመስኖ መሳተፍ አለባችሁ ሲሉ አሳስበዋል ። ቢሮው የአርሶአደሩን ምርትና ምርታማነት ለማሳደግ በጥናትና ምርምር የታገዘ የመስኖ ልማት ስራዎች በስፋት ለማከናወን እየሰራ እንደሚገኝ ገልጿል ።   የአዳማ ከተማ ግብርና ጽሕፈት ቤት ሃላፊ አቶ አለሙ ቂልጡ በበኩላቸው በከተማዋ በተለይ የዝናብ እጥረት በሚታይባቸው አከባቢዎች በመስኖ ስንዴና ፍራፍሬ እየለማ መሆኑን ተናግረዋል። በተለይ ስንዴ፣ ፓፓያ፣ ሙዝ፣ ብርትኳንና ሎሚ በክላስተር እየለማ ይገኛል ነው ብለዋል። አስተዳደሩ 22 የእርሻ ትራክተሮችን በመግዛት ለአርሶአደሩ መስጠቱንም አስታውቀዋል።   በዘርፉ ከተሰማሩ አርሶአደሮች መካከል ቦሩ ቁምቢ በሰጡት አስተያየት በአሁኑ ወቅት መስኖን በመጠቀም ስንዴ፣ አትክልትና ፍራፍሬ በማልማት ተጠቃሚ እየሆኑ መምጣታቸውን ገልጸዋል። በአሁኑ ወቅት የገበያ ትስስር ተፈጥሮልን በማሳችን ላይ ምርቱን ለገበያ እያቀረብን እንገኛለን ሲሉም አክለዋል።  

1. ከጎሮ–ኮዬ ፈጬ እስከ ቱሉ ዲምቱ የሚዘልቀው የኮሪደር ልማት፣ እና 2. ከካራ–ቦሌ አየር ማረፊያ መንገድ በጎሮ እስከ አቃቂ የሚዘልቀው 22 ኪ.ሜ. የወንዝ ዳርቻ ልማት ፤ የመንገድ ልማት፦ * ከጎሮ–ኮዬ ፈጬ–ቱሉ ዲምቱ 15 ኪ.ሜ. ርዝመት ያለው መንገድ ነው። * የመንገዱ ስፋት 114 ሜትር ነው። * በአንድ ጊዜ 8 ተሽከርካሪዎችን ያስተናግዳል። * ሰፋፊ የእግረኛና የሳይክል መንገዶች ሥራን ያካትታል።   የአረንጓዴ ልማት፦ * በ30 ሜትር ስፋት የሚዘረጋ፣ 70 ሄክታር መሬትን የሚሸፍን የመንገድ ዳር የአረንጓዴ ልማት ሥራን ያካትታል። የውኃና የፍሳሽ ልማት፦ * በ12 ጥልቅ ጉድጓዶች ቁፋሮ በቀን 106 ሺህ ሜትር ኪዩብ የመጠጥ ውኃ ለማምረት የሚያስችል ሥራን ያካትታል። * የፍሳሽ ውኃ ማጣሪያ ጣቢያ ተገንብቷል። * 206 ኪ.ሜ. የፍሳሽ መስመር ሥራን ያካትታል። የወንዝ ዳርቻ ልማት፦ * ከካራ–ቦሌ አየር ማረፊያ መንገድ በጎሮ እስከ አቃቂ የሚዘልቀው 22 ኪ.ሜ. የወንዝ ዳርቻ ልማት ፣ 11.2 ሄክታር የአፈርና ውሀ ጥበቃ ሥራ እየተከናወነ ነው። * 324 ሄክታር የሚሆን መሬትን የሚሸፍን የአካባቢ ጥበቃና የአረንጓዴ ልማት ሥራ ወንዙን ተከትሎ እየተከናወነ ይገኛል። * 4,100 ሜትር ኪዩብ የጋቢዮን ሥራ እየተሰራ ነው።   * 1,500 ሜትር ኪዩብ የእርከን ሥራን ያካትታል። ⁠በአጠቃላይ ስራው እየተፋጠነ ስለሆነ በአካባቢው ቅድሚያ የማልማት መብት ያገኛችሁ የግል አልሚዎችም እድታፋጥኑ እናሳስባለን - ከንቲባ አዳነች አቤቤ

ባህር ዳር፤ ጥቅምት 28/2019(ኢዜአ)፡- በአማራ ክልል የማዕድን ሃብትን በጥናትና ምርምር በመታገዝ በተሻለ መልኩ ለማልማት የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ትብብርና እገዛ ወሳኝ መሆኑን የክልሉ የማዕድን ቢሮ ሃላፊ ሐይሌ አበበ ገለጹ። የአማራ ክልል የማዕድን ቢሮ ከተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች ጋር የሥነ-ምድር ጥናትና የካርታ ሥራ እንዲሁም የማዕድን ፋለጋና ክምችት ግምታዊ ጥናት ላይ በትብብር ለመስራት በሚቻልበት ሁኔታ ላይ ምክክር አድርጓል።   