Tamsaasa Kallatti:
Siyaasa
Waldaaleen siivikii fi dhaabbileen amantaa marii biyyaalessaa kana akka milkaa’uuf gahee isaanii bahaa jiru
May 22, 2026 506
Caamsaa 14/2018 (ENA): Milkaa’ina marii biyyaalessaa kana keessatti waldaaleen siivikii fi dhaabbileen amantaa ga’ee isaanii bahaa akka jiran Komishinarri Olaanaan Komishinii Marii Biyyaalessaa Itiyoophiyaa Piroofeesar Masfin Ara’ayaa ibsaniiru. Komishiniin marii biyyaalessaa Itiyoophiyaa dhaabbilee amantaa fi waldaalee siivikii waliin waltajjii galtee walitti qabuu ajandaa walitti qabuu gaggeessaa jira.   Piroofeesar Masfin Ara’ayaa akka jedhanitti, waldaalee siivikii fi dhaabbileen amantaa sadarkaa aanaatti deeggarsaa komishinichaaf taasisaniin abbaa adeemsa kanaa ta’uu mirkaneessaniiru. Keessattuu, komishinichi erga hundeeffamee waggoota darban keessatti hooggantoonni dhaabbilee amantaa fi bakka bu’oonni waldaalee siivikii gahee olaanaa taphachuu isaanii yaadachiisaniiru. Dhaabbileen amantaa fi waldaaleen siivikii karaa hooggantoota isaaniitiin hojii aanaalee dhaqqabsiifamuuf gaggeeffamu keessatti adda duree ta’uu eeraniiru. Adeemsi marii biyyaalessaa eegalame marii fi wal-hubannoon garaagarummaa biyyattii keessatti mul’atu hiikuuf waltajjii faayidaa qabu ta’uu Pireezidaantiin Mana Maree Dhaabbilee Waldaalee siivikii Itiyoophiyaa Ahimad Huseen hubachiisaniiru. Qaamoleen hundi carraa kana sirnaan fayyadamuu akka qaban himaniiru. Ajandaa marii biyyaalessaa hunda hammatee fi amansiisaa taasisuuf hojiiwwan gaggeeffaman irratti waldaaleen siivikii fi dhaabbileen amantaa hirmaachuu akka qaban ibsaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Filannichi nagaa fi dimokiraatawaa akka ta’uuf gahee keenya bahaa jirra – Dhaabbilee hawaasa siivilii Godina Baalee
May 22, 2026 288
Caamsaa 14/2018(ENA):Filannoon waliigalaa 7ffaan nagaa, dimokiraatawaa fi milkaa’aa ta’ee akka xumuramuuf gahee isaanii bahaa akka jiran dhaabbileen hawaasa siivilii godina Baalee keessa jiran beeksisan. Dhaabbileen kunneen adeemsa filannichaa taajjabuu fi hawaasa keessatti hubannoo gahaa uumuuf sochiiwwan qabatamaa taasisaa akka jiran ibsaniiru. Pirezdaantiin Federeeshinii Dargaggoota Godinichaa obbo Iissaa Xaahir, miseensonni dhaabbata isaanii loogummaa kamiyyuu irraa walaba ta’een nageenya kabachiisuuf hojjachaa jiru jedhaniiru. Filannichi nagaa fi dimokiraatawaa ta’ee akka xumuramuuf hawaasa biratti hubannoo uumuu fi odeeffannoo sirrii biraan gahuu keessatti gahee isaanii bahaa akka jiran ibsaniiru. Gama biraatiin, Itti Aanaan Itti Gaafatamaa Waldaa Dargaggoota Godinichaa obbo Caalaa Geetaachoo, waldichi taajjabdoota filannoof leenjii kennuu isaa dubbataniiru. Miseensonni waldichaa filannoon waliigalaa 7ffaan milkiin akka xumuramuuf kutannoodhaan hojjachaa akka jiran himanii, miseensota taajjabdummaaf adda bahan kanaan adeemsa filannichaa taajjabuuf leenjiin gahaan kennamuu isaa ibsaniiru. Dargaggoonni beekumsaa fi muuxannoo leenjii irraa argatanitti fayyadamanii itti gaafatamummaa isaanii akka bahan deeggarsaa fi hordoffiin walitti fufiinsa qabu taasifamaafi akka jirus ibsaniiru. Filannicha keessatti hirmaannaa ho’aa dubartootaa mirkaneessuuf hojjachaa akka jiran kan ibsan immoo Pirezidaantii Federeeshinii Dubartoota Godina Baalee aadde Gannat Kaasahuun dha. Filannoo waliigalaa kanaan dubartoonni hirmaannaa ho’aa gochuudhaan dirqama lammummaa isaanii akka bahan miseensonni waldichaa sadarkaa sadarkaan jiran itti gaafatamummaa isaanirraa eegamu bahaa jiru jedhaniiru. Godina Baaleetti buufataalee filannoo 395 filannoo waliigalaa 7ffaatiif gurmaa’an irratti, miseensonni dhaabbilee hawaasa siivilii kuma 1tti siqan walaba ta’anii gahee taajjabummaa isaanii akka bahan adda baafamuun isaanii barameera.
