ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 12/2018 (ኢዜአ)፦ ሕቶ ዋናነት ኣፍደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ታሪኽ ምስ መልክዓ-ምድራዊ ኣቀማምጣ፣ ሕጊ ድማ ምስ ፍትሓዊ ተጠቃምነት ዘተሓሓዘ ምኽንያታዊ ሕቶ ምዃኑ ሊቢያዊ ምሁር ፕሮፌሰር ሳዕድ ሰላማ ገሊፆም። ኣብ ጉባኤ ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ ንምስታፍ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከቡ ሊቢያዊ ፕሮፌሰር ሳዕድ ሰላማ፤ ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ዕድል ተበፃሕት ባሕሪ ብሰናይ ፍቓድ ካልኦት ሃገራት ጥራሕ ክውሰን ከምዘይብሉ ተዛሪቦም። ፕሮፌሰር ሳዕድ ንፐልስ ኦፍ ኣፍሪካ (POA) ከምዝበልዎ፤ ዋናነት ኣፍደገ ባሕሪ ኣብ ዘላቒ ልምዓትን ምትእስሳር ንግዲን ዝተመስረተ ምዃኑ ኣብ ዞባዊ፣ ኣህጉራዊን ዓለማኻዊን ሕግታት ብንፁር ተደንጊጉ ኣሎ። ኣፍደገ ባሕሪ ዘይብለን ሃገራት ናብ ባሕሪ ናይ ምብፃሕ መሰለን ብዓለምለኻዊ ሕግን ስምምዓትን ዝተረጋገፀ ምዃኑ እውን ኣረዲኦም። ኢትዮጵያ ቅልጡፍ ኢኮኖሚያዊ ዕብየትን ልዑል ቁፅሪ ህዝብን ዘለዋ ሃገረ ከም ምዃና መጠን፣ ቅድሚ ሰለስተ ዓሰርተ ዓመታት ናይ ባዕላ ኣፍደገ ባሕሪ ከምዝነበራ ኣዘኻኺሮም። ናይ ነዊሕ ዘመናት ታሪኽ ስልጣነ እታ ሃገር እውን ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ምስ ዝነበራ ዋናነት ወደብ ኣዝዩ ዝተኣሳሰረ ጉዳይ ምዃኑ ኣልዒሎም። ሕቶ ዋናነት ኣፍደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንታሪኽ ምስ መልክዓ-ምድራዊ ኣቀማምጣ፣ ንሕጊ ድማ ምስ ፍትሓዊ ተጠቃምነት ኣጣሚሩ ዝሓዘ ምኽንያታዊ መሰረት ዘለዎ ጉዳይ ምዃኑ ገሊፆም። እታ ሃገር ነዚ መሰላ ምላሽ ንምርካብ እተካይዶ ሰላማዊ ዲፕሎማሲያዊ ፃዕሪ ብዓለምለኻዊ ስምምዓት ዝተረጋገፀ መሰረታዊ መሰል ምዃኑ እውን ኣረዲኦም። ሕቶ ዋናነት ኣፍደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ብወገን ጎረባብቲ ሃገራት ከም ውህብቶ ዝርአ ዘይኮነስ፣ ኣብ ዓለምለኻዊ ሕግታት ዝተመስረተ ተፈጥሮኣዊ ሃፍቲ ብምትሕብባርን ናይ ምጥቃም መሰል ምዃኑ ኣስሚሮምሉ። እቲ ሕቶ ኣብ መትከል ሓባራዊ ተጠቃምነት ተመስሪቱ ምላሽ እንተረኺቡ ሰላም፣ ንግድን ናይ ኢንቨስትመንት ምትእስሳር ቀርኒ ኣፍሪካ ብምጉልባት ልዑል ረብሓ ክህልዎ እዩ ኢሎም። ሰላማዊን ኣብ መትከል ምሃብን ምቕባልን ዝተመስረተ ዲፕሎማሲያዊ ሕቶን ፃዕሪን ዋናነት ኣፍደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንዞባዊ ምትሕብባርን ዕብየትን ወሳኒ ምዃኑ ጠቒሶም። ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝገበርዎ ፃንሒት ከይዲ ዋና ጉባኤ ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ ብምዕዛብ ንሃገሮም ሊቢያ ተጨባጭ ኩነታት ዝጠቕሙ ተመክሮታት ከምዝቐስሙ እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 9 /2018 (ኢዜኣ)፦ ኢትዮጵያ ንለውጢ ኣየር ንብረት ዘይብዳህ ሓምለዋይ ስትራቴጂ ኢኮኖሚ ብምቕራፅ፣ ንሓምለዋይ ልምዓት ዘለዋ ቆራፅነት ብተግባር ከምዘርኣየት ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ፖሊሲ ፍቃዱ ፀጋ ገሊፆም። ኣብ ኢትዮጵያ ንምጥንኻር ኢንተርፕራይዛት ኣናእሽቱን ማእኸሎትን ሓምለዋይ ማኑፋክቸሪንግ ንዝተቐረፀ ፕሮጀት ምርምር መጀመሪ መኽፈቲ ዓውደ መፅናዕቲ ይካየድ አሎ። ኣብ መኽፈቲ እቲ ዓውደ መፅናዕቲ ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት መፅናዕቲ ፖሊሲ ፍቃዱ ፀጋ ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ንለውጢ ኣየር ንብረት ዘይበዳህ ሓምለዋይ ስትራቴጂ ኢኮኖሚ ብምቕራፅ፣ ንሓምለዋይ ልምዓት ዘለዋ ቆራፅነት ብተግባር ኣርእያ እያ። እዙይ ድማ ኣብ ምስፍሕፋሕ ተሓዳሲ ሓይሊ፣ ኣብ ዘላቒ ሕርሻን ኣብ ምንቅስቓሳት ንሓለዋ ከባቢ ተስማዕማዕቲ ዝኾኑ ኢንዱስትሪታት ብግልፂ ከምዝንፀባረቕ ገሊፆም። ሓምለዋይ ኢኮኖሚ ምህናፅ ናይ መንግስቲ ፃዕሪ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ኩሎም ወገናት ንጡፍ ተሳትፎ ከምዝሓትት ሓቢሮም። ኣናእሽቱን ማእኸሎትን ኢንተርፕራይዛት ማኑፋክቸሪንግ ምስታፍ ወሳንን መተካእታ ዘይብሉን ተግባር ምዃኑ ብምግላፅ፤ እቶም ኢንተርፕራይዛት ንስግግር ኢንዱስትሪ ኢትዮጵያ ፣ ንስራሕ ዕድል ፈጠራ፣ ንዕቤት እሴት ሰንሰለት፣ ንፍርያት ውሽጢ ዓዲን ከምኡ እውን ንብዙሕነት ኢኮኖሚ ዓቢይ እጃም ከምዘለዎም ኣገንዚቦም። ብዙሓት ኣናእሽቱን ማእኸሎትን ኢንተርፕራይዛት ናብ ሓምለዋይ ልምዓት ኣብ ዝገብርዎ ጉዕዞ ፈተናታት የጋጥሞም ከምዘሎ እውን ጠቒሶም። ሎሚ ዘተ ዝግበረሉ ዘሎ ፕሮጀክት ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኢንተርፕራይዛት ሓምለዋይ ማኑፋክቸሪንግ ብመፅናዕትን ምርምርን ብምግምጋም፣ ኣብ ጭቡጥ ሓበሬታ ዝተመስረቱ ምኽረ ሓሳባት ከምዘቕርብ ኣፍሊጦም። ቀንዲ ዕላማ እቲ መፅናዕቲ እዋናዊ ኩነታት ሓምለዋይ ስግግር እቶም ኢንተርፕራይዛት ፣ ዕድላትን ብድሆታትን ብግልፂ ምርኣይ ምዃኑ ዝገለፁ እቶም ዋና ዳይሬክተር፤ ንሓምለዋይ ልምዓት ኢንዱስትሪ ዘድልዩ ማዕቐፋት ፖሊሲ፣ ሕጊ፣ ፋይናንስን ቴክኒካዊ ድገፍን ከምዝፈልዩ እውን ጠቒሶም። ንዕቤትን ተወዳዳርነትን እቶም ኢንተርፕራይዛት ዝሕግዝ ምቹው ሃዋህው ንምፍጣር፣ እጃም ነብሲ ወከፍ መዳርግቲ ኣካላት ግደታን እጃምን እንታይ ክኸውን ከምዘለዎ ኣብቲ መፅናዕቲ ብዕምቆት ከምዝፍተሽ አብራሪሆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 6/2018 (ኢዜኣ)፦ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ኢትዮጵያ ተረባሕነት ሓረስቶትን መርባሕቲ እንስሳትን ኣብ ምምሕያሽ ውፅኢት እናርከበ ከም ዝኾነ ሚኒስትር ድኤታ ሕርሻ ፍቅሩ ረጋሳ (ዶ/ር) ገሊፆም። ሚኒስቴር ሕርሻ ምስ ቢሮ ሃፍቲ እንስሳ ኣህጉር-ለኸ ሕብረት ኣፍሪካ ብምትሕብባር ዘዳለውዎ ጉባኤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይካየድ ኣሎ። ሚኒስትር ድኤታ ሕርሻ ፍቅሩ ረጋሳ (ዶ/ር) ኣብቲ እዋን ከም ዝበልዎ፤ እቲ ፎረም ኣብ ኣፍሪካ ሃፍቲ ልምዓት እንስሳ ብምምጉልባት ለውጢ ኩነታት