Siyaasa - ENA Afaan Oromoo
Siyaasa
Itiyoophiyaan deeggarsa gamtaa Afriikaa fi ajandaawwan Ardii Afriikaaf gootu cimsitee itti ni fufti-Ambaasaaddar Lamlam Fissahaa
Jun 3, 2026 739
Caamsaa 26/2018 (ENA)- Itiyoophiyaan deeggarsa gamtaa Afriikaa fi ajandaawwan Ardii Afriikaaf gootu cimsitee akka itti fuftu ambaasaaddar Lamlam Fisahaa ibsan. Dura taa’aan komishinii gamtaa Afriikaa Mahaammud Alii Yuusuuf gamtaa Afriikaatti errgamtuun dhaabbataa Itiyoophiyaa haaraa ta’uun kan muudaman xalayaa muudamaa ambaasaaddar Lamlam Fissahaa har’a fudhataniiru. Dura taa’aan kun ambaasaaddar Lamlam Fissahaatiin baga gammaddan jechuun ergaa kan dabarsan yoo ta’u muuxannoo fi hoggansi ambaasaaddaritti tumsa Itiyoophiyaa fi gamtaa Afriikaa jidduu jiru caalaatti akka cimsu ibsaniiru. Deeggarsa fulla’aa Itiyoophiyaan gamtichaaf gochaa jirtu kan dinqisiifatan dura taa’aan kun, adeemsi filannoon walii galaa Itiyoophiyaatti gaggeeffame naga qabeessaa fi sirna eegee gaggeeffamuusaa galateeffataniiru. Qaamoleen lamaan taateewwan riijinii fi idil addunyaarratti akkasumas ajandaawwan gamtichaa ijoorratti yaada bal’aa kan wal jijjiiran yoo ta’u, galmoota gamtichaa milkeessuu fi gufuulee Afriikaa mudatan qolachuuf komishinichi Itiyoophiyaa waliin walitti dhiheenyaan hojjechuuf qophii ta’uusaa dura taa’aan kun mirkaneessaniiru. Ambaasaaddar Lamlam Fissahaa gamasaaniin gaggeessummaa dura taa’ichaa dinqisiifatanii, Itiyoophiyaan gamtaa Afriikaa fi ajandaawwan Ardichaaf deeggarsa taasiftu cimsitee itti fufti jedhaniiru. Mootummaan Itiyoophiyaa komishinicha waliin walitti dhiheenyaan hojjechuuf qophii ta’uusaa odeeffannoon gamtaa Afriikaarraa arganne ni mul’isa.
Itiyoophiyaanonni Filannoo milkaa'aa fi nagayaa ijaarsa sirna dimokiraasiitiif boqonnaa haaraa bane gaggeessaniiru
Jun 3, 2026 408
Caamsaa 26/2018(ENA)-Filannoon walii galaa 7ffaan, Itiyoophiyaanonni kutannoo sirna dimokiraasii ijaaruuf qaban gochaan agarsiisuun boqonnaa haaraa kan bane, milkaa'aa fi nagaa akka ture gareen jila taajjabdoota waloo filannoo Gamtaa Afrikaa fi IGAD beeksisaniiru. Gamtaan Afriikaa fi IGAD, filannoo walii galaa Itiyoophiyaa 7ffaa ilaalchisee kutaalee biyyattii garaa garaa keessatti taajjabdoota bobbaasuun waan taajjaban irratti gabaasa bu'aa jalqabaa irratti ibsa waloo kennaniiru. Pirezidantiin duraanii Keeniyaa fi hogganaan garee taajjabdoota filannoo Gamtaa Afrikaa Uhuruu Keeniyaataa fi Itti anaan pirezidaantii Yugaandaa duraanii_fi hogganaan garee taajjabdoota filannoo IGAD Doktora Ispeesiyoozaa Waandiiraa Kaaziibwee ibsa waliinii kennaniiru. Hogganaan garee taajjabdoota filannoo Gamtaa Afrikaa Uhuruu Keeniyaataa akka ibsanitti; Mootummaan Itiyoophiyaa sirna dimokiraasii ijaaruu cimsuuf hojii dinqisiisaa hojjateera. Adeemsi kenninsa sagalee filannoo walii galaa Itiyoophiyaa 7ffaa seera biyyaalessaa fi hammattoo seera Idil-Addunyaa hordofuun milkiin xumuramuusaa mirkaneessaniiru. Qophii filannoo fi adeemsa sagalee kennuu keessatti hojiiwwan tekinoolojii dabalatee raawwataman, adeemsa sagalee kennuu ariifachiisuurratti milkaa'aa akka ture ibsaniiru. Sa'aatiin sagalee kennuu dheerachuun isaa filattootaaf carraa dabalataa kan kenne yoo ta'u, qaama miidhamtootaaf, maanguddootaaf fi kutaalee hawaasaa garaa garaatiif adeemsa