Lammiileen kaardii filannoo isaanii fudhatan mirga filachuu isaanii akka fayyadaman gargaaruuf duulli hubannoo uumuu gaggeeffamaa jira
May 22, 2026 302
Caamsaa 14/2018 (ENA): Lammiileen filannoo waliigalaa torbaffaaf kaardii filannoo argatan mirga filachuu isaanii akka fayyadaman gargaaruuf duulli hubannoo uumuu gaggeeffamaa jiraachuu dhaabbileen hawaasa siivikii ibsaniiru. Akka sagantaa Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatti, guyyaan filannoon gaggeefamu Caamsaa 24, 2018tti waan gaggeeffamuuf guyyoota muraasatu hafe. Filannoo waliigalaa 7ffaa baranaa kana irratti lammiileen karaalee adda addaa galmaa’an miiliyoona 50 fi kuma 514 kaardii filannoo isaanii argachuu danda’aniiru. Filannoo waliigalaa kanaan paartileen siyaasaa morkattoonni 47 walumaa galatti kaadhimamaa 10,934 galmeessuun filannoo imaammataa isaanii karaa miidiyaalee bal’inaan ummataaf beeksisaa jiru. Dhaabbileen biyya keessaa 55 Boordii Filannoo Biyyaalessaatiin beekamtii argatan filannoo kana taajjabuuf eeyyama kan argatan yoo ta’u, bakka buutonni 60,277 ol immoo naannoo adda addaatti bobbaasamaniiru. Dhaabbileen waldaalee siivikii 169 barnoota filattotaa irratti beekamtii argatanis barnootaafi leenjii hubannoo uumuu adda addaa filattotaaf kennaa jiru. Akka dhaabbileen waldaalee siivikii yaada isaanii ENA’f kennan jedhanitti; lammiileen kaardii sagalee isaanii fudhatan mirga filachuu isaanii sirnaan akka itti fayyadamaniif barnoota hubannoo cimsu kennaa jiru. Pireezidaantiin Waldaa Dubartoota Finfinnee Innaataalam Indaalee jedhanitti filannoon biyyaalessaa mul’ata ijaarsa sirna dimokraatawaa ta’uu ibsaniiru. Miseensonni waldichaa kutaa magaalota hunda keessa jiran walakkaa miliyoonaa ol ta’an kaardii akka fudhatan kakaasuu eeruun, akkasumas adeemsa kana keessatti dammaqinaan akka hirmaatan hubachiisuu fi beeksisuuf hojjechaa jiraachuu ibsaniiru. Akkasumas hanga adeemsi filannoo milkaa’inaan xumuramutti miseensonni waldichaa ga’ee ijaarsaa isaanii akka ba’ataniif waldichi ciminaan hojjechaa jiraachuu ibsaniiru. Pireezidaantiin Waldaa Dargaggoota Finfinnee obbo Barakat Birbirsaa akka jedhanitti dargaggoonni kaardii sagalee itti kennan akka fudhataniif hojiin bal’aan hojjetamaa turuu hubachiisaniiru. Ammas dargaggoonni kaardii sagalee isaanii paartii biyyaaf fayyadu akka filataniif hubannoo uumaa jiraachuu himani. Kanaafis waldichi taajjabdoota kuma 2 fi 228 ol bobbaasuun dabalatatti hawaasa hubachiisuu fi odeennoo kennuun hojjetamaa jiraachuu ibsaniiru. Waldaaleen kunneen filannoo waliigalaa torbaffaa milkiin akka xumuramuuf lammiin kamiyyuu itti gaafatamummaa isaa bahuu akka qabu ergaa dabarsaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Hariiroo seena qabeessa Itiyoophiyaa fi Ameerikaa gara sadarkaa olaanaatti kan guddise hojiin dippiloomaasii milkaa’aa hojjetameera
May 21, 2026 836
Caamsaa 13/2018 (ENA): Hariiroo seena qabeessa Itiyoophiyaa fi Ameerikaa gara sadarkaa olaanaatti kan guddise hojiin dippiloomaasii milkaa’aa hojjetameera jedhan Dubbi himaan Ministeera Dhimma Alaa Ambaasaaddar Nabiyaat Geetaachoo. Hariiroon biyyoota lamaanii fi biyyoota hedduu Itiyoophiyaa gara marsaa olaanaatti akka tarkaanfatu kan dandeessise hojiin dippilomaasii milkaa’aan hojjetamuusaas ibsaniiru.   Dubbi himaan Ministeera Dhimma Alaa Ambaasaaddar Nabiyaat Geetaachoo taateewwan gurguddoo waltajjiiwwan dippilomaasii biyyoota lamaanii fi biyyoota hedduu irratti raawwataman irratti ibsa Miidiyaaleef kennaniiru. Ibsa kennaniin, torbee darbe waltajjiiwwan dippilomaasii biyyoota lamaanii fi biyyoota hedduu irratti hojjetamee tumsa, walta’iinsaa fi carraa invastimantii Itiyoophiyaa mirkaneesse ta’uu ibsaniiru. Waltajjiiwwan qunnamtii biyyoota lamaanii fi biyyoota hedduunis hirmaannaa dippilomaasii cimaa fi dammaqina qabeessa ta’e akka dandeessisan yaadachiisaniiru. Fakkeenyaaf, walii galteen biyyoota lamaanii Itiyoophiyaa fi Ameerikaa gidduutti taasifameen michummaa seena qabeessaa fi cimaan biyyoota lamaanii waggoota 120 oliif kan turee fi dhaabbataa taasisuu isaa dubbataniiru. Waltajjiin marii caasaa biyyoota lamaanii fi waliigalteen biyyoota gidduutti taasifames hariiroo dippilomaasii cimsuu fi hariiroo naannoo fi idil-addunyaa cimsuu isaa ibsaniiru. Waliigalteen biyyoota lamaanii kun tumsa daldalaa fi invastimantii, nageenyaa fi ittisa biyyootaa sadarkaa haaraatti ceesisuun badhaadhina diinagdee waliinii mirkaneessuu irratti kan xiyyeeffate ta’uus hubachiisaniiru. Mariin dippilomaasii hoggantoota olaanoo mootummaa Itiyoophiyaa fi Ameerikaatiin gaggeeffame michummaa seenaa gara walta’iinsa guddaatti jijjiiruu keessatti hiika guddaa akka qabu ibsaniiru. Waltajjiiwwan biyyoota lamaanii irrattis fakkeenya guddina diinagdee fi badhaadhina Itiyoophiyaa fi haala ji’oo-siyaasaa Gaanfa Afrikaa irrattis mari’achuu ibsaniiru. Pireezidaantiin Faransaay Imaanu’eel Maakiroon daawwannaa hojiif Itiyoophiyaatti taasisanis waliigalteewwan tumsaa michummaa seena qabeessa biyyoota lamaanii daran cimsan mallatteessuun isaanii ni yaadatama. Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii waggaa 80ffaa hundeeffama Itiyoophiyaa, ergama nagaa eegsisuu milkaa’aa fi seenaa waliin qabdu yaadachuuf ashaaraa addaa kaa’uu isaa eeraniiru. Itiyoophiyaan tumsa dippilomaasii biyyoota hedduu fi walitti dhufeenya seenaa qabduuf kutannoo qabaachuu isheetiif ragaadha jedhan. Walgahii Ministiroota Dhimma Alaa ‘BRICS’ Hinditti gaggeeffame irrattis Itiyoophiyaan sirni biyyoota hunda tajaajilu haqaan akka diriiru ejjennoo qabdu ibsiteetti. Walgahii ‘BRICS’ kanaan alattis hariiroo biyyoota lamaanii cimsuuf biyyoota miseensa ta’an waliin marii bu’a qabeessa ta’e gaggeessuu isaanii ibsaniiru. Dippilomaasii lammiilee giddu galeessa godhateen nageenya lammiilee Itiyoophiyaa Afrikaa Kibbaa fi Sa’uudii Arabiyaa keessa jiraatan mirkaneessuuf mariin gaggeeffamaa akka tures eeraniiru. Itiyoophiyaan abbummaa haqa qabeessa, seera qabeessa, teessuma lafaa fi seenaa Buufata galaanaa kanarratti qabdu irratti hubannoo uumuuf tattaaffiin dippilomaasii taasifamu cimee itti fufuus mirkaneessaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Paartichi Hojiiwwan Fayyadamummaa Uummataa Mirkaneessan hojjeteera