ኣየር ምፅዋር ዝኽእል፣ ኣርባሕቲ እንስሳ ዝሓሸ ዕዳጋ ክርኽቡን ተረባሕነት ሃገራት ንምዕባይን ኣንፈት ፖሊሲ ንምንፃር ዝዓለመ እዩ። ኢትዮጵያ ልምዓት ሃፍቲ እንስሳ ብምዕባይ ተረባሕነት ሓረስቶትን ኣርባሕቲ እንስሳን ዘረጋግፁ ጭቡጣት ስጉምትታት ብምውሳድ ትሰርሓሉ ከም ዘላ ገሊፆም። በዙይ እውን ሓረስቶትን መርባሕቲ እንስሳትን ዘጋጥሞም ሕፅረት ማይን መኖን ብዘላቕነት ዝፈትሑ ከምኡ እውን ስራሕቲ ምስፋሕ ትካላት ሕክምና እንስሳት እናተሳለጡ ከም ዝኾኑ ጠቒሶም።   ምስ መርባሕቲ እንስሳት ዝሰርሑ ትካላት፣ ማእኸላት ዕዳጋ እንስሳትን ንከባቢታት መርባሕቲ እንስሳት ተበፃሕቲ ንምግባር ይስራሕ ከም ዘሎ እውን ገሊፆም፡፡ ዳይሬክተር ቢሮ ሃብቲ እንስሳ ሕብረት ኣፍሪካ ሁያም ሳሊህ (ዶ/ር) ብወገኖም፤ ኣፍሪካ ብሃፍቲ እንስሳ ብዓለም ለኸ ዝለዓለ ብፅሒት ዋላ እንተሃለዋ ካብቲ ዓውዲ እትረኽቦ ረብሓ ግን ኣዝዩ ትሑት እዩ ኢሎም። ብቐፃሊ እውን ዓብዪ ዓቅሚ ሃፍቲ እንስሳ እቲ ኣህጉር ብምልማዕ ተረባሕነት ሓረስቶትን መርባሕቲ እንስሳትን ንምምሕያሽ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ኣመራፂታት ኢንቨስትመን ምስፋሕ ከም ዘድሊ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሓምለ 5/2018(ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ብዘበናዊ መልክዑ ተመሓይሹ ዝተሃነፀ መዕርፎ ነፈርቲ ንጉስ ተክለሃይማኖት ደብረ ማርቆስ መሪቖም ስራሕ ኣጀሚሮም።   እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ህዝቢ ደብረ ማርቆስን ከባቢኡን ንዓመታት ብሃንቀውታ ዝፅበዮ ዝነበረን ን30 ዓመታት ተቛሪፁ ዝፀንሐን መዕርፎ ነፈርቲ ንጉስ ተክለሃይማኖት ብዘበናዊ መልክዕ ተመሓይሹን ደረጅኡ ሓልዩን ተሃኒፁ ሎሚ ብዕሊ መሪቕና ኢሎም። ኣብ ልዕሊ 2400 ሜትር ንውሓትን 30 ሜትር ስፍሓትን ዝተሃነፀ ከም Q400ን B737ን ዝበላ ዓበይቲ ኣውሮፕላናት ህዝብን ፅዕነትን ምዕራፍ ዘኽእል ልዑል ዓቕሚ ከም ዝፈጠረ እውን ሓቢሮም። እዚ መዕርፎ ነፈርቲ ስራሕ ምጅማሩ ምንቅስቓስ ንግዲ፣ ኢንቨስትመንትን ቱሪዝምን እቲ ከባቢ ብዝለዓለ ኩነታት ብምንቕቓሕ ንዕቤት ኢኮኖሚ እቲ ከባብን መላእ ሃገርናን ሓዱሽ ምዕራፍ ዝኸፍት እዩ ኢሎም። ፈተናታት ናብ ዕድል ብምቕያር ሕቶታት ልምዓት ህዝብና በቢ ብርኩ ንምምላስን ዝጀመርናዮም ሜጋ ፕሮጀክትታት ብፅሬትን ብቕልጡፍን ዛዚምና ንምረቓ ንምብቃዕን ዘለና ቆራፅነት ብተግባር እናገለፅና ክንቕፅለሉ ኢና ክብሉ እውን መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 1/ 2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያ ብሓፈሻ ብፍርያት ውሽጢ ሃገርን ዓቕሚ ምግዛእ ገንዘብን ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ቀዳማይ ብርኪ ሒዛ ከም ትርከብ ትካል ገንዘብ ዓለም( ኣይ ኤም ኤፍ) ኣፍሊጡ። ብመሰረት ትካል ገንዘብ ዓለም ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ዝርከባ 19 ሃገራት ዓቕሚ ምግዛእ ገንዘብ (PPP) መሰረት ብምግባር ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ ወርሒ ግንቦት 2026 ዘውፅኦ ዕላዊ ሓበሬታ ሓፈሻዊ ፍርያት ውሽጢ ሃገር ኢትዮጵያ(GDP በPPP) 558.93 ቢሊዮን ዶላር ብምብፃሕ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ቀዳማይ ብርኪ ኮይና ትርከብ። ካብ ኢትዮጵያ ቀፂላ ድማ ኬንያ ብ435.21 ቢሊየን ዶላር ካልኣይ፣ታንዛኒያ ድማ ብ320.88 ቢሊየን ዶላር ሳልሳይ ብርኪ ኮይነን እየን። ምጣነ ሃፍቲ ኢትዮጵያ፣ኬንያን ታንዛኒያን ኣብ ሓደ እንትድመር 1.35 ትሪሊየን ዶላር እንትኸውን፤ እዚ ድማ እተን ዝተረፋ 16 ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ብድምር ካብ ዘለወን ሓፈሻዊ መጠን ኢኮኖሚ ኣዝዩ ዝበልፀ ምዃኑ እዚ ድማ ዓብይነት ዕዳጋ ኢትዮጵያን ጎረቤታን ዘርኢ እዩ። ኮሞሮስ ድማ ብ3.43 ቢሊዮን ዶላር ናይ መወዳእታ መበል 19 ብርኪ ከም ትርከብ እቲ ሓበሬታ ይሕብር

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 30/2018(ኢዜኣ) ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ንበጀት ዓመት 2019 ክልተ ነጥቢ 34 ትሪሊየን ብር ኣፅዲቑ። ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ መበል 30 ስሩዕ ኣኼብኡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ ኣብ ዝተረኸብሉ ሎሚ ኣካይዱ። ቀዋሚ ኮሚቴ ፕላን፣በጀትን ፋይናንስን ኣብ ስሩዕ ኣኼባ እቲ ቤት ምኽሪ ፀብፃብ በጀትን ውሳነ ሓሳብን በጀት መንግስቲ ፌዴራል በጀት ዓመት 2019 ኣቕሪቡ። ብመሰረት እዚ ድማ 2 ነጥቢ 34 ትሪሊየን ብር ኮይኑ ዝቐረበ በጀት መንግስቲ ፌዴራል በጀት ዓመት 2019 እቲ ቤት ምኽሪ ብኣብዝሓ ድምፂ ኣፅዲቑ።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 30/2018(ኢዜኣ) ወርቂ ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ጥራሕ 5 ነጥቢ 5 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ናይ ምርካብ ዓቕሚ ከም ዝፈጠረ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ መበል 30 ስሩዕ ኣኼባ 5ይ ዓመት ዘበነ ስራሕ 6ይ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ተረኺቦም ካብ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት መብራህርህን መልስን ሂቦም። ኣብ መብራህርሂኦም፤ ካብ 1984 ክሳብ 2011 ዓ.ም ኣብ ውሽጢ 27 ዓመታት ብሓፈሻ ወርቂ ኢትዮጵያ ካብ ንግዲ ወፃኢ 3 ነጥቢ 7 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ከም ዝተረኸበሉ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ጥራሕ ካብ ንግዲ ወፃኢ ወርቂ 5 ነጥቢ 5 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ምርካብ ዝተኽኣለሉ ዓቕሚ ከም ዝፈጠረ ኣረዲኦም። ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ዝተመዝገበ ዝላ ንውፅኢት 27 ዓመታት ከም ዝበልፅን ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ እዚ ድማ ሓቃዊ መረጋገፂ ዕቤት ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። ኣብ ኢትዮጵያ ቁፅሪ ዘይኮነስ ዝጭበጥን ዝድህሰስን ዕቤት እናመፀ እዩ ዝርከብ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 30/2018(ኢዜኣ) ኢትዮጵያ ኣብ በጀት ዓመት 2018 ዘመዝገበቶ ኣታዊ ንግዲ ወፃኢ 11 ቢልዮን ዶላር እታ ሃገር ካብ 1984 ክሳብ 2000 ዓ/ም ኣብ ዘለዉ 17 ዓመታት ካብ ዝረኸበቶ ሓፈሻዊ ኣታዊ ኤክስፖርት ማዕረ ከም ዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊጾም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ መበል 30 ስሩዕ ኣኼባ 5ይ ዓመት ዘበነ ስራሕ 6ይ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ተረኺቦም ካብ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት መብራህርህን መልስን ይህቡ ኣለዉ። ኣብ መብራህርሂኦም ድማ፤ ኢትዮጵያ ኣብ በጀት ዓመት 2018 ዘመዝገበቶ ኣታዊ ንግዲ ወፃኢ 11 ቢልዮን ዶላር እታ ሃገር ካብ 1984 ክሳብ 2000 ዓ/ም ኣብ ዘለዉ 17 ዓመታት ካብ ዝረኸበቶ ሓፈሻዊ ኣታዊ ኤክስፖርት ማዕረ ከም ዝኾነ ሓቢሮም። እዚ ልዕሊ ትልሚ ኣፈፃፅማ ዝተርኣየሉን ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ዓብይ ውፅኢትን ሓባራዊ ዓወት ኢትዮጵያውያን እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 30/2018(ኢዜኣ) ኣብ በጀት ዓመት 2018 ኣብ ዓውዲ ግብርና 7 ነጥቢ 7 ዕቤት ከም ዝምዝገብ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣፍሊጦም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ መበል 30 ስሩዕ ኣኼባ 5ይ ዓመት ዘበነ ስራሕ 6ይ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ተረኺቦም ካብ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት መብራህርህን መልስን ይህቡ ኣለዉ። ኣብ መብራህርሂኦም ድማ፤ መንግስቲ ዝጀመሮም ሓፈሻዊ ስጉምትታት መመሓየሺ ማክሮ ኢኮኖሚ እታ ሃገር ኣብ ተኸታታሊ ዕቤት ንክትርከብ ከም ዘኽኣልዋ ተዛሪቦም። ብመሰረት እዚ ድማ ኣብ በጀት ዓመት 2018 ኣብ ዓውዲ ግብርና 7 ነጥቢ 7 ዕቤት ከም ዝምዝገብ ገሊፆም። ኣብዚ ዓመት 29 ሚልዮን ሄክታር መሬት ብምልማዕ 1 ነጥቢ 3 ቢልዮን ኩንታል ፍርያት ምእካብ ከም ዝተኽኣለ እውን ኣረዲኦም። ብተወሳኺ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ስትራቴጂካዊ ጅማሮታት ልምዓት ዝተሳለጡ ስራሕቲ ጭቡጥ ውፅኢት እናተረኸበሎም ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ ብፍላይ ድማ ኣብ ኢንሼቲቭ ትሩፋት ሌማት ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ኢትዮጵያ ብፍርያት ኣቮካዶ ብብርኪ ኣፍሪካ ካልአይቲ ለኣኺት ሃገር ምዃን ከም ዝኸኣለት