Tamsaasa Kallatti:
Siyaasa
Meeshaaleen sagalee kennuu Naannoo Filannoo Ciroo Tokkoo fi Nagallee Booranaa raabsamaa jira
May 29, 2026 294
Caamsaa 21/2018 (ENA): Naannoo Oromiyaa naannoo filannoo Ciroo tokkoo fi Nagallee Booranaatti meeshaaleen sagalee itti kenna raabsamaa akka jiran qindeessitoonni naannolee filannoo himan. Filannoo waliigalaa torbaffaaf meeshaalee filannoo naannoo filannoo Ciroo Tokkoa jalatti argamaniif buufataalee filannoo dhiyeessuuf hojiin hojjetamaa ture xumuramuu isaa filannoo naannichaa beeksise. Akka qindeessaan naanno filannoo obbo Mahaammad Bushuraa jedhanitti, buufataalee filannoo Aanaa Ciroo fi Magaalaa Cirootti argaman 120 meeshaaleen sagaleen itti kennamu guutummaan guutuutti dhiheessuun isaanii ni yaadatama. Akkasumas hojjettoonni filannoo leenjii barbaachisaa ta’e fudhatan 720 buufataalee filannoo naannoo filannoo jalatti gurmaa’anitti ramadamuu isaanii ibsaniiru. Buufatni filannoo adeemsa sagalee kennuuf mijataa fi guutuu ta’uu ibsuun, adeemsi sagalee kennuu ganama barii Caamsaa 24/2018 sa’aatii 12:00 irraa eegala. Haaluma walfakkaatuun Waajjirri Qindeessituu Filannoo Naanno Filannoo Nagallee Booranaa buufataalee filannootti meeshaaleen geejjibsiifamaa akka jiran ibseera. Qindeessaan Naanno Filannoo obbo Abbaaynaa Warquu akka himanitti, meeshaaleen filannoo barbaachisoo ta’an wiirtuu irraa gara naannoo buufata sagaleen itti kennamu Nagalleetti geejjibsiisuun kaleessa irraa eegalee buufataalee filannoof raabsamaa akka jiran himaniiru. Aanaalee Gonichaa 5 keessatti buufataalee filannoo 167tti meeshaaleen geejjibsiifamaa jiraachuu ibsaniiru. Itti dabaluunis har'aa fi boru buufataaleen filannoo hunduu guutummaan guutuutti meeshaaleen filannoo kan dhiyaatan ta'uu ibsaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
waltajjiin falmii filannoo waliigalaa 7ffaan hirmaannaan paartilee kan itti mul'ate dha
May 29, 2026 233
Caamsaa 21/2018(ENA): Waltajjiin falmii filannoo waliigalaa 7ffaan hirmaannaan paartilee siyaasaa guddatee kan itti mul'ate akka ture Itti-aanaan Dura-taa'aa Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa Tasfaayee Nuwaay ibsan. Akka sagantaa yeroo Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatti, Caamsaa 24 guyyaa filattoonni sagalee isaanii itti kennanidha. Paartileen siyaasaa waltajjii Boordiin Filannoo Biyyaalessaa qopheesse irratti falmii filannoof marsaa 19 kan gaggeessan yoo ta'u, falmiinis miidiyaalee garaa garaa fi filannoowwan miidiyaa dijiitaalaatiin uummata filatuuf gahuun danda'ameera. Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa xumura falmii paartilee siyaasaa filannoo waliigalaa 7ffaa fi sagantaa beeksisa yeroo callisaa gaggeesseera. Sagantaa kana irratti miseensonni hoggansa paartilee siyaasaa, dhaabbilee hawaasa siivilii dabalatee bakka bu'oonni miidiyaalee argamaniiru. Itti-aanaan Dura-taa'aa Boordichaa Tasfaayee Nuwaay akka himanitti, boordichi hojiiwwan qophii dursaa bu'aa-qabeessummaa adeemsa filannichaa mirkaneessan hojjatmuusaanii ibsaniiru. Boordichi waltajjii falmii paartilee siyaasaa yeroo jalqabaaf qopheesse kanaanis hirmaannaan guddaan paartilee kan itti calaqqise ta'uu dubbataniiru. Waltajjiin falmii kun paartileen falmii ragaa irratti hundaa'ee fi olaantummaa yaadaa irratti hundaa'e gaggeessuun akka fakkeenyaatti kan fudhatamu ta’uu ibsaniiru. Kanaanis paartileen siyaasaa dorgamtoonni yaada filannoo imaammata isaanii karaa nagaa fi qaroominaan kallattiin uummata filatuuf dabarsuu isaaniitiin filataan hubannoo akka argatu ta'eera. Adeemsa falmii kana milkiidhaan raawwachuuf qophii taasifameen, ogeeyyiin loogiirraa bilisa ta’an, qindeessitoonni, hayyoonnii fi qaamonni tumsitoota leenjii ijaarsa dandeettii irratti hirmaachuu isaanii eeraniiru. Ogeeyyiin miidiyaalee garaa garaa adeemsa kana irratti hirmaachuun isaaniis boqonnaa milkii guddaa ta'uu ibsaniiru. Adeemsa falmii kanaan, haala hedduumminaa fi sab-daneessummaa calaqqisiisuun, Afaan Amaaraa dabalatee afaanota biyya keessaa garaa garaan akka darbu taasifamuun hojiin milkaa'aan hojjetamuu isaa ibsaniiru.