sagalee kennuu keessatti dursi kennamuun isaa hirmaannaa lammiilee akka gaariitti kan mirkaneesse ta'uu ibsaniiru. Guutuu Itiyoophiyaa keessatti raawwachiistonni filannoo fi qaamoleen nageenyaa itti gaafatamummaa itti kenname akka gaariitti ba'achuu isaanii, miidiyaaleenis haaluma kanaan miira itti gaafatamummaa guddaadhaan hojii isaanii raawwachuu isaanii dinqisiifataniiru. Waliigala hirmaannaanii fi gootummaan uummanni Itiyoophiyaa filannichaan agarsiise baay'ee kan galateeffatamu ta'uu kaasaniiru. Itti aanaan pirezidantii Yugaandaa duraanii fi hogganaan garee taajjabdoota filannoo IGAD Doktora Ispeesiyoozaa Waandiiraa Kaaziibwee; miseensonni garee taajjabdoota filannoo IGAD buufataalee filannoo argaman keessatti adeemsi sagalee kennuu sa'aatii karoorfameetti jalqabameera jedhaniiru. Gareen taajjabdoota IGAD naannolee Oromiyaa, Amaaraa, Sidaamaa fi Somaalee fi magaalota Dirree Dawaa fi Finfinnee keessatti buufataalee bobba'anitti meeshaaleen filannoo raawwachiisuuf gargaaran guutamanii adeemsi sagalee kennuu iftoomina kan qabuu fi sochii filattootaatiif baay'ee mijataa akka ture beeksisaniiru. Guyyaa filannichaa buufataalee keessatti hiriirri dheeraan kan ture ta'us, boordiin filannoo sa'aatii hanga halkan sa'aatii ja'aatti dheeressuu isaa hordofuun, ummatni filataan obsa guddaa fi tasgabiidhaan sagalee isaa kennuu danda'uusaanii ibsaniiru. Humnoonni nageenyaas naannoo sana keessatti ergama ummataa isaaniif kenname ba'achuun, nageenya adeemsa filannichaatiif gumaacha guddaa fi gaarii ta'e gumaachuu isaanii dubbataniiru. Qaamoleen dhimmi ilaallatu adeemsa filannichaa keessatti itti gaafatamummaa isaanii sirriitti ba'achuun, filannoo biyyaalessaa 7ffaan Itiyoophiyaanonni kutannoo sirna dimokiraasii ijaaruuf qaban gochaan agarsiisuun boqonnaa haaraa kan bane, milkaa'aa fi nagayaa ta'uu isaa mirkaneessaniiru jedhaniiru.
Adeemsi Dimokiraasii haala qabatamaa fi muuxannoo Ardii keenyaa wajjin kan wal simate akka ta'u gochuu keessatti dhaabbileen Afrikaa gahee murteessaa bahatu – Minisira Muummee Doktar Abiyyi Ahimad
Jun 3, 2026 512
Caamsaa 26/2018 (ENA) - Adeemsi dimokraasii haala qabatamaa fi muuxannoo Ardii keenyaa wajjin kan wal simate akka ta'u gochuu keessatti dhaabbileen Afrikaa gahee murteessaa bahatu jedhan Minisitirri Muummee doktar Abiyyi Ahimad. Ministirri Muummee doktar Abiyyi Ahimad ergaa fuula miidiyaa hawaasummaa isaanii irratti dabarsaniin, Pirezidaantii Keeniyaa duraanii Uhuruu Keeniyaataa fi waahillan hojiisaanii waliin wal arguu kootti, gammachuu guddaan natti dhaga'ameera jedhaniiru. Garee jila taajjabdoota filannoo Gamtaa Afrikaa miseensota 73 qabuu fi Uhuruu Keeniyaataatiin durfamu, tattaaffii fi gumaacha isaan adeemsa ijaararsa dimokiraasii keenyaaf taasisaniif galata guddaa dhiyeessina jedhaniiru. Adeemsi dimokiraasii haala qabatamaa fi muuxannoo Ardii keenyaa wajjin kan wal simate akka ta'u gochuu keessatti dhaabbileen Afrikaa gahee murteessaa bahau jedhaniiru Ministirri Muummee ergaa isaaniitiin. Adeemsa filannoo keenya deeggaruuf guutuu biyyattii keessatti taajjabdoota bobbaasuun tattaaffii walirraa hin cinne gareen jila taajjabdoota filannichaa taasiseef beekamtii fi dinqisiifannaa kenninuu, bu'aa guutuu kan xiinxala isaanii ni eegganna jedhaniiru.
