Siyaasa - ENA Afaan Oromoo
Siyaasa
Boordiin Filannoo guyyaa boruu buufataalee filannoo addaatti sagalee kennuuN akka jalqabamu beeksise
Jun 8, 2026 1193
Waxabajji 1/2018 (ENA): Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa filannoo waliigalaa 7ffaa boru buufataalee filannoo addaa buqqaatota biyya keessaa fi kaampii waraanaa keessatti argamanitti akka gaggeeffamu beeksiseera. Boordiin Filannoo filannoo waliigalaa 7ffaa Caamsaa 24, 2018 sagalee kennuun akka gaggeeffame beeksiseera. Boordichi yeroo ammaa bu’aa waajjiraalee aanaa filannoo irraa gara waajjira muummee boordii dhufu mirkaneessuu, bu’aa odiitii barbaadu qoratee, bu’aa mirkanaa’e gara kuusaa ragaatti galchuuf hojjechaa jira. Akkasumas, konfiraansii ogeeyyii seeraatiin ragaalee paartilee siyaasaa fi kaadhimamaa dhuunfaa gurmeessuu fi dhaggeeffachaa jira. Bu’aan adeemsa armaan olitti ibsames akkaataa seeraatiin Boordiif dhiyaatee akka raggaasifamuu fi ummataaf ifa ta’uu isaas Boordichi beeksiseera. Boordichi bu’uura aangoo “Labsii Filannoo, Galmeessa Paartilee Siyaasaa fi Naamusa Filannoo 1162/2011” keewwata 17’n kennameen, namoota biyya keessaa buqqa’anii fi kaampii waraanaa keessatti buufata addaa hundeessuun jiraattonni kaampii filannoo waliigalaa 7ffaa irratti akka hirmaatan galmeessuun isaa ni beekama. Kanaafuu, adeemsi sagalee kennuu lammiilee kaampii keessatti filattoota ta’anii galmaa’anii guyyaa boruu akka raawwatamu Boordichi odeeffannoo kana keessatti akeekeera. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Poolisiin Federaalaa haala seenaa fi kabaja Itiyoophiyaa wajjin walsimuun hojjechaa jira - Komishinar Jeneraal Dammallaash Gabramikaa’el
Jun 8, 2026 673
Waxabajji 1/2018 (ENA): Poolisiin Federaalaa haala seenaa fi ulfina Itiyoophiyaa mijatuu fi yeroo waliin walsimuun hojjechaa jiraachuu Ajajaan Olaanaa Poolisii Federaalaa Komishinar Jeneraal Dammallaash Gabramikaa’el himaniiru. Jijjiirama biyyaalessaa hordofuun haaromsa hojiirra oolche dhaabbatichi amma yakka ittisuu keessatti argama cimaa ijaaruu isaa Komishinar Jeneraal Dammallaash ibsaniiru. Kunis haala jijjiiramaa fi addunyaa dijitaalaa waliin akka tarkaanfatu isa dandeessiseera jedhan. Poolisiin Federaalaa haala seenaa fi kabaja Itiyoophiyaa wajjin walsimuun hojjechaa jiraachuu ibsuun, yakkoota idil-addunyaa fi biyyoota ollaa ittisuuf hojii milkaa’aa hojjeteera jedhani. Dhaabbatichi shakkamtoota daddabarsa namoota seeraan alaa kallattii adda addaatiin hirmaatan hoggantoota isaanii dabalatee to'annoo jala oolchuun adeemsa dhaddacha isaanii akka hordofan taasisuus himaniiru. Dhaabbatichi bakkeewwan gochoonni yakkaa akkanaa itti raawwatamaa jiran adda baasuu irratti xiyyeeffatee hojjechaa akka jiru kan ibsan Komishinar Jeneraal kun, hojiin daldala namaa seeraan alaa, lubbuu lammiilee hedduu galaafachaa jiru irratti kutannoodhaan hojjete dhaabbilee idil-addunyaa adda addaatiin dinqisiifannaa guddaa argateera jedhan. Dhaabbatichi Itiyoophiyaan alatti yakkoota idil-addunyaa to’achuuf gahee isaa bahaa jiraachuu ibsaniiru. Dhaabbilee idil-addunyaa damee kanarratti hojjetan waliin tumsuun dhiibbaan dhaabbatichaa akka guddatu himaniiru. Gochoonni yakkaa yeroodhaa gara yerootti caalaatti walxaxaa fi teeknooloojiin guddachaa kan dhufan ta’us, Poolisiin Federaalaa dandeettii isaa cimsuun teknooloojii yeroo waliin deemu itti fayadamuun hojii isaa itti fufuu isaa mirkaneessee jira jechuun Faanaa Miidiyaa Koorporeeshiniin gabaaseera.
Milkaa’inni filannoo waliigalaa taatee guddaa biyyaalessaa Itiyoophiyaanonni sirna dimokiraasii ijaaruuf kutannoo qaban addunyaaf irra deebi’anii kan mirkaneessanidha
Jun 8, 2026 531
Waxabajji 1/2018(ENA): Milkaa’inni filannoo waliigalaa taatee guddaa biyyaalessaa Itiyoophiyaanonni sirna dimokiraasii ijaaruuf kutannoo qaban addunyaaf irra deebi’anii kan mirkaneessan taatee olaanaa jedhan Daarektarri Olaanaa Tajaajila Diyaaspooraa Itiyoophiyaa Ambaasaaddar Fitsum Araggaa. Milkaa’inni filannoo waliigalaa Itiyoophiyaa injifannoo seena qabeessa seenessa yaraa biyyoonni alaa ilaacha biyya keenyarra qaban kan cabseefi Itiyoophiyaa addunyaatti kan mul’ise taatee guddaadha jedhani. Filannoon waliigalaa torbaffaan Caamsaa 24, 2018 kan gaggeeffame yoo ta’u, buufataalee sagalee kennuun hin xumuramne keessattillee hanga sa’aatii 6:00tti sagalee kennuun gaggeeffameera. Daarektarri Olaanaan tajaajila kanaa Ambaasaaddar Fitsum Araggaa ENAtti akka himanitti, milkaa’inni filannoo waliigalaa Itiyoophiyaa injifannoo seena qabeessa gabaasa yaraa fi ejjennoo gadi aanaa sadarkaa idil-addunyaatti dhaga’ame irra aaneedha jedhani. Ummanni Itiyoophiyaa paartii faayidaa isaaf ta’a jedhee amanu filachuun filannoo