Meeshaaleen filannoo Buufata filannoo Godina Baaleetti raabsamaa jira
May 29, 2026 211
Caamsaa 21/2018 (ENA): Raabsi meeshaalee filannoo barbaachisoo buufataalee filannoo Naannoo Oromiyaa Godina Baaleetti gaggeeffamaa jira. Rippoortarri ENA bakka sanatti argamu akka gabaasetti meeshaaleen filannoo kanaaf barbaachisan buufata filannoo ga’aa jiru. Naannolee filannoo shanan aanicha keessa jiran keessaa tokko kan ta’e Naannoo Filannoo Siinaanaa fi buufataalee isa jala jiran keessatti qophiin filannoo xumuramaa jiraachuun gabaafameera. Akka Qindeessaan Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa Naannoo Filannoo Siinaanaa obbo Tashoomaa Asaffaa himanitti, milkaa’ina filannoo waliigalaa kanaaf qophiin barbaachisu haala addaan ta’een gaggeeffamaa jira jedhani. Adeemsi meeshaalee raabsuu buufataalee filannoo naannoo filannoo 106 jalatti gurmaa’aniif kan eegalame yoo ta’u, guyyoota itti aanan keessattis ciminaan kan itti fufu ta’uu ibsaniiru. Sanduuqa filannoo, waraqaa filannoo fi meeshaaleen deeggarsaa biroo adeemsa sagalee kennuuf murteessoo ta’an of eeggannoo guddaadhaan gara buufata tokkoon tokkootti geejjibamee qindeessitoota buufataaf dabarfamuu ibsaniiru. Buufata filannoo sadarkaa tokkoon tokkoon gurmaa’e irratti hojjettoonni filannoo fi taajjabdoonni ramadamuu isaanii mirkaneessaniiru. Hogganaan buufata filannoo mana barumsaa sadarkaa tokkoffaa Madda Walaabuu obbo Solomoon Baqqalaa, meeshaalee filannoo adeemsa sagalee kennuuf murteessoo ta’an keessaa saanduqni, waraqaan filannoo fi meeshaaleen barbaachisoo biroo buufata isaanii ga’uu isaanii mirkaneessaniiru. Haaluma walfakkaatuun itti gaafatamaan buufata filannoo mana barumsaa Abdii Booruu magaalaa Roobee obbo Huseen Bulee adeemsa sagalee kennuuf qophii barbaachisu hunda xumuruun filannoon eegaluu eegaa akka jiran ibsaniiru. Godina Baalee keessatti buufataaleen filannoo 395 akka jiran beekameera. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Paartileen waltajjii filannoo imaammata isaanii ummataaf waltajjiin itti dhiyeeffatan milkaa’inaan uumameera
May 29, 2026 190
Caamsaa 21/2018 (ENA): Walitti qabduun Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa aadde Meelatewarqi Hayiluu, filannoo waliigalaa torbaffaa irratti paartileen filannoo imaammata isaanii ummataaf waltajjiin itti dhiyeeffatan milkaa’inaan uumameeraafii jedhani. Akka sagantaa Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatti, filattootni Caamsaa 24, 2018 sagalee kennuuf guyyoota muraasa qofatu hafe. Filannoo waliigalaa torbaffaa irratti paartileen siyaasaa dorgoman 47 walumaa galatti kaadhimamaa 10,934 galmeessuun filannoo imaammata isaanii karaa miidiyaa bal’inaan ummataaf dhiyeessaniiru. Waltajjii boordiin filannoo Itiyoophiyaa qopheesse irratti paartileen marsaa 19’n kan yaada isaanii dhiyeessan yoo ta’u, wal falmiin paartiilee karaalee miidiyaa adda addaa uummataaf dhiyaateera. Walitti qabduun Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa aadde Meelatewarqi Hayiluu, filannoo waliigalaa torbaffaa irratti paartileen filannoo imaammata isaanii ummataaf