ENA - ENA Afaan Oromoo
Tamsaasa Kallatti:
Angafoota Oduu
Naannichatti Ayyaana Shuwaaliid kabajuuf qophiin barbaachisu xumurameera
Mar 25, 2026 243
Bitootessa 16/2018(ENA) : Naannoo Harariitti Ayyaana Shuwaaliid kabajuuf qophiin xumuramuu Biiroon Aadaa,Turizimii Hambaa naannichaa beeksise. Ayyaanni Shuwaaliid Iid -Alfaxiir erga kabajamee guyyaa 6ffaatti galgalarraa eegalee kabajama. Sirni Kabaja Ayyaanichaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Dhaabbata Barnootaa, Saayinsii fi Aadaa (UNESCO)tti galmaa’uun isaa ni yaadatama. Ayyanichi haala obbolummaa dagaagsuun taateewwan adda addaan haala ho’aan kabajuuf haaldureen qophii xumuramuusaa hogganaan Biiroon Aadaa, Turizimii fi Hambaa obbo Tawalladaa Abdoosh miidiyaaleef har’a ibsaniiru. Naannichatti Ayyaanni Shuwaaliid mata duree “Shuwaaliid tokkummaa sab-daneessummaa keenyaa fi guddina Turiizimii keenyaaf ” jedhuun akka kabajamu beeksisaniiru. Ayyaanicha damee Tuurizimii taateewwan Ayyaanicha caalaatti babal’isuu fi dagaagsuu dandeessisaniin akka kabajamu ibsuun, dargaggoonnii fi kutaleen hawaasaa adda addaa agarsiisa daandiirraa akka argisiisan dubbataniiru. Jimaata dhufu dorgommiin fiigichaa Kiiloo meetira 5 Magaalaa keessatti akka adeemsifamu ibsaniiru. Akkasumas Hambaalee seenaa durii fi Amantii akkasumas, iddoowwan hawwata Turiizimii fi Hojiiwwan misooma koriidaraa caalaatti beeksisuun bakkeewwan gahumsa Turiizimii gochuuf sagantaawwan daawwannaa jiraachuus ibsaniiru.
.jpg)
Magaala Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo “Masoob” manguddootaa fi qaama miidhamtootaaf haala mijataa uumeeta
Mar 25, 2026 138
Bitootessa16/2018(ENA)-Magaalaa Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo Masoob Manguddootaa fi qaama miidhamtootaaf haala mijataa uumuusaa jiraattonni magaalichaa ibsan. Magaalaa Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo Masoob erga eegalamee ji’oota 6 lakkoofsiserra. Tajaajilichaan hawaasni Magaalichaa tajaajiloota hunda bakka tokkotti argachuu isaaniitiin yeroo fi maallaqa isaanii qusachuu danda’uusaa ibsaniiru. Jiraataan Magaalaa Jimmaa Obbo Nuurii Yesuuf kanaan dura kaffaltii bishaanii fi ibsaa raawwachuuf guyyoota hedduu itti fudhachaa turuu ibsuun, amma garuu Masoob giddugala tajaajila tokkootti yeroo gabaabaa keessatti xumurachuusaanii ibsaniiru. Tajaajilichi yeroo fi baasii kan qusatu ta’uusaa obbo Nuuriin ibsaniiru. Jiraataan Magaalatti biroon Obbo Muktaar Ibraahim tajaajila qabiyyee lafaa wajjin walqabatu argachuuf gara gidduugalichaa dhufuu isaanii ENA’f ibsaniiru. Ammaan dura tajaajila kana argachuuf seektaroota garagaraa irraa deddeebi’aa akka turan dubbachuun amma garuu guyyaa tokko keessatti xumuramaafii akka jiru dubbataniiru. Itti Aanaan Hoji Gaggeessaa Giddugalichaa Obbo Abdii Salamoon gidduugalli tajaajila wiirtuu tokkoo Masoob ji’oota 6n darban keessatti tajaajiloota kuma 84 ol kennuu dubbataniiru. Sektaraaleen 25 giddu galichaa keessatti hammatamuu ibsuun, hojjettoonni 103 hawaasa tajaajilaa jiru jedhaniiru. Tajaajilli Maanguddootaa fi qaama miidhamtoota giddu galeessa godhates kennamaa jirachuus ibsaniiru. Hojjettoonni tajaajila kennan gara manguddootaa fi qaama miidhamtootaatti dhiyaatanii tajaajiluun alatti, tajaajilli liiftii addaa qophaa'uus Obbo Abdiin dubbatan. Fuuladurattis dameewwan giddugalichaa ganda magaalatti keessatti banuun caalaatti hawaasatti dhiyaachuuf karoorfamuusaas ibsaniiru. Kana malees, tajaajila gidduugalichaa socho'aa taasisuuf hojjetamaa akka jiru ibsaniiru.
Riifoormiin dinagdee Gooroo guutuun yaa’insa invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii gidduu jiru sadarkaa haaraatti ol guddiseera
Mar 25, 2026 155
Bitootessa 16/2018 (ENA): Riifoormii dinagdee Gooroo guutuu Itiyoophiyaan hojiirra oolchite yaa’insa invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii gidduutti heddumminaa fi qulqullinaan guddina olaanaa galmeessisuu dandeessiseera jedhan Ministirri Maallaqaa Ahimad Shideen. Waltajjiin Itiyoo-Xaaliyaan jalqabaa Konistiraakshinii, Bu’uuraalee misoomaa fi Misooma Magaalaa Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Ministirri Maallaqaa Ahimad Shidee saganticharratti haasawa taasisaniin, haaromsi guutuun Itiyoophiyaan hojiirra oolchite invastimantii idil-addunyaatiif haala mijataa fi hawwataa ta’e uumeera jedhan. Haaromsi dinagdee maakroo kun walitti dhufeenya invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii dameelee adda addaatiin, baay’inaafi qulqullinaan haalaan akka dabalu ibsaniiru. Invastaroota Xaaliyaanii Itiyoophiyaatti dameewwan invastimantii ijaarsaa, dhiyeessii maashinarii fi kanneen biroo adda addaa irratti bobba’uun bu’aa qabatamaa galmeessisaa akka jiran hubachiisaniiru. Walta’iinsi biyyoota lamaanii kun dinagdeetiin ala dameewwan misoomaa fi kanneen birootiin daran akka cimus eeraniiru. Itiyoophiyaan bu’uuraalee misoomaa fi sirna hojii dhaabbilee idil-addunyaa hawwatu ijaaraa akka jirtu eeruun, keessumaa magaalaan Finfinnee abbootii qabeenyaa biyya alaatif bakka filatamaa ta’aa akka jirtu hubachiisaniiru. Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Xaaliyaanii Seem Fabriziin gama isaaniitiin akka ibsanitti Itiyoophiyaa fi Xaaliyaan hariiroo seena qabeessaa fi yeroo dheeraa ta’e qabaachuu himani. Biyyoonni lamaan dameelee adda addaatiin mul’ata waloo akka qaban ibsuun; Waltajjiin kun tumsa isaanii sadarkaa itti aanutti ceesisuuf gahee murteessaa akka taphatu dubbatani. Baniinsa Fooramichaa irratti Kantiibaan Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee aadde Adaanech Abeebeen, Ministirri Jallisii fi Naannawaa Gammoojjii Dr. Abrahaam Balaay, Itti aanaan Ministeera Dhimma Alaa fi Tumsa Idil Addunyaa Xaaliyaanii Maariyaa Tiriippoodii, Deetaan Ministeera Magaalaa fi Bu’uuraalee Misoomaa Dr. Yeetimgeetaa Asraat, Itiyoophiyaatti Ambaasaaddara Xaaliyaanii Seem Fabriizii fi haggantoonni hojii olaanoo biroo argamaniiru. #Ena Afaan Oromoo#TOI#ENA
.jpg)
Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa gahumsa olaanaan ergamasaa bahaa jira-Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa
Mar 25, 2026 421
Bitootessa 16/2018(ENA) - Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa ergama heera mootummaa kennameef gahumsaa fi gootummaa olaanaan bahachaa akka jiru ajajaan olaanaa Izzichaa Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaamirkaneessan. Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa hoggantoota komaandoo Izzii, Koorii, kutaa waraanaa Istaafiif kallattii bobbii wayitaawaa kennaniiru. Raayyaan haala balaawwan biyyattii mudatan qolachuun dandeessisurra akka jiruu fi qaamoleen hooggansaa qindaa’anii qoodasaanii bahaa akka jiran Jeneraalichi ibsaniiru. Izziin Bahaas ergama biyyaalessaa fi dhaabbatummaa cichoomee bahachaa jira jedhaniiru. Hojii seera kabachiisuu naannoo Amaaraatti gaggeeffamaa jiraniin kaayyoon humnoota ergama alagaa raawwachiisaa jiranii akka fashalu godhamuu eeraniiru. Fuulduraa humnoota nageenyaa fi ummataa waliin caalaatti qindaa’uun riijinichatti nagaa amansiisaa buusuuf akka hojjetamu mirkaneessaniiru.
.jpg)
Dameen Abaaboo, Muduraa fi kuduraa Ce’umsa Qonnaarra darbee guddina Dinagdee hunda galeessaaf qooda olaanaa bahachaa jira
Mar 25, 2026 191
Bitootessa16/2018(ENA)- Dameen Abaaboo, Muduraalee fi Kuduraalee Ce’umsa Qonnaan olitti,galii sharafa alaa argamsiisuu fi guddina Dinagdee walii galaatiif gahee olaanaa gumaachaa jiraachuu Ministir Deetaan Qonnaa, Doktar Sofiyaa Kaasaa ibsaniiru. Agarsiisnidaldalaa Waldaan Omishtootaa fi Al-ergitoota Abaaboo,kuduraalee fi muduraalee Itiyoophiyaa (EHPP) Idil-Addunyaa waliin qindaa’uun qopheessan Bitootessa 15 hanga 17 bara 2018tti Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Waltajjicharratti, Deetaan Ministira Qonnaa, Doktar Sofiyaa Kaasaa, Itiyoophiyaan damee Abaaboon, Muduraalee fi kuduraaleen dandeettii qabdu, caalaatti guddisuuf mootummaan damee dhuunfaaf haala mijataa uumuusaa ibsaniiru. Kanaanis damicha Sadarkaa Idil-Addunyaatti, Imaammata Qonnaa fi misooma baadiyaa akkasumas tarsiimoon Abaaboo, Muduraa fi Kuduraa bocamee hojiitti galamuu eeraniiru. Itiyoophiyaan Omishaalee Hortii Kaalcherii gara Alaatti ergiturraa galii sharafa Alaa olaanaa jiraachuu ibsuun, agarsiisni daldalaa kun Omishtoota warra bitattoota Addunyaa waliin kallattiin walitti fiduun akka riqicha guddaatti tajaajila jedhaniiru. Itiyoophiyaan yeroo ammaa Afriikaa keessaa Keeniyyaatti Aanuun Abaaboo Omishuu fi gara Alaatti erguun biyya 2ffaa ta’uushee ibsuun, dameen kun guddina walii gala biyyattii (GDP) argannoo sharafa alaatiif gumaacha olaanaa taasisaa jiraachuu eeraniiru. Daarektarri waldaa Omishtootaa fi Al-Ergitoota Abaaboo , Kuduraa fi Muduraa ItiyoophiyaaObbo Naggaa Mokaanninti gamasaaniin Eksipoon kun, omishaa fi tajaajila beeksisuu bira darbee namoota damee kana keessatti qooda fudhatan bakka tokkotti walitti fiduun tumsa(hidhata) daldalaa cimsuuf akka kaayyeffate ibsaniiru. Dameen Hortiikaalcherii Bunatti aansuun madda sharafa Alaa guddaa Itiyoophiyaa ta’uusaa eeruun, bara baajataa darbetti Dinagdee biyyaatiif doolaara miiliyoona 564 tuqaa 89 galii argamsiisuusaa ibsaniiru. Daaretarri Bulchiinsa tajaajila fe’umsaa daandii qilleensa Itiyoophiyaa Obbo Darajjee Daraaroo Daandiin Qilleensa Itiyoophiyaa damee Aviyeeshinii Afriikaa keessaa dursaa ta’e , oomishaalee Abaaboo fi muduraalee gabaa Addunyaatiif dhiyeessuurratti gumaacha guddaa taasisaa akka jiru ibsaniiru. Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Neezerlaandi KiristiinPeereen , Itiyoophiyaa fi Neezerlaandis michummaa seenaa qabeessaa fi tumsa yeroo dheeraa qabaachuusaanii ibsaniiru. Industiriin, Misooma Abaaboon, Invastimentiin, Cehumsa beekumsaa fi Teekinooloojiin , akkasumas deeggarsa ogummaa taasisuun, gumaacha gochaa jiraachuu eeranii, fuuldurattis tumsi hunda galeessa isaanii caalaatti cimee akka itti fufu mirkaneessaniiru. Agarsiisa daldalaa guyyoota sadiif turu kanarrtti, biyyoonni 50 ol kan bakka bu’an yoo ta’u Omishtoota, dureeyyota biyya keessaa fi biyya Alaa, dhiheessitoota teekinooloojii fi dhaabbileen faayinaansii 150 ol ta’an akka irratti hirmaatan beekameera. Turtichaan dhimmoota faayidaa olaanaa qaban kanneen akka hubannaa nam-tolchee(AI), Faayinaansii itti fufinsa qabu, Wabiinyaataa, Loojistiksii fe’umsa Galaanaa fi kalaqa Teekinooloojii jijjiirama qilleensa dandamatan irrattti xiyyeefachuun mariiwwan bal’aan akka gaggeeffamu ni eegama.
Kan mul'ate
Naannichatti Ayyaana Shuwaaliid kabajuuf qophiin barbaachisu xumurameera
Mar 25, 2026 243
Bitootessa 16/2018(ENA) : Naannoo Harariitti Ayyaana Shuwaaliid kabajuuf qophiin xumuramuu Biiroon Aadaa,Turizimii Hambaa naannichaa beeksise. Ayyaanni Shuwaaliid Iid -Alfaxiir erga kabajamee guyyaa 6ffaatti galgalarraa eegalee kabajama. Sirni Kabaja Ayyaanichaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Dhaabbata Barnootaa, Saayinsii fi Aadaa (UNESCO)tti galmaa’uun isaa ni yaadatama. Ayyanichi haala obbolummaa dagaagsuun taateewwan adda addaan haala ho’aan kabajuuf haaldureen qophii xumuramuusaa hogganaan Biiroon Aadaa, Turizimii fi Hambaa obbo Tawalladaa Abdoosh miidiyaaleef har’a ibsaniiru. Naannichatti Ayyaanni Shuwaaliid mata duree “Shuwaaliid tokkummaa sab-daneessummaa keenyaa fi guddina Turiizimii keenyaaf ” jedhuun akka kabajamu beeksisaniiru. Ayyaanicha damee Tuurizimii taateewwan Ayyaanicha caalaatti babal’isuu fi dagaagsuu dandeessisaniin akka kabajamu ibsuun, dargaggoonnii fi kutaleen hawaasaa adda addaa agarsiisa daandiirraa akka argisiisan dubbataniiru. Jimaata dhufu dorgommiin fiigichaa Kiiloo meetira 5 Magaalaa keessatti akka adeemsifamu ibsaniiru. Akkasumas Hambaalee seenaa durii fi Amantii akkasumas, iddoowwan hawwata Turiizimii fi Hojiiwwan misooma koriidaraa caalaatti beeksisuun bakkeewwan gahumsa Turiizimii gochuuf sagantaawwan daawwannaa jiraachuus ibsaniiru.