dimokiraatawaatiin mootummaa ijaaruu akka danda’u qabatamaan agarsiisuu isaas ibsaniiru. Filannoo waliigalaa torbaffaa irrattis ummanni Itiyoophiyaa sirna dimokiraatawaa fi ijaarsa mootummaa cimaaf kutannoo qabu addunyaaf mirkaneessee jira jedhan. Filannoo kana irratti hirmaannaan lammiileen dammaqinaan hirmaatan lammiileen Itiyoophiyaa biyya alaa jiraataniifi diyaaspooraan Itiyoophiyaa aadaan dimokiraasii dagaagaa akka jiru akka hubatan taasiseera jedhaniiru. Faallaa kanaatiin qaamoleen olola sobaan jibbinsa biyyaa labsan kanneen gaarummaa Itiyoophiyaa hin barbaanne Itiyoophiyaanonni hirmaannaa dammaqinaan akka irra aanan ibsaniiru. Ijaarsi sirna dimokiraasii Itiyoophiyaas gaaffii diyaaspooraa biyya alaa fi biyyoota dimokiraasiin itti shaakalamu ta’uu ibsaniiru. Filannoo waliigalaa torbaffaa irratti hirmaannaan lammiilee Itiyoophiyaa dammaqinaan mul’achuun hawaasni diyaaspooraa ijaarsa aadaa dimokiraasii akka ilaaluu fi haala gaariin akka shaakalu mallattoo gaarii ta’uus eeraniiru. Filannoo kanarratti hirmaannaan ummataa kaka’umsaa fi kutannoo ijaarsa biyyaa fi guddina waliigalaa addunyaaf qaban kan agarsiisu ta’uu ibsaniiru. Lammiileen Itiyoophiyaa fi Itiyoophiyaanonni biyya alaa jiraatan carraawwan invastimantii uumaman irratti akka hirmaatan waamicha dabarsaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Manni maree bulchiinsa nannoo Hararii ajandaawwan garagaraa irratti murtee dabarse
Jun 8, 2026 465
Waxabajjii 1/2018 (ENA)- Manni maree bulchiinsa nannoo Hararii (Kaabinee) ajandaawwan garagaraa irratti erga mari’atee booda murtee dabarseera. Manni marichaa jalqaba irratti wixinee labsii Ejensii sabqunnamtii Hararii jedhu maqaa "Hararii Biroodkaastingi Netwoorki " jedhuun deebisee hundeessuuf qophaa'e irratti mari'ateera. Kuniis aangoo fi hojii dhaabbata sabqunnamtii ummataa sadarkaa guddina dhaabbilee tajaajila ummataa amma irra jiran waliin akka walsimu gochuun tajaajila kannu ga'umsaa fi qulqullinaan hojii bu’a qabeessa ta'e akka raawwatu dandeessisuuf akka haaraatti hundeessuun barbaachisaa ta’uu ibsameera Manni marichaa wixinee Labsii kana irratti gadi fageenyaan erga mari'ateen booda yaada itti dabaluudhaan akka ragga'u mana marii naannichaaf dabarseera. Ajandaa Lammaffaatiin wixinee labsii mana marii qindeessaa fi tumsa walta’iinsa godaansa seeraan alaa hundeessuuf bahe irratti mari’ateera. Dambiin kuni Haala qabatamaa naannichaa jiru bu’uura gochuun qaamoolee dhimmichi ilaalu kan hammate mana marii qindeessaa fi tumsa waloo hundeessuun yakka daldala dhala namaa fi karaa seeraan alaatiin daangaa ce’uu ittisuu fi qaamoolee yakka raawwatan itti gaafatamsiisuuf kan dandeessisu ta'uu eerameera. Kana malees gurmaa'iinsa hubannoo ummataaf uumuudhaan saaxilamummaa lammiilee hir’isuu fi jijjiirama hundagaleessa fiduuf kan dandeessisu ta'uun ibsameera. Manni marichaa labsii kanarratti marii bal’aa erga taasiseen booda sagalee guutuun raggaasiseera. Ajandaa sadaffaatiin wixinee labsii Inshuraansii fayyaa hawaasa fooyyessuuf qophaa’e irratti mari’ateera. Labsiin kuni hojiiwwan jajjabeessaa inshuraansii fayyaa hawaasaa kanaan dura hojiirra tureen hojjataman fooyyessuu akkasumaas hojimaata kana bifa qindoomina qabuun caasaa bulchiinsa naannichaa sadarkaan jiran hundaan walitti hidhuun bulchuu fi Aadaa wal deeggarsa hawaasa naannichaa cimsuun tajaajila fayyaa qulqulluu, haqa qabeessaa fi itti fufiinsa qabu diriirsuuf kan kaayyeffate tahuu ibsameera. Kana malees, hojii fi itti gaafatamummaa qaamoolee hoji raawwachiiftuu inshuraansii fayyaa hawaasa keessatti hirmaatan ifatti kaa'uun sirna qabeenya walitti qabuu fi itti fayyadama faayinaansii itti gaafatamummaa qabu diriirsuuf kan dandeessisu ta'uu ibsameera. Manni Marichaa wixinee labsii kana irratti bal’inaan erga mari’atee booda hojiirra akka ooluuf sagalee guutuun raggaasiseera. Dhumarrattiis wixinee labsii koomishinii tuuriizimii hundeessuuf bahe irratti mari’ateera. Naannoon Hararii qabeenya hambaalee lama sadarkaa UNESCO' ti galmeessite dabalatee, hambaalee qabatamaa fi qabatamaa hin tahin hedduu qabdi. Qabeenya turiizimii kana guddina dinagdee naannichaaf gumaacha qabu guddisuufi iddoowwan hawwata turiizimii haarawaa fi roga ikoo turiizimiitiin bu'aa galmeessuuf gurmaa’insaa fi abbummaan qaama hogganu akka qabaatuu gochuu fi hojimaata diriirsuun dameen turizimii ofiin hogganamu, akkasumaas baajataa fi bulchiinsa humna namaatiin dhaabbata bilisummaa qabu gochuun fayyadamtummaa turiizimii guddisuuf "Koomishiinii Turiizimii" hundeessuun barbaachisaa ta'uu ibsameeera . Manni Marii naannichaa wixinee labsii kana irratti gadi fageenyaan erga mar'ateen booda sagalee guutuun raggaasiseera.