dhiyeessuun waltajjii uumuun akka danda’amu ibsaniiru. Filattoonni sagalee odeeffannoo qabuun bakka bu’oota isaa akka filataniif leenjiin qabatamaan duula filannoo fi guddina dandeettii falmii irratti kennamuu yaadachiisaniiru. Garaagarummaa fi walfakkeenya yaada filannoo paartilee siyaasaa madaaluuf hojiin ragaa funaanuu hayyoota qorannoo imaammataa fi ogeessota gargaarsa of eeggannoodhaan hojjetamaa ture jedhan. Bu’a qabeessummaa adeemsa falmii kanaa eeguuf paartileen siyaasaa marii walduraa duubaan ogeessonni miidiyaa fi komunikeeshinii irratti hirmaatan gaggeessuun, falmii seera qabeessa ta’e kan gaggeessan ta’uu ibsaniiru. Adeemsi falmii kanaan barattoonni dhaabbilee barnoota olaanoo fi bakka bu’oonni dhaabbilee walaba ta’anis dhimmoota adda addaa irratti paartilee siyaasaaf gaaffii akka dhiyeessan carraa kan uume ta’uu ibsaniiru. Kunis paartileen siyaasaa gaaffii dhaggeeffattoonni isaan gaafatan hubachuun bifa falmii fedhii ummataa madaalu akka dhiyeessan kan taasise ta’uu ibsaniiru. Filannoo waliigalaa torbaffaa irratti paartileen dorgoman imaammataa fi kaayyoo sagantaa isaanii ifatti ummataaf beeksisuudhaan filattootni hubannoo gahaa akka argatan carraa uumuu isaanii ibsaniiru. Adeemsa filannoo kana keessatti lammiileen mana isaanii keessatti eenyuun filachuu akka qaban irratti xiinxaluu akka danda’anii fi paartileen haala kaadhimamaa hordofaa akka turanis eeraniiru. Itti dabaluunis Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa adeemsi filannoo bilisa, haqa qabeessa, amanamaa, fi of danda’ee akka gaggeeffamuuf ciminaan hojjechaa jiraachuu ibsaniiru. Filannoo Caamsaa 24, 2018 sa’aatii 12:00 irraa eegalee gaggeeffamu kana irrattis Gamtaan Afrikaa, Abbaan Taayitaa Misooma Mootummoota Biyyoota Afrikaa Bahaa fi Gaanfa Afrikaa(IGAD) fi dhaabbileen hawaasa siivikii biyya keessaa akka taajjabdootaatti akka argaman beeksisaniiru. Akkasumas miseensonni hawaasa dippilomaasii adeemsa filannoo taajjabuuf gaafatan 16’f deebii kennuuf akka jiran ibsaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Naannoo Harariitti meeshaaleen filannoo gara buufata filannootti raabsamaa jira
May 29, 2026 280
Caamsaa 21/2018(ENA): Naannoo Harariitti meeshaaleen filannoo gara buufataalee filannootti raabsamaa akka jiru Boordii Filannoo Biyyaalessa Itiyoophiyaatti Waajjirri Filannoo Naannichaa beeksise Seenaa filannoo Itiyoophiyaa keessatti lakkoofsi lammiilee kaardii filannoo fudhatanii baay'ee ta'e kan keessatti galmaa'e, Filannoon Walii-galaa 7ffaan Wixata dhufu ni gaggeeffama. Filannoo kanaaf gama hundaan qophiin guutuun kan taasifame yoo ta'u, buufataalee filannoo hunda keessattis meeshaaleen filannoo qaqqabaa jiru. Haaluma kanaan, Naannoo Harariitti meeshaaleen filannoo gara buufataalee filannootti raabsamaa akka jiru Boordii Filannoo Biyyaalessa Itiyoophiyaatti Qindeessaan Waajjira filannoo naannichaa obbo Geetaachoo Boggaalaa ibsaniiru. Buufataalee filannoo hunda keessatti adeemsi kenninsa sagalee milkeessuuf qophiin guutuun taasifamuu kan dubbatan qindeessaan kun, meeshaaleen filannichaaf barbaachisan raabsamaa