May 20, 2026 1288
Caamsaa 12/2018(ENA): Paartiin Badhaadhinaa naannoo Oromiyaatti dameewwan Qonnaa, Industirii, Tajaajilaa fi kanneen birootiin hojiiwwan fayyadamummaa uummataa guddisan raawwachuusaa Itti-anaan Pireezidanti Mootummaa Naannoo Oromiyaa obbo Awwaluu Abdii ibsan. Paartiin Badhaadhinaa Godina Shawaa Lixaa fi Bulchiinsa Magaalaa Ambootti duula nafiladhaa gaggeesseera.   Sirna duula nafiladhaa kana irratti kan argaman Itti Aanaan Pireezidantii Mootummaa Naannoo Oromiyaa obbo Awwaluu Abdii akka ibsanitti, Paartiin Badhaadhinaa waggoottan darban keessa hojiiwwan misoomaa jireenya uummataa fooyyessan raawwateera jedhaniiru. Dabalataanis, fayyadamummaa haqa qabeessa lammiilee mirkaneessuuf hojii hojjetameen bu'aan hundagaleessi argamaa jiraachuu dubbataniiru. Keessattuu naannoo Oromiyaatti dameewwan qonnaa, industirii, tajaajilaa fi kanneen birootiin hojiiwwan fayyadamtummaa uummataa guddisuu danda'an hedduun raawwatamuu isaanii eeraniiru. Paartichi misooma hawaas-dinagdee mirkaneessuun, haqni, wal-qixxummaanii fi tokkummaan dimokiraasii akka guddatu akkasumas waliin jireenyi akka cimu hojjechaa jiraachuu ibsaniiru. Bulchaa olaanaan Godina Shawaa Lixaa obbo Diidhaa Guddataa akka ibsanitti; Badhaadhinni paartii jijjiirama hawaas-dinagdee mandhaalee qabatee ka'eedha jedhaniiru. Godinichatti waggoottan jijjiiramaa darban keessa inisheetivoota misoomaa mootummaan naannichaa qopheesseen hojiiwwan bal'aan fayyadamummaa hawaasaa mirkaneessan hojjetamuu isaanii dubbataniiru. Waggoottan jijjiiramaa darban keessa Amboo dabalatee magaalaawwan biroo keessattis sadarkaa jireenya lammiilee fooyyessuuf hojiin bal'aan hojjetamuu kan ibsan immoo Kantiibaa Magaalaa Amboo obbo Haacaaluu Gammachuuti. Paartichi hojiiwwan misoomaa qabatamaa qonna magaalaa fi dameewwan biroo keessatti qulqullinaan hojjechuusaa addeessaniiru.
Dhaabbileen Siivikii filannoo waliigalaa 7ffaa keessatti qooda hordoffii fi deeggarsaa qaban cimsanii itti fufuu qabu
May 20, 2026 1019
Caamsaa12/2018(ENA): Dhaabbileen siivikii filannoo waliigalaa torbaffaa keessatti gahee hordoffii fi deeggarsaa qaban cimsaanii itti fufuu akka qaban Itti Aanaan Daarektara Ol’aanaa Abbaa Taayitaa Dhaabbilee Hawaasa Siivikii Itiyoophiyaa Fasiikaaw Mollaa hubachiisan. Waltajjii marii ENA fi Abbaa Taayitaa Dhaabbilee Hawaasa Siivilii Itiyoophiyaa waliin ta'uun mata-duree “Gahee Miidiyaalee Milkaa'ina Filannoo Dimokiraasii Keessatti” jedhuun waliin qopheessan magaalaa Adaamaatti gaggeessaa jiru. Waltajjiin kun filannoo dimokiraasii fi haqa qabeessa ta’e gaggeessuun itti gaafatamummaa qaama dhimmi ilaallatu hundaa ta’uusaa hubachiisuuf kan qophaa’eedha. Marii kanarratti Ministira Tajaajila komunikeeshinii Mootummaa Innaataalam Mallas, De’eetaa Ministira Tajaajila Komunikeeshinii Mootummaa Tasfaahun Gobazaay, hojii raawwachiisaa olaanaa ENA Sayifee Darribee, itti aanaa dariktara Abbaa Taayitaa Dhaabbilee hawaasa siivilii Itiyoophiyaa Faasikaaw Mollaa, gaggeessitoonni Abbaa Taayitaa Miidiyaalee,hoggantoonni miidiyaalee fi gaazexeessitoonni hirmaataniiru. Waltajjicharratti,Itti Aanaan Daarektera Olaanaa Dhaabbilee Hawaasa siivikii Fasiikaaw Mollaa akka jedhanitti hawaasni siivikii filannoo walii galaa 7ffaa keessatti gahee hordoffii fi deeggarsaa qaban cimsuu akka qaban hubachiisaniiru. Filannoo dimokiraasii fi haqa qabeessa ta’e gaggeessuun dirqama waliinii ta’uu eeranii, gaheen dhaabbilee siivikiis baay'ee murteessaa ta'uu kaasaniiru. Gaheen dhaabbilee siivikii yeroo filannoo taajjabdummaa qofa osoo hin ta’iin, lammiileen ijaara sirna dimokiraasiitiif itti gaafatamummaa fi abbummaadhaan akka dhaabbatan gochuu keessatti itti gaafatamummaa guddaa qabu jedhaniiru. Kanaanis, dhaabbileen kun lammiileen waa’ee barbaachisummaa filannoo irratti hubannoo gahaa akka argatan gochuu keessatti gaheen isaanii ol’aanaa ta’uu ibsaniiru. Hawaasni adeemsa filannichaa keessatti hirmaannaa ho’aa akka ta’u dandeessisuurratti xiyyeeffatanii hojjachaa akka turan eeranii, tattaaffii isaanii kana cimsuun itti fufuu akka qabanis dubbataniiru. Gama biraatiin, itti aanaan Daarektera Ol’aanaa Abbaa Taayitaa Miidiyaalee Itiyoophiyaa obbo Gizawuu Tasfaayee, miidiyaaleen gabaasa filannoo ilaalchisee hojjatan seera hordofanii hojjachaa jiraachuu isaanii hordofamaa akka jiru ibsaniiru. Miidiyaaleen kakaasii fi yeroo beeksisa bilisaa paartilee siyaasaatiif ramadame fayyadamuu irratti rakkoon akka hin uumamne dubbataniiru. Miidiyaaleen yeroo filannootti ijaarsa nageenyaa irratti akka xiyyeeffatan abbaan taayitichaa hojjachaa akka turee fi cimsee kan itti fufu ta'uu mirkaneessaniiru. Yeroo filannootti naamusni eegamuu qabu akka kabajamu; hojiiwwan hojjatamaa jiranii fi qaamolee dhimmi ilaallatuuf hojiin dandeettii raawwachiisummaa cimsuu hojjatameera jedhaniiru. Miidiyaaleen sagantaa Boordiin Filannoo Biyaalessaa baase bu’uura godhachuun gabaasaalee adda addaa filannoo ilaalchisan uummataaf dhaqqabamaa gochaa turuu isaanii eeranii, kanaanis ijaarsa sirna dimokiraasiitiif gahee isaanii ba’achaa turaniiru jedhaniiru. Xumura irratti, hirmaattota paanalichaa irraa gahee miidiyaalee fi dhaabbilee hawaasa siivikii yeroo filannoo ilaalchisee yaadonnii fi gaaffileen kan ka'an yoo ta'u, mariisistootaan deebii fi ibsi irratti kennameera.