Garee Hidhatee Socho'u Kamiyyuu Waliin Hariiroo Hin Qabu - ONLF
Jun 8, 2026 628
Waxabajji 01/2018 (ENA): Addi Bilisummaa Biyyaalessaa Ogaadeen (ONLF) gareewwan hidhatan waliin hariiroo qaba jedhamuun odeeffannoon tamsa'u soba ta'uu ibse. ONLF waliigaltee nagayaa mootummaa Itiyoophiyaa waliin mallatteesseef kutannoo jabaa qabu irra deebi'ee mirkaneesseera. Dhaabbatichi ibsa baaseen, humnoota hidhatan kamiyyuu waliin gonkumaa akka hin tumsine, waa'ee jijjiirama hoggansa yeroo ammaa dhaabbatichaa fi toora hojii sirrii qofa irratti xiyyeeffachuun ibsa bal'aa kenneera. Guutuun Ibsa ONLF Dhimma Kana Irratti Kenne Akka Armaan Gadiitti Dhiyaateera: Addi Bilisummaa Biyyaalessaa Ogaadeen (ONLF) gareewwan hidhatan waliin hariiroo qaba jedhamu jabeessee kan mormu yoo ta'u, waliigaltee nagayaa mootummaa Itiyoophiyaa waliin mallatteeffameef ejjannoon isaa kan hin jijjiiramne ta’uu irra deebi'ee mirkaneessa. Keewwattoota waliigaltichaa guutummaatti kabajuu fi hojiirra oolchuuf qophii ta'uu isaas ni ibsa. Haaluma walfakkaatuun, ONLF Mootummaan Itiyoophiyaa waadaa gale akka kabajuu fi guutummaatti hojiirra oolmaa waliigaltee kanaa amanamummaan akka mirkaneessu eega. Waliigalteen nagaa Onkololeessa 21 bara 2018 Asmaraatti mallatteeffame, nagaa fi tasgabbii har'a Naannoo Somaaleetti mul'atuuf akka bu'uuraatti tajaajileera. Erga waliigalteen kun hojiirra oolee kaasee, naannichi naannolee Itiyoophiyaa keessatti nagaa fi tasgabbii qaban keessaa tokko ta'uuf kan danda'e yoo ta'u, kunis barbaachisummaa waliigaltichaa fi kutannoo qooda fudhattoota hundaa nagaa itti fufiinsa qabu fiduuf qaban agarsiisa. ONLF waliigalteen nagaa Asmaraa Naannoo Somaalee fi Gaanfa Afriikaa bal'aadhaaf bu'aa guddaa akka argamsiise amana. Kana malees, ONLF galmoota baay'ee seenaa isaa keessatti irratti qabsaawaa ture akka milkaa'aniif gumaacha gaarii taasiseera. Kanaafuu, ONLF gocha ykn amala nagaa, tasgabbii fi misooma Naannoo Somaalee keessatti argame jeequu danda'u kamiyyuu jabeessee morma. Haaluma kanaan, namoonni dhuunfaa muraasni karaa waliigaltee nagaa kanaan fedhii dhuunfaa isaanii guuttachuu socho'an, walitti bu'iinsa haaraa kakaasuuf yaaluun maqaa dhaabbatichaa hayyama malee fayyadamuu isaanii guutummaatti fudhatama dhabsiisa. ONLF carraaqqiwwan akkanaa qajeeltoo dhaabbatichaa kan hin ibsine ykn faayidaa Naannoo Somaalee fi uummata isaa kan hin tajaajille ta'uu amana. Akka carraaqqiwwan kun nagaa fi tasgabbii naannichatti dadhabbi guddaadhaan dhufe shakkii malee balaa irra kan buusan yoo ta'u, ajandoota naannichaan alaa ta'anii fi hawwii seera qabeessa uummata Naannoo Somaalee waliin walitti bu'an kan deeggaran dha. Kana malees, ONLF dhaabbata biraa kamiyyuu kan mootummaa Itiyoophiyaa yeroo ammaa kuffisuuf kaayyoo godhate waliin tumsa kamiyyuu akka hin uumne qaama dhimmi ilaallatu hundaaf ifa gochuu barbaada. Mootummaa aangoorra jiru humnaan kuffisuuf qabsaa'uu ykn dhaabbata kaayyoon isaanii inni jalqabaa aango mootummaa meeshaa waraanaatiin qabachuu ta'an waliin hirmaachuun kaayyoo ONLF ta'ee hin beeku. Ergamni ONLF yeroo hunda mirga, faayidaa fi hawwii uummata Naannoo Somaalee kabachiisuu irratti kan xiyyeeffatedha. Kaayyoowwan kana qajeeltoo marii fi waliigaltee waloo irratti hundaa'uun, karaa nagaa fi dimokiraatawaa ta'een galmaan gahuuf kutannoo qabaatee itti fufa. Kanaafuu, ONLF gareewwan hidhatan kanneen mootummaa Itiyoophiyaa waliin walitti bu'iinsa keessa jiran waliin hariiroo, tumsa ykn hirmaannaa kamiyyuu akka hin qabne irra deebi'ee mirkaneessa. ONLF hariiroo nagaatiif guutummaatti kutatee kan itti fufu yoo ta'u, gochoota nagaa, tasgabbii fi faayidaa uummata Naannoo Somaalee balaa irra buusan kamiyyuu ni balaaleffata. ONLF dabalataan, duraan dura-taa'aa paartichaa kan turan obbo Abdirahmaan Maahdi hayyamaa fi bakka bu'ummaa dhaabbatichaa malee dhuunfaan socho'uudhaan maqaan dhaabbatichaa seeraan ala faayidaa irra ooluu isaa ibseera. Obbo Abdirahmaan Maahdi yeroo ammaa paartii ONLF keessatti bakka hoggansaa kamiyyuu kan hin qabne yoo ta'u, paarticha, imaammata ykn kaayyoowwan isaa bakka hin bu'an. Bara 2025 (A.L.A) Waxabajjii keessa yaalii kora ONLF Jigjigaatti gaggeeffameen obbo Abdirahmaan Maahdi itti gaafatamummaa dura-taa'ummaa irraa seeraan kan kaafaman yoo ta'u, Obbo Abdikaariim Sheek Muusee dura-taa'aa haaraa paartii ONLF ta'uun sirnaan filataman. Kanaafuu, guyyaa sanaa eegalee tarkaanfiiwwan obbo Abdirahmaan Maahdiin fudhataman, murteewwan dabarsaman ykn ibsa kennaman kamiyyuu ejjennoo seera qabeessa paartii ONLF kan bakka hin buune waan ta'eef, akka ilaalchaa fi gocha dhuunfaa isaaniitti ilaalamuu qabu. Paartiin ONLF fuula X (Twitter duranii) ‘@ONLFofficial’ jedhamuun beekamu seera qabeessa paartichaa akka hin taane ibsuu barbaada. Fuulli kun kan obbo Abdirahmaan Maahdiin bulfamu kan dhuunfaa yoo ta'u, qabiyyeewwan maxxanfaman imaammata, ejjennoo ykn ibsa seera qabeessa paartii ONLF bakka hin bu'an. ONLF qaamoleen dhimmi ilaallatu hundi, deeggartoonni, dhaabbanni miidiyaa fi uummatni of-eggannoo akka taasisan fi waa'ee ejjennoo akkasumas sochiilee paartichaa odeeffannoo argachuuf sarara hojii seeraan eeyyamame qofa irratti akka hundaa'an gaafateera. #ENA_Afaan_Oromoo #TOI #ENA
Filannoon Waliigalaa 7ffaa Itiyoophiyaan akka injifattuuf karoora qabameef milkaa’inaan kan itti raawwatedha- obbo Adam Faaraah
Jun 7, 2026 2418