akka jiranis addeessaniiru. Waraqaa sagalee kenniinsaa dabalatee meeshaaleen filannoo barbaachisoo ta'an biroon gara buufataalee filannootti raabsamaa akka jiran kaasanii, boordichi haala gurmaa'ee fi qindoomina qabuun hojjechaa jiraachuu eeraniiru. Raabsiin meeshaalee kanas of-eeggannoo fi haala nageenya isaa eeggateen, humna nageenyaatiin eegamee gara buufataalee filannootti geeffamaa jira jedhaniiru. Naannichatti naannoo filannoo 3 keessatti buufataalee filannoo 296 keessatti Wixata dhufu sagaleen kan kennamu ta'u ibsuun, lammiileen kaardii fudhataniif gatii kennuun akka itti murteessan dhaamsa dabarsaniiru.
Filannoo walii galaa 7ffaa yeroo karoorfame keessatti gaggeessuuf qophiin hundi xumurameera
May 26, 2026 2440
Caamsaa 18/2018 (ENA): Filannoo waliigalaa 7ffaa yeroo karoorfametti gaggeessuuf qophiileen barbaachisoo ta’an hundi xumuramuu isaanii Walitti qabduun Booridii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa Meelaatwarqi Haayiluu ibsaniiru. Yeroon callisaa (silent period) caamsaa 20 irraa eegalee kan jalqabu waan ta'eef, paartileen siyaasaa hundi yeroo gabaabaa hafe kanatti fayyadamuun hojii duula na filadhaa isaanii akka xumuran waamicha dhiyeessaniiru. Walitti qabduun Boordii Filannoo biyyaalessaa Itiyoophiyaa Meelaatwarqi Haayiluu, qophii waliigalaa filannoo 7ffaan walqabatee taasifame ilaalchisuun miidiyaaleef ibsa laataniiru. Ibsa isaaniitiin Boordichi filannicha yeroo karoorfame keessatti haala milkaa'ina qabuun gaggeessuuf qophii hundaa xumuruun gara boqonnaa dhumaatti ce’uu isaa ibsaniiru. Boordichi galmeessa kaadhimamtoota paartilee siyaasaa fi adeemsa galmeessa filattootaa, dabalataan buufataalee filannoo addaa dabalatee yeroo kaahametti raawwachuu isaa eeraniiru. Adeemsa kanaan dura jiruun meeshaalee filannoo gurmeessuu fi gara naannoolee filannootti geejjibsiisuun hojiin hojjetamuu ibsuun, boordichi kana haala saffisa qabuun raawwachuuf xiyyeeffannoo guddaa kennee hojjechuu isaa ibsaniiru. Ummanni filataa ta'e hubannoo gahaa akka argatu gochuuf, falmiiwwan dhimmoota adda addaa irratti Afaanota shaniin waltajjiiwwan qophaa’an 19 miidiyaaleen akka darban taasifameera jedhan. Dabalataan, qoodinsa sa'aatii qilleensaa bilisaa ilaalchisee sa'aatii raadiyoo 782.5, sa'aatii TV, 520 fi gaazeexaan dhimma 576 paartileef kennamuu isaa ibsaniiru. Milkaa'ina adeemsa filannoof dhaabbileen miidiyaa 64 fi gaazeexessitoonni kuma 1 fi 814 beekamtii gabaasa hojjachuu argachuu isaanii ibsaniiru. Boordichi qaamolee gartummaa siyaasaa irraa bilisa ta'an ramaduun, komiiwwan adeemsicha keessatti ka'an haala loogii irraa bilisa ta'een keessummeessaa turuu isaas eeraniiru. Yeroon yaada callisaa filannichaa caamsaa 20 irraa eegalee kan jalqabu waan ta'eef, paartileen siyaasaa hundi yeroo gabaabaa hafe kanatti duula na filadhaa isaanii akka xumuran walitti qabduun boordichaa waamicha dhiyeessaniiru. Filattoonnis gabatee yeroo kaa'ame bu'uureffachuun, caamsaa 24 guyyaa filannoo buufataalee filannoo isaaniitti argamuun mirga Heera Mootummaan isaaniitti fayyadamuun sagalee akka kennan dhaamsa dabarsaniiru.