Pirojektoota misoomaa fayyadamummaa lammiilee mirkaneessan bu’uura kaa’uun cimee itti fufa
May 20, 2026 974
Caamsaa 12/2018 (ENA): Paartiin Badhaadhinaa bu’uura fayyadamummaa lammiilee kaa’uuf tattaaffii taasisaa jiru itti fufa jedhan Hogganaan Damee Siyaasaa Waajjira Damee Mootummaa Naannoo Oromiyaa Paartii Badhaadhinaa obbo Namarraa Bulii. Duulli filannoo paartichaa Godina Iluu Abbaa Booraa Aanaa Haluutti bakka hooggantoonni naannoo fi godinaa argamaniiru gaggeeffameera.   Duula filannoo kanarratti hirmaattotaaf haasawa kan taasisan Itti Gaafatamaan Damee Siyaasaa Paartii Badhaadhinaa Oromiyaa obbo Namarraa Bulii, Paartiin Badhaadhinaa waggoota darban keessatti pirojektoota fayyadamummaa lammiilee fi guddina biyyaa mirkaneessu caalaatti cimsuuf kutannoo akka qabu ibsaniiru. Paartichi pirojektoota misooma magaalaa fi baadiyyaa fayyadamummaa ummataa mirkaneessu raawwachuudhaan gama bulchiinsaatiin hawaasa walitti dhiyeenyaa fi haqaan tajaajiluuf ciminaan kan hojjatu ta’uu ibsaniiru. Itti dabaluunis lammiileen hiyyummaa jalaa bilisa ta’anii jireenya fooyya’aa akka jiraataniifi nageenyi waliigalaa isaanii akka mirkanaa’uuf ciminaan kan hojjetamu ta’uu ibsaniiru. Lammiilee aadaa hojii isaanii naannicha keessatti fooyyessanii fi fayyadamummaa ofii fi badhaadhina biyyaa mirkaneessuuf kutannoo qaban oomishuun biyyi keenya mallattoo badhaadhina akka taatu ciminaan hojjachuu itti fufa jechuun ibsaniiru obbo Namarraan.   Bulchaan Olaanaan Godina Iluu Abbaa Booraa obbo Indaalkachoo Tafarii akka ibsanitti, Paartiin Badhaadhinaa waggoota darban keessatti hojiiwwan bal’aa Godinicha keessatti hojjetee fayyadamummaa waliigalaa lammiilee mirkaneessu cimsee itti fufa jedhaniiru. Akkasumas, yaada ida’amuutiin qajeelfamuun guddinaa fi badhaadhina Godinichaa mirkaneessuuf hojii isaa cimsee kan itti fufu ta’uu ibsaniiru. Sagantaan sagalee kennuu filannoo waliigalaa 7ffaa Caamsaa 24, 2018 akka gaggeeffamu beekamaadha. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Hubannoo waloo lammiilee dantaa biyyaalessaa irratti qaban cimsuu keessatti gaheen miidiyaa guddaadha
May 20, 2026 603
Caamsaa 12/2018 (ENA): Miidiyaan hubannoo waloo lammiileen Itiyoophiyaa dantaa biyyaalessaa irratti qaban cimsuuf ga’ee olaanaa qaba jedhan De’eetaan Ministira Tajaajila Kominikeeshinii Mootummaa obbo Tasfaahun Gobazaayi. Waltajjiin ENA fi Abbaa Taayitaa Dhaabbilee Hawaasa Siivilii Itiyoophiyaa mata duree “Gahee Miidiyaa Milkaa’ina Filannoo Dimokiraatawaaf” jedhuun qopheessan magaalaa Adaamaatti gaggeeffamaa jira. Waltajjiin kun filannoo dimokiraatawaa fi haqa qabeessa gaggeessuun itti gaafatamummaa waloo qooda fudhattoota hundaa ta’uu ibsuuf kan qophaa’edha.   Waltajjicharratti Ministirri Tajaajila Komunikeeshinii Mootummaa, Innaataalam Mallas, De’eetaan Ministira Tajaajila Komunikeeshinii Mootummaa, Tasfaahun Gobazaay, Hojii Gaggeessaa Olaanaa ENA Sayifee Darribee, Itti aanaa Daarektarri Olaanaa Abbaa Taayitaa Dhaabbilee Waldaalee Siivilii Itiyoophiyaa Faasikaaw Mollaa, hoggantoonni Abbaa Taayitaa Miidiyaa, hoggantoonni miidiyaa fi gaazexeessitoonni argamaniiru. Obbo Tasfaahuun Gobazay, Gaazexeessitoonni Filannoo waliigalaa 7ffaa yeroo gabaasa dhiyeessan karaa dantaa biyyaalessaa itti eegan ta’uu isaa haala mirkaneessu danda’uun hojjechuu akka qaban dubbataniiru.   Hojii gaggeessaan ENA obbo Sayifee Darribee akka jedhanitti, filannoo kana ilaalchisee hojiiwwan walfakkaatan qooda fudhattoota waliin ta’uun hojiin hojjetamu cimanii itti fufu jedhaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Filannoo Waliigalaa 7ffaatiin haalli mijataan hirmaannaa Siyaasaa Hawaasa hundaa uumuun danda'ameera
May 20, 2026 709