Caamsaa 30/2018 (ENA): Filannoon Waliigalaa 7ffaa Itiyoophiyaan akka injifattuuf karoora qabameef milkaa’inaan kan itti raawwatedha jedhan sadarkaa itti aanaa ministira muummee fi itti gaafatamaa giddugala qindoomina ijaarsa sirna dimokiraasii fi itti aanaan pireezdaantii Paartii Badhaadhinaa obbo Adam Faaraah. Marii fi madaalliin hoggantoota olaanoo Paartii Badhaadhinaa Naannoo Somaalee, Riizortii Shabaleetti, guyyoota lamaan dabran gaggeeffamaa ture xumurameera. Obbo Adam Faarah ergaa fuula miidiyaa hawaasummaa isaaniin dabarsaniin; waltajjicharratti raawwii karoora hojii Paartii Badhaadhinaa hanga guyyaa filannootti ture gadi fageenyaan madaluun, hojiiwwan filannoon booda irrattis hubannoo waloo irra gahameera jedhan. Boordiin Filannoo, paartilee siyaasaa, humnoonni nageenyaa, dhaabbileen taajjabdootaa fi uummatni kutannoo jabaan sagalee kennuuf hiriire milkaa'ina seena qabeessa kanaaf qooda gumaachaniif galata guddaa galchaniiru. Waltajjichaan cinattis gaggeessitoonni hojiiwwan misoomaa Magaalaa Jigjigaatti hojjetamaa jiran daawwachuu fi milkaa'ina carraaqqii mootummaa naannichaa fi uummataan galmeeffamaa jiru hubachuu isaanii eeraniiru. Kanaanis, hojii misooma kooridarii bifa magaalattii guutummaatti jijjiire, Hospitaala Poolisii haaraa humnoota nageenyaaf tajaajila fayyaa olaanaa kennu, akkasumas Tajaajila Giddugala Tokkoo 'Masoob' daawwachuu isaanii ibsaniiru. Jijjiiramni ariifataan Jigjigaatti argame, bu'a qabeessummaa imaammatoota misoomaa fi bulchiinsa gaarii Paartii Badhaadhinaa qabatamaan kan mirkaneessee fi naannolee biroofis fakkeenya kan ta'u ta'uu eeraniiru. Waliigalaan, carraaqqii fi kutannoo olaanaan diimokiraasii dhugaa bu'aalee misoomaa, bulchiinsa gaarii fi nageenya qabatamaa waliin qindeessuudhaan, milkaa'ina badhaadhina waliigalaa Itiyoophiyaa qabatamaan mirkaneessuun cimee akka itti fufu hubachiisaniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #TOI #ENA
Birmadummaa biyyaa eeguu fi kabachiisuuf wareegama kamiyyuu kaffaluuf qophiidha - qondaaltota waraanaa eebbifaman
Jun 7, 2026 1617
Caamsaa 30/2018 (ENA): Gargaarsa ogummaa loltummaa ammayyaa fi beekumsa yeroon gaafatu barnoota isaanii horataniin, qondaaltonni loltuu Mana Barumsaa Leenjii Kaadhimamaa Qondaala Hursoo irraa eebbifaman, birmadummaa biyyaa eeguu fi kabachiisuuf wareegama kamiyyuu kaffaluuf qophii ta’uu dubbatani. Manni Barumsaa Leenjii Kaadhimamaa Qondaala Hursoo Koorsii obsaa marsaa 27ffaa kaleessa eebbiseera. Sirna eebbaa kanarratti kan argaman Hogganaan waliigala Raayyaa Ittisa Biyyaa Federaalaa Fiildii Maarshaal Birhaanuu Juulaa kaadhimamaa qondaala yeroo barnoota isaaniitti bu’aa olaanaa galmeessisaniif eebbisuun isaanii ni yaadatama. Eebbifamtoota keessaa itti aanaa ajajaa dhibbaa Zakkaariyaas Abaatee leenjii fi muuxannoo ammayyaa mana barumsichaa keessatti argatanitti fayyadamuun ergama biyyaalessaa isaaniif kenname kamiyyuu karaa bu’a qabeessa ta’een raawwachuuf qophii ta’uu ibsaniiru. Qondaalli eebbifaman kan biraa itti aanaa ajajaa dhibbaa Taaddalaa Naaniyoo akka ibsanitti, daangaa Itiyoophiyaa irratti bobba’uun, dantaa biyyattii fi lammiilee ishee eeguun tajaajiluun, ergama ramadaman karaa bu’a qabeessa ta’een raawwachuu irratti muuxannoo guddaa akka isaaniif kenne ibsaniiru. Ergama isaanii gara fuula duraa gahumsaa fi gootummaa guddaadhaan raawwachuuf leenjiin qabatamaa fi ti’oorii waraanaa yeroo leenjii isaaniitti argatan murteessaa ta’uu ibsaniiru. Itti aantuun ajajaa dhibbaa Maastawaal Ballaxaa gamasaaniitiin, miseensonni Raayyaa Ittisa Biyyaa Itiyoophiyaa dubartoonni qormaanni kamuu jiraatus, birmadummaa fi daangaa Itiyoophiyaa, akkasumas nageenyaa fi ulfina lammiilee ishee mirkaneessuuf hamilee fi gahumsa guddaadhaan hojjechaa akka jiran ibsaniiru. Itti aantuun ajajaa dhibbaa qondaalli biraa Heewaan Amaan, gara hoggansaatti ce’uun itti gaafatamummaa biyyaalessaa fi ummataa guddaa ta’uu himani. Biyya isaanii diina alaa fi keessoo irraa eeguu fi kabaja Itiyoophiyaa fi ummata ishee jabeessanii mirkaneessuuf wareegama kamuu kaffaluuf qophii ta’uus dubbataniiru. #ENA_Afaan_Oromoo #TOI #ENA
Filannoon Waliigalaa Torbaffaan filannoo dubartoonni dammaqinaan irratti hirmaatanii fi mirga dimokiraasii isaanii itti fayyadamaniidha
Jun 7, 2026 1587
Caamsaa 30/2018 (ENA): Filannoo Waliigalaa Torbaffaan filannoo bilisaa fi haqa qabeessa dubartoonni dammaqinaan hirmaatanii fi mirga dimokiraasii isaanii itti fayyadaman ta’uu Pireezidaantiin Waldaa Dubartoota Magaalaa Finfinnee aadde Innaataalam Indaalee ibsaniiru. Filannoo Waliigalaa Torbaffaan, Caamsaa 24, 2018 Itiyoophiyaatti gaggeeffame, gareen taajjabdoota filannoo Gamtaa Afrikaa, IGAD fi dhaabbilee hawaasa siivikii adda addaatiin hordoffiin taasifameera. Waldaan Dubartoota Magaalaa Finfinnee dhaabbilee siivikii naannoo 55 filannoo kana jaajaban keessaa isa tokkodha. Turtii ENA waliin taasisaniin Pireezidaantiin waldichaa Innaataalam Indaalee filannoon mul’ata dimokiraasii lammiileen mirga isaanii itti fayyadamanii paartii naaf ta’a jedhan itti filatan akka ta’e ibsaniiru. Biyya cimaa ijaaruuf hirmaannaan hawaasa hundaa murteessaa ta’uu ibsuun, Filannoon Waliigalaa Torbaffaan haala siyaasaa hirmaannaan dubartootaa dammaqinaan itti mirkanaa’e ta’uu ibsaniiru. Dubartoonni mirga dimokiraasii isaanii akka fayyadamanii fi filannoo waliigalaa irratti dammaqinaan akka hirmaatan, eeyyama Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaatiin barnootaafi hubannoo lammummaa fi filannoo akka kennan ibsaniiru. Guyyaa sanatti miseensota kuma lamaa ol leenjisuun taajjabdoota filannoo ramaduu isaanii ibsuun, lammiileen hedduun kaardii filannoo isaanii fudhachuun sagalee kennaniiru jedhan. Akkasumas, lammiileen karaa nagaa, haqa qabeessaa fi dimokiraatawaan gidduu seenummaa tokko malee sagalee kennuu isaanii hubachiisaniiru. Waldaan Dubartoota Magaalaa Finfinnee bara 1990 kan hundeeffame yoo ta'u, miseensota walakkaa miliyoonaa ol qaba jedhameera. #ENA_Afaan_Oromoo #TOI #ENA