.jpg)
Magaala Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo “Masoob” manguddootaa fi qaama miidhamtootaaf haala mijataa uumeeta
Mar 25, 2026 138
Bitootessa16/2018(ENA)-Magaalaa Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo Masoob Manguddootaa fi qaama miidhamtootaaf haala mijataa uumuusaa jiraattonni magaalichaa ibsan. Magaalaa Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo Masoob erga eegalamee ji’oota 6 lakkoofsiserra. Tajaajilichaan hawaasni Magaalichaa tajaajiloota hunda bakka tokkotti argachuu isaaniitiin yeroo fi maallaqa isaanii qusachuu danda’uusaa ibsaniiru. Jiraataan Magaalaa Jimmaa Obbo Nuurii Yesuuf kanaan dura kaffaltii bishaanii fi ibsaa raawwachuuf guyyoota hedduu itti fudhachaa turuu ibsuun, amma garuu Masoob giddugala tajaajila tokkootti yeroo gabaabaa keessatti xumurachuusaanii ibsaniiru. Tajaajilichi yeroo fi baasii kan qusatu ta’uusaa obbo Nuuriin ibsaniiru. Jiraataan Magaalatti biroon Obbo Muktaar Ibraahim tajaajila qabiyyee lafaa wajjin walqabatu argachuuf gara gidduugalichaa dhufuu isaanii ENA’f ibsaniiru. Ammaan dura tajaajila kana argachuuf seektaroota garagaraa irraa deddeebi’aa akka turan dubbachuun amma garuu guyyaa tokko keessatti xumuramaafii akka jiru dubbataniiru. Itti Aanaan Hoji Gaggeessaa Giddugalichaa Obbo Abdii Salamoon gidduugalli tajaajila wiirtuu tokkoo Masoob ji’oota 6n darban keessatti tajaajiloota kuma 84 ol kennuu dubbataniiru. Sektaraaleen 25 giddu galichaa keessatti hammatamuu ibsuun, hojjettoonni 103 hawaasa tajaajilaa jiru jedhaniiru. Tajaajilli Maanguddootaa fi qaama miidhamtoota giddu galeessa godhates kennamaa jirachuus ibsaniiru. Hojjettoonni tajaajila kennan gara manguddootaa fi qaama miidhamtootaatti dhiyaatanii tajaajiluun alatti, tajaajilli liiftii addaa qophaa'uus Obbo Abdiin dubbatan. Fuuladurattis dameewwan giddugalichaa ganda magaalatti keessatti banuun caalaatti hawaasatti dhiyaachuuf karoorfamuusaas ibsaniiru. Kana malees, tajaajila gidduugalichaa socho'aa taasisuuf hojjetamaa akka jiru ibsaniiru.
Riifoormiin dinagdee Gooroo guutuun yaa’insa invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii gidduu jiru sadarkaa haaraatti ol guddiseera
Mar 25, 2026 155
Bitootessa 16/2018 (ENA): Riifoormii dinagdee Gooroo guutuu Itiyoophiyaan hojiirra oolchite yaa’insa invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii gidduutti heddumminaa fi qulqullinaan guddina olaanaa galmeessisuu dandeessiseera jedhan Ministirri Maallaqaa Ahimad Shideen. Waltajjiin Itiyoo-Xaaliyaan jalqabaa Konistiraakshinii, Bu’uuraalee misoomaa fi Misooma Magaalaa Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Ministirri Maallaqaa Ahimad Shidee saganticharratti haasawa taasisaniin, haaromsi guutuun Itiyoophiyaan hojiirra oolchite invastimantii idil-addunyaatiif haala mijataa fi hawwataa ta’e uumeera jedhan. Haaromsi dinagdee maakroo kun walitti dhufeenya invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii dameelee adda addaatiin, baay’inaafi qulqullinaan haalaan akka dabalu ibsaniiru. Invastaroota Xaaliyaanii Itiyoophiyaatti dameewwan invastimantii ijaarsaa, dhiyeessii maashinarii fi kanneen biroo adda addaa irratti bobba’uun bu’aa qabatamaa galmeessisaa akka jiran hubachiisaniiru. Walta’iinsi biyyoota lamaanii kun dinagdeetiin ala dameewwan misoomaa fi kanneen birootiin daran akka cimus eeraniiru. Itiyoophiyaan bu’uuraalee misoomaa fi sirna hojii dhaabbilee idil-addunyaa hawwatu ijaaraa akka jirtu eeruun, keessumaa magaalaan Finfinnee abbootii qabeenyaa biyya alaatif bakka filatamaa ta’aa akka jirtu hubachiisaniiru. Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Xaaliyaanii Seem Fabriziin gama isaaniitiin akka ibsanitti Itiyoophiyaa fi Xaaliyaan hariiroo seena qabeessaa fi yeroo dheeraa ta’e qabaachuu himani. Biyyoonni lamaan dameelee adda addaatiin mul’ata waloo akka qaban ibsuun; Waltajjiin kun tumsa isaanii sadarkaa itti aanutti ceesisuuf gahee murteessaa akka taphatu dubbatani. Baniinsa Fooramichaa irratti Kantiibaan Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee aadde Adaanech Abeebeen, Ministirri Jallisii fi Naannawaa Gammoojjii Dr. Abrahaam Balaay, Itti aanaan Ministeera Dhimma Alaa fi Tumsa Idil Addunyaa Xaaliyaanii Maariyaa Tiriippoodii, Deetaan Ministeera Magaalaa fi Bu’uuraalee Misoomaa Dr. Yeetimgeetaa Asraat, Itiyoophiyaatti Ambaasaaddara Xaaliyaanii Seem Fabriizii fi haggantoonni hojii olaanoo biroo argamaniiru. #Ena Afaan Oromoo#TOI#ENA
.jpg)
Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa gahumsa olaanaan ergamasaa bahaa jira-Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa
Mar 25, 2026 421
Bitootessa 16/2018(ENA) - Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa ergama heera mootummaa kennameef gahumsaa fi gootummaa olaanaan bahachaa akka jiru ajajaan olaanaa Izzichaa Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaamirkaneessan. Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa hoggantoota komaandoo Izzii, Koorii, kutaa waraanaa Istaafiif kallattii bobbii wayitaawaa kennaniiru. Raayyaan haala balaawwan biyyattii mudatan qolachuun dandeessisurra akka jiruu fi qaamoleen hooggansaa qindaa’anii qoodasaanii bahaa akka jiran Jeneraalichi ibsaniiru. Izziin Bahaas ergama biyyaalessaa fi dhaabbatummaa cichoomee bahachaa jira jedhaniiru. Hojii seera kabachiisuu naannoo Amaaraatti gaggeeffamaa jiraniin kaayyoon humnoota ergama alagaa raawwachiisaa jiranii akka fashalu godhamuu eeraniiru. Fuulduraa humnoota nageenyaa fi ummataa waliin caalaatti qindaa’uun riijinichatti nagaa amansiisaa buusuuf akka hojjetamu mirkaneessaniiru.
.jpg)
Dameen Abaaboo, Muduraa fi kuduraa Ce’umsa Qonnaarra darbee guddina Dinagdee hunda galeessaaf qooda olaanaa bahachaa jira
Mar 25, 2026 191
Bitootessa16/2018(ENA)- Dameen Abaaboo, Muduraalee fi Kuduraalee Ce’umsa Qonnaan olitti,galii sharafa alaa argamsiisuu fi guddina Dinagdee walii galaatiif gahee olaanaa gumaachaa jiraachuu Ministir Deetaan Qonnaa, Doktar Sofiyaa Kaasaa ibsaniiru. Agarsiisnidaldalaa Waldaan Omishtootaa fi Al-ergitoota Abaaboo,kuduraalee fi muduraalee Itiyoophiyaa (EHPP) Idil-Addunyaa waliin qindaa’uun qopheessan Bitootessa 15 hanga 17 bara 2018tti Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Waltajjicharratti, Deetaan Ministira Qonnaa, Doktar Sofiyaa Kaasaa, Itiyoophiyaan damee Abaaboon, Muduraalee fi kuduraaleen dandeettii qabdu, caalaatti guddisuuf mootummaan damee dhuunfaaf haala mijataa uumuusaa ibsaniiru. Kanaanis damicha Sadarkaa Idil-Addunyaatti, Imaammata Qonnaa fi misooma baadiyaa akkasumas tarsiimoon Abaaboo, Muduraa fi Kuduraa bocamee hojiitti galamuu eeraniiru. Itiyoophiyaan Omishaalee Hortii Kaalcherii gara Alaatti ergiturraa galii sharafa Alaa olaanaa jiraachuu ibsuun, agarsiisni daldalaa kun Omishtoota warra bitattoota Addunyaa waliin kallattiin walitti fiduun akka riqicha guddaatti tajaajila jedhaniiru. Itiyoophiyaan yeroo ammaa Afriikaa keessaa Keeniyyaatti Aanuun Abaaboo Omishuu fi gara Alaatti erguun biyya 2ffaa ta’uushee ibsuun, dameen kun guddina walii gala biyyattii (GDP) argannoo sharafa alaatiif gumaacha olaanaa taasisaa jiraachuu eeraniiru. Daarektarri waldaa Omishtootaa fi Al-Ergitoota Abaaboo , Kuduraa fi Muduraa ItiyoophiyaaObbo Naggaa Mokaanninti gamasaaniin Eksipoon kun, omishaa fi tajaajila beeksisuu bira darbee namoota damee kana keessatti qooda fudhatan bakka tokkotti walitti fiduun tumsa(hidhata) daldalaa cimsuuf akka kaayyeffate ibsaniiru. Dameen Hortiikaalcherii Bunatti aansuun madda sharafa Alaa guddaa Itiyoophiyaa ta’uusaa eeruun, bara baajataa darbetti Dinagdee biyyaatiif doolaara miiliyoona 564 tuqaa 89 galii argamsiisuusaa ibsaniiru. Daaretarri Bulchiinsa tajaajila fe’umsaa daandii qilleensa Itiyoophiyaa Obbo Darajjee Daraaroo Daandiin Qilleensa Itiyoophiyaa damee Aviyeeshinii Afriikaa keessaa dursaa ta’e , oomishaalee Abaaboo fi muduraalee gabaa Addunyaatiif dhiyeessuurratti gumaacha guddaa taasisaa akka jiru ibsaniiru. Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Neezerlaandi KiristiinPeereen , Itiyoophiyaa fi Neezerlaandis michummaa seenaa qabeessaa fi tumsa yeroo dheeraa qabaachuusaanii ibsaniiru. Industiriin, Misooma Abaaboon, Invastimentiin, Cehumsa beekumsaa fi Teekinooloojiin , akkasumas deeggarsa ogummaa taasisuun, gumaacha gochaa jiraachuu eeranii, fuuldurattis tumsi hunda galeessa isaanii caalaatti cimee akka itti fufu mirkaneessaniiru. Agarsiisa daldalaa guyyoota sadiif turu kanarrtti, biyyoonni 50 ol kan bakka bu’an yoo ta’u Omishtoota, dureeyyota biyya keessaa fi biyya Alaa, dhiheessitoota teekinooloojii fi dhaabbileen faayinaansii 150 ol ta’an akka irratti hirmaatan beekameera. Turtichaan dhimmoota faayidaa olaanaa qaban kanneen akka hubannaa nam-tolchee(AI), Faayinaansii itti fufinsa qabu, Wabiinyaataa, Loojistiksii fe’umsa Galaanaa fi kalaqa Teekinooloojii jijjiirama qilleensa dandamatan irrattti xiyyeefachuun mariiwwan bal’aan akka gaggeeffamu ni eegama.
POA English
Pulse Of Africa - English Language
Your news, current affairs and entertainment channel
Join us on
POA Arabic - عربي
Pulse Of Africa - Arabic Language
قناتكم الاخبارية و الترفيهية
Join us on
Siyaasa
Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa gahumsa olaanaan ergamasaa bahaa jira-Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa
Mar 25, 2026 421
Bitootessa 16/2018(ENA) - Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa ergama heera mootummaa kennameef gahumsaa fi gootummaa olaanaan bahachaa akka jiru ajajaan olaanaa Izzichaa Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaamirkaneessan. Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa hoggantoota komaandoo Izzii, Koorii, kutaa waraanaa Istaafiif kallattii bobbii wayitaawaa kennaniiru. Raayyaan haala balaawwan biyyattii mudatan qolachuun dandeessisurra akka jiruu fi qaamoleen hooggansaa qindaa’anii qoodasaanii bahaa akka jiran Jeneraalichi ibsaniiru. Izziin Bahaas ergama biyyaalessaa fi dhaabbatummaa cichoomee bahachaa jira jedhaniiru. Hojii seera kabachiisuu naannoo Amaaraatti gaggeeffamaa jiraniin kaayyoon humnoota ergama alagaa raawwachiisaa jiranii akka fashalu godhamuu eeraniiru. Fuulduraa humnoota nageenyaa fi ummataa waliin caalaatti qindaa’uun riijinichatti nagaa amansiisaa buusuuf akka hojjetamu mirkaneessaniiru.
.jpg)
Paartileen siyaasaa naannicha keessatti socho’an filannoon waliigalaa karaa nagaa, haqa qabeessaa fi dimokiraatawaa akka gaggeeffamuuf dammaqinaan hirmaachaa jiru
Mar 24, 2026 888
Bitootessa 15/2018 (ENA): Filannoon waliigalaa karaa nagaa, haqa qabeessaa fi dimokiraatawaan akka gaggeeffamuuf paartileen siyaasaa naannoo Oromiyaa keessatti socho’an dammaqinaan hirmaachaa akka jiran Manni Maree Waloo Paartilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa beeksise. Manni Maree Waloo Paartilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa mata duree “Filannoo fi Gahee Paartilee Siyaasaa” jedhuun paartilee miseensa ta’aniif leenjii kenneera. Kanuma waliin Dura Taa’aan Mana Maree Waloo Paartiilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa obbo Salamoon Taaffasaa filannoon waliigalaa 7ffaa karaa dimokiraatawaa, haqa qabeessa, amanamaa fi dimokiraatawaa ta’een akka gaggeeffamuuf paartileen siyaasaa mana maricha waliin hidhata qaban dammaqinaan hirmaachaa akka jiran ibsaniiru. Filannoon karaa dimokiraatawaa, haqa qabeessa, amanamaa fi dimokiraatawaan akka gaggeeffamuuf paartileen siyaasaa ga’ee isaanii sirnaan ba’aa jiraachuus ibsaniiru. Adeemsi filannoo dimokiraatawaa ta’ee akka itti fufuuf miseensonni Mana Maree Waloo hirmaannaa dammaqinaan ni cimsa jedhaniiru. Itti dabaluunis miseensonni Mana Maree Waloo aangoon kan argamuu danda’u karaa dimokiraatawaa qofa ta’uu amanuudhaan qooda fudhattoota biroo waliin qindoominaan hojjechaa akka jiran ibsaniiru. Filannoon kun paartilee murtaa’an qofaan bu’a qabeessa waan hin taaneef qooda fudhattoonni hundi waliin hojjechuu akka qabanis dubbataniiru. Paartileen siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa irratti hirmaatan dorgommii fi tumsa irratti hundaa’uun adeemsa filannoo irratti hirmaachuu akka qabanis ibsaniiru. Paartileen siyaasaa waltajjicharratti hirmaatan gama isaaniitiin akka himanitti, filannoo waliigalaa 7ffaa adeemsifamaa jiruun hojii gaarii hojjechaa jiraachuu isaanii ibsaniiru. Paartileen siyaasaa waldorgoman rakkoolee dhuunfaan isaan mudatan irra aanuuf akka gareetti siyaasa keessatti hirmaachuu akka qabanis dubbataniiru. Filannoon kun haqa qabeessaa fi bilisa ta’een akka gaggeeffamuuf ummanni, paartileen siyaasaa fi mootummaan waliin hojjechuu akka qabanis dubbataniiru. #Ena Afaan Oromoo #ENA
Boordiin Filannoo Biyyaalessaa kaadhimamtootaafi paartilee siyaasaa waraqaa sagaleen ittiin kennamu irratti sagantaa carraa buusuu gaggeessaa jira.