Caamsaa12/2018(ENA) : Filannoo waliigalaa 7ffaa kanaan hirmaannaa siyaasaa kutaa hawaasa hundaatiif haala mijeessu uumuun akka danda'ame Ministeerri Dhimma Dubartootaa fi Hawaasummaa beeksiise. Akka sagantaa boordii filannoo biyaalessaa Itiyoophiyaatti, filannoo waliigalaa Caamsaa 24/2018 sagaleen kan itti kennamu jedhamu kanaaf guyyoonni muraasni qofti hafaniiru. Galmeen filattootaa filannoo waliigalaa baranaa boqonnaawwan adda addaatiin dheerachuun gaggeefamaa turuun, Guraandhala 28 hanga Ebla 24/2018tti gaggeeffamee xumurameera. Filattoonnis tooftaa dijitaalaatiin appilikeeshinii "mircaayee" jedhamuu fi buufataalee filannootitti qaamaan argamuun, lammiileen miiliyoona 50 fi kumni 514 ol ta'an kaardii filannoo isaanii fudhatanii jiru. Filannoo waliigalaa torbaffaa kanaan paartileen morkattootaa 47 ta'an kaadhimamtoota kuma 10 fi 934 galmeessisuun, miidiyaalee adda addaatiin yaada imaammata isaanii uummataaf beeksisaa jiru. Boordii Filannoo Biyaalessaa irraa beekamtii kan argatan dhaabbileen biyya keessaa 55 naannoolee adda addaatti bakka bu'oota kuma 60 fi 277 ol bobbaasaniiru. Barnoota filattootaa irratti dhaabbileen siivikii beekamtii argatan 169 uummata filatuuf leenjii fi hubannoo uumuu kennaa jiru. De’eetaan Ministeera Dhimma Dubartootaa fi Hawaasummaa Huuriyaa Alii ENA’f akka ibsanitti; adeemsa filannoo kanaan hirmaannaa siyaasaa dubartootaa, dargaggootaa fi namoota qaama miidhamtootaa mirkaneessuuf haalli mijataan uumameera. Filannoo waliigalaa baranaatiif lakkoofsi uummataa ol’aanaan galmaa’uun isaa, hirmaannaa lammiilee guddisuu keessatti dhimma biyyaalessaa dandeessisu uumamuu isaa akka agarsiisu ibsaniiru. Adeemsa filannichaa dimokiraatawaa fi nageenyasaa eegsisuuf filannoowwan adda addaatiin hojiin uummata dammaqsuu fi hubannoo uumuu hojjetamuu isaa kaasaniiru. Fakkeenyaaf, buufatni filannoo namoota qaama miidhamtootaaf mijataa akka ta'uu fi hirmaannaa si'aawaa qoodamtoota hawaasa hundaatiif hojiin hojjetameera jedhan. Fuuldurattis filannichaa bilisa, dimokiraatawaa fi haqa-qabeessa gochuuf hirmaannaan ho’aa taasisuun akka isaanirraa eegamu kaasaniiru. Kutaan hawaasaa haalota adda addaa keessa kan jiranis filannicha irratti akka hirmaataniif haalli mijateera. Lammiileenis kaardii filannoo fudhatan bu'uura godhachuun paartii siyaasaa biyyaaf fayyada jedhaniif sagalee kennuun hirmaannaa siyaasaa ho’aa gochuu akka qaban hubachiisaniiru.
Adeemsota murteesoo biyyaa kanneen akka filannoorratti qoodni miidiyaalee olaanaadha – Ministira Innaatalam Mallas
May 20, 2026 660
Caamsaa 12/2018(ENA) : Adeemsota biyyaalessaa murteessoo kanneen akka filannoo keessatti gaheen miidiyaalee baay'ee ol'aanaa ta'uu Ministirri Tajaajila Komunikeeshinii Mootummaa Innaataalam Mallas ibsan. Waltajjii marii ENA fi Abbaa Taayitaa Dhaabbilee Hawaasa Siivilii Itiyoophiyaa waliin ta'uun mata duree “Milkaa'ina Filannoo Dimokiraatawaatiif gahee Miidiyaalee” jedhuun qophaa'e magaalaa Adaamaatti adeemsifamaa jira. Waltajjiin kun filannoo dimokiraatawaa fi haqa qabeessa ta'e gaggeessuun itti gaafatamummaa waliinii qooda fudhattoota hundaa ta'uu hubachiisuuf kan qophaa'e dha. Marii kanarratti Ministira Tajaajila komunikeeshinii Mootummaa Innaataalam Mallas, De’eetaa Ministira Tajaajila Komunikeeshinii Mootummaa Tasfaahun Gobazaay, hojii raawwachiisaa olaanaa ENA Sayifee Darribee, itti aanaa dariktara Abbaa Taayitaa Dhaabbilee hawaasa siivilii Itiyoophiyaa Faasikaaw Mollaa, gaggeessitoonni Abbaa Taayitaa Miidiyaalee,hoggantoonni miidiyaalee fi gaazexeessitoonni hirmaataniiru.   Ministirri Tajaajila Komunikeeshinii Mootummaa Innaataalam Mallas waltajjicharratti haasaa taasisaniin, adeemsota biyyaalessaa murteessoo akka filannoo keessatti gaheen miidiyaalee baay'ee ol'aanaadha jedhaniiru. Miidiyaaleen waliigaltee biyyaalessaa uumuu, dammaqinsa siyaasaa lammiilee guddisuu fi sirni itti-gaafatamummaa qabu akka uumamu gochuu keessatti dandeettii guddaa qabu jedhaniiru. Kana malees, ijaarsa biyyaa keessatti, uummata beksisuu fi hojiif kakaasuu keessatti gahee bakka bu'uu hin qabne akka qaban eeranii, keessattuu adeemsota biyyaalessaa murteessoo akka filannoo keessatti gaheen miidiyaalee baay'ee ol'aanaa ta'uu ibsaniiru. Adeemsa filannichaa iftoomina fi itti-gaafatamummaa qabuun hordofuu fi gabaasuun, nagaa, dimokraatawaa, hirmaachisaa fi amanamamaa ta'ee akka xumuramuuf itti gaafatamummaa isaanii bahachuu akka qabanis hubachiisaniiru. Guyyoota filannoof hafan keessattis miidiyaaleen hojii isaanii kana cimsanii akka itti fufan dhaamaniiru. Gama biraatiin, hojii raawwachiisaa olaanaa ENA Sayifee Darribee, filannoo waliigalaa 7ffaa kanaan uummata qopheessuu keessatti hojiileen hedduun hojjetamaa turuu dubbataniiru. Waltajjiin kunis qaama hojii kanaa ta'uu eeranii, cimee kan itti fufu ta'us ibsaniiru.