በዚሁ መርሃ ግብር ላይ የተገኙት የክልሉ የማዕድን ቢሮ ሃላፊ ሐይሌ አበበ፤ የማእድን ዘርፍ ከመሰረታዊ የልማትና እድገት ምሰሶዎች መካከል አንዱ ሆኖ እየተሰራበት መሆኑን ገልጸዋል። በመሆኑም በአማራ ክልል ያለውን እምቅ የማእድን ሃብት በማልማት ጥቅም ላይ ለማዋል የተቀናጀ ጥረት እየተደረገ መሆኑን ተናግረዋል። ለዚህም ዩኒቨርሲቲዎች ወሳኝ ድርሻ ያላቸው መሆኑን ጠቁመው በክልሉ ከሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች ጋር ይበልጥ ተቀራርቦ ለመስራት ምክክር መደረጉን ገልጸዋል። በክልሉ የማዕድን ሃብትን በተሻለ መልኩ ለማልማት በሚደረገው ጥረት የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት አስተዋጽኦ ወሳኝ መሆኑን አንስተው በጥናትና ምርምር የሚያደርጉት እገዛ እንዲጠናከር ጠይቀዋል። የማዕድን ሀብትን በእውቀትና በቴክኖሎጂ ታግዞ ማልማት ከተቻለ በዘርፉ የላቀ ስኬት ማስመዝገብ የሚቻል መሆኑን ተናግረዋል። በዘንድሮው በጀት ዓመት በክልሉ 2 ሺህ ኪሎ ግራም ወርቅ ለማምረት ታቅዶ በሩብ ዓመቱ 431 ኪሎ ግራም ማምረት መቻሉን ጠቅሰው እቅዱን ለማሳካት ጥረት የሚደረግ ይሆናል ብለዋል። የዩኒቨርሲቲዎቹ ተወካዮችም የዘርፉን ልማት በጥናትና ምርምር በማገዝ ለተሻለ ስኬት አስተዋጽኦ ለማድረግ መዘጋጀታቸውን አረጋግጠዋል። በመድረኩ ላይ የወሎ፣ የባህር ዳር፣ የጎንደር፣ የእንጅባራ፣ የወልዲያ፣ የደብረብርሃን እና ደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ ተወካዮች ተገኝተዋል።

ሠመራ፣ጥቅምት 28/2019 (ኢዜአ)፡- የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ በታሪክ፣ በመልክዓ ምድርና በዓለም አቀፍ ህግ ተቀባይነት ስላለው በዲፕሎማሲ የተጀመረው ጥረት ሊጠናከር ይገባል ሲሉ የሠመራ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን ገለጹ። የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ በታሪክ፣ በመልክዓ ምድርና በዓለም አቀፍ ህግ ተቀባይነት ያለውና የማያሻማ ጉዳይ ነው። ይህ ጥያቄ አሁን ላይ እየገፋና የዚህ ዘመን ትውልድ ጥያቄ ወደ መሆን ደረጃ ደርሷል። የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ እውን ሆኖ ምላሽ እንዲያገኝ የተለያዩ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች እየተካሄዱ ሲሆን፣ የሰጥቶ መቀበል መርህ እንዲተገበርም ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ ነው። ይህንን አስመልክተው ለኢዜአ አስተያየታቸውን የሰጡ የሠመራ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን እንደገለፁት፤ የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ በታሪክ፣ በመልክዓ ምድርና በዓለም አቀፍ ህግ ተቀባይነት ያለው በመሆኑ በዲፕሎማሲያዊ መንገድ የተጀመረው ጥረት ሊጠናከር ይገባል። የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጉዳይ በየትኛውም መመዘኛ ተገቢና ትክክለኛ ጥያቄ በመሆኑ ምላሽ ሊሰጠው ይገባል ሲሉም ምሁራኑ አክለዋል። በዩኒቨርሲቲው የውሃ ሀብትና መስኖ ምህንድስና ትምህርት ክፍል መምህርና ተመራማሪ እንዲሁም የመስክና ቤተ ሙከራ አስተዳደር ዳይሬክተር አብዱልወሀብ አቤ፣ የባህር በር የማግኘት ጉዳይ ዓለም አቀፋዊ ይዘትን የተላበሰ መብት መሆኑን ጠቅሰው፣ በሰጥቶ መቀበል መርህ የተጀመረው ጥረት የሚደገፍ መሆኑን ተናግረዋል። በዩኒቨርሲቲው የሚዲያና ኮሙኒኬሽን ትምህርት ክፍል መምህር መሐመድ አህመድ ኢትዮጵያ በሴራ ባጣችው የባህር በር የጂኦግራፊ እስረኛ ሆና ልትቀጥል አይገባም ብለዋል።   የባህር በር የማግኘት ጉዳይ የትውልዱ ጥያቄ መሆኑን ከግንዛቤ በማስገባት የተጀመረው ዲፕሎማሲያዊ አካሄድ የሚደነቅና ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባውም አመልክተዋል።    

ጋምቤላ፣ ጥቅምት 28 / 2019 (ኢዜአ)፡- በክልሉ የተጀመሩ የልማት ስራዎች ተጠናክረው እንዲቀጥሉ የሚጠበቅብንን ግብር በመክፈል ኀላፊነታችንን እንወጣለን ሲሉ በጋምቤላ ክልል ግብር ከፋዮች ገለጹ። ኢዜአ ያነጋገርናቸው ግብር ከፋይ አቶ ተማም አያሌው፤ የግብር መክፈል ጉዳይ የቀጣዩ ትውልድ መሰረት የሚገነባበት የሀገር አደራና ሃላፊነት መሆኑን ገልጸዋል። በመሆኑም የሚጠበቅብንን ግብር በወቅቱና በአግባቡ በመክፈል ሃላፊነታችንን መወጣት ይኖርብናል ብለዋል። ግብራቸውን በወቅቱ መክፈላቸውን አስታውሰው ሌሎችም ለግብር ልዩ ትኩረት መስጠት እንዳለባቸው ተናግረዋል። በጋምቤላ ክልል የተጀመሩ የልማት ስራዎች ትልቅ ተስፋ የተሰነቀባቸው መሆኑን ያነሱት አቶ ተማም፤ የክልሉ ግብር ከፋዮች ለልማት ሃላፊነታችንን መወጣት አለብን ሲሉ ገልጸዋል።   ሌላኛው ግብር ከፋይ አቶ ቴወድሮስ መኮንን፤ የሀገር እድገት ሊሳካ የሚችለው ከዜጎች በሚሰበሰብ ግብር መሆኑን አንስተው ግብራችንን በወቅቱ በመክፈል ለክልላችን ልማት አጋርነታችንን ማሳየት አለብን ብለዋል። በክልሉ የተጀመሩ የመሰረተ ልማት ግንባታዎች፣ የማህበራዊ አገልግሎት ተቋማት እመርታ እየታየባቸው መሆኑን አንስተው ግብር በመክፈል አጋዥነታችንን በተግባር እናሳያለን ሲሉ ተናግረዋል። በመሆኑም በክልላችን የተጀመሩ የልማት ስራዎች ተጠናክረው እንዲቀጥሉ የሚጠበቅብንን ግብር በመክፈል አደራችንን እንወጣለን ብለዋል።   