Mar 23, 2026 945
Bitootessa 14/2018 (ENA): Maqaa fi mallattoo paartilee siyaasaa fi kaadhimamaa dhuunfaa Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatti galmaa’an qindeessuuf carraan gaggeeffamaa jira. Walitti qabduu Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa aadde Meelaatewarqi Hayiluu, wayita sana akka ibsanitti, filannoo waliigalaa torbaffaaf hojii qophii barbaachisaa ta’e raawwachaa jiraachuu himaniiru. Adeemsa kana keessatti waldaalee siivikii, paartilee siyaasaa, miidiyaalee, qaamolee nageenyaa fi qooda fudhattoota biroo waliin qindoominaan hojjechaa jiraachuus beeksisaniiru. Tokkoon tokkoon naannoo filannootti galmeen kaadhimamaa paartilee siyaasaa xumuramuu fi tarreen dorgomtootaa ifatti maxxanfamuu kan ibsan walitti qabduun kuni, komii dhiyaateefis deebii kennaa jiraachuu ibsaniiru. Yeroo ammaa galmeen filattotaa gaggeeffamaa kan jiru yoo ta’u, akka ragaan guyyoota afur dura qindaa’etti lammiileen miiliyoona 18 ol filachuuf galmaa’aniiru. Walitti qabduun boordichaa adeemsi galmee dijiitaalaa fi harkaan raawwatamaa akka jiru ibsuun, naannolee rakkoon sirnaa fi neetworkii qaban keessatti galmeen harkaan raawwatamaa jira jedhani. Buufata filannoo kuma 46 fi 757 keessatti meeshaaleen filannoo raabsamuus ibsaniiru. Dhaabbilee siyaasaa boordii kanarratti galmaa'an 47’n kaadhimamtoonni 10,934 kan dhiyaatan yoo ta'u, isaan keessaa 2,998 Mana Maree Bakka Bu'oota Ummataa, 8,736 ammoo bakka bu'oota naannoo ta'uun ni beekama. Kaadhimamtoonni 73 dhuunfaan dorgomuufis galmaa’aniiru.
Paartileen siyaasaa yaada isaanii ummata biraan gahachuu akka danda’an haalli mijataan uumameera.
Mar 22, 2026 842
Bitootessa 13/2018 (ENA): Dhaabbanni Miidiyaa Dirree Dawaa Paartileen siyaasaa filannoo kanarratti hirmaatan yaada isaanii ummata biraan akka gahataniif haala mijataan uumamuu beeksise. Paartileen yaada imaammataa isaanii ummata biraan gahachuuf filannoo dimokiraatawaa, hirmaachisaa fi nagaa taasisuuf gahee isaanii bahaa jiraachuus ibseera. Hogganaan Waliigalaa dhaabbatichaa obbo Xaahir Roobilee ENAtti akka himanitti, paartileen siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa bara kana gaggeeffamu irratti hirmaatan buufataalee televijiinii fi raadiyoo dhaabbatichaa fayyadamuun yaada imaammataa filannoo isaanii ummata biraan akka gahatan taasisaa jirra jedhani. Yeroo qilleensaa buufataalee irratti hayyamameen alattis, karaaleen miidiyaa hawaasaa dhaabbatichaa imaammata isaanii walqixxummaa fi haqummaan beeksisuuf itti fayyadamaa jiraachuu ibsaniiru. Akka hogganaan kun jedhanitti, dhaabbatichi waltajjiiwwan falmii paartileen siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa irratti hirmaataniin gaggeeffamaa jiran ummata biraan gahaa jiraachuu himaniiru. Falmiin paartii biyya bulchaa jiruu fi paartileen siyaasaa morkattootaa dhimma hawaasummaa fi diinagdee irratti gaggeessan ummata bira akka dhaqqabamu taasifamaa jiraachuu kaasaniiru. Yaadota filannoo paartilee ummataaf dhaqqabamaa taasisuun filattootni odeeffannoo argatan irratti hundaa’uun paartii barbaadaniif sagalee isaanii akka kennan ni gargaara jedhan. Leenjiin ijaarsa dandeettii kennameen paartileen siyaasaa filannoo kanarratti hirmaatan hundi haqa qabeessaa fi walqixxummaan akka tajaajilan taasiseera jedhan. Paartileen sa’aatii qilleensaa dhaabbatichi kennu hafetti fayyadamuun yaada isaanii ummata bira akka ga’atan waamicha dhiyeessaniiru.
Itti fayyadamni yeroo Qilleensaa bilisaa Dimokiraasummaa Adeemsa filannoof qooda murteessaa qaba
Mar 21, 2026 1025
Bitootessa12/2018(ENA)- Itti fayyadamni yertoo qilleensaa bilisaa dimokiraasummaa fi haqummaa filannoof qooda olaanaa qabaachuusaa Itti Aanaan walitti qabaa Boordii Filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa Tasfaayee Niwaay ibsan. Boordiin filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa, Abbaa Taayitaa Miidiyaa Itiyoophiyaa fi Hoggantoonni Paartiilee siyaasaa bakka argamnitti, haala itti fayyadamaa yeroo qilleensaa bilisaa paartiilee siyaasaa ilaalchisuun marii gaggeessaa jira. Saganticharratti obbo Tasfaayee Niwaay akka ibsanitti, Yeroon qilleensaa bilisaa Paartiileen Siyaasa sagantaa fi manufestoosaanii kan itti beeksisan waltajjii murteessaa ta’uu himaniiru. Hojmaatni kun adeemsi filannichaa Dimokiraatawaa, Ifaa fi haqa qabeessa ta’uusaa ibsituuwwan argisiisan keessaa tokkodha jedhaniiru. Boordichi Abbaa Taayitaa Miidiyaa Itiyoophiyaa waliin ta’uun qajeeltoo yeroo qilleensaa bilisa ittiin hogganaman qopheessuun hojiitti galuusaa beeskiseera. Paartiileen kun yeroo qilleensaa bilisa miidiyaaleen isaniif kennamuu fi fuula gaazexaa hojii dadammaqsuu filannoof sirnaan akka itti fayyadamaniif waamicha dhiheessaniiru. Filannoo walii gala marsaa 7ffaaf hanga ammaatti lammiileen Miiliyoona 18 ol galmaa’uusaanii hubachiisaniiru.
.jpg)
Miidiyaaleen ijaarsa seenessa waloomaaf gumaacha taasisan cimsuu qabu
Mar 21, 2026 646
Bitootessa 12/2018 (ENA) - Miidiyaaleen faayidaa biyyaalessaa Itiyoophiyaa kabachiisuun gumaacha olaanaa ijaarsa seenessa waloomaaf taasisan cimsanii itti fufsiisuu akka qaban daarektar jeneraaliin tajaajila odeeffannoo fi nageenyaa biyyaalessaa fi dura taa’aan boordii abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa ambaasaaddar Reedwaan Huseen ibsan. Wiirtuun ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa leenjifamtoota marsaa jalqabaa eebbisiisaa jira. Miidiyaaleen meeshaa ijoo biyyi itiin ijaaramu ta’uusaanii Ambaasaaddar Reedwaan wayita kana hubachiisaniiru. Faayidaa biyyaalessaa Itiyoophiyaa kabachiisuun ijaarsa seenessa waloomsuuf gumaacha olaanaa taasisan cimsanii itti fufsiisuu akka qaban hubachiisaniiru. Kanaaf ammoo ogeessa miidiyaa mul’ata biyyattii boruu, galmaa fi faayidaa biyyaalessaa sirriitti hubate horachuun murteessaa ta’uu ibsaniiru. Leenjiin gaazexeessummaa xiyyeeffannoo addaa wiirtuu ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalees beekumsaa fi ogummaa ogeeyyotaa gabbisuun faayidaa guddaa akka qabaatu himaniiru. Dabalataanis hojiiwwan qabiyyee faayidaa biyyaalessaa Itiyoophiyaa kabachiisan maddisiisuun fayyadama ummataa guddisuuf murteessaa ta’uu himaniiru. Faayidaan biyyaalessaa Itiyoophiyaa fi tokkummaan ummataa wiirtuu xiyyeeffannoo miidiyaalee ta’uu akka qabu hubachiisaniiru.
.jpg)
Sagantaan goolabaa leenjii gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa wiirtuu ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaan qophaa’e gaggeeffamaa jira
Mar 21, 2026 613
Bitootessa 12/2018 (ENA)- Sagantaan goolabaa leenjii gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa wiirtuu ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaan qophaa’e gaggeeffamaa jira. Sagantaan goolabaa leenjii gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa wiiirtuu ga’oomaa abbaa taayitichaatti mata duree “ga’umsi ogummaa ga’ooma miidiyaaleef” jedhuun qophaa’e gaggeeffamaa jira. Leenjii guyyoota 21’f kenname kanarratti gaazexessitoonni 36 hirmaataniiru. Mana maree bakka bu’oota ummataatti miseensonni koree dhaabbataa dhimmoota demokiraasii, daarektar jeneraaliin tajaajila odeeffannoo fi nageenyaa biyyaalessaa fi dura taa’aan boordii abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa ambaasaaddar Reedwaan Huseen, de’eetaan ministiraa tajaajila komunikeeshinii mootummaa Kabbadaa Deesisaa fi daarektarri olaanaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa Hayimaanoot Zallaqaa saganticharratti argamaniiru. Ogeeyyonni miidiyaalee ummataa fi dhuunfaa leenjicha hordofanii xumuranis argamaniiru.
Mirga dimookiraasii keenyatti fayyadamuun, filannoo irratti dammaqinaan hirmaachuuf qophiidha - Dubartoota Magaalaa Ciroo
Mar 18, 2026 1444
Bitootessa 9/2018 (ENA): Dubartoonni Magaalaa Ciroo hirmaannaa siyaasaa isaanii guddisuu fi mirga dimokiraasii isaaniitti fayyadamuuf filannoo waliigalaa torbaffaa irratti hirmaachuuf qophii ta’uu isaanii ibsaniiru. Magaalattii keessatti daldala xixiqqaa irratti kan bobba’an aadde Hamalmaal Fantaa ENA waliin turtii taasisaniin , filannoo waliigalaa bara kanaa irratti paartii siyaasaa isaaniif gaarii ta’a jedhanii amanan filachuuf qophii ta’uu isaanii ibsaniiru. Kaardii galmee filattotaa argachuun akkaataa sagantaa Boordiin Filannoo kaa’een sagalee kennuuf qophii ta’uu ibsaniiru. Akka aadde Hamalmaal ibsanitti paartii faayidaa dubartootaaf dhaabbatu, guddina biyyaaf hojjatu, nageenya mirkaneessuun tokkummaa biyyaa cimsu filachuuf qophaa’eera jedhani. Dubartoonni biroo mirga galmaa'uu fi kaardii galmee filannoo isaanii yeroon akka argatan waamicha dhiheessiteetti. Jiraattuun magaalichaa kan biraa aadde Mastawaal Laggasaa paartii siyaasaa murtee dubartootaa fi fayyadamummaa misoomaa guddisuuf hojjetu filachuuf qophii ta’uu himan. "Filannoon daandii ijoo mootummaa biyyattii hoogganu filachuuf murteessaadha dha “kan jedhan aadde Mastawaal, falmiin paartilee waldorgoman gidduutti miidiyaan taasifamaa jiru qaama faayidaa waliigalaa dubartootaaf hojjetu adda baasuuf haala mijataa kan uume ta’uus ibsaniiru. Adeemsi filannoo karaa nagaa fi amansiisaa ta’een akka xumuramuuf gahee keenya ni ba’anna kan jedhan immoo aadde Caaltuu Abbaasidha. Dubartoonni akkuma adeemsa misoomaa keessatti hojjetan, filannoo kana keessatti gahee isaanii akka bahatanis dhaamaniiru. Dubartoonni mirga dimokiraasii isaaniitti fayyadamanii kaadhimamaa itti amanan akka filatanii fi waraqaa sagalee isaanii itti kennanis akka fudhatan dhaamaniiru aadde Caaltuun.
Siyaasa
Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa gahumsa olaanaan ergamasaa bahaa jira-Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa
Mar 25, 2026 421
Bitootessa 16/2018(ENA) - Raayyaa Ittisaatti Izziin Bahaa ergama heera mootummaa kennameef gahumsaa fi gootummaa olaanaan bahachaa akka jiru ajajaan olaanaa Izzichaa Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaamirkaneessan. Letenaal Jeneraal Mahaammad Tasammaa hoggantoota komaandoo Izzii, Koorii, kutaa waraanaa Istaafiif kallattii bobbii wayitaawaa kennaniiru. Raayyaan haala balaawwan biyyattii mudatan qolachuun dandeessisurra akka jiruu fi qaamoleen hooggansaa qindaa’anii qoodasaanii bahaa akka jiran Jeneraalichi ibsaniiru. Izziin Bahaas ergama biyyaalessaa fi dhaabbatummaa cichoomee bahachaa jira jedhaniiru. Hojii seera kabachiisuu naannoo Amaaraatti gaggeeffamaa jiraniin kaayyoon humnoota ergama alagaa raawwachiisaa jiranii akka fashalu godhamuu eeraniiru. Fuulduraa humnoota nageenyaa fi ummataa waliin caalaatti qindaa’uun riijinichatti nagaa amansiisaa buusuuf akka hojjetamu mirkaneessaniiru.