Paartii Misoomaafi guddina fidu filachuuf qophoofneerra – Jiraattota Godina Wallagga Lixaa
May 19, 2026 963
Caamsaa11/2018(ENA): Filannoo walii-galaa kanaan paartii biyya ceessisuu fi uummataaf misoomaa fi guddina fidu filachuuf qophaa'uu isaanii jiraattonni Godina Wallagga Lixaa ibsan. Jiraattota Godinichaa ENA’n dubbise paartii imala misoomaa fi guddina isaaniif ariifachiisu filachuuf guyyaa sagalee kennan hawwiin eeggachaa jiraachuusaanii ibsaniiru. Jiraataan Aanaa Laaloo Asaabii obbo Abbabaa Ittafaa yaada kennaniin, paartii misooma ariifachiisuun guddina hunda-galeessa lammiileef fidu filachuuf qophaa'uu isaanii ibsaniiru. Gama biraatiin, jiraataan Aanaa Beegii obbo Isihaaq Abdulqaadir, gamasaaniin duula filannoo paartiilee siyaasaa miidiyaalee garaa garaa irratti dhihaachaa jiru hordofaa akka jiran dubbataniiru. Haalli dhiheenya akkasii kun uummanni filatu paartiin kam yaada fooyya'aa qabatee akka dhihaate salphaatti akka hubatuu fi paartii caalu filachuuf haala mijataa uumuu isaa ibsaniiru. Jiraataan Magaalaa Gimbii obbo Taaddasaa Takkaallinyi immoo, paartii guddina hunda-galeessa biyyaatiif fiduuf hojjetu filachuuf hawwiin eeggachaa akka jiran ibsaniiru. Guyyaa filannoon itti gaggeeffamu adeemsichi guutummaatti nagaa fi milkaa'aa akka ta'uuf, nageenya naannoo isaanii eeguun itti-gaafatamummaa lammummaa isaanii akka ba'an mirkaneessaniiru. Akka sagantaa Boordii Filannoo Biyoolessaatti, filannoon walii-galaa marsaa 7ffaa lammiileen sagalee itti kennu jedhamee eegamu Caamsaa 24/2018 gaggeeffamuuf guyyoonni 13 qofti akka hafan ni beekama.
Kaardii fudhanneen paartii biyya guddisuuf hojjetu  filachuuf qophoofneerra
May 17, 2026 1599
Caamsaa9/2018(ENA)- Jiraattonni Godina Jimmaa kaardii filannoo fudhataniin paartii biyya ni guddisa jedhan filachuuf guyyaa filannoo eeggachaa jiraachuu ibsan. Akka sagantaa Boordiin Filannoo Biyyaalessa Itiyoophiyaa baaseetti, filannoon waliigalaa keessaa inni 7ffaan Caamsaa 24 bara 2018 guyyaa filannooti. Paartileen siyaasaas filannoowwan tarsiimoo (fooyya’aa) fi maanifeestoo isaanii yeroo qilleensaa fi fuula gaazexaa bilisaan isaaniif kennametti fayyadamuun beeksisuu itti fufaniiru. Jiraattonni Godina Jimmaa yaada isaanii ENA’f kennan akka jedhanitti, paartii siyaasaa nu fayyada jedhan filachuuf guyyaa filannoo hawwiin eeggachaa jiraachuusaanii dubbataniiru. Jiraattuun Godina Jimmaa Aanaa Omoo Naaddaa aadde Saaliyaa Yusuuf akka jedhanitti; Filannoon sagaleen carraa gara fuulduraa biyyaa murteessuuf kan gargaaru waan ta'eef, guyyaa sana paartii biyya ni guddisa jedhan filachuuf qophaa'aniiru. Jiraattonni kaardii filannoo fudhatan hundi guyyaa sana ba'anii paartii amanan akka filatanii fi sagalee akka kennan dubbataniiru. Jiraataan biraa aanaa kanaan Obbo Mahaammad Sheek Kadir gama isaaniitiin; Kaardii filannoo fudhataniin paartii biyyaa fi uummataaf fayyada jedhan filachuuf qophaa'uu isaanii ibsaniiru. Kunis mirga isaanii kan heerarra jiru ta'uu hubatanii warra kaanis hubachiisaa akka jiran eeraniiru. Jiraataan Magaalaa Jimmaa dargaggoon Wandasan Asaffaa filannoon bu'uura deemokiraasii kan kaa'uu fi carraa gara fuulduraa biyyattii karaa deemokiraatawaa ta'een murteessuuf kan gargaaru waan ta'eef, guyyaa sana hawwiin eeggachaa akka jiru ibseera. Kan malees, lammiin hundi sagantaa boordiin filannoo biyyoolessaa baase bu'uureffachuun guyyaa sana sagalee isaa akka kennu waamicha dhiyeessera.