Naannoleen filannoo 825 qabxii kan yeroo ifoomsaniiru-Boordii filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa
Jun 6, 2026 3097
Caamsaa 29/2018 (ENA)- Filannoo walii galaa torbaffaa gaggeeffameen naannoleen filannoo 825 qabxii kan yeroo ifoomsaniiruu isaanii boordii filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa Walitti qabduun boordichaa Meelaatwarqi Hayiluu ibsa miidiyaaleef kennaniin, filannoon walii galaa torbaffaan Caamsaa 24 bara 2018 gaggeeffame hirmaannaa ummataa olaanaa ta’een milkaa’inaan xumurameera. Guyyaa filannichaa filannoon barii sa’aatii 12 irraa eegalee halkan sa’aatii 6tti xumuramuunsaa ni yaadatama. Bariituu filannichaarraa eegalee qabxiileen filannoo buufataalee filannootti maxxanfamaa ooluu ibsanii, qabxiileen buufataalee filannoo iccitiidhaan naannolee filannoo geeffamuusaanii fi hojiin walitti ida’uu hojjetamaa turuu himaniiru. Haala Kanaan boordichi naannolee filanoo, filannoo itti gaggeesse kuma 1 fi 138 keessaa 825 hojii walitti ida’uu guutummaatti xumuranii qabxii yeroo ifoomsaniiru jedhaniiru. Naannoleen filannoo hafan hojii walitti ida’uu hojjechaa akka jiran beeksisaniiru. Naannoleen filannoo hafan kunneen guyyaa muraasa keessatti xumuranii qabxii akka beeksisan walitti qabduun boordichaa Meelaatwarqi Hayiluu mirkaneessaniiru. See less
Paartiin Badhaadhinaa Adeemsa Filannoo Waliigalaa 7ffaa fi Raawwii Karoora filannoo paartichaa gamaggamuu eegale
Jun 6, 2026 1714
Caamsaa 27/2018 (ENA):– Paartiin Badhaadhinaa adeemsa filannoo waliigalaa 7ffaa fi raawwii karoora filannoo paartichaa magaalaa jigjigaatti gamaggamuu eegaleera. Waltajjichi Koree Qindeessaa Filannoo Biyyaalessaa Paartii Badhaadhinaa fi hoggantoota olaanoo paartichaa kan federaalaa fi naannoo dhimmi ilaallatu argamanitti gaggeeffamaa jira. Paartichi karoora filannoo waliigalaa 7ffaa isaarratti hundaa’uudhaan raawwii yeroo duraa fi yeroo filannoo ni gamaggama, ciminootaa fi hanqinootas adda ni baasa jedhamee eegama. Kana malees, yeroo filannoo boodas dhimmoota xiyyeeffannoo argachuu qaban irratti kallattii ni kaa'a jedhameetu eegama.
Seenaa siyaasaa Itiyoophiyaa keessatti filannoon walii galaa torbaffaan injifannoo isa olaanaadha-Ministira Mahaammad Idriis
Jun 6, 2026 1617
Caamsaa 29/2018(ENA)- Seenaa siyaasaa Itiyoophiyaa keessatti filannoon walii galaa torbaffaan injifannoo olaanaa godhamee kan fudhatamu ta’uu ministirri nageenyaa Mahaammad Idriis beeksisan. Carraaqqiiwwan hedduu filannicha gufachiisuuf godhaman fashaleessuun filannoo milkaa’aa gochuun akka danda’ame ibsaniiru. Ministirichi haala yeroorratti ibsa kennaniin filannicha gufachiisuuf badiiwwan garagaraa hundi fashaleeffamanii filannoon milkaa’aan gaggeeffamuusaa yaadachiisaniiru. Diinonni Itiyoophiyaa seenaasaanii keessatti qabsoo hidhannoo malee saanduqa filannoo hin beekne ajandaa baduu fudhatanii ummata yaaddoo keessa galchuuf yeroo hunda kan wixxifatan filannicha gufachiisuuf yaalii godhaniiru jedhaniiru. Baandaawwan bitamtoonni kunneen qindaa’uudhaan filannoon walii galaa torbaffaan akka hin gaggeeffamne gochuuf filannoon dura, yeroo filannoottii fi filannoon booda tattaaffii garagaraa godhaniiru jedhaniiru. Haa ta’u malee filannoon walii galaa torbaffaan waltajjii Lammiileen waloomanii kutannoo ijaarsa sirna demokiraasii cimaaf qaban itti agarsiisan ta’uusaas dabalanii ibsaniiru. Keessumaa gareewwan finxaaleyyii filannoodhaan dura eegaluun odeeffannoowwan waliin dhahaa tamsaasaa turuusaanii yaadachiisanii, yeroo filannoon gahus gochawwan shororkeessaallee osoo hin hafiin raawwachuuf yaaluusaanii kaasaniiru. Fakkeenyaaf Yunivarsiitii Gondoritti barattoota tapha kubbaa ilaalaa turan irratti boombii darbachuun barataan tokko akka du’u kan godhan yoo ta’u, barattoota biroo ammoo madeesaniiru jedhaniiru. Finxaaleyyiin guyyaa filannoo dabalatee karaa garagaraa dubbii barbaadaa kan turan yoo ta’u yaaliin isaanii osoo hin milkoofne hafeera kan jedhan ministirichi humnoonni badii kun raawwachiifii dadhabe naannoo Oromiyaa godina Arsii aanaa Asakootti lammiileerratti haleellaa raawwachuusaanii ibsaniiru. Haleellaa kanaan qaamolee nageenyaa, manneen amantaa, manneen jireenyaa fi bu'uuraalee misoomaa irratti miidhaan kan qaqqabe yoo ta'u, haaluma wal fakkaatuun Godinichatti Aanaalee Hanqalloo waabee fi Shirkaa keessattis rakkoon walfakkaataan uumamuu isaa Ministirichi eeraniiru. Rakkoo kana bu’uraarraa furuuf carraaqqiin gama hundaa taasifamaa jiraachuu isaa caqasuun, adeemsa kanaan abbootii amantaa Bataskaana Ortodoksii Tawaahidoo Itiyoophiyaa, hoggantoota Naannoo Oromiyaa fi qaama dhimmi ilaallatu waliin mariin taasifameera jedhaniiru. Dhugaan jiru kana ta’ee osoo jiruu , rakkoo uumame faayidaa siyaasaa hin malleef oolchuuf yaaliin taasifamu guutummaatti fudhatama kan hin qabne ta'uu Ministirichi cimsanii ibsaniiru. Haala kanaan ka'umsa godhachuun qaamonni fedhii siyaasaa dhuunfaa isaanii guuttachuuf fiigan gocha isaanii kanarraa of qusachuu akka qaban akeekachiisanii, qaama balleessaa raawwate waliin ta'anii akka balaaleffatan hubachiisaniiru. Waliigalaan, filannoo walii galaa 7ffaa gufachiisuuf yaaliwwan karaa adda addaan gaggeeffamaa kan turan yoo ta'u, filannichi milkiin xumuramee seenaa siyaasaa Itiyoophiyaa keessatti boqonnaan haaraan banameera jedhaniiru.