ገሊፆም። ኢትዮጵያ ካብ ንግዲ ወፃኢ ቡን ቅድሚ ሕዚ ኣብ ዝሓለፉ 17 ዓመታት ብሓፈሻ ዝረኸበቶ 3 ነጥቢ 3 ቢልዮን ዶላር ጥራሕ ከም ዝነበረ ብምዝኽኻር፤ ሎሚ ዓመት ግና ኣብ ሓደ ዓመት ጥራሕ 3 ነጥቢ 1 ቢልዮን ዶላር ከም ዝተረኸበ ኣፍሊጦም። እዚ ዓብይ ዓወትን ዕቤትን ዝተመዝገበሉ ምኽንያት ድማ መፍረያይነት ቡን ኣብ ምዕባይ ልዑል ትኹረት ተዋሂቡ ስለዝተሰርሐ እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 30/2018(ኢዜኣ) ብልፅግናን ሉኣላዊነትን ኢትዮጵያ ንምርግጋፅ እቲ መዋቕር ኢኮኖሚ ብዘበናዊ መንገዲ ምቕራፅን ምምሕያሽን ዘኽእሉ ስትራቴጂታት ተሓንፂፆም ተግባራዊ ከም ዝተገበሩ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ መበል 30 ስሩዕ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ተረኺቦም ካብ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት መልስን መብራህርን እናሃቡ እንትኸውን፤ ብልፅግና ኢትዮጵያ ንምርግጋፅ እቲ መዋቕር ኢኮኖሚ ብዘበናዊ መንገዲ ምቕራፅን ምምሕያሽን ዘኽእሉ ስትራቴጂታት ተሓንፂፆም ተግባራዊ ከምዝተገበሩ ተዛሪቦም። ስለዝኾነ ድማ ግብርና ብቴክኖሎጂ ብምምዕባልን ቱሪዝም ብምስፍሕፋሕን፣ውሕስና ምግቢ ምርግጋፅም ሸርፊ ወፃኢ ምዕባይን ቀዳማይ ስርሑ ዝገበረ ሃገር ቦቆል መመሓየሺ ኢኮኖሚ ተግባራዊ ብምግባር ዕዉት ከም ዝኾነ ኣረዲኦም። ናህሪ ዋጋ ብምቁፅፃርን ንዓውዲ ውልቀ ብምትብባዕን መዋቕራዊ ለውጢ ምምፃእ ከም ዝተኽኣለ እውን ሓቢሮም። እዚ ለውጢ ኢኮኖሚ ቅዋማት ምፅዋር ዓለም ለኸ ፅልዋታት፣ፈተናታት ናብ ዕድል ምቕያርን ብሄራዊ ረብሓ ምኽባርን ብተግባር እናርኣየ እዩ ዝርከብ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ሰነ 26/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ከተማ ኣርባ ምንጭ ኣብ ልዕሊ 52 ሽሕ ካሬ ሜትር ዝዓረፈ ሪዞርትን ስፓን ኩሪፍቱ ከም ዝጎብነዩ ኣፍሊጦም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ‘ኣርባ ምንጭ ፍልፍል ልምዓታ እናደመቐ ቀፂሉ ኣሎ’ ብዝብል ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣብ ከተማ ኣርባ ምንጭ ኣብ ልዕሊ 52 ሽሕ ካሬ ሜትር ዝዓረፈ ሪዞርትን ስፓን ኩሪፍቱ ጎብኒና ሎሚ መዓልቲ ኢሎም። እዚ ዓብይ ፕሮጀክት 53 ዘበናዊ ቪላታት ዝሓዘ ከም ዝኾነ ብምሕባር፤ ንልዕሊ 300 ዜጋታት ቀዋሚ ዕድል ስራሕ ከም ዝፈጥር ሓቢሮም። ‎ተዛመድቲ ኢንቨስትመንትታት መንግስቲ መደመር ዝሃነፆም መሰረተ ልምዓታት ስዒቡ ዓውዲ ውልቀ ከበርክቶ ዝግባእ ልዑል ኣስተዋፅኦ ብግልፂ ዘርኢ እዩ ኢሎም። ዓቕሚ ቱሪዝም ሃገርና ናብ ዝለዓለ ምዕራፍ ኣብ ዘሰጋግሩ ተዛመድቲ ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ‎ሰብ ሃፍቲ ውሽጢ ሃገርን ወፃእን ኣብ ኢትዮጵያ ብሰፊሑ ንክዋፈሩን መዋእለ ንዋዮም ንከፍስሱን ፃውዒት ኣቕሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ሰነ 26/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ፕሮጀክት መንገዲ ቻኖ-ጨንቻ ዝበፅሖ ብርክን ከይዲ ህንፀትን ከምዝተዓዘቡ ገሊፆም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ፕሮጀክት መንገዲ ቻኖ-ጨንቻ ዝበፅሖ ብርክን ከይዲ ህንፀቱን ሎሚ ተዓዚብና ኢሎም። 