Paartileen siyaasaa naannicha keessatti socho’an filannoon waliigalaa karaa nagaa, haqa qabeessaa fi dimokiraatawaa akka gaggeeffamuuf dammaqinaan hirmaachaa jiru
Mar 24, 2026 888
Bitootessa 15/2018 (ENA): Filannoon waliigalaa karaa nagaa, haqa qabeessaa fi dimokiraatawaan akka gaggeeffamuuf paartileen siyaasaa naannoo Oromiyaa keessatti socho’an dammaqinaan hirmaachaa akka jiran Manni Maree Waloo Paartilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa beeksise. Manni Maree Waloo Paartilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa mata duree “Filannoo fi Gahee Paartilee Siyaasaa” jedhuun paartilee miseensa ta’aniif leenjii kenneera. Kanuma waliin Dura Taa’aan Mana Maree Waloo Paartiilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa obbo Salamoon Taaffasaa filannoon waliigalaa 7ffaa karaa dimokiraatawaa, haqa qabeessa, amanamaa fi dimokiraatawaa ta’een akka gaggeeffamuuf paartileen siyaasaa mana maricha waliin hidhata qaban dammaqinaan hirmaachaa akka jiran ibsaniiru. Filannoon karaa dimokiraatawaa, haqa qabeessa, amanamaa fi dimokiraatawaan akka gaggeeffamuuf paartileen siyaasaa ga’ee isaanii sirnaan ba’aa jiraachuus ibsaniiru. Adeemsi filannoo dimokiraatawaa ta’ee akka itti fufuuf miseensonni Mana Maree Waloo hirmaannaa dammaqinaan ni cimsa jedhaniiru. Itti dabaluunis miseensonni Mana Maree Waloo aangoon kan argamuu danda’u karaa dimokiraatawaa qofa ta’uu amanuudhaan qooda fudhattoota biroo waliin qindoominaan hojjechaa akka jiran ibsaniiru. Filannoon kun paartilee murtaa’an qofaan bu’a qabeessa waan hin taaneef qooda fudhattoonni hundi waliin hojjechuu akka qabanis dubbataniiru. Paartileen siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa irratti hirmaatan dorgommii fi tumsa irratti hundaa’uun adeemsa filannoo irratti hirmaachuu akka qabanis ibsaniiru. Paartileen siyaasaa waltajjicharratti hirmaatan gama isaaniitiin akka himanitti, filannoo waliigalaa 7ffaa adeemsifamaa jiruun hojii gaarii hojjechaa jiraachuu isaanii ibsaniiru. Paartileen siyaasaa waldorgoman rakkoolee dhuunfaan isaan mudatan irra aanuuf akka gareetti siyaasa keessatti hirmaachuu akka qabanis dubbataniiru. Filannoon kun haqa qabeessaa fi bilisa ta’een akka gaggeeffamuuf ummanni, paartileen siyaasaa fi mootummaan waliin hojjechuu akka qabanis dubbataniiru. #Ena Afaan Oromoo #ENA
Boordiin Filannoo Biyyaalessaa kaadhimamtootaafi paartilee siyaasaa waraqaa sagaleen ittiin kennamu irratti sagantaa carraa buusuu gaggeessaa jira.
Mar 23, 2026 945
Bitootessa 14/2018 (ENA): Maqaa fi mallattoo paartilee siyaasaa fi kaadhimamaa dhuunfaa Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatti galmaa’an qindeessuuf carraan gaggeeffamaa jira. Walitti qabduu Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa aadde Meelaatewarqi Hayiluu, wayita sana akka ibsanitti, filannoo waliigalaa torbaffaaf hojii qophii barbaachisaa ta’e raawwachaa jiraachuu himaniiru. Adeemsa kana keessatti waldaalee siivikii, paartilee siyaasaa, miidiyaalee, qaamolee nageenyaa fi qooda fudhattoota biroo waliin qindoominaan hojjechaa jiraachuus beeksisaniiru. Tokkoon tokkoon naannoo filannootti galmeen kaadhimamaa paartilee siyaasaa xumuramuu fi tarreen dorgomtootaa ifatti maxxanfamuu kan ibsan walitti qabduun kuni, komii dhiyaateefis deebii kennaa jiraachuu ibsaniiru. Yeroo ammaa galmeen filattotaa gaggeeffamaa kan jiru yoo ta’u, akka ragaan guyyoota afur dura qindaa’etti lammiileen miiliyoona 18 ol filachuuf galmaa’aniiru. Walitti qabduun boordichaa adeemsi galmee dijiitaalaa fi harkaan raawwatamaa akka jiru ibsuun, naannolee rakkoon sirnaa fi neetworkii qaban keessatti galmeen harkaan raawwatamaa jira jedhani. Buufata filannoo kuma 46 fi 757 keessatti meeshaaleen filannoo raabsamuus ibsaniiru. Dhaabbilee siyaasaa boordii kanarratti galmaa'an 47’n kaadhimamtoonni 10,934 kan dhiyaatan yoo ta'u, isaan keessaa 2,998 Mana Maree Bakka Bu'oota Ummataa, 8,736 ammoo bakka bu'oota naannoo ta'uun ni beekama. Kaadhimamtoonni 73 dhuunfaan dorgomuufis galmaa’aniiru.
Paartileen siyaasaa yaada isaanii ummata biraan gahachuu akka danda’an haalli mijataan uumameera.
Mar 22, 2026 842
Bitootessa 13/2018 (ENA): Dhaabbanni Miidiyaa Dirree Dawaa Paartileen siyaasaa filannoo kanarratti hirmaatan yaada isaanii ummata biraan akka gahataniif haala mijataan uumamuu beeksise. Paartileen yaada imaammataa isaanii ummata biraan gahachuuf filannoo dimokiraatawaa, hirmaachisaa fi nagaa taasisuuf gahee isaanii bahaa jiraachuus ibseera. Hogganaan Waliigalaa dhaabbatichaa obbo Xaahir Roobilee ENAtti akka himanitti, paartileen siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa bara kana gaggeeffamu irratti hirmaatan buufataalee televijiinii fi raadiyoo dhaabbatichaa fayyadamuun yaada imaammataa filannoo isaanii ummata biraan akka gahatan taasisaa jirra jedhani. Yeroo qilleensaa buufataalee irratti hayyamameen alattis, karaaleen miidiyaa hawaasaa dhaabbatichaa imaammata isaanii walqixxummaa fi haqummaan beeksisuuf itti fayyadamaa jiraachuu ibsaniiru. Akka hogganaan kun jedhanitti, dhaabbatichi waltajjiiwwan falmii paartileen siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa irratti hirmaataniin gaggeeffamaa jiran ummata biraan gahaa jiraachuu himaniiru. Falmiin paartii biyya bulchaa jiruu fi paartileen siyaasaa morkattootaa dhimma hawaasummaa fi diinagdee irratti gaggeessan ummata bira akka dhaqqabamu taasifamaa jiraachuu kaasaniiru. Yaadota filannoo paartilee ummataaf dhaqqabamaa taasisuun filattootni odeeffannoo argatan irratti hundaa’uun paartii barbaadaniif sagalee isaanii akka kennan ni gargaara jedhan. Leenjiin ijaarsa dandeettii kennameen paartileen siyaasaa filannoo kanarratti hirmaatan hundi haqa qabeessaa fi walqixxummaan akka tajaajilan taasiseera jedhan. Paartileen sa’aatii qilleensaa dhaabbatichi kennu hafetti fayyadamuun yaada isaanii ummata bira akka ga’atan waamicha dhiyeessaniiru.
Itti fayyadamni yeroo Qilleensaa bilisaa Dimokiraasummaa Adeemsa filannoof qooda murteessaa qaba
Mar 21, 2026 1025
Bitootessa12/2018(ENA)- Itti fayyadamni yertoo qilleensaa bilisaa dimokiraasummaa fi haqummaa filannoof qooda olaanaa qabaachuusaa Itti Aanaan walitti qabaa Boordii Filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa Tasfaayee Niwaay ibsan. Boordiin filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa, Abbaa Taayitaa Miidiyaa Itiyoophiyaa fi Hoggantoonni Paartiilee siyaasaa bakka argamnitti, haala itti fayyadamaa yeroo qilleensaa bilisaa paartiilee siyaasaa ilaalchisuun marii gaggeessaa jira. Saganticharratti obbo Tasfaayee Niwaay akka ibsanitti, Yeroon qilleensaa bilisaa Paartiileen Siyaasa sagantaa fi manufestoosaanii kan itti beeksisan waltajjii murteessaa ta’uu himaniiru. Hojmaatni kun adeemsi filannichaa Dimokiraatawaa, Ifaa fi haqa qabeessa ta’uusaa ibsituuwwan argisiisan keessaa tokkodha jedhaniiru. Boordichi Abbaa Taayitaa Miidiyaa Itiyoophiyaa waliin ta’uun qajeeltoo yeroo qilleensaa bilisa ittiin hogganaman qopheessuun hojiitti galuusaa beeskiseera. Paartiileen kun yeroo qilleensaa bilisa miidiyaaleen isaniif kennamuu fi fuula gaazexaa hojii dadammaqsuu filannoof sirnaan akka itti fayyadamaniif waamicha dhiheessaniiru. Filannoo walii gala marsaa 7ffaaf hanga ammaatti lammiileen Miiliyoona 18 ol galmaa’uusaanii hubachiisaniiru.
Miidiyaaleen ijaarsa seenessa waloomaaf gumaacha taasisan cimsuu qabu
Mar 21, 2026 646
Bitootessa 12/2018 (ENA) - Miidiyaaleen faayidaa biyyaalessaa Itiyoophiyaa kabachiisuun gumaacha olaanaa ijaarsa seenessa waloomaaf taasisan cimsanii itti fufsiisuu akka qaban daarektar jeneraaliin tajaajila odeeffannoo fi nageenyaa biyyaalessaa fi dura taa’aan boordii abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa ambaasaaddar Reedwaan Huseen ibsan. Wiirtuun ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa leenjifamtoota marsaa jalqabaa eebbisiisaa jira. Miidiyaaleen meeshaa ijoo biyyi itiin ijaaramu ta’uusaanii Ambaasaaddar Reedwaan wayita kana hubachiisaniiru. Faayidaa biyyaalessaa Itiyoophiyaa kabachiisuun ijaarsa seenessa waloomsuuf gumaacha olaanaa taasisan cimsanii itti fufsiisuu akka qaban hubachiisaniiru. Kanaaf ammoo ogeessa miidiyaa mul’ata biyyattii boruu, galmaa fi faayidaa biyyaalessaa sirriitti hubate horachuun murteessaa ta’uu ibsaniiru. Leenjiin gaazexeessummaa xiyyeeffannoo addaa wiirtuu ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalees beekumsaa fi ogummaa ogeeyyotaa gabbisuun faayidaa guddaa akka qabaatu himaniiru. Dabalataanis hojiiwwan qabiyyee faayidaa biyyaalessaa Itiyoophiyaa kabachiisan maddisiisuun fayyadama ummataa guddisuuf murteessaa ta’uu himaniiru. Faayidaan biyyaalessaa Itiyoophiyaa fi tokkummaan ummataa wiirtuu xiyyeeffannoo miidiyaalee ta’uu akka qabu hubachiisaniiru.
Sagantaan goolabaa leenjii gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa wiirtuu ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaan qophaa’e gaggeeffamaa jira
Mar 21, 2026 613
Bitootessa 12/2018 (ENA)- Sagantaan goolabaa leenjii gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa wiirtuu ga’oomaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaan qophaa’e gaggeeffamaa jira. Sagantaan goolabaa leenjii gaazexeessummaa damee xiyyeeffannoo addaa wiiirtuu ga’oomaa abbaa taayitichaatti mata duree “ga’umsi ogummaa ga’ooma miidiyaaleef” jedhuun qophaa’e gaggeeffamaa jira. Leenjii guyyoota 21’f kenname kanarratti gaazexessitoonni 36 hirmaataniiru. Mana maree bakka bu’oota ummataatti miseensonni koree dhaabbataa dhimmoota demokiraasii, daarektar jeneraaliin tajaajila odeeffannoo fi nageenyaa biyyaalessaa fi dura taa’aan boordii abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa ambaasaaddar Reedwaan Huseen, de’eetaan ministiraa tajaajila komunikeeshinii mootummaa Kabbadaa Deesisaa fi daarektarri olaanaa abbaa taayitaa miidiyaalee Itiyoophiyaa Hayimaanoot Zallaqaa saganticharratti argamaniiru. Ogeeyyonni miidiyaalee ummataa fi dhuunfaa leenjicha hordofanii xumuranis argamaniiru.
Mirga dimookiraasii keenyatti fayyadamuun, filannoo irratti dammaqinaan hirmaachuuf qophiidha - Dubartoota Magaalaa Ciroo
Mar 18, 2026 1444
Bitootessa 9/2018 (ENA): Dubartoonni Magaalaa Ciroo hirmaannaa siyaasaa isaanii guddisuu fi mirga dimokiraasii isaaniitti fayyadamuuf filannoo waliigalaa torbaffaa irratti hirmaachuuf qophii ta’uu isaanii ibsaniiru. Magaalattii keessatti daldala xixiqqaa irratti kan bobba’an aadde Hamalmaal Fantaa ENA waliin turtii taasisaniin , filannoo waliigalaa bara kanaa irratti paartii siyaasaa isaaniif gaarii ta’a jedhanii amanan filachuuf qophii ta’uu isaanii ibsaniiru. Kaardii galmee filattotaa argachuun akkaataa sagantaa Boordiin Filannoo kaa’een sagalee kennuuf qophii ta’uu ibsaniiru. Akka aadde Hamalmaal ibsanitti paartii faayidaa dubartootaaf dhaabbatu, guddina biyyaaf hojjatu, nageenya mirkaneessuun tokkummaa biyyaa cimsu filachuuf qophaa’eera jedhani. Dubartoonni biroo mirga galmaa'uu fi kaardii galmee filannoo isaanii yeroon akka argatan waamicha dhiheessiteetti. Jiraattuun magaalichaa kan biraa aadde Mastawaal Laggasaa paartii siyaasaa murtee dubartootaa fi fayyadamummaa misoomaa guddisuuf hojjetu filachuuf qophii ta’uu himan. "Filannoon daandii ijoo mootummaa biyyattii hoogganu filachuuf murteessaadha dha “kan jedhan aadde Mastawaal, falmiin paartilee waldorgoman gidduutti miidiyaan taasifamaa jiru qaama faayidaa waliigalaa dubartootaaf hojjetu adda baasuuf haala mijataa kan uume ta’uus ibsaniiru. Adeemsi filannoo karaa nagaa fi amansiisaa ta’een akka xumuramuuf gahee keenya ni ba’anna kan jedhan immoo aadde Caaltuu Abbaasidha. Dubartoonni akkuma adeemsa misoomaa keessatti hojjetan, filannoo kana keessatti gahee isaanii akka bahatanis dhaamaniiru. Dubartoonni mirga dimokiraasii isaaniitti fayyadamanii kaadhimamaa itti amanan akka filatanii fi waraqaa sagalee isaanii itti kennanis akka fudhatan dhaamaniiru aadde Caaltuun.