Hoggantoota mootummaa olaanoo dabalatee pirezidaantonni naannolee fi kantiibonni bulchiinsa magaalotaa Jigjigaa jiru
Jun 6, 2026 1177
Caamsaa 29/2018(ENA)- Hoggantoota mootummaa olaanoo dabalatee pirezidaantonni naannolee fi kantiibonni bulchiinsa magaalotaa Jigjigaa jiru. Gareen pirezidaantota naannoo fi bulchiinsa magaalotaa sadarkaa itti aanaa ministira muummeetti hogganaan jiddu gala qindeessaa ijaarsa sirna demokiraasii fi itti aanaan pirezidaantii paartii badhaadhinaa Adam Faaraah fi daarektrri olaanaa tajaajila odeeffannoo fi nageenyaa biyyaalessaa ambaasaaddar Reedwaan Huseeniin durfamu Jigjigaa dhaqeera.
Dubartoonni filannoo walii galaa torbaffaatiin filachuunii fi taajabuudhaan hirmaannaa cimaa godhaniiru
Jun 5, 2026 2247
Caamsaa 28/2018(ENA)- Dubartoonni filannoo walii galaa torbaffaatiin filachuunii fi taajabuudhaan hirmaannaa cimaa gochuusaanii federeeshiniin dubartootaa Itiyoophiyaa ibse. Federeeshiniin dubartootaa Itiyoophiyaa haala hirmaannaa hunda galeessaa filannoo walii galaa torbaffaa ilaalchisee ibsa kenneera. Daarektarri olaantuu federeeshinii dubartootaa Itiyoophiyaa Gannat Siyyum ibsa kennaniin, filannoon walii galaa torbaffaa nagaa fi demokiraatawaa ta’ee akka xumuramu federeeshinichi qoodasaa bahateera jedhaniiru. Haala Kanaan miseensonni federeeshinichaa loogii malee qooda taajjabdummaa sirnaan akka bahatan dubbataniiru. Federeeshinichi filannoo walii galaa torbaffaatiin walumaa gala taajjabdoota kuma 14 caalan bobbaasuudhaan buufataalee filannoo kuma 25 fi 384 irratti taajjabuusaanii eeraniiru. Hirmaannaan filannoowwan darban waliin yoo wal bira qabamu fooyyee agarsiisuusaa ibsanii, filannoo walii galaa kanarratti filchuu fi taajjabuudhaan hirmaannaa jajjabeessaa gochuusaanii dubbataniiru.
Gamtaan Afriikaa fi Chaayinaan tumsa tarsiimoo cimsuuf kutannoo qaban agarsiisani
Jun 5, 2026 1551
Caamsaa 28/2018 (ENA): Gamtaan Afrikaa fi Chaayinaan tumsa tarsiimoo isaanii daran guddisuuf akka hojjetan beeksisan. Dura taa’aan Komishinii Gamtaa Afrikaa Mahammuud Alii Yuusuuf waajjira isaaniitti Hogganaa Ergama Chaayinaa Gamtaa Afrikaatti Ambaasaaddar Jiyaangi Feengi simataniiru. Dura taa’aan Gamtaa Afrikaa fi Ambaasaaddarichi marii isaanii keessatti tumsa tarsiimoo Gamtaa Afriikaa, Chaayinaa fi dhimmoota dantaa waloo qaban irratti mari’ataniiru. Marii kanarratti hojiiwwan Fooramii Tumsa Chaayinaa-Afriikaa (FOCAC) jalatti hojjetaman dabalatee walta’iinsa tarsiimoo yeroo dheeraa ardii kanaa fi Chaayinaa gidduu jiru daran cimsuu danda’an irratti mari’ataniiru. Akkasumas Chaayinaan dursa misoomaa Afrikaaf deeggarsa taasisuu fi qormaata haaraa waliin ta’uun furuuf hojii itti fufee jiru irratti yaada wal jijjiiraniiru. Dura taa’aan kun Chaayinaan Afriikaa waliin tumsa itti fufuu ishee eeruun, keessumaa duula weerara Iboolaa to’achuuf geggeeffamaa jirutti deeggarsa ariifataa fi yeroon taasifte dinqisiifannaa isaanii ibsaniiru. Qaamonni lamaan tumsa dinagdee irrattis kan mari’atan yoo ta’u, jalqabbii daldala qaraxa irraa bilisa ta’e Chaayinaan al-ergii Afriikaaf taasiftu xiyyeeffannoo ijoo ta’eera. Galmoota Ajandaa 2063, daandii misooma yeroo dheeraa ardii kanaa galmaan ga’uuf tumsa walfayyadu cimsuun barbaachisaa ta’uu dubbataniiru. Qaamonni lamaan qajeeltoowwan birmadummaa, daangaa fi michummaa biyyootaa irratti kutannoo cimaa akka qaban ibsaniiru. Nageenya Ardichaa, misoomaa fi badhaadhina waloo ardii kanaa mirkaneessuuf tumsi gamtaa Afriikaa fi Chaayinaa cimaa uumuun barbaachisaa ta’uu ibseera odeeffannoon ENA’n Gamtirra irraa argate. ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Filannoon Waliigalaa Torbaffaa Hirmaannaan Lammiilee Dabaluu fi Dandeettiin Boordii Filannoo Biyyaalessaa guddachaa dhufuusaa kan agarsiisedha
Jun 5, 2026 1524
Caamsaa 28/2018 (ENA): Filannoon Waliigalaa Torbaffaa Hirmaannaan Lammiilee Dabaluu fi Dandeettiin Boordii Filannoo Biyyaalessaa guddachaa dhufuusaa kan agarsiise ta’uu Manni Maree Jaarmiyaalee Hawaasa Siivilii Itiyoophiyaa ibseera. Manni Marichaa bu’uura Labsii Lakk. 1113/2011tiin Dhaabbilee waldaalee siivikii Abbaa Taayitaa Dhaabbilee Waldaalee Siivilii FDRI’n galmaa’anii fi beekamtii argatan bakka bu’uun Itiyoophiyaa keessatti akka socho’u hayyamni kennameefii jira. Pirezidaantiin Mana Marichaa Ahimad Huseen ENA’tti akka himanitti; Manni Marichaa Filannoon Waliigalaa Torbaffaa nagaa, dimokiraatawaa fi haqa qabeessa akka ta’u gochuu keessatti gahee isaa ba’eera jedhani. Yeroo filannoon duraattis waltajjiiwwan paartileen siyaasaa wal falmanii fi iftoomina akka qabaataniif haala mijeessuun barnootaa fi hubannoo filannoo uumuun akka danda’ame yaadachiisaniiru. Taajjabbii filannoo waliigalaa torbaffaa eeruun, filannoon kun adeemsa nagaa fi dimokiraatawaa ta’ee fi lammiileen baay’inaan kan hirmaatan ta’uu ibsaniiru. Ummanni Itiyoophiyaa ganama sa’aatii 12:00 hanga galgala sa’aatii 6:00tti buufataalee filannoo adda addaatti obsaan fi dammaqinaan sagalee kennuu isaa mirkaneessanii jiru. Akkasumas, manguddoota, qaama miidhamtoota, dargaggootaa fi dubartoota dabalatee lammiileen hedduun filannoo kana irratti sagalee isaanii akka kennan ibsaniiru. Ijaarsi sirna dimokiraasii Itiyoophiyaa suuta suutaan guddachuu fi hirmaannaa hunda hammate dagaagsuu kan agarsiisu ta’uu ibsaniiru. Pireezidaantichi itti dabaluudhaan filannoon kun akka milkaa’uuf mootummaan, paartileen siyaasaa, miidiyaaleenii fi qooda fudhattoonni biroo gahee isaanii ba’aniiru jedhan. Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa dhaabbilee dimokiraasii fi haqaa cimsuu irratti xiyyeeffannaa kennuuf fakkeenya tokko ta’uu eeraniiru. Filannoon waliigalaa torbaffaa milkaa’inaan akka xumuramuuf gumaacha inni gumaache kaasuun dandeettiin Boordichi of danda’ee fi loogii malee raawwachuu guddachaa dhufuu isaa ibsaniiru. Filannoon mul’ata ijaarsa sirna dimokiraasii ta’uu kan ibsan Pirezidaantichi, aadaa siyaasaa fi mootummaa dimokiraatawaa ijaaruuf meeshaa ijoo ta’uu himaniiru. Itiyoophiyaa keessatti aadaa dimokiraasii cimsuuf tumsi qaamota hundaa murteessaa ta’uu ibsaniiru. ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Leenjichi michummaa biyyoota lamaanii daran cimsuuf gargaara
Jun 5, 2026 1283
Caamsaa 28/2018 (ENA): Daarektarri Olaanaa Inistiitiyuutii Dhimma Alaa Jaafar Badiruu leenjiin inistiitiyuutichi qopheesse hariiroo biyyoota lamaanii sadarkaa olaanaatti ol guddisuu fi michummaa waaraa daran cimsuuf kan gargaaru ta’uu ibsaniiru. Inistiitiyuutiin Dhimma Alaa Itiyoophiyaa fi Sudaan Kibbaa walta’iinsa naannoo, ijaarsa dandeettii fi hariiroo tarsiimoo cimsuuf kaayyeffatee dippilomaatota Sudaan Kibbaaf leenjii dippilomaasii sadarkaa olaanaa kennuu eegaleera. Leenjiin kun itti fayyadama qabeenya, Paan Afrikaanizimii, akkasumas dhimmoota idil-addunyaa fi naannoo irratti kan xiyyeeffate ta’uun isaas hubatameera. Kanuma waliin Daarektarri Olaanaa Inistiitiyuutichaa Jaafar Badiruu eenyummaa seenaa, aadaa, afaaniifi eenyummaa daangaa ce’aa Itiyoophiyaa fi Sudaan Kibbaa yaadachiisaniiru. Biyyoonni lamaan michummaa fi ollummaa cimaa akka qaban kan hubachiisan yoo ta’u, egeree waloo cimaa bocuuf murteessaa ta’uu isaanii mirkaneessaniiru. Leenjichi hariiroo biyyoota lamaanii sadarkaa olaanaatti ceesisuu fi michummaa waaraa daran cimsuuf gumaacha olaanaa taasiseera jedhan. Itti dabaluunis leenjiin kun ga’ee dippilomaatota tumsa naannoo fi hariiroo biyyoota lamaanii keessatti qaban irratti hubannoo bal’aa fi faayidaa qabu kan kennu ta’uu ibsaniiru. Akkasumas, dippilomaatonni itti fayyadama qabeenya waliinii, Paan Afrikaa fi dhimmoota idil-addunyaa fi naannoo keessatti gahee guddaa waan qabaniif, dhimmoota waloo irratti waliin dhaabbachuu akka qaban dubbataniiru. Itiyoophiyaatti Imbaasii Sudaan Kibbaa Itti Aanaan Ambaasaaddara Took Deengi leenjiin kun ijaarsa dandeettii fi muuxannoo waljijjiirraa dammaqinaan uumuu qofa osoo hin taane, walta’iinsaa fi walitti dhufeenya seenaa gadi fagoo Iityoophiyaa fi Sudaan Kibbaa daran kan cimsu ta’uu ibsaniiru. ENA_Afaan_Oromoo #ENA
Shira filannoo gufachiisuuf yaadame fashaleessuun hojiin nageenyaa birmadummaa biyyaa mirkaneesse hojjetame
Jun 4, 2026 1875
Caamsaa 27/2018(ENA): Shirri filannoo waliigalaa 7ffaa gufachiisuuf diinota keessaafi alaan qindaa’e fashaleessuun hojiin nageenyaa birmadummaa biyyaa mirkaneesse hojjetameera jedhe Humni Waloo Nageenyaafi Tasgabbii. Humni Walichaa raawwii nageenya filannoo gamaaggamuun adeemsa itti aanan irratti kallattii kaa’eera. Komishinarri Jeneraalaa Poolisii Federaalaa Dammallaash Gabramikaa’el wayita kana akka himanitti, Humni Walichaa akka biyyaatti hojiilee filannoon duraa, waqtii filannoofi filannoon boodaa irratti karoora baasuun qindoominaan hojjechaa jira jedhan. Filannichi karaa nagaa qabeessa ta’een gaggeeffamuun isaa hojiileen riifoormii waggoottan jijjiiramaa darban dhaabbilee nageenyaa irratti hojjetaman dhaabbilee nageenyaa qabatamaan ergamawwan gurguddaa gahumsaan bahachuu danda’an uumamuu agarsiisa jedhaniiru. Hojiin nageenyaa fi tasgabbii shira diinota keessaa fi alaan qindaa’e fashaleessee fi birmadummaa biyyaa mirkaneesse akkasumas bu’aa riifoormichaa qabatamaan agarsiise hojjetamuu eeraniiru. Uummanni hirmaannaa tokkummaa fi birmadummaa cimsu hojjechuu eeraniiru. Humni Waloo Nageenyaa fi Tasgabbii oppireeshiniin shororkeessitootaa fi finxaaleyyii irratti eegalame yeroo itti aanuttis cimee kan itti fufu ta’uu ibseera. Yeroo itti aanutti taateewwan uummataafi mootummaa milkaa’inaan akka xumuramaniif hojiileen tasgabbii cimanii akka itti fufaniif kallattii kaa’eera. #Itiyoophiyaan_Filatteetti #Itiyoophiyaan Mo’atteetti #Filannoo #ENA #ENA_Afaan_Oromoo
Filannoon Waliigalaa nagayaa, dimokiraatawaa, hirmaachisaa fi injifannoo Itiyoophiyaa kan agarsiisedha – Gamtaa Mana Maree
Jun 4, 2026 1436