የጋምቤላ ክልል ገቢዎች ቢሮ ኃላፊ አቶ ቸንኳት ደቪድ፤ በክልሉ የተጀመሩ የልማት ስራዎች ከዳር እንዲደርሱ በተለይም ዜጎች የሚጠበቅባቸውን ግብር በታማኝነት መክፈል እንዳለባቸው ገልጸዋል። የክልሉን የገቢ አቅምን በማሳደግ የታቀዱ የልማት ግቦችን ለማሳካት በትኩረት እየተሰራ ነው ብለዋል። በክልሉ በዘንድሮው በጀት ዓመት ከተለያዩ የገቢ አርዕስቶች ከ11 ነጥብ 4 ቢሊዮን ብር በላይ ለመሰብሰብ ታቅዶ እየተሰራ መሆኑን ያነሱት ሃላፊው እቅዱን ለማሳካት የባለድርሻ አካላትና የግብር ከፋዮች የጋራ ጥረት ወሳኝ መሆኑን አንስተዋል። የገቢ አሰባሰብ ስርዓቱን በማጠናከር በበጀት ዓመቱ ለመሰብሰብ የታቀደውን ግብ ለማሳካት በትኩረት እየተሰራ ስለመሆኑም ተናግረዋል። በክልሉ ሶስት ዞኖችን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ በማስተሳሰርና የገቢ ማዕከላትን በማስፋት የገቢ አሰባሰብ ስርዓቱን ፈጣንና ቀልጣፋ ለማድረግ የተቀናጀ ጥረት እየተደረገ መሆኑንም ገልጸዋል። የክልሉ መንግስት የልማት እቅዶች የሚሳኩት በግብር ከፋዮች እገዛ በመሆኑ ግብር ከፋዮች በታማኝነት የሚጠበቅባቸውን አደራና ሃላፊነት እንዲወጡ አስገንዝበዋል።

ሀረር፣ጥቅምት 28/2019 (ኢዜአ)፡- በሐረሪ ክልል የምርታማነት አቅምን በማሳደግ የምግብ ሉዓላዊነትን ለማረጋገጥ የተቀናጀ ጥረት እየተደረገ መሆኑን የክልሉ ምክትል ርእሰ መስተዳድር ሮዛ ኡመር ገለጹ። የሐረሪ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ኦርዲን በድሪ፤ በክልሉ ሶፊ ወረዳ ቂሌ ቀበሌ በመገኘት የዘንድሮውን የበጋ መስኖ ልማት በይፋ አስጀምረዋል።   በማስጀመሪያ መርሃ ግብሩ ላይ የክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳድር እና የግብርና ልማት ቢሮ ኃላፊ ሮዛ ኡመር እንዲሁም ሌሎች የክልሉ የስራ ሃላፊዎች ተገኝተዋል። የክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳድርና የግብርና ልማት ቢሮ ሃላፊ ሮዛ ኡመር፤ በክልሉ በዘንድሮው የበጋ መስኖ ልማት ከ5 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት ይለማል ብለዋል። በዚህም በዘንድሮው የበጋ መስኖ ልማት ከ1 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ምርት ለመሰብሰብ የሚያስችል የተሟላ ዝግጅት መደረጉን ተናግረዋል። ለአርሶ አደሮች የተሻሻሉ ምርጥ ዘሮች፣ የአፈር ማዳበሪያ፣ የውኃ መሳቢያ ሞተሮች እና ሌሎችንም በማሟላት ለተሻለ ስኬት እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል። በበጋ መስኖ ስንዴን ጨምሮ የተለያዩ ሰብሎች እንዲሁም የአትክልትና ፍራፍሬ ልማት ይከናወናል ብለዋል።   ከዘመናዊ የከርሰ-ምድር ውኃ አጠቃቀም ጋር በማቀናጀት በዓመት እስከ ሦስት ጊዜ የማምረት ልምድ እየዳበረ መምጣቱን ያነሱት ምክትል ርእሰ መስተዳድሯ ዘንድሮም ተጠናክሮ መቀጠሉን ተናግረዋል። በክልሉ ምርትና ምርታማነትን በማሳደግ የምግብ ሉዓላዊነትን የማረጋገጥ ጥረት ተጠናክሮ የሚቀጥል መሆኑንም ገልጸዋል።