Hawaasummaa
Naannichatti Ayyaana Shuwaaliid kabajuuf qophiin barbaachisu xumurameera
Mar 25, 2026 243
Bitootessa 16/2018(ENA) : Naannoo Harariitti Ayyaana Shuwaaliid kabajuuf qophiin xumuramuu Biiroon Aadaa,Turizimii Hambaa naannichaa beeksise. Ayyaanni Shuwaaliid Iid -Alfaxiir erga kabajamee guyyaa 6ffaatti galgalarraa eegalee kabajama. Sirni Kabaja Ayyaanichaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti Dhaabbata Barnootaa, Saayinsii fi Aadaa (UNESCO)tti galmaa’uun isaa ni yaadatama. Ayyanichi haala obbolummaa dagaagsuun taateewwan adda addaan haala ho’aan kabajuuf haaldureen qophii xumuramuusaa hogganaan Biiroon Aadaa, Turizimii fi Hambaa obbo Tawalladaa Abdoosh miidiyaaleef har’a ibsaniiru. Naannichatti Ayyaanni Shuwaaliid mata duree “Shuwaaliid tokkummaa sab-daneessummaa keenyaa fi guddina Turiizimii keenyaaf ” jedhuun akka kabajamu beeksisaniiru. Ayyaanicha damee Tuurizimii taateewwan Ayyaanicha caalaatti babal’isuu fi dagaagsuu dandeessisaniin akka kabajamu ibsuun, dargaggoonnii fi kutaleen hawaasaa adda addaa agarsiisa daandiirraa akka argisiisan dubbataniiru. Jimaata dhufu dorgommiin fiigichaa Kiiloo meetira 5 Magaalaa keessatti akka adeemsifamu ibsaniiru. Akkasumas Hambaalee seenaa durii fi Amantii akkasumas, iddoowwan hawwata Turiizimii fi Hojiiwwan misooma koriidaraa caalaatti beeksisuun bakkeewwan gahumsa Turiizimii gochuuf sagantaawwan daawwannaa jiraachuus ibsaniiru.
.jpg)
Naannoo Harariitti dargaggoonni filannoon dura hirmaannaa cimaa taasisaa jiru
Mar 24, 2026 330
Bitootessa15/2018(ENA)-Naannoo Harariitti dargaggoonni filannoon dura hirmaannaa cimaa taasisaa jiraachuu Federeeshiniin Dargaggoota ibse. Akkaataa sagantaa Boordiin Filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa baaseen, filannoo walii galaa 7ffaa Caamsaa 24 bara 2018 gaggeessuuf, galmee filattootaa fi hojiiwwan filannoon duraa biroo raawwachaa jira. Pirezidaantiin Federeeshinii dargaggoota Hararii Dargaggoo Rastam Umar ENA waliin turtii taasiseen akka ibsetti, Federeeshinichi dameelee adda addaatti, dandeettii fi hubannoo dargaggootaa dagaagsuurratti hedduu hojjechaa jira. Dargaggoonni keessumaa Barnootaa fi Fayyaan, Nageenya Naannoo eegsisuunii fi hojiilee tola ooltummaa biroon hubannaa uumuurra darbee, hirmaannaa ho’aa taasisaa jiraachuu eeraniiru. Yeroo ammaa dargaggoonni filannoorratti dammaqinaan akka hirmaatan taasisuurra darbee hawaasaaf hojii hubannaa uumuu hojjechaa jiraachuu ibsaniiru. Filannoo walii galaa baatii Caamsaa keessa gaggeeffamurratti hubannoo uumuurra darbee dargaggoonni taajjabdoota ta’uun akka hirmaataniif hojiin adda baasuu hojjetamaa jiraachuu ibseera. Kanaanis dargaggoonni naannicha Aanaalee adda addaatti Filannichi Nagaa qabeessa, Haqa qabeessaa fi bilisa ta’ee akka xumuramuuf gahee taajjabdummaasanii ni bahu jedhaniiru.
Gondar mallattoo boonsituu Itiyoophinotaa, agarsiiftuu sabdaneessummaa, magaalaa addaa durii fi ammayyummaa waliin wal simsiisuun kuulamte dha.
Mar 24, 2026 305
Bitootessa 15/2018 (ENA): Gondar mallattoo boonsituu Itiyoophinotaa, agarsiiftuu sabdaneessummaa fi magaalaa addaa durii fi ammayyummaa waliin wal simsiisuun kuulamtedha jedhan itti aanaan Ministira Muummee obbo Tamasgeen Xurunaa. Obbo Tamasgeen Xurunaan ergaa fuula miidiyaa hawaasaa isaaniin dabrsaniin, magaalaa seena qabeettii Gondar kan kuusaa seenaa, dhaloota aartii fi qaroominaa taate seenneerra jedhan. ulchaan Bulchiinsa Mootummaa Naannoo Amaaraa, hoggantoonni olaanoo naannichaa, hoggantoonni bulchiinsa magaalichaa, akkasumas ummanni magaalaa Gondar, kan arjummaa fi hubannoo isaaniitiin beekaman, "Keessummaan kan Waaqayyooti," jechuun Buufata Xiyyaaraa Idil-addunyaa Mootii Teewoodiroos keessatti simannaa ho'aa fi kabajaa nuuf taasisaniif galata onnee koo irraa madden dhiyeessaafii jedhaniru.
Ayyaanni Shuwwaal Iid haala ho’aa fi tokkummaatiin kabajama
Mar 24, 2026 166
Bitootessa 15/2018 (ENA) : Dargaggoonni magaalaa Harar irraa, yaada isaanii ENA’f kennaniin, ayyaanni Iid Shuwwaal miira tokkummaa fi jaalalaan kabajuuf qophaa’aa akka jiran ibsaniiru. Ayyaanichi Ayyaana Iid Al-Fxir guyyaa 6ffaa galgala irraa eegalee haala tokkummaa fi ho’aan kan kabajamu yoo ta’u, sagantaalee adda addaa miira obbolummaa guddisan waliin kan kabajamu dha. Sirni kabaja ayyaana Iid Shuwwaal Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti, Dhaabbata Barnootaa, Saayinsii fi Aadaa (UNESCO)’n akka hambaa kiliyyaatti galmaa’uun isaa ni yaadatama. Ayyaanicha miira tokkummaa, ho’aa fi keessummoota simachuun kabajuuf qophaa’uu isaaniis dargaggoonni kunneen ibsaniiru. Akka dargaggeessi Ramadaan Yuusuf jedhutti, keessummoonni adda addaa ayyaana Shuwwaal Iid irratti hirmaachuuf gara Harar kan dhufan yoo ta’u, keessummoota simachuu fi keessummeessuuf qophaa’uusaa himeera. Keessattuu ayyaanni kun aadaa, duudhaa fi hawwata naannichaa beeksisuuf barbaachisaa waan ta’eef keessummoota keenya simachuuf hawwii guddaan eeggachaa jirra jedheera. Dargaggoo Iduu Abdulaziiz gama isaatiin akka jedhetti, Harar bara kana caalaatti bareedduu fi hawwattuu ta’uu ishee ibsuun, keessummoonni ayyaana Shuwwaal Iid naannoo Harariitti haala ho’aan kabajamu irratti akka hirmaatan waamicha dhiyeesseera. Shamarree Feeneetii Dursaa gama isheetiin,ayyaana Shuwwaal Iid ayyaana dargaggoonni haala ho’aan kabajatan, aadaa isaanii beeksisan waan ta’eef ayyaana kana kabajuuf hawwii guddaan kan eeggatan ta’uu himteetti. Akkasumas, sochii aadaa hawaasa Hararii, agarsiisa daandii dabalatee, keessummoota ayyaanicha irratti hirmaatanitti agarsiisuuf qophii taasisuu isaanii ibsiteetti. Biiroo Aadaa, Turizimii fi Hambaa Naannichaatti Daarektarri Aadaa Iskindir Abdurahman, Ayyaana Shuwwaal Iid Kan UNESCO’n hambaa kiliyyaa ta’ee galmaa’e kana irratti lakkoofsi daawwattoota biyya keessaa fi biyya alaa irratti hirmaatan waggaa waggaan dabalaa dhufuu ibsaniiru. Itti dabaluunis, ayyaana Shuwwaal Iid bifa ho’aa adda addaatiin, akkuma kanaan duraa, tokkummaa fi obbolummaa cimsuun danda’amuun kabajuuf qophiin taasifamaa jira jedhan.
Diinagdee
Riifoormiin dinagdee Gooroo guutuun yaa’insa invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii gidduu jiru sadarkaa haaraatti ol guddiseera
Mar 25, 2026 155
Bitootessa 16/2018 (ENA): Riifoormii dinagdee Gooroo guutuu Itiyoophiyaan hojiirra oolchite yaa’insa invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii gidduutti heddumminaa fi qulqullinaan guddina olaanaa galmeessisuu dandeessiseera jedhan Ministirri Maallaqaa Ahimad Shideen. Waltajjiin Itiyoo-Xaaliyaan jalqabaa Konistiraakshinii, Bu’uuraalee misoomaa fi Misooma Magaalaa Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Ministirri Maallaqaa Ahimad Shidee saganticharratti haasawa taasisaniin, haaromsi guutuun Itiyoophiyaan hojiirra oolchite invastimantii idil-addunyaatiif haala mijataa fi hawwataa ta’e uumeera jedhan. Haaromsi dinagdee maakroo kun walitti dhufeenya invastimantii Itiyoophiyaa fi Xaaliyaanii dameelee adda addaatiin, baay’inaafi qulqullinaan haalaan akka dabalu ibsaniiru. Invastaroota Xaaliyaanii Itiyoophiyaatti dameewwan invastimantii ijaarsaa, dhiyeessii maashinarii fi kanneen biroo adda addaa irratti bobba’uun bu’aa qabatamaa galmeessisaa akka jiran hubachiisaniiru. Walta’iinsi biyyoota lamaanii kun dinagdeetiin ala dameewwan misoomaa fi kanneen birootiin daran akka cimus eeraniiru. Itiyoophiyaan bu’uuraalee misoomaa fi sirna hojii dhaabbilee idil-addunyaa hawwatu ijaaraa akka jirtu eeruun, keessumaa magaalaan Finfinnee abbootii qabeenyaa biyya alaatif bakka filatamaa ta’aa akka jirtu hubachiisaniiru. Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Xaaliyaanii Seem Fabriziin gama isaaniitiin akka ibsanitti Itiyoophiyaa fi Xaaliyaan hariiroo seena qabeessaa fi yeroo dheeraa ta’e qabaachuu himani. Biyyoonni lamaan dameelee adda addaatiin mul’ata waloo akka qaban ibsuun; Waltajjiin kun tumsa isaanii sadarkaa itti aanutti ceesisuuf gahee murteessaa akka taphatu dubbatani. Baniinsa Fooramichaa irratti Kantiibaan Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee aadde Adaanech Abeebeen, Ministirri Jallisii fi Naannawaa Gammoojjii Dr. Abrahaam Balaay, Itti aanaan Ministeera Dhimma Alaa fi Tumsa Idil Addunyaa Xaaliyaanii Maariyaa Tiriippoodii, Deetaan Ministeera Magaalaa fi Bu’uuraalee Misoomaa Dr. Yeetimgeetaa Asraat, Itiyoophiyaatti Ambaasaaddara Xaaliyaanii Seem Fabriizii fi haggantoonni hojii olaanoo biroo argamaniiru. #Ena Afaan Oromoo#TOI#ENA
Dameen Abaaboo, Muduraa fi kuduraa Ce’umsa Qonnaarra darbee guddina Dinagdee hunda galeessaaf qooda olaanaa bahachaa jira
Mar 25, 2026 191
Bitootessa16/2018(ENA)- Dameen Abaaboo, Muduraalee fi Kuduraalee Ce’umsa Qonnaan olitti,galii sharafa alaa argamsiisuu fi guddina Dinagdee walii galaatiif gahee olaanaa gumaachaa jiraachuu Ministir Deetaan Qonnaa, Doktar Sofiyaa Kaasaa ibsaniiru. Agarsiisnidaldalaa Waldaan Omishtootaa fi Al-ergitoota Abaaboo,kuduraalee fi muduraalee Itiyoophiyaa (EHPP) Idil-Addunyaa waliin qindaa’uun qopheessan Bitootessa 15 hanga 17 bara 2018tti Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Waltajjicharratti, Deetaan Ministira Qonnaa, Doktar Sofiyaa Kaasaa, Itiyoophiyaan damee Abaaboon, Muduraalee fi kuduraaleen dandeettii qabdu, caalaatti guddisuuf mootummaan damee dhuunfaaf haala mijataa uumuusaa ibsaniiru. Kanaanis damicha Sadarkaa Idil-Addunyaatti, Imaammata Qonnaa fi misooma baadiyaa akkasumas tarsiimoon Abaaboo, Muduraa fi Kuduraa bocamee hojiitti galamuu eeraniiru. Itiyoophiyaan Omishaalee Hortii Kaalcherii gara Alaatti ergiturraa galii sharafa Alaa olaanaa jiraachuu ibsuun, agarsiisni daldalaa kun Omishtoota warra bitattoota Addunyaa waliin kallattiin walitti fiduun akka riqicha guddaatti tajaajila jedhaniiru. Itiyoophiyaan yeroo ammaa Afriikaa keessaa Keeniyyaatti Aanuun Abaaboo Omishuu fi gara Alaatti erguun biyya 2ffaa ta’uushee ibsuun, dameen kun guddina walii gala biyyattii (GDP) argannoo sharafa alaatiif gumaacha olaanaa taasisaa jiraachuu eeraniiru. Daarektarri waldaa Omishtootaa fi Al-Ergitoota Abaaboo , Kuduraa fi Muduraa ItiyoophiyaaObbo Naggaa Mokaanninti gamasaaniin Eksipoon kun, omishaa fi tajaajila beeksisuu bira darbee namoota damee kana keessatti qooda fudhatan bakka tokkotti walitti fiduun tumsa(hidhata) daldalaa cimsuuf akka kaayyeffate ibsaniiru. Dameen Hortiikaalcherii Bunatti aansuun madda sharafa Alaa guddaa Itiyoophiyaa ta’uusaa eeruun, bara baajataa darbetti Dinagdee biyyaatiif doolaara miiliyoona 564 tuqaa 89 galii argamsiisuusaa ibsaniiru. Daaretarri Bulchiinsa tajaajila fe’umsaa daandii qilleensa Itiyoophiyaa Obbo Darajjee Daraaroo Daandiin Qilleensa Itiyoophiyaa damee Aviyeeshinii Afriikaa keessaa dursaa ta’e , oomishaalee Abaaboo fi muduraalee gabaa Addunyaatiif dhiyeessuurratti gumaacha guddaa taasisaa akka jiru ibsaniiru. Itiyoophiyaatti Ambaasaaddarri Neezerlaandi KiristiinPeereen , Itiyoophiyaa fi Neezerlaandis michummaa seenaa qabeessaa fi tumsa yeroo dheeraa qabaachuusaanii ibsaniiru. Industiriin, Misooma Abaaboon, Invastimentiin, Cehumsa beekumsaa fi Teekinooloojiin , akkasumas deeggarsa ogummaa taasisuun, gumaacha gochaa jiraachuu eeranii, fuuldurattis tumsi hunda galeessa isaanii caalaatti cimee akka itti fufu mirkaneessaniiru. Agarsiisa daldalaa guyyoota sadiif turu kanarrtti, biyyoonni 50 ol kan bakka bu’an yoo ta’u Omishtoota, dureeyyota biyya keessaa fi biyya Alaa, dhiheessitoota teekinooloojii fi dhaabbileen faayinaansii 150 ol ta’an akka irratti hirmaatan beekameera. Turtichaan dhimmoota faayidaa olaanaa qaban kanneen akka hubannaa nam-tolchee(AI), Faayinaansii itti fufinsa qabu, Wabiinyaataa, Loojistiksii fe’umsa Galaanaa fi kalaqa Teekinooloojii jijjiirama qilleensa dandamatan irrattti xiyyeefachuun mariiwwan bal’aan akka gaggeeffamu ni eegama.
Itiyoophiyaa fi Saawud Arabiyaan daldalaa fi carraa Gabaa irratti mari'atan
Mar 25, 2026 95
Bitootessa 16/2018 (ENA): Itiyoophiyaa fi Saawud Arabiyaan daldalaa fi carraa Gabaa irratti mari'atan Yaa’iin Ministiroota Dhaabbata Daldala Addunyaa (WTO) 14ffaan yeroo ammaa Kaameeruun magaalaa Yaawundeetti gaggeeffamaa jira. Konfiraansii kana cinatti Ministirri Daldalaa fi walitti hidhaminsa Naannawaa Dr. Kaasahuun Gofee itti aanaa bulchaa waliigalteewwanii fi dhaabbilee idil-addunyaa Sa’uudii Arabiyaa fi dursaa garee marii, Fariid Al-Asaalii waliin dhimma biyyoota lamaanii irratti mari’ataniiru. Mariin kun marii daldalaa fi gabaa biyyoota lamaanii gaggeeffamaa jiruu fi karaalee daldala daran cimsuun danda’amu irratti kan xiyyeeffate ta’uu ibsameera. Ministirri kun Itiyoophiyaan marii gara WTOtti makamuu dhuma bara 2026tti xumuruuf kutannoo fi qophii ta’uu ibsaniiru. Itiyoophiyaan Dhaabbata Daldala Addunyaa (WTO)tti makamuuf yaaliin taasiftu xumuramuutti yeroo dhihaatutti, mariin biyyoota lamaanii michoota daldalaa ciccimoo kan akka Saawud Arabiyaa waliin taasifamu guddina dinagdee biyyattii fi sirna daldalaa ishee ammayyeessuuf murteessaa ta’ee akka ilaalamu ibsaniiru. Baatii Eebila dhufu Jenevaatti kan gaggeeffamu walgahiin garee hojii dura marii teeknikaa waliigaltee gabaa biyyoota lamaanii xumuruuf taasifamu saffisiisuuf waliigalaniiru. Tattaaffiin dippilomaasii kun Itiyoophiyaan sirna daldala addunyaa keessatti akka makamtu kan saffisiisu yoo ta’u, faayidaa daldalaa biyyattii daran kan guddisu ta’uu odeeffannoo ENA’n Ministeera Daldalaa fi Walitti Hidhaminsa Naannawaa irraa argate ni mul’isa.
Dhaqqabamummaa Faayinaansii babal’isuuf hojiileen eegalaman akka milkaa’aniif dhaabbileen qusannaa fi liqaa itti gaafatamummaa olaanaa bahachuu qabu
Mar 25, 2026 109
Bitootessa 16 /2018 (ENA) : Dhaqqabamummaa Faayinaansii babal’isuuf hojiileen eegalaman akka milkaa’aniif dhaabbileen qusannaa fi liqaa itti gaafatamummaa olaanaa bahachuu qabu Bulchaan Baankii Biyyaalessaa Dr. Iyyoob Takkaallinyi. Waldaan Dhaabbilee qusannaa fi liqaa Itiyoophiyaa, dhiyeessii faayinaansii,hirmaachisummaa fi dhaqqabamummaa irratti kan xiyyeeffate waltajjii idil addunyaa Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniitti komishinii dinagdee Afrikaa gaggeessaa jira. Walgahiin kuni har’a dabalatee guyyoota sadiif kan gaggeeffamu yoo ta’u bakka bu’oonni indaastirichaa, ogeeyyiin, michoonni misoomaa fi qooda fudhattoonni hirmaataa jiru. Bulchaan Baankii Biyyaalessaa Dr. Iyyoob Takkaallinyi wayita sana akka himanitti, Dhaabbileen qusannaa fi liqaa oomishaa fi oomishtummaa qonnaan bultootaa guddisuu keessatti gahee addaa qabu jedhani. Dandeettii dinagdee dubartootaa, dargaggootaa fi hawaasa horsiisee bultaataa guddisuu keessatti gahee olaanaa akka qabanis ibsaniiru. Bulchaan kun carraa dhaabileen qusannaa fi liqaa hojii uumuu keessatti gahee olaanaa akka qaban ibsuun, hiyyummaa hir’isuu fi badhaadhinaaf gumaacha olaanaa taasisaniiru jedhani. Mootummaan hojiiwwan jijjiirama dijitaalaa sirna faayinaansii bu’uura kaa’an hojiirra oolchaa jiraachuu ibsuun, tajaajilli faayinaansii dijitaalaa, filannoowwan daddabarsa maallaqa moobaayilaa,fi xiyyeeffannoon kalaqa damichaa irratti kennamu dhaabbileen qusannaa fi liqaa caalaatti bu’a qabeessa akka ta’aniif carraa gaarii akka uume eeraniiru. Baankiin Biyyaalessaa bu’uuraalee seeraa dhaabbileen qusannaa fi liqaa caalaatti bu’a qabeessa akka ta’aniif haala dandeessisu uumuu fi hojiirra oolchuuf akka hojjetus mirkaneessaniiru. Fandii Misooma Qonnaa Dhaabbata Idil addunyaatti Daariktarri Itiyoophiyaa Maawiiraa Chitimaa akka himanitti, dhaabbatichi qusannaa fi liqaa Itiyoophiyaa keessatti socho’an waliin dhaqqabummaa faayinaansii irratti hojjechaa tureera jedhani. Itiyoophiyaatti waggoota 25 darban keessatti bu’aa olaanaa dirree kanaan arguu dandeenyeerra kan jedhan daarektarichi, dhaqqabummaa faayinaansii baadiyyaa irrattis fooyya’iinsa guddaa argineerra jedhani. Daarektarri Olaanaa Waldaa Dhaabbilee qusannaa fi liqaa Itiyoophiyaa obbo Tashooma Kabbadaa gama isaaniin akka himanitti ,Dhaabbileen qusannaa fi liqaa kutaalee hawaasaa hedduu bira gahuu kan danda’an ta’us, waan eegame caalaa hojjechuun nurraa eegama jedhaniiru. Dhaabbilee faayinaansii ammayyeessuun dorgomaa ta’uu irratti caalaatti hojjechuu akka qaban hubachiisuun, kanarrattis waldichi xiyyeeffannaa kennaa akka jirus dubbataniiru.
Viidiyoo
Saayinsii fi teeknooloojii
Magaala Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo “Masoob” manguddootaa fi qaama miidhamtootaaf haala mijataa uumeeta
Mar 25, 2026 138
Bitootessa16/2018(ENA)-Magaalaa Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo Masoob Manguddootaa fi qaama miidhamtootaaf haala mijataa uumuusaa jiraattonni magaalichaa ibsan. Magaalaa Jimmaatti Tajaajilli wiirtuu tokkoo Masoob erga eegalamee ji’oota 6 lakkoofsiserra. Tajaajilichaan hawaasni Magaalichaa tajaajiloota hunda bakka tokkotti argachuu isaaniitiin yeroo fi maallaqa isaanii qusachuu danda’uusaa ibsaniiru. Jiraataan Magaalaa Jimmaa Obbo Nuurii Yesuuf kanaan dura kaffaltii bishaanii fi ibsaa raawwachuuf guyyoota hedduu itti fudhachaa turuu ibsuun, amma garuu Masoob giddugala tajaajila tokkootti yeroo gabaabaa keessatti xumurachuusaanii ibsaniiru. Tajaajilichi yeroo fi baasii kan qusatu ta’uusaa obbo Nuuriin ibsaniiru. Jiraataan Magaalatti biroon Obbo Muktaar Ibraahim tajaajila qabiyyee lafaa wajjin walqabatu argachuuf gara gidduugalichaa dhufuu isaanii ENA’f ibsaniiru. Ammaan dura tajaajila kana argachuuf seektaroota garagaraa irraa deddeebi’aa akka turan dubbachuun amma garuu guyyaa tokko keessatti xumuramaafii akka jiru dubbataniiru. Itti Aanaan Hoji Gaggeessaa Giddugalichaa Obbo Abdii Salamoon gidduugalli tajaajila wiirtuu tokkoo Masoob ji’oota 6n darban keessatti tajaajiloota kuma 84 ol kennuu dubbataniiru. Sektaraaleen 25 giddu galichaa keessatti hammatamuu ibsuun, hojjettoonni 103 hawaasa tajaajilaa jiru jedhaniiru. Tajaajilli Maanguddootaa fi qaama miidhamtoota giddu galeessa godhates kennamaa jirachuus ibsaniiru. Hojjettoonni tajaajila kennan gara manguddootaa fi qaama miidhamtootaatti dhiyaatanii tajaajiluun alatti, tajaajilli liiftii addaa qophaa'uus Obbo Abdiin dubbatan. Fuuladurattis dameewwan giddugalichaa ganda magaalatti keessatti banuun caalaatti hawaasatti dhiyaachuuf karoorfamuusaas ibsaniiru. Kana malees, tajaajila gidduugalichaa socho'aa taasisuuf hojjetamaa akka jiru ibsaniiru.
.jpg)
Wiirtuun tajaajila bakka tokkoo ‘Masoob Addis’ bu’aa bayii tajaajilamtootaa hambisuun bu’a qabeesummaa mirkaneessaa jira-Kantiibaa Adaanech Abeebee
Mar 24, 2026 294
Bitootessa 15/2018(ENA)- Wiirtuun tajaajila bakka tokkoo ‘Masoob Addis’bu’aa bayii tajaajilamtootaa hambisuun bu’a qabeesummaa bulchiinsa gaarii mirkaneessaa akka jiru Kantiibaa Adaanech Abeebee ibsan. Kantiibaa Adaanech Abeebee wiirtuu tajaajila bakka tokkoo dijitaalaa Addis ‘Masoob’ 3ffaa dame Lidataa eebbisanii hojii eegalchiisaniiru. Haalli qulqullinaa fi bu’a qabeessummaa tajaajiloota mootummaa eegsisu uumamaa akka jiru kantiibaa Adaanech Abeebee wayita kana dubbataniiru. Waliin gahiinsi tajaajila wiirtuu tokkoo Masoob bu’aa bayii lammiileerra gahu hambisuun itti quufinsa tajaajilamtootaa fooyyessaa jira jedhaniiru. Qulqullinaa fi bu’a qabeessummaa tajaajiloota wiirtuu kanatti kennamanii eegsisuun hojmaatilee badaa guutummaatti hambisuun akka danda’ame dubbataniiru. Gaaffii bulchiinsa gaarii lammiileef furmaata kennuusaas ibsaniiru. Wiirtuleen tajaajila bakka tokkoo dijitaalaa Addis Masoob Finfinneetti ijaaraman tajaajiloota bulchiinsa magaalaa si’achiisuun itti quufinsa tajaajilamtootaa guddisaa akka jiru kaasaniiru. Fuulduras hojiin itti quufinsa tajaajilamtootaa fooyyessuuf hojjetamu cimee akka itti fufu mirkaneessaniiru.
Itiyoophiyaan bara dijitaalaa hiree biyyootaa murteessu irra jirti
Mar 17, 2026 372
Bitootessa 8/2018 (ENA): Itiyoophiyaan bara dijitaalaa hiree biyyootaa murteessu irra akka jirtu Waajjirri Ministira Muummee beeksise. Waajjirichi ergaa mata duree “Dijitaala Itiyoophiyaa 2030, Mu’ata Dhalootaa!” jedhuun ergaa dabarseen, Itiyoophiyaan bara dijitaalaa hiree biyyootaa murteessu irra jirti jedheera. Dijitaalli Itiyoophiyaa 2030 deebii biyyoolessaa keenya, ofitti amanamummaa,kalaqaa fi kutannoo guddaa qabannee hojjechuu danda’uu keenyaaf agarsiiftuu dha jechuun ibseera.
Imala Dijitaalaa Itiyoophiyaa dhugoomsuuf dandeettii fi beekumsa lammiilee guddisuu irratti xiyyeeffatamuu qaba
Mar 13, 2026 219
Bitootessa 4/2018 (ENA): Imala Dijitaalaa Itiyoophiyaa dhugoomsuuf dandeettii fi beekumsa lammiilee damee kanarratti qaban guddisuu irratti xiyyeeffatamuu qaba jedhani hayyoonni damee kanaa. Tarsiimichi bu’uuraalee misoomaa dijitaalaa diriirsuu, waraqaa eenyummaa dijitaalaa dhaqqabamaa taasisuu, faayinaansii dijitaalaa cimsuu, tajaajila hijii mootummaa dijitaalaa dhaqqabamaa taasisuu irratti kaayyeffatee hojetamaa jira. Imalli Dijitaalaa Itiyoophiyaa milkaa’uu kan danda’u, lammiilee damicha sirriitti hubachuu danda’u, dandeettii fi beekumsa akka gaariitti kan hidhate uumuun yoo danda’ame akka ta’e ibsameera. ENA’n dhimma kana irratti hayyoota Yunivarsiitii Odaa Bultum waliin marii turtii taasiseen, hayyoonni kunneen bu’uuraalee dijitaalaa babal’isuun tajaajila mootummaa iftoomina, saffisaa fi bu’a qabeessa taasisuudhaaf faayidaa guddaa akka qabu ibsaniiru. Hayyoota yuunivarsiitichaa keessaa obbo Fiqaaduu Warquu akka ibsanitti, Dijitaalli Itiyoophiyaa kenniinsa tajaajilaa ammayyeessuu irra darbee, magaalota ammayyaa jireenyaa uumuun lammiileef jireenya salphisa jedhani. Hayyuun yunivarsiitichaa kan biraa obbo Darrib Garramaa akka himanitti, tarsiimoo Dijitaalaa Itiyoophiyaa bara 2030 bu’uuraalee misoomaa ummataa walitti hidhuun fayyadamummaa lammiilee ni mirkaneessa jedhani. Hojiileen tarsiimoo dijitaalaa 2025 keessatti galmaa'an galma ga'iinsa tarsiimoo bara 2030’f bu'uura cimaa akka ta'u kan ibsani immoo obbo Ismaa'eel Huseen dha. Imalli Dijitaalaa Itiyoophiyaa tajaajila ammayyaa fi saffisaa hawaasaaf kennuudhaaf haala mijataa kan uumu ta’uu eeruun, itti fufiinsa isaatiif ijaarsi ogummaa fi beekumsa lammiilee cimuu akka qabu dubbataniiru.