Haalli Filannoon waliigalaa 7ffaan Itiyoophiyaa keessatti geggeeffame dinqisiifatamaadha - garee taajjabdoota Filannoo Gamtaa Afriikaa fi IGAD
Jun 3, 2026 484
Caamsaa 26/2018 (ENA)-Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itiyoophiyaa filannoo walii galaa 7ffaa gaggeessuuf taasisee fi dandeettiin inni filannicha itti raawwachiisee kan dinqisiifatamu ta'uu hogganoonni garee taajjabdoota filannoo Gamtaa Afriikaa fi IGAD ibsaniiru. Gareen taajjabdoota filannoo walii galaa 7ffaa Gamtaa Afriikaa fi IGAD, adeemsa filannichaa ilaalchisee gabaasa gamaaggama isaanii jalqabaa irratti ibsa kennaniiru. Ibsa isaanii kanaanis, walaba ta'uun boordii filannichaa, qophiin teekinoolojii, hirmaachisummaasaa fi bulchiinsi filannichaa cimina kan qabu akka ture kaasaniiru. Kaadhimamtoonni fi filattoonni seenaa Itiyoophiyaa keessatti yeroo jalqabaatiif galmee tekinoolojiin deeggarame taasisuu isaaniis akka taajjaban eeraniiru.
Gamtaan Awurooppaa fi Biyyoottan Michuu Adeemsa Filannoo Waliigalaa 7ffaa Itiyoophiyaan gaggeessite dinqisiifatan
Jun 3, 2026 508
Caamsaa 26/2018 (ENA)- Gamtaa Awurooppaa fi biyyoottan michuu adeemsa filannoo waliigalaa 7ffaa Itiyoophiyaan Caamsaa 24 bara 2018 gaggeessite dinqisiifataniiru. Embaasiiwwan biyyoota miseensa gamtichaa kanneen teessoon isaanii Finfinnee ta’e, akkasumas Embaasiiwwan Kanaadaa, Norweeyii fi Siwiizarlaandi Itiyoophiyaa keessa jiran waa’ee filannichaa ilaalchisee ibsa waloo baasaniiru. Ibsa isaaniitiinis, Boordiin Filannoo Biyyaalessa Itiyoophiyaa, raawwachiistonni filannoo, paartileen siyaasaa, kaadhimamtoonni fi dhaabbileen siivilii filannoon waliigalaa kun milkiidhaan akka raawwatamuuf gumaacha taasisan dinqisiifataniiru. Biyyoonni kunniin Gamtaan Afrikaa fi IGAD gahee taajjabdummaa filannicha irratti qaban beekamtii kennuu isaaniis mirkaneessaniiru.
Adeemsi Fillannoo Sirni dimokiraasii akka dagaagu taasiseera – Gamtaa Mana maree paartilee siyaasaa Naannoo Hararii
Jun 3, 2026 590
Caamsaa 26/2018 (ENA)- Adeemsi filannoo waliigalaa 7ffaan sirni dimokiraasii akka dagaagu taasiseera jechuun gamtaan Mana Maree Paartilee Siyaasaa Naannoo Hararii beeksise. Gamtaan Mana marichaa adeemsa filannoo waliigalaa 7ffaa ilaalchisee miidiyaaleef ibsa kenneera. Walitti qabduun mana marichaa Aadde Hasannat Muummee ibsa kanaan akka beeksisanitti, adeemsa filannoo waliigalaa Kanaan hojiiwwan gaariinii fi jajjabeessoon waliin hojjetamaniiru. Filannoon waliigalaa 7ffaan paartilee siyaasaa gidduutti aadaan marii kan itti cime ta'uu eeranii, adeemsa filannichaa keessatti paartileen waliin mari'achaa fi hanqinootaaf furmaata kennaa deemuun isaanii sirni dimokiraasii akka dagaagu taasiseera jedhaniiru. Nagaa fi misooma fulla’aa biyyaatiif filannoon dimokiraatawaa ta'e murteessaa ta'uu ibsuun; paartileen dhimmoota waloo irratti mari'achuu isaaniiti fi amantaan gidduu isaaniitti mul'achaa jiru cimee itti fufuu akka qabu dubbataniiru. Fuuldurattis manni marichaa aadaan marii fi waliigaltee dhimmoota biyyaalessaa irratti jiru akka cimuuf, hojiiwwan qindoominaan hojjetu caalaatti cimsee kan itti fufu ta'uu mirkaneessaniiru.