አዲስ አበባ በከተማ ልማት የጀመረችው ጉዞ የአንድን ከተማ ገጽታ ከመቀየር ባለፈ፣ የከተማ ልማት ምን ያህል የዜጎችን ሕይወት መለወጥ፣ የኢኮኖሚ እድገትን ማፋጠን እና ለቀጣይ ትውልድ የተሻለ ከተማ መገንባት እንደሚችል የሚያሳይ ተግባራዊ ምሳሌ ሆኗል። በተቋማዊ አቅም ግንባታ፣ በተቀናጀ መሠረተ ልማት ዝርጋታ፣ በአገልግሎት አሰጣጥ ማዘመን፣ በቴክኖሎጂ አጠቃቀምና በከተማ አስተዳደር ብቃት ረገድ የተከናወኑ ሥራዎች ከተማዋን ወደ አዲስ የልማት ምዕራፍ አሸጋግረዋል።   የመንገድ፣ የውሃ፣ የፍሳሽ፣ የመብራት፣ የትራንስፖርትና የዲጂታል መሠረተ ልማቶችን በተቀናጀ መልኩ ማስፋፋት የከተማዋን ተደራሽነት፣ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴና የአገልግሎት ጥራት እያሳደጉ ነው። በአካባቢ ጥበቃና በአረንጓዴ ልማት ረገድ የተከናወኑ ሥራዎችም የከተማዋን ውበት ከማሻሻል ባለፈ፣ ለአየር ንብረት ለውጥ መላመድና ተፅዕኖውን መቀነስ ጉልህ አስተዋፅኦ እያደረጉ ነው። በዚህም አዲስ አበባ በአለምአቀፍ ደረጃ እውቅናዎችን በተከታታይ አመታት በተለያዩ ዘርፎች እንድታገኝ አድርገዋታል። በተለይም የተበከሉ ወንዞችን በማጽዳት፣ የወንዝ ዳርቻዎችን በማልማትና ወደ መዝናኛ፣ መስተንግዶና የቱሪዝም ማዕከላት በመቀየር ከተማዋ ከተፈጥሮ ጋር ያላትን ግንኙነት እያደሰች ትገኛለች። ከዚህም በላይ የመዝናኛ ስፍራዎችን፣ የቱሪዝም መዳረሻዎችን፣ የባህልና ታሪካዊ ቅርሶችን በተቀናጀ የመንገድና የእግረኛ መሠረተ ልማት ማገናኘት የከተማዋን የመሠረተ ልማት መስተጋብር (Connectivity) በማሳደግ ለነዋሪዎችና ለጎብኚዎች የተሻለ የእንቅስቃሴና የመዝናኛ አማራጭ ፈጥሯል። የእነዚህ ልማቶች ዋነኛ ዓላማ ዜጎችን ሁለንተናዊ ተጠቃሚ ማድረግ፣ ለሁሉም እኩል የሆነ የእድል ተደራሽነት መፍጠር፣ የሥራ እድልን ማስፋፋትና አካታች የኢኮኖሚ እድገትን ማረጋገጥ መሆኑን የከንቲባ ጽህፈት ቤት መረጃ ያመለክታል።   ዛሬ አዲስ አበባ እየተጓዘችበት ያለው የልማት ጉዞና ያስመዘገበችው ውጤት ለሌሎች የአፍሪካ ከተሞች የመነቃቃት፣ የመማርና የመለወጥ ተስፋ እየፈጠረ ነው። ይህም አዲስ አበባ የአፍሪካውያን የጋራ መዲና ብቻ ሳትሆን፣ የዘመናዊ ከተማ ልማት፣ የሥልጣኔ፣ የአካታችነትና የዘላቂ እድገት ማሳያ እየሆነች መምጣቷን ያረጋግጣል።

አርባ ምንጭ፣ ጥቅምት 28/2019 (ኢዜአ)፡- በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ዘመናዊና የተቀናጀ የግብርና ልማትን በመተግበር የምግብ ሉአላዊነትን ለማረጋገጥ ትኩረት መሰጠቱን የክልሉ ርእሰ መስተዳድር ተስፋዬ በልጅጌ (ዶ/ር) ገለጹ፡፡ "የውሃ ፀጋችንን አሟጠን በመጠቀም ከዝናብ ጥገኝነት የተላቀቀ ግብርናን እውን ለማድረግ እንሠራለን" በሚል መሪ ሃሳብ የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል የ2019 የመስኖ ልማት ንቅናቄ መድረክ በአርባ ምንጭ ከተማ ተካሂዷል።   