Manni Maree Ministirootaa murtoowwan garaagaraa dabarse
May 26, 2026 1320
Caamsaa 18/2018(ENA): Manni Maree Ministirootaa walga’ii idilee 55ffaa gaggeesseen dhimmoota garaagaraa irratti mari’achuun murtoo dabarseera. Haaluma kanaan: 1.Manni marichaa jalqaba irratti kan mari’ate waliigalteewwan deeggarsaafi liqaa faayinaansii lama irratti. kan jalqabaa hojiirra oolmaa pirojektii fooyyessii nyaataafi haala jireenyaa horsiisee bultootaaf oolu Baankii Misooma Afrikaa irraa waliigaltee Doolaara miiliyoona 46 fi kuma 300 irrattidha. Kan lammaffaa hojiirra oolmaa pirojektii seeftineetii boqonnaa 6ffaa kan oolu Waldaa Misoomaa Idil-addunyaa irraa waliigaltee ‘SDR’ Miiliyoona 100 fi miiliyoona 46 fi kuma 100 irrattidha. Manni Marichaa waliigalteewwan kunneen imaammata bulchiinsa liqaa biyyattii waliin kan walsiman ta’uu mirkaneessuun wixineewwan waliigaltee liqaa kunneen Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataaf akka dabarfamaniif sagalee guutuun murteesseera. 2.Manni Marichaa itti aansuun wixinee labsii bulchiinsa taaksii federaalaa fooyyessuuf dhiyaate irratti mari’ateera. Labsiin bulchiinsa taaksii lakkoofsi 983/2008 bahee ittiin hojjetamaa kan ture ta’us, biyyattiitti waggoottan darban keessa jijjiiramoonni diinagdee hedduun waan raawwatamaniif sirna bulchiinsa taaksii muuxannoowwan idil-addunyaa yeroo ammaa waliin walsimsiisuuf, waliigaltee dhabuu taaksii karaa haqa qabeessa, nagaafi ariitiin furuu fi hojmaata itti gaafatamummaafi iftoomina qabu mirkaneessuuf akkasumas seerota taaksii raawwachiisuuf wixinichi qophaa'eera. Manni Marichaas wixinee labsii kanarratti bal’inaan erga mari’ateen booda galteewwan itti dabaluun Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataaf akka darbu sagalee guutuun murteesseera. 3.Manni marichaa wixinee labsii dhaabbata biiznasii qonnaa irratti. Damee qonnaa hojmaata baratame keessaa gara sirna biiznasiin durfamuutti ceesisuuf, dandeettii gabaa amansiisuu oomishtoota xixiqqoo guddisuuf, sona dabaluufi walitti hidhamiinsa galtee industirii uumuuf, dandeettii fooyya’aa kan qaban ce’umsa gara giddugaleessaatti taasisan seeraan deeggaruuf, wabii nyaataa mirkaneessuufi carraa hojii uumuuf hammattoo seeraa ta’ee akka tajaajiluuf wixineen kun qophaa’ee dhiyaateera. Manni marichaas wixinee kanarratti bal’inaan erga mari’ateen booda galteewwan itti dabaluun Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataaf akka darbu sagalee guutuun murteesseera. 4.Manni Marichaa wixinee labsii gabaa kaarboonii Itiyoophiyaa irrattis mari’ateera. Tarsiimoo gabaa kaarboonii Itiyoophiyaa gara hojiitti hiikuuf, invastimantii magariisaafi ce’umsa teeknooloojiif haala mijataa uumuuf, hojmaatileefi adeemsota bittaafi gurgurtaa kaarboonii murteessuuf, hawaasaafi naannawaa pirojektiin kaarboonii jiru irra miidhaan akka hin geenye hojmaatilee diriirsuuf, hojmaata galii kaarboonii irraa argamu mootummaa, misoomsitootaafi hawaasa naannawaa akkasumas