Ispoortii
.jpg)
Mahaammad Saalaah Liiverpuuliin dhuma waggichaatti ni gad-lakkisa
Mar 25, 2026 108
Bitootessa16/2018(ENA)-Taphataan Sarara fuulduraa Liivarpuul Mahaammad Saalaah xumura morkii waggaa kanaatti kilabicha akka gad-lakkisu ifatti beeksiseera. Saalaah Murtoo kana kan beeksise ergaa viidiyoon deeggartootasaaf dabarseeni . “Guyyaan kun gahuusaatti nangadda---xumura morkii waggaa kanaatti Liivarpuul gad-nan lakkisa. Kilabni kun, magaalittiin kunii fi deeggartoonnishee jireenya koo keessatti iddoo guddaa hangam akka qaban ibsuun na rakkisa” jedheera. Ibsa kilabiin Liivarpuul baaseen Saalaah turtiisaa kilabii waggaa 9 waxabajjii bara 2026(A.L.A)tti akka xumuramu beeksiseera. Taphatichi deeggartoota isaatiif iftoomina uumuuf jecha, murtoosaa beeksisuu akka filate (BBC)n gabaaseera. Ji’oota darban keessa hariiroon Saalaah fi Leenjisaa Arnee Siloot gidduu ture hammaachaa dhufuusaa fi carraan taphatichi tapharatti hirmaachuuf qabu xiqqaachuunsaa akka sababa murtoo kanaatti eeramu. Kilabichii fi taphataichi walii galteen walirraa adda bahuuf murteessaniiru. Saalaah kilabinsaa itti aanau ifatti beekamuu baatus, Kilaboonni Saawud Arabiyaa (keessattuu AL-Itihaad) taphaticha fudhachuuf fedhii guddaa akka qabanii fi mariirra jiraachuunsaanii bal’inaan gabaafamaa jira. Saalaah turtiisaan Taphoota 435n Liivarpuuliif taphate keessaa galchii 255 galmeessiseera. Kunis galchii Iyaan Raashii (346) fi Roojeer Haanti (285)tti aanuun sadarkaa 3ffaan tarree galchii baay’ee Liivarpuul keessatti galmaa’ee akka argamu isa taasiseera.
.jpg)
Manchistar Siitiin yeroo 9ffaaf Waancaa Karabaa’oo mo’ate
Mar 23, 2026 187
Bitootessa14/2018(ENA)-Tapha xumuraa Waancaa Karabaa’oo Ingilaandi Maanchistar Siitiin Arsenaaliin 2 fi 0n mo’ateera. Tapha galgala Istaadiyeemii Weembileeyitti gaggeeffameen Niikoo Oraayiil daqiiqaa 60ffaa fi 64ffaa irratti galchii injifannoo argamsiiseera. Maanchistar Siitiin taphni fooya’aa walakkaa 2ffaatti taphate akka injifatu isa taasiseera. Arsenaal taphichaan carraa galchii haala ga’aa ta’een uumuu hin dandeenye. Ministira Muummee Ingilizii fi deeggaraa Arsenaal kan ta’an Saar kiir Istaarmar, Istaadiyeemichatti argamuun taphicha hordofaniiru. Qabxii argame hordofuun Maanchister Siitiin yeroo 9ffaa waancaa Kaarabaa’oo fudhateera. Siitiin waancaa 10 kan mo’ate Liivarpuulitti aanuun kilaba milkaa’edha. Waancaa afuriif dorgomaa kan jiru Arsenaal Waancaa tokko dhabeera. Abdii waggaa 33 booda waancaa Karabaa’oo injifachuuf qabu hin milkoofneef. Arsenaala Ammaan dura dorgomicha yeroo lama injifatee ture. Liigichaan Arsenaalii fi Maanchistar Siitiin tokkoffaa fi lammaffaarratti argamu.
Dursi Dubartootaaf kan jedhu Fiigichi Guddichi dubartootaa daandii irraa haala miidhagaan gaggeeffameera – Kantiibaa Adaanech Abeebee
Mar 22, 2026 123
Bitootessa 13/2018 (ENA): Dursi dubartootaaf kan jedhu fiidichi guddichi daandii irraa kiiloo meetira shanii haala ho’aan gaggeeffamuu kantiibaan Magaalaa Finfinnee aadde Adaanechi Abeebeen ibsani. Kantiibaan magaalattii aadde Adaanech Abeebee ergaa fuula miidiyaa hawaasaa isaanii irratti dabarsaniin "Dubartoonni ogummaadhaan jiraatu; ofitti amanamummaadhaan hojjetu;ofitti amanamummaadhaan fiigu;ni danda'u!; Hundi keenya harka walqabannee badhaadhina biyya keenyaa ni mirkaneessina" jedhan. Kantiibaan magaalattii fiigicha daandii kiiloo meetira 5 ganama kana eegaluun isaa kan beeksisan yoo ta’u, dubartoonni kuma 16 irratti hirmaataniiru. Dorgommiin kun, kan waggaa waggaan Fiigicha Guddaatiin qophaa’u; Bara kanas misoomni koridoorii kanaa daandii Boolee-Atlas-Uraa’el irratti xiyyeeffannoo addaatiin kan raawwatame ta’uu isaa hubachiisuun, kunis baay’ee bareedaa, mijataa, magaalaaf bifa haaraa fi ammayyaa ta’e kan kenne ta’uu ibsaniiru.
Atileetonni Itiyoophiyaa dorgommii xumuraa kan irratti hirmaatan
Mar 22, 2026 102
Bitootessa 13/2018 (ENA): Shaampiyoonaan Atileetiksii Addunyaa 21ffaan mana keessaa har’a xumurama. Dorgommiin xumuraa meetira 1500 dubartootaa galgala sa'aatii 3:22 irratti ni gaggeeffama. Atileet Birqee Hayyaaloom Itiyoophiyaa bakka buutee ni dorgomti. Atileetiin kun Shaampiyoonaa Atileetiksii Addunyaa mana keessaa irratti yeroo sadaffaaf dorgomti. Shaampiyoonaa atileetiksii addunyaa mana keessaa 20ffaa bara 2025 Chaayinaa Naanjiingitti gaggeeffameen dorgommii xumuraa meetira 3000’n 5ffaa baateetti. Shaampiyoonaa atileetiksii addunyaa mana keessaa 19ffaa bara 2024 Iskootilaandi Gilasgow keessatti gaggeeffameen dorgommii xumuraa meetira 1500’n sadarkaa 9ffaa baate. Atileet Birqeen sa'aatii dhuunfaa ishee isa gaarii mana keessaa bara 2024 Boston Girandi Pirix irratti daqiiqaa 3 fi sekondii 58 fi maaykiroo sekoondii 43 galmeessiteetti. Dorgommii atileetiksii mana keessaa dhiheenya kana Cheek Rippabiliika Ostiraavaatti gaggeeffame irratti sa’aatii saffisaa bara 2026 daqiiqaa 4 fi sekondii 00 fi maaykiroo sekoondii 62 galmeessiteetti. Birqeen har'a dorgommii xumuraa irratti atileetii kamiyyuu caalaa yeroo gaarii qabdi. Walumaagalatti atileetotni sagal dorgommii xumuraa irratti ni hirmaatu. Dorgommiin xumuraa meetira 800 dubartootaa galgala sa'aatii 3:53 tti gaggeeffama. Dorgommii kana irratti atileet Nigisti Geetaachoon ni hirmaatti. Atileet Nigisti tapha walakkaa xumuraa kaleessa gaggeeffameen 2ffaa bahuun gara xumuraatti darbeera. Atileetiin kun bara kana dorgommii Shaampiyoonaa Addunyaa mana keessaa irratti hirmaachuun ishee yeroo lammataati.
Eegumsa naannoofi haala qilleensaa
Sagantaa Ashaaraa Magariisaa bara kanaa galma biyyaalessaa kaa’ame galmaan ga’uuf kan dandeessisu qophiin taasifamaa jira
Mar 25, 2026 92
Bitootessa 16/2018 (ENA): Qindeessaan Koree Teeknikaa Ashaaraa Magariisaa Dr. Addafiris Warquu, galma biyyoolessaa Sagantaa Ashaaraa Magariisaa bara 2018tti kaa’ame galmaan ga’uuf qophiin bu’a qabeessa taasifamaa jiraachuu ibsaniiru. Qindeessaan kun turtii ENA waliin taasisaniin akka himanitti, Sagantaan Ashaaraa Magariisaa bara kanaa bara xumuraa marsaa jalqabaa waan ta’eef qophiin xiyyeeffannoo addaatiin gaggeeffamaa jira jedhan. Sagantaa bara kanaatiin akka biyyaatti biqiltuu biiliyoona 7.5 ol dhaabuuf karoorri qabamee hojiin qophaa’inaa hojjetamaa jira jedhan. Muuxannoo waggoota darban keessatti argaman babal’isuudhaan biqiltuu firii babal’isuuf, gosoota biqiloota mandhalee ta’an baay’isuuf, gosoota biqiltootaa adda addaa dhaabuuf tattaaffiin taasifamaa akka jirus ibsaniiru. Hojiin yeroo Bonaa hojjetame iddoowwan dhaabbii adda baasuu, kunuunsa biyyee fi bishaanii bakka murtaa’etti gaggeessuu, biqiltuuwwan haala qilleensa naannoo waliin walsimu dhaabuu, akkasumas kaartaa bakka murtaa’etti qopheessuu bal’inaan raawwatamuu beeksisaniiru. Haaluma kanaan, Naannoleetti hanga ammaatti lafti biqiltuu dhaabuuf oolu heektaara miiliyoona 2.5 adda baafame ta’uu eeruun, hanga ammaatti buufatawwan biqiltuutti biqiltuu kuma 110 baay’isuun danda’ameera jedhani. Sagantaan dhaabbii bara kanaa akka biyyaatti biqiltuu biiliyoona 7.5 ol dhaabuuf kan karoorfame yoo ta’u, hanga ammaatti biqiltuun biiliyoona 6.1 qophaa’uu ibsaniiru. Yeroo hafe keessatti hojiin kunuunsaa akka raawwatamu eeruun, qophii boollaa dabalatee hojiiwwan biroo akka raawwataman ibsaniiru. Gochi kanaan dura rooba Gannaa qofa eeggachuu jijjiiramuu eeruun, kunis biqiltuuwwan yeroo roobaa dheeraa akka argatan kan taasisu yoo ta’u, kunis saffisa biqiluu isaanii haalaan akka dabalu ibsaniiru. Sagantaan Ashaaraa Magariisaa amma aadaa ummataa ta’aa akka jiru hubachiisuudhaan, hojiin miira abbummaa lammiilee guddisuu fi biqiltuu dhaabame kunuunsuu cimee akka itti fufu mirkaneessaniiru.
Tajaajila odeeffannoo meetirooloojii ammayyeessuun faayidaa inni kennu guddisuuf hojiin dandeessisu hojjechuun cimee itti fufa
Mar 23, 2026 244
Bitootessa 14/2018 (ENA): Tajaajila odeeffannoo meetirooloojii ammayyeessuun faayidaa inni kennu guddisuuf hojiin dandeessisan eegalaman cimanii itti fufu jedhe Inistituutiin Meetirooloojii Itiyoophiyaa. Inistiitiyuutichi guyyaa Meetirooloojii Addunyaa Itiyoophiyaatti yeroo 45ffaaf kabajamu mata duree “Har’a Ilaaluu, Boru Tiksuu” jedhuun kabajaa jira. Jijjiiramni qilleensaa guddina hawaasummaa fi dinagdee addunyaa irratti dhiibbaa hamaa geessisaa jira jedhan Daarektarri Olaanaa Inistiitiyuutii Meetirooloojii Itiyoophiyaa fi Pirezidaantii Waajjira Ardii Afrikaa Dhaabbata Meetirooloojii Addunyaa Faxxanaa Tashoomaa. Kanaafuu, kenniinsa tajaajila odeeffannoo meetirooloojii cimsuun dhiibbaa inni geessisu salphisuun dhimma ijoo ta’uu qaba jedhaniiru. Misooma saffisaa Itiyoophiyaan galmaan ga’aa jirtu itti fufsiisuuf odeeffannoon meetirooloojii murteessaa ta’uu eeruu, Inistiitiyuutichi tajaajila teeknooloojii ammayyaatiin deeggaramee kennuuf dandeettii ijaaruuf ciminaan hojjechaa jiraachuu ibsaniiru. Keessattuu bu’uuraalee ijaarsa dandeettii haala michoota hirmaachisuun babal’isuu, teeknooloojiiwwan ammayyaa fayyadamuu, humna namaa guddisuun barbaachisaa ta’uu ibsaniiru. Itti dabaluunis guyyaan Meetirooloojii Addunyaa 45ffaan Itiyoophiyaatti kabajamu hojii kana daran cimsuu fi dhaqqabummaa babal’isuuf carraa kan uumu ta’uu ibsaniiru. Inistiitiyuutichi saayinsii meetirooloojii ammayyaa irratti hundaa’uun har’a odeeffannoo fooyya’aa kennuudhaan guyyaa borii fooyya’aa ijaaruuf hojiiwwan qorannoo fi misoomaa adda addaa gaggeessaa akka jirus ibsaniiru.
.jpg)
Damee Geejjibaa faalama naannoorraa bilisa gochuuf hojiiwwan hojjetamaniin bu’aawwan abdachiisoon galmaa’aniiru.
Mar 23, 2026 253
Bitootessa 14/2018(ENA): Itiyoophiyaatti damee Geejjibaa faalama naannoorraa bilisa kan ta’e gochuuf hojii hojjetameen bu’aan abdachiisaan galmaa’uu Deetaan Ministira Geejjibaa fi Loojisktiksii Bari’oo Hasan ibsan. Itiyoophiyaan bu’uuraalee misoomaa Geejjibaa fi Loojistiksii, geejjiba Magaalaa fi Teekinooloojii Magariisaarratti xiyyeeffannoo taasisuun sirni Geejjibaa itti fufinsa qabu diriirsuuf hojjechaa jirti. Kana deeggaruuf, tajaajila konkolaataa madda Annisaa Haaromfamaatti fayyadamanii babal’isuu fi damicha jajjabeessuun gaasii faalamaa(summaa’aa) konkolaattorraa gadhiifamu hir’isuu ni dandeessisa. Deetaan Ministira Geejjibaa fi loojiktiksii Bari’oo Hasan turtii ENA waliin taasisaniin akka ibsanitti, waggoottan muraasa darban, damichi naannoo akka hin faallee taasisuuf hojiiwwan hedduun hojjetameera jedhaniiru. Qaamolee Konkolaataa Elektiriikii galchanii fi suphaniif (Assemble) godhaniif imaammanni qophaa’ee hojiirra oolaa jiraachuu eeruun, kanaanis qaraxarraa bilisa taasisuu dabalatee deeggarsi adda addaa taasifamaa jiraachuu kaasaniiru. Konkolaattonni boba’aa fayyadaman abbaa gommaa lamaarraa hanga Konkolaataa uummataa fi fe’umsaa gurguddaatti gara biyya keessaatti akka hin seenneef dhorkamuu dubbatniiru. Tarkaanfiin kun kutannoo Itiyoophiyaan Eegumsa Jijjiirama Qilleensaa Addunyaaf qabdu kan mul’isudha jedhaniiru. Karoora Misoomaa tarsiimawaa waggaa 10 keesatti, sadarkaa biyyaalessaatti konkolaattota kuma 500 ol madda Annisaa Haaromfamaa akka fayyadamani gochuuf xiyyeeffannoon hojjetamaa jiraachuu ibsaniiru. Yeroo ammaa lokkoofsi Konkolaattota Annisaa Haaromfamaa fayyadamanii kuma 115 ga’uusaa dubbataniiru. Waggoottan muraasa darban damee Geejjibaa faalama naannoorraa bilisa kan ta’e gochuuf hojii hojjetameen bu’aawwan jajjabeessoon galmaa’uu hubachiisaniiru. Imaammanni konkolaataa Elektirikaa, sektarichi geejjibni faalama naannoo akka hin uumne gochuu bira darbee, Madda Anniisa Haaromfamaarratti Xiyyeeffannon akka taasifamuufi hirkattummaa boba’aa hir’isuun danda’amuu ibsaniiru. Itiyoophiyaa Keessatti Maddawwan Anniisaa Haaromfamaa Kanneen akka Annisaa qilleensaa, Annisaa Bishaanii(Hydro-electiric),gaasii uumamaa fi kanneen biroon bal’inaan jiraachuunsaanii ce’umsa konkolaattota boba’aarraa gara konkolaattota Elektirikaatti taasifamu amansiisaa taasisuu eeraniiru.