Caamsaa 27/2018 (ENA) – Filannoon waliigalaa Itiyoophiyaa torbaffaan nagaa, dimokiraatawaa, hirmaachisaa fi injifannoo Itiyoophiyaa kan mirkaneesse ta'uu Gamtaan Mana Maree Paartilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa beeksise. Gamtaa Mana Maree Paartilee Siyaasaa Naannoo Oromiyaa walga’ii ariifachiisaa gaggeessuun ibsa ejjennoo baaseen, filannichi nagaa, dimokiraatawaa fi hirmaachisaa ta'ee gaggeeffamuu ibseera. Barreessaan Gamtaa Mana Marichaa Obbo Taarikuu Dinbaruu yeroo ibsa ejjennoo sana dhiyeessan akka jedhanitti, filannoon baranaa qophii jalqabaarraa kaasee adeemsi baay’ee fooyya'aan kan keessatti mul’ate ture. Adeemsi filannichaas nagaa, dimokraatawaa fi ummatni bilisaan sagalee isaa kan kennedha jedhaniiru. Gamtaan Mana Maree Paartilee Siyaasaa Oromiyaa filannoon waliigalaa torbaffaan hirmaachisaa fi Itiyoophiyaa kan injifachiise, adeemsa seena qabeessaa fi nagaa ta'uu dubbataniiru. Guyyaa sagaleen kennamaa ture sanatti ummatni naannichaa guutuun ganama barraaqaa kaasee hamma halkan walakkaatti obsaan hiriiree sagalee kennuun cichoomaa fi kutannoon argisiise baay'ee kan dinqisiifamudha jedhaniiru. Naannoo Oromiyaatti filannichi milkiidhaan fi nagaan akka xumuramuuf lammiilee,qaamolee nageenyaa, paartilee siyaasaa dorgomtoota, dhaabbilee hawaasa siivilii fi raawwachiiftota filannoof gahee isaanii gumaachaniif galateeffataniiru. Gamtaan Mana Marichaa guutummaa adeemsa filannichaa keessatti xiyyeeffannoodhaan socho'uun gahee isaa bahachuu ibsa ejjennoo isaaniitiin mirkaneessaniiru. Filannichi haala nagaa, dimokiraatawaa fi milkaa'aa ta'een akka xumuramuuf Gamataan mana maree waliin ta'uu fi kutannoodhaan hojjachaa akka ture ibseera. Filannoo waliigalaa torbaffaa kanaanis Itiyoophiyaanonni sirna dimokiraatawaan alatti abbaa aangoo ta'uun akka hin danda'amne gochaan argisiisaniiru jechuun ibsaniiru.
Kaka’umsi ummanni filannoo baranaa irratti dammaqinaan hirmaachuun agarsiiftuu ijaarsa sirna dimookiraasiif bu’uura kan kaa’edha -Hayyoota
Jun 4, 2026 1332
Caamsaa 27/2018 (ENA): Filannoo waliigalaa 7ffaa irratti dammaqinaan hirmaannaan ummataa sirna dimokiraasii cimsuu fi ijaarsa mootummaaf bu’uura cimaa kaa’uu isaa hayyoonni yuunivarsiitii ibsaniiru. Filannoo waliigalaa torbaffaa kanaaf filattootni miiliyoona 54 fi kuma 57 fi 861 galmaa’uun Caamsaa 24, 2018 sagalee kennuun milkaa’inaan gaggeeffameera. Barsiisonni yunivarsiitii adda addaa ENA waliin turtii taasisan akka ibsanitti, hirmaannaan ummataa dammaqinaan filannoo kana keessatti taasise sirna dimokiraasii cimsuu fi ijaarsa mootummaaf bu’uura cimaa kaa’eera. Yunivarsiitii Bulee Horaa keessatti barsiisaa Saayinsii Siyaasaa fi Hariiroo Alaa kan ta’an Nagaasaa Galaanaa akka himanitti, Adeemsi filannoo waliigalaa hirmaannaa ummataa cimaa ta’e kan itti mul’ateefi filattootni hedduun sagalee isaanii kan kennanidha jedhani. Hirmaannaan ummataa ijaarsa sirna dimookiraasiif bu’uura kan kaa’udha jedhani. Qorataan saayinsii hawaasaa fi Pireezidaantiin Yuunivarsiitii Naannoo Oromiyaa Dr. Riyaad Daawud akka jedhanitti, paartileen siyaasaa yaada irratti kan hundaa’an yoo ta’u, hirmaannaan ummataa dammaqinaan sirni dimokiraasii akka guddatuuf bu’uura ta’uu fi sirni dimokiraasii itti fufiinsa akka qabaatuuf karaa kan saaqudha jedhani. Filannoo irratti hirmaachuun mul’ata jaalala biyyaa ta’uu kan ibsan Dr. Riyaad Daawud hirmaannaa kana hojii misoomaa fi nageenya ijaaruu keessatti irra deebi’uun itti gaafatamummaa waloo hunda keenyaa ta’uu qaba jechuun ibsaniiru. Lammiileen filannoo irratti sagalee kennan haala hawaasummaa adda addaa keessatti arguun keenya, har’a qofa osoo hin taane Itiyoophiyaa boruufis xiyyeeffannaa kennuu isaanii kan agarsiisu ta’uu ibsaniiru. #Itiyoophiyaan filatteetti #Itiyoophiyaan_Mo’atteetti #ENA_Afaan_Oromoo #ENA#Filannoo
Madaallii hundaanuu adeemsa filannoo Itiyoophiyaa mo’attuu taasisedha-Mana maree waloo paartilee siyaasaa Itiyoophiyaa
Jun 4, 2026 1228
Caamsaa 27/2018(ENA)-Filannoon walii galaa 7ffaan madaallii hundaanuu adeemsa filannoo Itiyoophiyaa mo’attuu taasise ta’uu walitti qabaan mana maree waloo paartilee siyaasaa Itiyoophiyaa Salamoon Ayyalaa ibsan. Adeemsa filannoo walii galaa fi hirmaannaa lammiilee ilaalchisee walitti qabaan mana maree waloo paartilee siyaasaa Itiyoophiyaa Salamoon Ayyalaa ENA waliin turtii taasisaniiru. Adeemsi filannichaa jalqabarraa kaasee paartilee hedduu hirmaachisuudhaan wal falmii yaadaatiin kan fulla’ee fi sagalee kennuufis namoonni hedduun kan itti galmaa’an ta’uu ibsaniiru. Filannoo kanarratti namoonni bokkaan, qorri, aduun osoo isaan hin gufachiisiin kan itti filatan taatee seena qabeessa ta’uu dubbataniiru. Fulannoon walii galaa 7ffaan Itiyoophiyaan gaggeessite karaa hunda hirmaachiseen nagaan akka xumuramu manni maree waloo kun tumsaan hojjechaa turuu kaasaniiru. Filannichi adeemsa filannoo nagaa fi demokiraatawaatiin Itiyoophiyaa mo’attuu kan taasise ta’uu dubbataniiru. Akka walii galaatti filannichi milkaa’aa ta’iisaa ibsanii, dorgommiin paartilee siyaasaa jidduutti jiru akkuma jirutti ta’ee fuulduratti biyya ijaaruu keessatti waloomaan dhaabachuun akka barbaachisu eeraniiru.