Hojiiwwan misooma waliigalaa mirkaneessuuf Godina Harargee Lixaatti eegalaman ni cimsamu
May 17, 2026 997
Caamsaa9/2018(ENA)-Godina Harargee lixaatti badhaadhina waliigalaa mirkaneessuuf Hojiiwwan paartii Badhaadhiinsaatiin eegalaman caalaatti ni cimsamu jechuun Bulchiituun Godinichaa Aadde Ikiraam Xahaa beeksisan. Sagantaan duula na filadhaa paartichaa har'a sadarkaa godinaatti magaalaa Cirootti gaggeeffameera. Saganticharratti kan argaman Bulchiituun Olantuun Godinichaa fi miseensa mana maree paartichaa Aadde Ikiraam Xahaa akka ibsanitti; paartichi guddina dinagdeetiif bu'uura cimaa kaa'uun ibsaan badhaadhinaa akka ifu godheera. Fakkeenyaaf, waggoottan darban keessa Godina Harargee lixaa qofatti dhaabbilee fayyaa 108 fi manneen barnootaa sadarkaa lammaffaa5 ijaaruun hawaasa fayyadamaa bu'uuraalee misoomaa gochuun akka danda'ame eeraniiru. Paartichi waggoottan shanan dhufan keessatti mul'ata ifa ta'e qabatee hojjechaa akka jiru kan ibsan Bulchiituun kun; baadiyaa fi magaalaatti pirojektoota adda addaa lammiilee hiyyummaa keessaa baasan bocuun bu'aan gaariin galmeeffamuu fi gara fuulduraattis milkaa’inni kun cimee akka itti fufu mirkaneessaniiru. Saganticharratti kan argaman Hoggantuun Biiroo Lafaa Naannoo Oromiyaa Aadde Masarat Asaffaa gama isaaniitiin; Paartiin Badhaadhiinsaa waadaa seene gara hojiitti jijjiiruun waggoottan darban keessa hojii misoomaa qabatamaa ta'an raawwachuu isaa dubbataniiru. Paartichi seenessa dogoggoraa maddeen garaagarummaa kan turan gara seenaassa walootti jijjiiruun tokkummaa sabootaatiif hojiiwwan gurguddoo hojjechuu isaa kan ibsan Aadde Masarat; sabootaa fi sablammoota gidduutti hirmaannaa siyaasaa wal-qixa mirkaneessuu bira darbee, lammiilee gidduutti fayyadamummaa haqa qabeessa babal'isuuf yoomiyyuu caalaa dhimmuun akka hojjetu hubachiisaniiru.   Miseensonni paartichaa fi jiraattonni magaalaa hiriira deeggarsaa kanarratti hirmaatan yaada kennaniin; Paartiin Badhaadhiinsaa pirojektoota gurguddoo jalqabe xumuruun waadaa isaa gochaan agarsiisuu danda'uusaa kaasaniiru. Keessattuu, magaalota keessatti hojiin misooma koriideraa hojjetaman miidhagina magaalaa saffisaan jijjiiruu bira darbee, aadaa hojii haaraa gabbisuuf gumaacha guddaa taasisuu isaa ibsaniiru. Paartichi waggoottan shanan darban keessa damee qonnaatiin hojiiwwan hojjete qonnaan bulaa fayyadamaa misoomaa kallattii gochuun jireenya isaa akka jijjiiru gargaareera jedhaniiru. Keessattuu, misooma qamadii bonaatiin hojiin seena-qabeessi hojjetamaa jiru oomishtummaa sadarkaa olaanaan dabaluu bira darbee, galii qonnaan bulaa guddisuusaa eeraniiru. Sagantaa duula na filadhaa magaalaa Ciroo keessatti gaggeeffame kanarratti miseensonni paartichaa, deeggartonni fi jiraattonni magaalichaa baay'een aanaalee godinichaa adda addaa irraa walitti babahan argamaniiru.
Mariin biyyaalessaa Itiyoophiyaa kutannoon siyaasaa mootummaa kan itti mul’atee biyyattii bu’ura cimaarra dhaabuu kan danda’u tarkaanfii seena qabeessaa fi tarsiimawaadha
May 16, 2026 1601
Caamsaa 8/2018(ENA)- Mariin biyyaalessaa Itiyoophiyaa kutannoon siyaasaa mootummaa kan itti mul’atee biyyattii bu’ura cimaarra dhaabuu kan danda’u tarkaanfii seena qabeessaa fi tarsiimawaadha jechuun ibse tajaajilli komunikeeshinii mootummaa. Ergaan guutuun tajaajilli komunikeeshinii mootummaa baase akka argaan gadiitti dhihaateera. Itiyoophiyaan mari’achaa jirti!! Mariin biyyaalessaa Itiyoophiyaa kutannoon siyaasaa mootummaa kan itti mul’atee biyyattii bu’ura cimaarra dhaabuu kan danda’u tarkaanfii seena qabeessaa fi tarsiimawaadha. Komishiniin marii biyyaalessaa naannolee garagaraatti bakka bu’oota filatee xumuruun akkasumas ajandaawwan marii biyyaalessaaf ta’an bal’inaan walitti qabuun, hojiiwwan mariin duraa hammataa fi walii galtee egereef ta’u raawwateera. Komishinichi bakka bu’oota hawaasaa sadarkaawwan bulchiinsaa biyyattii hundatti adda baafachuuf hojii hojjeteen kutaaleen hawaasaa garagaraa, abbootiin amantaa, paartileen siyaasaa, waldaaleen siviikii fi waldaaleen ogummaa garagaraa dammaqinaan akka hirmaatan gochuun adeemsichi hammataa fi bu’ura hawaasaa kan qabu akka ta’u godhameera. Hojiin kun mootummaan milkaa’ina marichaaf xiyyeeffannoo taasisee fi miira abbummaa lammiilee qabatamaan kan mirkaneesse yoo ta’u, walii galteen biyyaalessaa egeree akka uumamu bu’ura kaa’eera. Ajandaa walitti qabameen bu’aaleen qabatamaa kan galmaa’an yoo ta’u dhimmoonni biyyaalessaa ariifachiisaan baroota dheeraaf wal falmisiisaa turan gara mariitti akka dhufan godheera. Adeemsi kun mootummaan aadaa siyaasaa biyyattii keessatti sirna paartii heddumminaa fi mariin karaa nagaa akka dursu ejjennoo cimaa qabu qabatamaan kan itti agarsiisedha. Adeemsa marii Kanaan paartileen siyaasaa 50 caalan akka itti hirmaatanii fi ajandaasaanii akka dhiheeffatan tattaaffiin taasifame milkaa’ina hammattummaa marichaa wantoota agarsiisan keessaa adda dureedha. Komishinichi humnoonni siyaasaa waltajjii waloomaan itti mari’atan mijeessuun, qaamoleen Kanaan dura ija diinaan wal ilaalan galma tokko keessatti dhimmoota biyyaalessaarratti akka mari’atan godheera. Bu’aan kun adeemsa ijaarsa sirna demokiraasii keessatti “aadaa wal dhaggeeffachuu” gabbisuun akka boqonnaa guddaatti kan fudhatamu yoo ta’u garaagarummaa olaantummaa yaadaatiin furuuf kan gargaaru jalqabbii abdii qabeessa ta’uun galmaa’eera. Hojiiwwan adeemsa marichaa amma ammaatiin hojiiwwan qabatamaan hojjetamanii fi milkaa’inoonni argaman Itiyoophiyaan rakkinootashee caaseffamaa kan turan fulla’insaan furuu fi ijaarsa mootummaa biyyaalessaa cimaa mirkaneessuuf imala itti jirtu kan si’achiisanidha.