Naannoo Oromiyaa bakkeewwan adda addaatti bu’aan filannoo yeroo maxxanfameera
Jun 2, 2026 2059
Caamsaa 25/2018 (ENA) - Naannoo Oromiyaa bakkeewwan adda addaatti Sagaleen kenname lakkaa’ame Xumuramee bu’aan qabxii yeroo maxxanfamaa jira , jiraattonnis qabxii kana ilaalaa jiru. Rippoortaroonni ENA Magaalota Gimbii, Jimma, Mattuu fi Adaamaatti irra deemanii akka ilaalanitti, qabxiin yeroo maxxanfameera . Jiraattonni Magaalota kanneenii bu’aa filannoo yeroo buufata filannootti maxxanfame ilaalaa jiru.
Tajaajilli Nageenya Odeeffannoo Biyyaalessaa qaamolee nageenya adeemsa kenniinsa sagalee filannoo waliigalaa 7ffaan qooda isaanii bahatan galateeffate
Jun 2, 2026 1228
Caamsaa 25/2018(ENA) : Tajaajilli Nageenya Odeeffannoo Biyyaalessaa qaamolee nageenya adeemsa kenniinsa sagalee filannoo waliigalaa 7ffaa keessatti qooda isaanii bahatan galateeffateera. Hoggantoonni olanoon Tajaajilichaa filannoon waliigalaa 7ffaan milkaa’inaan akkka xumuramuuf hoggansa tarsiimawaa kennuu ibseera. Miseensonni guutuunis bobbii itti kenname miira jaalala biyyaa olaanaan halkaniifi guyyaa hojjechuun gahee olaanaa bahachuu himeera. Faayidaa filannoon nageenya biyyaaf qabu ergama dhaabbatummaa waliin walitti hidhuun hoggantoonni gahumsa olaanaan hoggantaniifi miseensonni hojiirra oolchitan, adeemsi isaa milkaa’inaan akka goolabamuuf gaheen bahattan agarsiiftuu milkaa’ina tajaajilichaa waan ta’eef galata qabdu jedheera. Filannichi milkaa’inaan akka xumuramuuf qaamolee tasgabbii fi odeeffannoo federaalaafi naannolee tajaajilicha wajjiin tumsaan hojjetanis galateeffateera. Kutannoo fi bilchina uummanni biyyattii milkaa’ina filannoof agarsiiseefis galateeffateera. Filannichi milkaa’inaan akka xumuramuuf teeknooloojiiwwan dandeessisan misoomsuun, guuttachuunii fi hidhachuun milkaa’ina isaaf hojiirra oolchuu Tajaajilichi ibseera. Konfiransii nageenya biyyaalessaa 2ffaa dhaabbatichi qopheesseen haalota nageenyaa biyyaalessaa hanga idil-addunyaa irratti gamaaggama gaggeessuun, filannoo waliigalaa 7ffaaf qophiin gama maraa taasifamuu yaadachiiseera. Dhaabbatichi haalli filannoon boodaa naga qabeessi akka mirkanaa’uuf guutuu biyyattiitti bobbii nageenyaa fi odeeffannoo cimsee kan itti fufu ta’uu ragaan Tajaajila Nageenya Odeeffannoo Biyyaalessaa ENA’f erge ni mul’isa. Itiyoophiyaan_Filatteetti! #ENA_Afaan_Oromoo #TOI #ENA#
Qabxiin filannoo kan yeroo magaalaawwan garagaraatti maxxanfamaa jira
Jun 2, 2026 966
Caamsaa 25/2018(ENA)- Qabxiin filannoo walii galaa torbaffaa kan yeroo magaalaawwanii fi bakkeewwan garagaraatti maxxanfamaa jira. Filannoo walii galaa kaleessa gaggeeffameen ummanni halkan qorraan, guyyaa aduu fi hiriira dheeraadhaaf osoo hin jilbeeffatiin amma halkan walakkaatti sagaleen koo gatii qaba jedhee buufataalee filannoo garagaraatti filachaa ooleera. Guyyaa har’aas buufataalee garagaraatti lakkoofsi sagalee xumuramee qabxiiwwan filannoo kan yeroo maxxanfamaa jira. Agabaasonni ENA buufataalee filannoo garagaraa magaalaawwan Hawaasaa, Jiinkaa, Walaayittaa Sooddoo, Diillaa, Alattaa Wandoo, Shaashamannee fi Walqixxee irra deemuun qabxiileen filannoo kan yeroo maxxanfamaa fi ummataaf ifoomaa jiraachuu mirkaneessaniiru. Ummanni filates har’a ganama irraa eegalee buufataalee filannoo kaleessa itti filachaa oole dhaquudhaan qabxiilee filannoo kan yeroo ilaalaa jira. Filannoon walii galaa torbaffaan adeemsa isaatiin hirmaannaa cimaa lammiilee fi abbummaa aangoo qabatamaan kan itti mul’ate ta’uun olitti sirni demokiraasii akka gabbatu ashaaraa isaa kaa’eera. #Itiyoophiyaan Filatteetti # Itiyoophiyaan mo’atteetti See less