በመድረኩ ላይ የተገኙት የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ባደረጉት ንግግር የግብርና ዘርፉን በማዘመንና የምርት አማራጮችን በማስፋት ከተረጅነት የመውጣት ጥረት ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል። ርእሰ መስተዳድሩ በመልእክታቸው ምርታማነትን ማሳደግና የክልሉን ነዋሪዎች የኑሮ ሁኔታ ማሻሻል ዋነኛ ትኩረታችን ነው ብለዋል። በክልሉ ሊለማ የሚችል እምቅ አቅም መኖሩን የጠቀሱት ርእሰ መስተዳድሩ የግብርና ልማትና ምርታማነትን የማሳደግ ጥረት ተጠናክሮ የሚቀጥል መሆኑን ተናግረዋል። የግብርና እና ገጠር ልማት ላይ በማተኮር ምርታማነትን የማሳደግ፣ የሥራ ዕድል ፈጠራንና የገቢ ምንጮችን የማስፋት ጉዳይ ወሳኝ መሆኑንም አንስተዋል።   የክልሉ ግብርና ቢሮ ሃላፊ ካርታ ካስኬ (ዶ/ር) በበኩላቸው ምርታማነትን በማሳደግ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ በሚደረገው ጥረት የመስኖ ልማት ተጨባጭ ውጤት እያመጣ መሆኑን ገልጸዋል። በክልሉ በዘንድሮው የመስኖ ልማት ከ186 ሺህ ሄክታር በላይ የሚለማ መሆኑን ጠቅሰው የበጋ መስኖን ጨምሮ ሌሎችንም ለማልማት ከፍተኛ ጥረትና ርብርብ ይደረጋል ብለዋል።

ሀዋሳ፣ ጥቅምት 28/2019 (ኢዜአ)፡- የግብርና ዘርፉን በማዘመን ልማቱን የማሳለጥና ምርታማነትን የማሳደግ ጥረት ለማሳካት የአልሚ ባለሃብቶች ተሳትፎ ወሳኝ መሆኑን የግብርና ሚኒስትር ዴኤታ ሶፊያ ካሳ (ዶ/ር) ገለጹ። የሲዳማ ክልል ኢንቨስትመንት ፎረም፤ የግብርና ሚኒስቴር ከፍተኛ የስራ ሃላፊዎችና ባለሙያዎች፣ የዓለም ምግብ ድርጅት ተወካዮች፣ የክልሉ አመራሮች፣ የተለያዩ ባለሀብቶች በተገኙበት እየተካሄደ ይገኛል።   በፎረሙ ላይ የተገኙት የግብርና ሚኒስትር ዴኤታ ሶፊያ ካሳ (ዶ/ር)፤ በአርሶና አርብቶ አደሮች ልማት ብቻ ምርታማነትን ማሳደግና የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥ የማይቻል መሆኑን አንስተው ለዘርፉ ስኬት የተቀናጀ ጥረት ያስፈልጋል ብለዋል። በመሆኑም የግብርና ዘርፉን ይበልጥ በማዘመን ልማቱን የማሳለጥና ምርታማነትን የማሳደግ ጥረት በማገዝ ረገድ በተለይም የባለሀብቱ ሚና ወሳኝ መሆኑን ገልጸዋል። የግብርና ልማት ኢንቨስትመንትን በማበረታታት የማስፋፋትና ምርታማነትን የማሳደግ ጥረት ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበት በማንሳት ለዚህም የሁሉም ጥረት ሊታከልበት ይገባል ብለዋል። የግል ባለሀብቱን የመደገፍና በዘርፉ ልማትየማሳተፍ ጉዳይ በመደመር መንግሥት ከፍተኛ ትኩረት የተሰጠው መሆኑን ተናግረው አሁን ላይ በግብርናው ዘርፍ ኢንቨስተሮች ከ3 ነጥብ 5 ሚሊዮን ሄክታር በላይ መሬት እየለማ እንደሚገኝ ተናግረዋል። የግብርናውን ዘርፍ ስኬታማ ለማድረግ መንግስት ምቹና አስቻይ ሁኔታዎችን ከመፍጠር ባለፈ ድጋፍ እያደረገ መሆኑንም ገልጸዋል።   የሲዳማ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድርና የገንዘብ ቢሮ ሃላፊ ዳዊት ሀዬሶ (ዶ/ር)፤ በክልሉ የግብርና ኢንቨስትመንትን ለማበረታታት የሚያስችሉ ምቹ ሁኔታዎች ተፈጥረው የዘርፉ ልማት እመርታዊ ውጤት እያመጣ መሆኑን ገልጸዋል። በክልሉ ለግብርና ልማት አመች መሬት መኖሩን እንዲሁም ሰፊ የገበያ እድሎች መኖራቸውን አንስተው ሌሎች አልሚዎችም እንዲሳተፉ ጥሪ አቅርበዋል።

አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 28/2019 (ኢዜአ) ፦የመንግሥት ኤሌክትሮኒክ ግዥ (e-GP) ሥርዓት የሕዝብና የሀገርን ሃብት በውጤታማ አስተዳደር መምራት እያስቻለ መሆኑን የኢፌዴሪ መንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር መሰረት መስቀሌ ገለጹ። ትልቅ ሀገር፤ ትልቅ ሕዝብ፤ ታላቅ ርዕይ የመንግሥት ግዥና ንብረት ባለሥልጣን በተሻሻለው የመንግሥት ግዥና ንብረት አዋጅ፣ የአሠራር መመሪያና የዲጂታል ሥርዓቶች ላይ በቢሾፍቱ ከተማ የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረክ እያካሄደ ነው።   መድረኩም የግዥና የንብረት አስተዳደር ውጤታማነትን በማሳደግ ግልጽና ተጠያቂነት ያለው የአፈጻጸም ሥርዓት በመዘርጋት ልምድን ለመለዋወጥና የቀጣይ የጋራ ሥራን ለመወሰንም ያለመ ነው። የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር መሰረት መስቀሌ እንዳሉት፤ ባለሥልጣኑ የግዥ ሥርዓቱን ዲጂታላይዝ በማድረግና በማዘመን ከእጅ ንክኪ ነፃ የሆነ አሠራር ተግብሯል። በግዥና ንብረት አስተዳደር የተያዘው ሀገራዊ ርዕይ ለማሳካት የተቋማትን አቅም፣ እውቀትና ልምድ በመደመር እሳቤ በማቀናጀት ውጤታማ ሥራን ማሳለጥ ያስፈልጋል ብለዋል። የመደመር እሳቤ የፈጠረው የዲጂታል ኢኮኖሚ ሥርዓትም በፌዴራል ተቋማት የኤሌክትሮኒክ የግዥ ሥርዓት ተግባራዊ የሆነበትን ዕድል ፈጥሯል። የመንግሥት ግዥ የሀገርና ሕዝብን ሀብት በብቃት ለመጠቀም፣ የልማት ግቦችን ለማሳካትና የሕዝብ አገልግሎትን ለማሻሻል ወሳኝ ስትራቴጂያዊ መሣሪያ መሆኑን ጠቁመዋል።   የመንግሥት ኤሌክትሮኒክ ግዥን (e-GP) የአሠራር ሥርዓቱንም ከፌዴራል ተቋማት አልፎ ወደ ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች በማስፋት ሥራ ላይ እንዲውል መደረጉን ተናግረዋል። ከክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች ጋር የተጣጣመ የሕግ ማዕቀፍ እንዲኖር ለማድረግም የተቋማትን አቅም በማሳደግ የዲጂታል ሥራዎችን ውጤታማነት ለማላቅ እየተሠራ መሆኑን አንስተዋል። የግዢና ንብረት አስተዳደር አዋጁም በሀገር አቀፍ ደረጃ ወጥነት ያለው ውጤታማ የአሠራር ሥርዓት ለመዘርጋት ወሳኝ እንደሆነም አስገንዝበዋል። ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮችም የራሳቸውን የሕግና የአሠራር ማዕቀፍ እንዲያዘጋጁ የሚያግዝ ሞዴል መመሪያ ሥርዓት መዘጋጀቱን አብራርተዋል። በቀጣይም የፌዴራል፣ የክልልና ከተማ አስተዳደር ተቋማትን ቅንጅት በማጠናከር የዲጂታል ግዥ ሥርዓት ማስፋፋት፣ የተቋማትን አቅም ማጎልበት፣ የአፈጻጸም ክትትልና ተጠያቂነትን መጠናከር እንዳለበት አሳስበዋል።