.jpg)
Hojiirra oolmaa rood Maappii Sarkulaarii biyyaalessaaf qindoominni qooda fudhattootaa cimuu qaba
Mar 18, 2026 328
Bitootessa 9/2018 (ENA)- Hojiirra oolmaa rood Maappii Sarkulaarii biyyaalessaaf qindoominni qooda fudhattootaa cimee itti fufuu akka qabu daarektarri olaanaa abbaa taayitaa eegumsa naannoo Injiinar doktar Lalisee Namee ibsan. Abbaan Taayitichaa hojiirra oolmaa Rood Maappichaa bu’a qabeessa gochuuf kan dhaabbilee federaalaa garagaraa waliin waliin hojjechuun akka danda’amu waliigaltee mallatteesseera. Abbaan Taayitichaa hojiilee eegumsa naannoo bu’a qabeessa hedduu hojjechaa akka jiru daarektarri olaanaa abbaa taayitaa eegumsa naannoo Injiinar doktar Lalisee Namee ibsaniiru. Galmoota misooma magariisaa Itiyoophiyaa milkeessuu fi cehumsa gara dinagdee serkulaariitti taasifamu si’achiisuuf kan gargaaru Rood Maappiin biyyaalessaa bara 2017 qophaa’ee hojiitti galamuu yaadachiisaniiru. Rood Maappichi Itiyoophiyaa qulqulluu uumuu keessatti aadaa balfa deebisanii faayidaarra oolchuu kan jajjabeessu ta’uu dubbataniiru. Kanaa olittis hojiilee eegumsa naannoo gabbisuun, invastimantii fooyya’aaf haala uumuunii fi carraalee hojii haaraa banuun dinagdee biyyaa guddisuuf gahee olaanaa bahata jedhaniiru. Hojiileen qindoominaan hojjetamanis hojii hubannoo uumuu, sirna balfi gogaa ittiin qabamuu fi dhabamsiifamu teeknooloojii fi beekumsaan deeggaruu akkasumas hojiilee deeggarsaa fi hordoffii qindoominaan hojjechuun keessatti argama jedhaniiru. Cehumsi gara dinagdee serkulaaraatti taasifamu akka si’atu qooda fudhattoonni hundi kutannoo fi hirmaannaa cimaadhaan qoodasaanii akka bahatan waamicha taasisaniiru.
Baay’inaan Kan Dubbifaman
Bu'aan qormaata naannoo kutaa 8ffaa naannoo Oromiyaa beekkamuu Biiroon Barnootaa naannoo Oromiyaa beeksise.
Jan 5, 2021 263013
Finfinnee, Muddee 26, 2013 (TOI) - Bu'aan qormaata naannoo kutaa 8ffaa naannoo Oromiyaa beekkamuu Biiroon Barnootaa naannoo Oromiyaa beeksise. Qormaatni Sadaasa 30 hanga Muddee 2, 2013tti guutummaa Oromiyaatti kennamee ture bu'aan isaa beekkameera. Waraqaan deebii kallattii Oromiyaa hunda irraa Manneen Barnootaa kuma 8 ol-irraa aanaatti, aanaa irraa godinatti, godina irraa BBOtti sassaabamee torban 3 keessatti halkanii fi guyyaa shiftii 3n biiroo keessa bulaa hojjetamee har'a bu'aan isaa beekameera. Barattoota qormaata fudhatan kuma dhibba 4 ffi kuma 46 fi 907 keessa barattoonni kumni dhibbi 4 fi kumni 17 fi 411 yookaa % 93.4 darbaniiru.Barattootni kumni 29,fi 96 yookaa 6.6% kufuu isaanii maanaajimantiin Biiroo Barnoota Oromiyaa har'a murteesseera. Bu'aan qormaataa kun waajjiraalee barnootaa godinaalee 21 fi waajjiraalee barnootaa bulchiinsa magaalotaa 19n Oromiyaaf kara hooggantootaa 'telegram' dhaan ergamuu biirichi beekisieera. Waajjiraaleen kun bu'aa qormaataa kana gara aanaa isaaniitti dabarsuun , aanaaleen ammoo hardcopy isaa Manneen Barnootaa isaaniin borii kaasanii ni beeksisu jedhame.Torban dhufuu kaasee barnootni kutaa 9ffaa kan eegalu ta'uu ragaan Biiroo Barnootaa Oromiyaarraa argame ni muul'isa. Kaardii barataa dhuufaan maxxansee Biiroon Barnootaa Oromiyaa yeroo gabaabaa keessatti kan raabsu ta'uu beeksisera.
Waraanni Bilisummaa Oromoo (WBO)n zoonii Lixaa hawaasaan simatamaa jira
Feb 20, 2019 114337
Guraandhala 13/2011 Waraanni Bilisummaa Oromoo (WBO)n zoonii Lixaa guyyaa kaleessaatii kaasee hawaasaan simatamaa jira. Haaluma koreen teeknikaa fi araaraa akkasumas gumiin abbootii Gadaa waamicha dhiyeessaniin loltoonni Adda Bilisummaa Oromoo zoonii lixaa guyyaa kaleessaa irraa eegalee deebi'aa jira. Waraanni bilisummaa Oromoo guyyaa kaleessaa aanaa Manasibuu ganda Harawweetti qaama mootummaa fi abbootii Gadaatiin simatamaniiru. Guyyaa har'aas bifuma walfakkaatuun aanaa Beegii, Giddaa Ayyaanaa fi Baabboo Gambeelitti simannaan itti fufueera. Guyyoota Sadan kanatti simannaan erga taasifameefii booda gara kaampii qophaa'efiitti kan galan ta'uus walitti qabaan gumii abbootii Gadaa Bayyanaa Sanbatoo ‘BBC’ Afaan Oromootti himaniiru. Abbaa Gadaa Bayyanaa Sanbatoo akka himanitti, Zoonii Lixaarraa qofa loltoonni WBO Kuma 10 ol kan simataman ta'uu ibsaniiru. Simannaan WBO kun aanaalee garaa garaatti kan itti fufu yoo ta'u, miseensonni WBO iddoowwan biroo jiranis waamichi taasifameef simatamanii akka galantu eegama. Madda: OBN
Biiroon Barnootaa Oromiyaa firii qormaata kutaa 8ffaa bara 2014 ifoomse
Aug 31, 2022 19246
Hagayya 25/2014(TOI) - Bara barnootaa 2014tti barattoota kuma 451fi 25 qormaata naannoo kutaa 8ffaa fudhachuuf galmaa'an keessaa barattoonni kumni 443fi 526 qormaaticha fudhataniiru. Barattoota qoramaata fudhatan walii galaa keessaa barattoonni kumni 421fi 779 (%95.09) qabxii darbiinsaa argatanii gara kutaa 9ffaatti darbuu Hogganaa Ittaanaan BBO Obbo Girmaa Baay'isaa ibsa miidiyaaleef kennaniin ibsaniiru. Naannawaa horsiisee bulaan ala qabxii darbiinsaa dhiiraaf 50fi dubartootaaf 47 ta'uus himaniiru. Naannawaa horsiisiisee bulaatti ammoo qabxiin darbinsaa dhiiraaf 47 yoo ta'u, barattoota dubaraaf 44 ta'uufi qabxiin darbiinsa barattoota fedhii adda kan dhiiraa 44fi dubaraaf 41 ta'uu Obbo Girman himaniiru. Naannoo Oromiyaatti bara barnootaa 2015 barattoota miiliyoona 11 ol barsiisuuf galmeessi kan eegalameen yoo ta'u, Fulbaana 9/2015 guutummaa Oromiyaatti barnoonni ni eegalana. Barana barattoota miliyoona 7.5 ol sagantaa nyaataa manneen barnootaan fayyadamoo taasisuuf haaldureen xumuramuus ibsaniiru. Barattoonni baasii gara garaaf osoo hinsaaxilamin qabxii darbiinsaasaanii karaa toora interneetii http://oromia.ministry.et/#/home jedhuun ilaallachuu akka danda'an biirochi ibseera. DhPI irraa
Komishiniin Naamusaa fi Farra Malaammaltummaa Federaalaa 'Appilikeeshinii' namoonni eeruu kennaniifi ragaa kennaan itti fayyadamuu danda'an ifa godhe.
Mar 3, 2023 17077
Guraandhala 24/2015(TOI) - Komishiniin Naamusaa fi Farra Malaammaltummaa Federaalaa guyyaa har'aa 'Appilikeeshinii' namoonni eeruu ittiin kennaniifi ragaa ittiin eeraan fayyadamuu danda'an 'Public Feedback System' jedhamu ifa godhe. Komishinichi Bulchiinsa Nageenya Odeeffannoo waliin ta’uun Appilikeeshinii kana akka hojjete eerameera. Appichi afaanota biyya keessaa shaniin tajaajila kan kennu ta'uun himaeera. Komishinarri Komishinii Naamusaa fi Farra Malaammaltummaa Federaalaa Dooktar Saamu’eel Urqatoo akka jedhanitti, komishinichi hojiiwwan jijjiramaa hojjechaa jiru milkeesuuf teeknooloojiiwwan fayyadamaa jiraachuu ibsaniiru. Appilikeeshinichi hojii kan ariifachiisuufi haleellaa fi sodaachisaa ragaa eertootaa fi odeeffannoo kennitootarra gahu kan ittisu ta'uu himaniiru. Kana hordofuun hawaasni karaa appilikeshinii 'Public Feedback System'' yaada kennuudhaan itti gaafatamummaa biyyaalessaa isaa ba'uu qabu gaafataniiru. Daarektarri Olaanaa Bulchiinsa Nageenya Odeeffannoo Obbo Solomoon Sookaa akka jedhanitti, appilikeeshinii kana haleellaa saayibarii eegumsii cimaan kan taasifamuuf ta'uu himaniiru. Waajjira Ministira Muummeetti deetaan dhimmoota Kaabinee obbo Tasfaayee Dhaabaa akka jedhanitti, malaammaltummaa ittisuuf dhaabbanni tokko qofaan hojjetee milkaa'uu hin danda'u. Kanaaf lammileen hunduu miira itti gaafatamummaa qabuun malaan maltummaa ittisuuf hirmaachuu qabu jedhaniiru.
Gabaasa addaa
.jpg)
Poolisiin Magaalaa Finfinnee Tajaajilasaa guddina Magaala waliin wal-simsiisee guddisuuf teekinooloojii ammayyaa fi humna namaa gahoome gurmeessuun hojiisaa cimsee itti fufeera
Nov 22, 2025 2438
Sadaasa 13/2018(TOI )-Poolisii Magaalaa Finfinnee Tajaajilasaa guddina magaala waliin wal-simsiisee guddisuuf Teekinooloojii Ammayyaa fi humna namaa gahoomeen hojii gurmeessuusaa cimsee itti fufuu Kantiibaan Bulchiinsa Magaala Finfinnee Adaanechi Abeebee ibsan. Qajeelchi Kolleejjii Poolisii Magaala Finfinnee yeroo jalqabaatiif humnasaan kaadimamtoota qodaaltota leenjise eebbisiiseera. Sirna eebbaa kanarratti Kantibaan Magaala Finfinnee Adaanechi Abeebee, Itti Aanaan Komishinar jeneraaliin Poolisii federaalaa Malaakuu Fantaa, Ajaajaa qajeelcha poolisii waliigalaa magaalaa Finfinnee Komishinar Geetuu Argaaw fi keessummoonni waamichi tassifameefii argamaniiru. Kantibaa Adaanech Abeebee wayita kana akka dubbatanitti, xiyyeeffannoo guddan Bulchinsichaa Dinagdee jiraattota magaalichaa ijaaruu fi jireenya hawaasummaa fooyyessuun misooma fulla’aa fi bulchiinsa gaarii, badhaadhina hunda galeessa mirkaneessuudha. Magaalittii jireenyaa fi hojiif kan mijatte akka taatuu fi dorgomaa idil-addunyaa fi filatamtuu, magaala konfiraansii taassisuuf bu’aa qabeessummaan hojiiwwan misoomaa eeggalamanii cimanii itti fufuu beeksisaniiru. Hojiiwwan misooma kunneen fulla’aa gochuuf nagaa fi tasgabbin mirkanaa’uun murteessaa fi dhimma ijoo ta’uu hubachiisaniiru. Gama Kanaan Qajeelchi Poolisii Magaala Finfinnee Nageenyaa fi tasgabbii magaalittii mirkaneessuuf hojiiwwan jijiiramaa hojjechaa jiru kan jajjabeeffamu ta’uu dubbataniiru. Qajeelchichi guddina magaalichatti argamaa jiru u’uureffachuun tajaajilasaa guddisuuf teekinooloojii ammayyaa fi humna namaa gahoomeen of gurmeessuun hojiisaa hojjechuu dubbataniiru. Kunis ergama poolisiif kenname sirnaan raawwachuuf kan isa dandeessisu ta’uu ibsaniiru. Gama Kanaan Qajeelchichi humna namaa gahoome horachuu dabalatee teekinoolojin of gurmeessuuf hojjechaa turuu mirkaneessaniiru. Qondaaltonni eebbifamtoonni nagaa fi tasgabbii magaalittii eegsisuuratti itti gaafatamummaa guddaa qabaachuusaanii kaasuun seeraa fi sirna magaala kabachiisuun kutannoon akka hojjetan hubachiisaniiru.
Humna elektirikii guutuu biyyattiitti addaan cite deebisuuf tattaaffiin taasifama
Dec 7, 2024 10611
Sadaasa 27/2017(TOI) - Humna elektirikii guutuu biyyattiitti addaan cite deebisuuf tattaaffiin taasifamaa jiraachuu Humni Elektiriikii Itoophiyaa beeksise. Har'a galgala kana tasgabbii dhabuu sistamaatiin rakkoo mudateen guutuu biyyattiitti humni elektirikii addaan citeera. Rakkoo kana hiikuufi humnicha deebisuuf buufatalee maddoota humnaafi raabsaatti tattaaffiin olaanaa taasifamaa jira. Rakkoo umame Humni Elektiriikii Itoophiyaa hiikee hanga bakkasaatti deebisutti obsaan akka nu eegdan kabajaan gaafachaa, odeeffannoowwan jiran hatattaamaan kan isiniin biraan geenyu ta'a jechuun Tajaajilli Elektiriikii Itoophiy karaa miidiyaa hawaasummaa isaa beeksiseera.