qaamolee qooda fudhattoota gidduutti karaa haqa qabeessaan qooduuf kan dandeessisu diriirsuufi waliigalteewwan idil-addunyaafi waadaawwan Itiyoophiyaan gadi lakkifama gaazota ho’a of keessatti qabatanii hir’isuufi warreen kaan waliin tumsaan bahachuuf seenteef hammattoo seeraa ta’ee akka tajaajiluuf wixinichi qophaa’uun mana marichaaf dhiyaateera. Manni Marichaas wixinee labsii kanarratti bal’inaan erga mari’ateen booda galteewwan dabaluun Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataaf akka darbu sagalee guutuun murteesseera. 5. Wixineen Labsii Istaatistiksii Itiyoophiyaa dhimma biraa manni marichaa irratti mari'atedha. Bilisummaa ogummaa Tajaajila Istaatistiksii Itiyoophiyaa mirkaneessuuf, qooda hojii fi hojmaata qaamolee to'ataa fi raawwataa bifa ifa ta'een gargar baasuuf, tumsa oomishtoota istaatistiksii ofiishaalaa hunda gidduu jiru cimsuuf, iccitummaa ragaalee eeguuf, qulqullina bu'aalee istaatistiksii fooyyessuuf, dandeettii dhaqqabummaa isaanii mirkaneessuu fi hojmaatawwan biyyaalessaa fi qajeeltoowwan sadarkaa istaatistiksii idil-addunyaa waliin wal-simsiisuuf akka dandeessisutti wixineen labsii kun qophaa'ee dhiyaateera. Manni marichaas wixinee labsii kana irratti bal'inaan erga mari'atee booda, yaada dabalataa itti laachuun Mana Maree Bakka Bu'oota Uummataatti akka darbu sagalee guutuun murteesseera. 6. Manni Marichaa Wixinee Imaammata Inarjii irratti mari’ateera Imaammatichi riifoormii diinagdee mandhalee , karoora misooma waggaa kudhanii ,tarsimoo misooma diinagdee fi imaammata biroo wajjiim walsimee dhiyeessii inarjii biyyattii gatii muraasaan misoomsuun Inarjii itti fufiinsa, amanasiisaa, nageenyi isaa eegame,gatii madalawaa fi dorgomaa akka jiraatuufi fayyadamummaa lammiilee mirikaneessuuf akka dandeessisu wixinichi qophaa’ee Mana Marichaaf dhiyaateera. Manni Marichaa Imaammaticharratti bal’inaan erga mari’atee booda galteewwaniin dabaaluun Manni Marichaa guyyaa raggasiseerraa eegale hojiirra akka ooluuf sagalee guutuun murteesseera. 7. Manni Marichaa kan mari’ate . wixinee imaammata Dubartoota gahoomsuu fi Walqixxummaa Sirna koorniyaa irrattidha. Imaammatichi Sirni koorniyaa walmadaaluu dhabuun fi dhimmoota biroof ciyyeeffannoo gahaa kennuuf ,haleelllawwaan koorniyaarratti xiyyeeffatanii sirnaan ittisuufi eegumsaaf deebii kennuuf , dubartoota qaama miidhatoota xiyyeeffannoo adda barbadaaniif xiyyeeffannoo kennuufi Dubartoota rakkoolee garagaraaf saaxilamoo ta’aniif deebii gahaa kennuuf akka dandeessisuuf waliigatleewwan Idil addunyaa fi Itiyoophiyaan simattee waliin walsimsiisuun wixinichi qophaa’ee dhiyaachuu Mana Marichaaf dhiyaateera. Manni Marichaa Wixinee imaammatichaa irratti erga mari’atee booda galteewwan dabaaluun guyyaa manni marichaa raggasiseerraa eegalee hojiirra akka oolu sagalee guutuun murteesseera. 