Komishiniin Marii Biyyaalessaa Bakka Ministirri Muummee Dr. Abiyyi Ahimad Argamanitti Gabaasa Raawwii Dhiheesse
May 15, 2026 1446
Caamsaa 7/2018 (ENA): Komishiniin Marii Biyyaalessaa gabaasa raawwii isaa ganama har’aa bakka MM Dr. Abiyyi Ahimad, qondaaltonni olaanoo federaalaa fi naannoo, akkasumas miseensonni koree dhaabbii mana maree bakka bu’oota ummatootaa argamanitti dhiheesseera.   Komishinichi hojiiwwan gurguddoo hanga ammaatti raawwate, qormaata isa mudatee fi furmaata inni kenne dhiyeessuun, akkasumas adeemsichi haala gaariin akka adeemsifamuuf gahee qooda fudhattoota irraa eegamus ibseera. Bu’aawwan ijoo hanga ammaatti galmaa’an keessaa adeemsi marii hunda hammatee fi hirmaachisaa ta’e akka raawwatame gabaasichi ibseera. Kana malees, adeemsi ajandaa walitti qabuu fi marii biyyattii dhibbeentaa 93 kan uwwifamee fi aanaalee kuma 1 fi 234 keessatti raawwatame milkaa’inaan xumuramuu isaa hubatameera. Gama biraatiin, komishinichi marii marsaa 22 qooda fudhattoota adda addaa waliin taasisus, haala mijataa hin taane irraa kan ka’e aanaalee naannoo Tigraay keessatti marii gaggeessuu akka hin dandeenye komishinichi ibseera. Qormaata kanaaf deebii kennuudhaan qooda fudhattoonni naannoo Tigraay hunda irraa dhufanii fi dhalattoonni naannichaa godinaalee adda addaa irraa Finfinneetti waamuun ajandaa irratti mari’achuu beeksiseera. Komishinichi marii kana marsaa itti aanutti hojiiwwan hojjatus bal’inaan ibseera. Kanneen ijoon hirmaannaa qooda fudhattoota siyaasaa cimsuu, ajandaa marii biyyaalessaa bocuu fi konfiraansii marii biyyaalessaa gaggeessuudha. Kana malees, hojiiwwan bu’aa fi yaadonni sadarkaa biyyaatti irra ga’an hojiirra oolchuuf haala mijeessuun hojii isaa gara fuula duraa keessatti hammatamuu Waajjirri Ministira Muummee beeksiseera. #Ena Afaan Oromoo #TOI #ENA
Kaardii Filannoo fudhanneen Paartii misoomaa fi guddina biyyaaf ni fayyada jennu filachuuf qophoofneerra
May 14, 2026 1551
Caamsaa 6/2018(ENA): Jiraattonni Magaalaa Finfinnee yaada isaanii ENAf kennan akka jedhanitti, filannoo biyyaalessa 7ffaaf kaardii filannoo fudhatanitti fayyadamanii, paartii siyaasaa misoomaa fi guddina biyyaaf ni fayyada jedhaniif sagalee kennuuf qophii ta'uu isaanii dubbataniiru. Akka sagantaa Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatiin kaa'ametti, filattoonni Caamsaa 24 bara 2018 sagalee isaanii ni kennu. Galmeen filattoota filannoo biyyaalessa 7ffaa baranaa Guraandhala 28 hanga Bitootessa 28 bara 2018 kan gaggeeffame yoo ta'u, guyyoota ayyaanaa lama osoo hin dabalatiin hanga Ebla 14 bara 2018tti akka dheeratu taasifamee xumurameera. Sagantaa kaa'ameen, namoota biyya keessatti buqqa'anii kaardii filannoo hin fudhatiin, Barattoota Yuunivarsiitii keessatti argamanii fi miseensota Raayyaa Ittisa Biyyaa kaampii keessa jiraniif haala addaatiin hanga Ebla 24 bara 2018tti dheerachuun xumurameera. Filattoonni appilikeeshinii dijiitaalaa "mircaayee" jedhamuu fi buufata filannootti qaamaan dhiyaachuun, filattoonni miiliyoona 50 fi 514 ol sagalee kennuu kan dandeessisu kaardii filannoo fudhachuu danda'aniiru. Filannoo biyyaalessa 7ffaa kanaan paartileen siyaasaa morkattootaa 47 ta’an kaadhimamtoota kuma 10 fi 934 galmeessisuun, miidiyaaleen fayyadamanii yaada filannoo imaammata isaanii uummataaf beeksisaa jiru. Dhaabbileen biyya keessaa 55 Boordii Filannoo Biyyaalessaarraa beekamtii taajjabbii filannoo argatan, kutaalee biyyaa adda addaatti bakka bu'oota kuma 60 fi 277 ol bobbaasaniiru. Dhaabbileen Hawaasa siivilii 169 beekamtii qabanis uummata filataaf barnootaa fi leenjii hubannoo uumuu adda addaa kennaa jiru. Jiraattonni Magaalaa Finfinnee filannoo biyyaalessa 7ffaaf galmaa'anii kaardii fudhatan ENA’f akka ibsanitti; paartii biyyaa fi uummataaf ni fayyada jedhan filachuuf qophii ta'uu isaanii dubbataniiru. Jiraattota magaalattii keessaa tokko kan ta’an Obbo Warquu Fiqaaduu, kaardii filannoo fudhachuu irraa eegalee guyyaa filannoo sanas hawwiin eeggachaa akka jiran ibsaniiru. Yaada kennituun biraa Iyyerusaalam Haragawayin gama isaaniitiin, kaardii filannoo isaaniitiin paartii misoomaa fi guddina biyyaa dhugoomsuuf hojjetuuf sagalee isaanii kennuuf qophaa'uu dubbataniiru. Haaluma walfakaatuun, Leellisaa Gaaddisaas kaardii filannoo fudhachuun paartii biyyaaf ni fayyada jedhan filachuuf guyyaa sagalee kennuuf eeggachaa akka jiran mirkaneessaniiru. Adeemsi filannoos haqa-qabeessa, bilisa, deemokiraatawaa fi nagaadhaan akka xumuramuuf gumaacha isaanii akka gumaachan ibsaniiru. Jiraataan magaalattii Obbo Wadaaree Gabratsaadiq akka jedhanitti , filannoon ijaarsa mootummaa cimaadhaaf murteessaa ta’uu eeranii, filannoo biyyaalessa 7ffaa irratti sagalee kennuuf qophii barbaachisaa gochuu isaanii dubbataniiru. Obbo Dirribsaa Xurunaa gama isaaniitiin, filannoon mirga uumamaa fi dimookiraasii filachuu fi filatamuun mirkanaa’uuf waltajjii murteessaa waan ta’eef filachuuf qophaa'uu isaanii dubbataniiru. Filannoo biyyaalessa 7ffaa kanaan paartii nageenya, misoomaa fi guddina biyyaa mirkaneessuuf hojjetuuf sagalee kennuuf dursanii qophaa'uu isaanii kan dubbatan ammoo Obbo Tashoomaa Asfaawu dha.
Tajaajila Oduu Itiyoophiyaa
2015