Magaalaa Giinciitti namoonni buufata filannoo dhaquudhaan qabxii filannoo kan yeroo ilaalaa jiru
Jun 2, 2026 910
Caamsaa 25/2018 (ENA)- Magaalaa Giinciitti namoonni buufata filannoo dhaquudhaan qabxii filannoo 7ffaa kan yeroo ilaalaa jiru. Magaalaa Giinciitti qabxiin yeroo filannoo walii galaa 7ffaa buufataalee filannootti maxxanfamaa jira. Kaleessa Caamsaa 24 bara 2018 bokkaan, aduun, dukkanni osoo isaan hin daangessiin namoonni filachaa oolanii dhiisifataniiru. Lammiileen bariirraa eegalanii qabxii sagaleesaanii buufataalee filannootti argamuun ilaalaa jiru.
Qabxiin filannoo boordiidhaan amma ifoomutti odeeffannoowwan madda kamirraayyuu bahan tamsaasuurraa of qusachuun ni barbaachisa-Boordicha
Jun 2, 2026 1105
Caamsaa 25/2018 (ENA)- Qabxiin filannoo boordiidhaan amma ifoomutti odeeffannoowwan madda kamirraayyuu bahan tamsaasuurraa of qusachuun akka barbaachisu Boordiin filannoo biyyaalessaa hubachiise. Akkaataa seera filannootiin qabxiin boordichaan amma ifoomutti obsaan akka eegdan jechuun boordichi gaafateera. Boordichi ergaa fuula miidiyaa hawaasaa isaarratti dabarseen, kaleessa Caamsaa 24 bara 2018 filattoota dammaqinaa fi obsaan filatanis galateeffateera. Haala Kanaan akkaataa seera filannootiin qabxiin boordichaan amma ifoomutti obsaan eeguun akka barbaachisu ibsee, odeeffannoowwan madda biroo kamirraayyuu bahan tamsaasuurraa akka of qusattan jechuun boordichi beeksiseera.
Itiyoophiyaanonni filataniiru, Itiyoophiyaan mo’atteetti!
Jun 2, 2026 1035
Itiyoophiyaanonni filataniiru, Itiyoophiyaan mo’atteetti! Tajaajila komunikeeshinii mootummaa Itiyoophiyaan waan barbaaddu yeroo fi haala barbaaddetti biyya lammiisheerraa argattudha.Lammiilee Waan gaafataman hunda biyyasaaniif kennuuf duubatti hin deebine waan qabduuf guddaa boonteetti. Adwaarraa amma hidha haaromsaatti, lammiin lamii deeggaruurraa amma ashaaraa magariisaatti, hirmaannaa lammiishee gaafattee, fedhiisheen olitti milkoofteetti. Waanti har’a raawwatames kanuma. Itiyoophiyaan demokiraasii Itiyoophiyaa dagaagsuuf, filannoo ifaa fi demokiraatawaan mootummaa filachuu, heera mootummaa bu’ura cimaa qabsiisuu dandeesseetti. Kanaaf ammo filannoo biyyaalessaa torbaffaa akka carraa guddaatti fayyadamuuf ishee barbaachisee ture. Kanaaf deebii kan ta’u lammiileen miiliyoona 54 caalan filachuuf galmaa’anii guyyaa har’aa kana eeggachaa turaniiru. Kunoo waamicha biyyaa fudhachuun lammiileen baay’inaan bahanii filachaa oolaniiru,halkanis walakkeessaniiru. Seenaa filannoo Itiyoophiyaa keessatti namoonni sa’aatii dheeraa hiriiranii kan itti filatan filannoo addaatis. Filannichi akka hin gaggeeffamne Alagaa fi Baandaan qindoomanii waanti isaan hin goone, gufuun isaan hin tarreessine hin jiru. Haa ta’u malee Waamichi Itiyoophiyaan jaalattoota biyyaaf taasifteef waanti hin danda’amne waan hin jirreef milkaa’inaan xumurameera. Itiyoophiyaanonni karaa nagaa filatanii Itiyoophiyaan mo’atteetti. Ummata waamicha filannoo demokiraatawaa Itiyoophiyaan taasifte fudhatee ganamaa amma halkaniitti filachuun deebii kenneef, sirni heera mootummaa chichee akka dhaabatuu fi lammiileen nagana akka filatan haala mijataa kan uuman qaamolee nageenyaa, daqiiqaa daqiiqaadhaan odeeffannoo wayitaawaa fi sirrii qaqqabsiisaa turan dhaabbilee miidiyaa akkasumasadeemsa filannichaa kan gaggeessan, kan qindeessanii fi kan taajjaban hunda Itiyoophiyaan isaan galateeffatti. Tajaajila komunikeeshinii mootummaa FDRI Caamsaa 25, 2018, Finfinnee Itiyoophiyaa See less
Paartii nuuf mala jennuuf sagalee kennineerra
Jun 1, 2026 1408
Caamsaa 24/2018(ENA)- Filannoo walii galaa Itiyoophiyaa torbaffaatiin Paartii nuuf mala jedhaniif sagalee kennuusaanii jiraattonni magaalaa Finfinnee yaadasaanii ENA’f kennan ibsan. Har’a Caamsaa 24 bara 2018 ganama sa’aatii 12 irraa eegalee filannoon walii galaa Itiyoophiyaa torbaffaan gaggeeffamaa jira. ENA’n Kutaa magaalaa Araadaa aanaa 6 buufata filannoo ‘Wafcoo Beet’ lamatti kan dubbise obbo Alamaayyoo Taammiruu akka ibsanitti, qama itti amananiif sagaleesaanii kennaniiru. Obbo Birhaanuu Awwaqaa fi obbo Salamoon Nagaasha gamasaaniin, paartii naaf mala jedhaniif bilisa ta’anii sagalee kennuusaanii dubbataniiru. Kutaa magaalaa Ekkaa aanaa 11 buufata filannoo ‘11 sheed’ qaxanaa 4/5 tti osoo filatanii kan argine obbo Taaddasaa Geetaachoo fi adde Xuruwarqi Fiqrasalaam Fiqrayohaannis gamasaaniin, paartii nu gaggeessa nu bulcha jedhanii itti amananiif sagalee kennuusaanii dubbataniiru.
Taajjabdoonni filannoo gamtaa dhaabbilee waldaalee siviilii Itiyoophiyaa daangaa tokko malee buufataalee dhaquun adeemsa filannoo taajjabuu danda’aniiru
Jun 1, 2026 1314
Caamsaa 24/2018(ENA)- Taajjabdoonni filannoo gamtaa dhaabbilee waldaalee siviilii Itiyoophiyaa daangaa tokko malee buufataalee dhaquun adeemsa filannoo taajjabuu danda’uusaanii beeksisaniiru. Gamtichi argannoo gabaasa taajjabbii walakkaa guyyaa filannoo walii galaa torbaffaa ilaalchisee ibsa gaazexessummaa kenneera. Dura taa’aan boordii gamtichaa Saahilasillaasee Abbabaa, gamtichi gabaasa walakkaa guyyaa taajjabdoota filannichaaf bobbaasee dubbisaan dhageessisaniiru. Gamtichi filannoo walii galaa 7ffaaf taajjabdoota taa’anii taajjaban kuma 2 fi 258 akkasumas kan irra deemanii taajjaban 891 walumaa gala taajjabdoota kuma 3 fi 149 bobbaaseera. Taajjabdoonni kunneen buufataalee filannoo kuma 2 fi 258tti bobba’uusaanii ibsaniiru. Akkaataa taajjabbii gamtichaatiin waraqaan sagaleen ittiin kennamu, chaappaan boordichaa, halluu qubaa hin gadhiifne, kan sagaleen itti kenname ittiin saamsaman, galmee filattootaa, saanduqa boordichaa sagaleen itti kennamu dabalatee meeshaaleen filannoo hundu guutamaniiru jedhaniiru. Gabaasota fudhatan keessaa buufataaleen filannoo harka sagaltamii sagal irratti taajjabdoonni daangaa tokko malee gara buufataa dhaqanii taajjabuusaanii eeraniiru.