8. Itti aansuun Manni Marichaa kan mari’atee Wixinee labsii Inshuraansii irrattidha Amanamummaa Inshuraansii gabaa cimsuuf, haqummaa, nageenyi isaa kan mirkanaa’ee fi Ishuraansiin gaba tasghabbii qabu akka jiraatuufi gabaa Inshuraansii to’achuufi dursuuf kan dandeessisu hammattoo seeraa ta’ee akka tajaajilu Wixineen labsii qophaa’uun Mana Marichaaf dhiyaateera. Manni Marichaa Wixinnee labsicharratti mari’achuun galteewwan dabaaluun Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataaf akka darbuu sagalee guutuun murteesseera. 9. Manni Marichaa Wixinee Imaammata Daldala Itiyoophiyaa irratti mari’ateera. Sirna Daldalaa biyyaa keessaa fi idil addunyaa sirnaan hogganuuf, hanqinaalee gabaa jiran furuufi hanqinaalee guutuuf tattaaffii taasifamu cimsuuf, hirkatummaa biyyattiin oomishaalee biyya alaarratti qabdu hir’isuun, dorgomtummaa oomishaalee dabaluuf, ulaagaalee nageenya oomishaalee baasuuf, fi sirna daldalaa seera qabeessaa diriirsuuf dorgomtummaan Industirii biyyaa keessa akka guddisaniifi hudhaalee damichaa furuuf wixinichi qophaa’e Mana Marichaaf dhiyaateera. Manni Marichaas Imaammaticharratti mari’achuun galteewwan dabaaluun guyyaa manni marichaa raggaasiseerraa eegalee hojiirra akka oolu murteesseera. 10. Manni marichaa kaayyoo, aangoo fi hojii Abbaa Taayitaa Boba'aa fi Inerjii murteessuuf wixinee labsii fooyya'iinsaa dhiyaate irratti mari'ateera. Abbaan taayitichaa hojii fi itti gaafatamummaa seeraan kennameef bifa ga’umsa qabuun akka bahatuuf wixineen fooyya'iinsa labsii kun qophaa'ee dhiyaateera. Manni marichaas bal'inaan erga mari'atee booda, yaada galtee itti dabaluun, labsiin kun guuyyaa gaazeexaa Federaalaa Nagaariiti irratti maxxanfamee bahe irraa eegalee akka hojiirra oolu sagalee guutuun murteesseera. 11. Qaamolee seeraan mirgi namummaa kennameef odeeffannoo abbaa qabeenyummaa faayyadamoo ta’an iftoomsuuf wixinee labsii dhiyaate irrattis mari’ateera. Labsii maallaqa yookaan qabeenya gocha yakkaan argame seera qabeessa fakkeessanii dhiyeessuu fi shororkeessummaa maallaqaan deeggaruu ittisuu fi to'achuuf bahe haala sirriin raawwachiisuuf akka dandeessisuuf wixineen labsii kun qophaa'ee mana marichaaf dhiyaateera. Manni marichaas wixinee labsii dhiyaate irratti bal'inaan erga mari'atee booda, yaada dabaalataa galtee ta’u dhiyeessuun, labsiin kun guyyaa Gaazeexaa Nagariit Federaalaa irratti maxxanfamee bahu irraa eegalee akka hojiirra oolu sagalee guutuun murteesseera. 12. Dhimmi manni marichaa irratti mari'ate kan biraan ammo wixinee labsii sirna nyaataa irratti. Dhiibbaa yaraa dhukkubootni hanqina sirna soorataan walqabatan fayyaa, barnoota, naannoo, oomishtummaa, hariiroo hawaasummaa fi diinagdee biyyaa irratti fidan hir'isuu fi balleessuuf hojiiwwan dandeessisan raawwachuuf, caasaa sadarkaa biyyaalessaatti hojii kana qindeessu uumuuf; qabeenya bifa itti fufiinsa qabuun ramaduu fi hirmaannaa hawaasaa guddisuuf, biyyi keenya waadaalee idil-addunyaa galtee fi galma sirna nyaataa fi soorataa kaa'aman milkeessuuf akka utubaa seeraa ta'ee akka tajaajiluuf wixineen labsichaa qophaa'ee dhiyaateera. Manni marichaas wixinee labsii kana irratti bal'inaan erga mari'atee booda, yaada dabalataa galchuun gara Mana Maree Bakka Bu'oota Uummataatti akka darbu sagalee guutuun murteesseera. 