Paartii carraa egeree Itiyoophiyaa fooyya’aa taasisa jennee itti amanneef sagalee kennineerra-Jiraattota magaalaa Giincii
Jun 1, 2026 858
Caamsaa 24/2018(ENA)- Paartii carraa egeree Itiyoophiyaa fooyya’aa taasisa jedhanii itti amaniif sagalee isaanii kennuusaanii Jiraattonni magaalaa Giincii ibsan. Har’a Caamsaa 24 bara 2018 filannoo walii galaa torbaffaatiin ganama sa’aatii 12 irraa eegalee filannoon gaggeeffamaa jira. Filattoonni naannoo Oromiyaa magaalaa Giincii yaadasaanii ENA’f kennan ganamaan buufata filannootti argamuun filachuusaanii ibsaniiru. Kanneen keessaa Hajjii Raahimatoo Huseen, mirga demokiraasii qabanitti fayyadamuun ganamaan bahanii paartii naaf mala jedhan filachuusaanii dubbataniiru. Paartii siyaasaa Itiyoophiyaa fi ummatasheef ni hojjeta jedhan filachuu isaanii kan ibsan ammoo Tsiggee Taaddasaati. Ijaarsa sirna demokiraasii biyyaaf filannoon murteessaa waan ta’eef bariin bahee filadheera kan jdhan ammo jiraattuu magaalichaa Zannabech Guddataati. Muluu Toleera gamasaaniin, barii sa’aaii 11tti bahuun ofirra darbee paartii ijoollee koo fi biyyaaf ni hojjeta jedhu filadheera jedhaniiru.
Adeemsa filannoo amma ammaatti jiruun qabannaan mirga namoomaa hin malle hinmul’anne-Komishinii mirga namoomaa Itiyoophiyaa
Jun 1, 2026 821
Caamsaa 24/2018 (ENA)- Adeemsa filannoo amma ammaatti jiruun qabannaa mirga namoomaa hin malle akka hin argine komishinariin olaanaa Komishinii mirga namoomaa Itiyoophiyaa Birhaanuu Addeelloo ibsan. Gareen Komishinichaa komishinarii olaanaa komishinii mirga namoomaa Itiyoophiyaa Biraanuu Addeelloon durfamu buufataalee filannoo Arbaa Mincii fi Jimmaatti adeemsa filannoo ilaaleera. Komishinariin olaanaa Biraanuu Addeelloo wayita kana akka jedhanitti ,qama miidhamtootaaf illee buufataaleen filannoo mijeeffaman ilaalaniiru. Adeemsa filannoo ulaagaalee filannoo guute taajjabuusaanii dubbataniiru. Adeemsi filannichaa guutummaatti naga qabeessaa fi bu’aa bayii kan hin qabne ta’uu eeranii, adeemsa filannoo amma ammaatti jiruun garichi qabannaa mirga namoomaa hin malle akka hin argine ibsaniiru. Komishinichi naannolee filannoo 175 fi buufataalee filannoo kuma 2 fi 700 caali keessatti filannicha taajjabaa akka jiru ibsaniiru. Karaa Sirna komii filannicharratti komii jiru keessummeessuuf qophaa’een adeemsa filannichaa hordofaa akka jiru himaniiru. Hawaasni waggoota shaman dhufaniif qama isa gaggeessu filannoodhaan kan mirkaneeffatu waan ta’eef ummanni akka biyyaatti filachuuf galmeeffame miiliyoona 54 caalu paartii isaaf malu filachuudhaan mirga heera mootummaan kennameefitti fayyadamuu dhaamaniiru.
Harmeen sababa ciniinsuutiin filannoo addaan kuttee baate nagana hofkaltee deebitee filatteetti
Jun 1, 2026 766
Caamsaa 24/2018(ENA)- “Sagaleen koo gatii qaba” amantaa jedhuun bari sa’aatii 11፡30tti magaalaa Jimmaa buufata filannoo Daalool ganda Boosaa Addisitti argamtee kan turte adde Natsaannat Waldasanbat ciniinsuun itti dhaga’amnaan filannoo addaan kuttee bahuuf dirqamtee ture. Hoospitaa dhaqxee daa’ima dhiiraa nagana erga hofkaltee booda dirqama lammummaashee bahuuf cichitee gara buufata filannootti deebiteetti. Mirga filachuutti fayyadamtee erga filattee booda yaada kenniteen,bakkatti argamtee sagalee kennuusheetti guddaa gammaduushee ibsiteetti.
Ministirri hoogganaa damee ijaarsaa waajjira muummee paartii badhaadhinaa Fiqaaduu Tasammaa Sandaafaa Bakkeetti filatan
Jun 1, 2026 590
Caamsaa 24/2018(ENA)- Ministirri hoogganaa damee ijaarsaa waajjira muummee paartii badhaadhinaa Fiqaaduu Tasammaa fi kantiibaan Sandaafaa Bakkee Alamaayyoo Tonkoluu Sandaafaa Bakkee buufata filannoo addababayii Sandaafaa Bakkeetti argamanii filataniiru Itiyoophiyaanonni ganama sa’aatii 12 irraa eegaluun filannoo biyyaalessaa torbaffaarratti argamuun filachaa jiru. Haala Kanaan ministirri hoogganaa damee ijaarsaa waajjira muummee paartii badhaadhinaa Fiqaaduu Tasammaa fi kantiibaan Sandaafaa Bakkee Alamaayyoo Tonkoluu buufata filannoo addababayii Sandaafaa Bakkeetti argamanii filataniiru. Filattoonni hedduun ganamarraa eegalee buufataalee filannootti argamuun filachaa akka jiran dubbataniiru. Hirmaannaan guddaan kun ummanni adeemsa demokiraasii irratti amantaa cimaa qabu kan itti agarsiise ta’uu beeksisaniiru. Kaka’umsi guddaan ummanni filannicharratti agarsiise guddaa kan isa galateeffachiisuu fi akka biyyaatti kan itti boonnudha jedhaniiru. Filattoonni hedduun ganamarraa eegalee buufata filannichaatti argamuun filachaa jiru. #Itiyoophiyaan filachaa jirti #ENA_Afaan Oromoo #filannoo See less
Filannoo walii galaa Itiyoophiyaa torbaffaan haala gaariin gaggeeffamaa jira
Jun 1, 2026 555
Caamsaa 24/2018(ENA)- Filannoo walii galaa Itiyoophiyaa torbaffaan akkaataa saganteeffameen haala gaariin gaggeeffamaa akka jiru dura teessuun boordii filannoo Itiyoophiyaa Meelaat Warqi Hayiluu ibsan. Dura teessuun boordii filannoo Itiyoophiyaa Meelaat Warqi Hayiluu filannoo waliigalaa torbaffaa gaggeeffamaa jiru ilaalchisuun miidiyaaleef ibsa kennaniiru. Boordiin filannoo adeemsi filannichaa erga eegalamee kaasee filannoof qophii haalduree garagaraa hojjechaa tureera jedhan ibsa kennaniin. Filannichi bilisa, demokiraatawaa fi loogiirraa adda gochuuf hojjechaa turuusaa dubbataniiru. Boordichi qophiilee filannoon duraa xumuree ganama har’aa sa’aatii 12 irraa eegalee filannoon walii galaa torbaffaa gaggeeffamaa jira jedhaniiru. Filattoonni ganama sa’aatii 12 irraa eegalee buufataalee filannootti argamuun bilisummaadhaan filachaa akka jiru ibsaniiru.
Miidhamni qaamaa mirga filachuusaa kan hin daangessine Daanyaachoo Guutaa
Jun 1, 2026 387
Caamsaa 24/2018(ENA)-Kutaaleen hawaasa Finfinnee kutaa magaalaa Nifaas Silki Laaftoo naannoo filannoo 19 ganamaan bahanii filachaa jiru. Filannoon walii galaa 7ffaan har’a barii sa’aatii 12 irraa eegalee gaggeeffamaa jira. Filattoota bariin bahanii filchuuf buufata filannootti argaman keessaa obbo Daanyaachoo Guutaa keessatti argamu. Daanyaachoo Guutaa wayita kana akka jedhanitti, miidhamni qaamaa mirga filachuu kootti fayyadamuurraa nan-daangessine, paartii naaf mala biyyaaf ni fayyada jedhu filadheera jedhaniiru. Qaama miidhamtootaa fi maanguddootaaf dursi kennamee filachuusaanii ibsaniiru. #Itiyoophiyaan filachaa jirti #ENA_Afaan Oromoo #filannoo #TOI See less