13. Dhuma irratti manni marichaa wixinee labsii deeggarsa baajataa mootummaan yuunivarsiitiiwwan ofiin of-bulchaniif kennamu raawwachiisuuf dhiyaate irrattidha. Deeggarsi baajataa yuunivarsiitii ofiin of-bulchuuf mootummaa irraa kennamu sirna deeggarsa baajata waliigalaa beekamaa irratti akka hundaa'u gochuuf, itti gaafatamummaa faayinaansii, haqummaafi bu'aa qabeessummaa mirkaneessuuf, qooda baasii ofii ofiin uwwifachuu yeroo gara yerootti guddisuuf, dhaabbilee gidduutti haala baruu-barsiisuu wal-madaalu, qulqullina tajaajilaa fi haqa qabeessummaa mirkaneesseen hojiiwwan itti gaafatamummaa guutuu qaban akka raawwatan dandeessisuuf wixineen labsii kun qophaa'ee mana marichaaf dhiyaateera. Manni marichaas wixinee labsii kana irratti bal'inaan erga mari'atee booda yaada dabalataa galchuun, guyyaa Gaazeexaa Federaalaa Nagaariit irratti maxxanfamee bahe irraa eegalee akka hojiirra oolu sagalee guutuun raggaasiseera.    
Badhaadhinni paartii jecha isaaf amanamaa ta’ee fi qabatamaan qoramee injifannoodhaan kan ba'eedha – obbo Mogos Baalchaa
May 26, 2026 168
Caamsaa 18/2018 (ENA): Paartiin Badhaadhinaa jecha isaaf amanamaa ta’ee qabatamaan qoramee injifannoodhaan kan ba’edha jedhan itti gaafatamaan Waajjira Paartii Badhaadhinaa Damee Magaalaa Finfinnee obbo Mogas Baalchaa. Duulli filannoo biyyaalessaa 7ffaa Paartii Badhaadhinaa magaalaa Finfinnee Adda baabaayi Masqalaatti gaggeeffameera.   Sagantaa ganama irraa eegale kana irratti Kantiibaan Magaalaa Finfinnee fi Miseensi Hojii Raawwachiiftuu Paartii Badhaadhinaa Aadde Adaanech Abeebee, Itti Aanaa Kantiibaa fi Miseensa Hojii Raawwachiiftuu Paartii Badhaadhinaa Jaanxiraar Abaaay fi Itti Gaafatamaan Waajjira Paartii Badhaadhinaa damee magaalaa Finfinnee obbo Mogos Baalchaa argamaniiru. Akkasumas Af-yaa'iin Mana Maree Magaalaa Finfinnee Buzeenaa Alkadir, kaadhimamtoota paartichaaf dorgoman, akkasumas miseensonnii fi deeggartoonni paartichaa argamaniiru. Hogganaan Waajjira Paartii Badhaadhinaa Damee Magaalaa Finfinnee obbo Mogas Baalchaa wayita sana akka himanitti hojiiwwan misoomaa waggoota darban keessatti hojjetaman fayyadamummaa hunda galeessa hawaasaa mirkaneessee jira jedhan. Hojiileen bu’a qabeessa ta’an karaa ida’amuun aadaa hojii cimaa ta’een hojjetamuu ibsaniiru. Hojiin waggaa 50 waggaa shan keessatti xumuramuu ibsaniiru. Paartiin Badhaadhinaa jecha isaaf amanamaa ta’ee qabatamaan qoramee milkaa’inaan xumurameera jedhan. Daandii ida’amuu irra imaluun galma keenya geenya kan jedhan itti gaafatamaan kun, hojiiwwan misoomaa hunda galeessa gaggeeffamaa jiran cimee akka itti fufuuf hawaasni Paartii Badhaadhinaaf sagalee akka kennu gaafataniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Tajaajila Oduu Itiyoophiyaa
2015