22 ኪሎ ሜትር መንገዲ ቻኖ-ጨንቻን 7 ኪሎ ሜትር ጨንፈር መንገዲ ኤዞ-ጊርጫን ዝሓዘ እቲ 29 ኪሎ ሜትር ፕሮጀክት መንገዲ ኣብ ፅቡቕ ኣፈፃፅማ ከም ዝርከብ ብምግላፅ፤ ስራሕ እቲ 13 ነጥቢ 3 ኪሎ ሜትር ከም ዝተዛዘመ ኣፍሊጦም። ስራሕ እቲ መንገዲ ሙሉእ ብሙሉእ እንትዛዘም ምትእስሳር እቲ ማሕበረሰብ ብዝበለፀ ከም ዘጠናኽርን ንግድን ጉዕዞን ከም ዘቀላጥፍን ከምኡ እውን ልምዓት ኢኮኖሚ እቲ ከባቢ ከም ዘቀላጥፍ ሓቢሮም። ኣብ ዑደትና ካብ 1997 ዓ/ም ጀሚሩ ብጠንካራ መሪሕነት እቲ ማሕበረሰብ ዝተሓደሰ መባፅሒ ቱሪዝም ሎጅ ዶርዜ እውን ተዓዚብና ኢሎም። ኣብ ልዕሊ 40 ሽሕ ካሬ ሜትር፣ዝሑልን ሰንሰለታውን ጎቦ ዝዓረፈ እዚ ስፍራ ቱሪዝም ሃይቅታት ኣባያን ጫሞን ከምኡ እውን “የእግዜር ድልድይ” ተባሂሉ ዝፅዋዕ ዝነኣድ ተፈጥሮኣዊ ምስሊ ኣብ ሓደ ብግልፂ ዘርኢ ሰሓቢ ምስሊ ከም ዝህብ ኣረዲኦም። ኣብ ከም ዶርዜ ዝበሉ ተዛመድቲ መባፅሕታት ቱሪስት ዝሳለጥ ምስፍሕፋሕ መሰረተ ልምዓት መንገዲ እቲ ስፍራ ዘለዎ ኣዝዩ ልዑል ኢኮኖሚያውን ባህላውን ዓቕሚ ሙሉእ ብሙሉእ ኣውፂእኻ ንምጥቃም ኣዝዩ ከም ዝሕግዝ እውን ገሊፆም። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወፃእን ዝነብሩ ኢትዮጵያውያንን ኣባላት ዲያስፖራን ከምኡ እውን ካብ መላእ ዓለም ዝመፁ ጎብነይቲ እዚ ዝነኣድ ፅባቀ ተፈጥሮን ዝማዕበለ ሃፍቲ ባህልን ንክዕዘቡን ተኻፈልቲ እቲ ታሪኽ ንክኾኑን ፃውዒት ኣቕሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ሰነ 26/2018(ኢዜኣ) መነባብሮ ዜጋታት ምቹውን ዘበናውን ምግባር ዋና ሽቶ መርሃ ግብሪ ልምዓት ኮሪደርና እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣብ ከተማ ኣርባ ምንጭ ዝረኣናዮ ፕሮጀክት ልምዓት ኮሪደር ዘበናዊ መንገዲ ኣስፋልቲ፣ መብራህትን ዲጂታል ስክሪናትን ዝሓዘ እዩ ኢሎም። ኣብቶም ዝተዛዘሙ ስራሕቲ ኮሪደር እውን ኣገልግሎት ከም ዝተጀመረ ኣፍሊጦም። መነባብሮ ዜጋታት ምቹውን ዘበናውን ምግባር ዋና ሽቶ መርሃ ግብሪ ልምዓት ኮሪደርና እዩ ክብሉ እውን ሓቢሮም። ፅሬቱ ዝሓለወ ዘበናዊ መሰረተ ልምዓት ምስ ሓምለዋይ ልምዓት ብምትእስሳር ምቹውነት ከተማታትና ንምርግጋፅ ንገብሮ ስራሕ ተጠናኺሩ ክቕፅል እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ሰነ 25/2018 (ኢዜኣ) ፍርያት ውሽጢ ሃገር ብባዕላዊ ዓቕሚ ምዕባይ መሰረት ነፃነት ኢኮኖሚናን ሉኣላዊነትናን እዩ-ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ(ዶ/ር) ገሊፆም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ሎሚ ኣብ ዞባ ጋሞ ዝርከብ ኣብ ወርሒ ነሓሰ 2017 ዓ/ም ስራሕ ዝጀመረ ፋብሪካ ድንጋይ ከሰል 'ዮ ሆልዲንግ’ ከም ዝተዓዘቡ ሓቢሮም። እዚ ፋብሪካ ድሌት ኢንዱስትሪታትና ብፍርያት ውሽጢ ሃገር ብምትካእ ካብ ወፃኢ ዝኣቱ ፍርያት ዘትረፈ ከም ዝኾነ ብምሕባር፤ ንነበርቲ እቲ ከባቢ እውን ዕድል ስራሕ ፈጢሩ እዩ ኢሎም። ፍርያት ውሽጢ ሃገር ብባዕላዊ ዓቕሚ ምዕባይ መሰረት ነፃነት ኢኮኖሚናን ሉኣላዊነትናን እዩ ክብሉ እውን ገሊፆም። ሃፍቲ ተፈጥሮ ሃገርና ብጠንካራ ስራሕ ኣብ ውሽጢ ሃገር ብምልማዕ ልዕልና ኢኮኖሚና እነረጋግፀሉ ጉዕዞ ተጠናኺሩ ክቕል እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 25/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ልዕሊ 79.4 ሄክታር መሬት ዝዓረፈን ኣካል ልምዓት ኮሪደር ገጠር ዝኾነን ዘበናዊ ሞዴል መንደር ሃማሳ ሎሚ ብዕሊ መሪቖም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣብ ልዕሊ 79.4 ሄክታር መሬት ዝዓረፈን ኣካል ልምዓት ኮሪደር ገጠር ዝኾነን ዘበናዊ ሞዴል መንደር ሃማሳ ሎሚ ብዕሊ ተመሪቑ ኢሎም። እቲ ሞዴል መንደር መነባብሮን መፍረያይነትን ሓረስታይ ንምዕባይ ዝሕግዙ ዘበናዊ መሕፀቢ ክፍልታት፣ደንበ እንሰሳት፣ስፍራ ኣትክልቲ፣ባዮ ጋዝን ቆፎታት ንህብን ዝተማልእሉ ከም ዝኾነ ኣረዲኦም። እዚ ድማ ንነበርቲ ኩለ መዳያዊ ብልፅግና ከም ዘረጋግፅ ሓቢሮም። እቲ ሞዴል መንደር ክብሪ፣ምቾትን ኢኮኖሚያዊ ተረባሕነትን እቲ ማሕበረሰብ ገጠር ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዘሰጋገረ ህያው ውፅኢት ሪፎርምና እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 24/2018 (ኢዜኣ)፦ ህንፀት መሰረተ ልምዓት ቱሪዝም ስነ-ምህዳርን ዘላቒ ልምዓትን እታ ሃገር ብዘገናዘበ መልክዑ ይሳለጥ ምህላዉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣፍሊጦም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) "ሓዱሽ ሞተር ኢኮኖሚ" ብዝብል ርእሲ ምስ ኤን.ቢ.ሲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝገበርዎ ፃንሒት፤ መሰረተ ልምዓት ቱሪዝም ስነ-ምህዳር፣ ዘላቒ ቱሪዝምን ሓምለዋይ ልምዓትን ብዘጠቓለለ መልክዕ ይህነፅ ከምዘሎ ገሊፆም። ማሕልኻታት ዓውዲ ቱሪዝም ንምፍታሕ መሰረተ ልምዓት ኣብ ኣርባዕተ ዋና ዋና ክፍልታት ተመቒሉ በትኹረት ይስራሓሉ ከምዘሎ ተዛሪቦም፡፡ ንሳቶም ድማ ልምዓት መባፃሒ ቦታታት ፣ ቦታታት መዕረፊ ቱሪስታት፣ መሰረተ ልምዓት መጓዓዝያ ከምኡ እውን መሰረተ ልምዓታት ዲጂታል ምዃኖም ጠቒሶም፡፡ ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ጥራሕ ሸውዓተ ተወሰኽቲ መዕረፊ ነፈርቲ ተመሪቖም ስራሕ ዝጀመሩ እንትኸውን፤ እቶም ዝተረፉ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ስራሕ ከምዝጅምሩ ገሊፆም። ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተን ሸውዓተን ዓመታት ዝተሳለጡ ፕሮጀክታት ገበታ ኣብታ ሃገር ዓቢይ ፅልዋ ከሕድሩ ከምዝኸኣሉ ጠቒሶም፡፡ ኣብዚ እዋን ብገበታ ንሃገርን ትውልዲን ዝተሃንፁ ፕሮጀክታት ኣርባምንጭን ጅማን ዳርጋ ዝተወድኡ ኮይኖም፤ ፕሮጀክት ኣርባምንጭ ኣብ ቀረባ እዋን ከምዝምረቕ ገሊፆም። ፅልዋ ልምዓት ኮሪደርን ሪዞርታትን እንትገልፁ ድማ፤ ኣብ ኣርባምንጭ፣ ጎርጎራ፣ ሀይቕ፣ ጅማን ጅጅጋን (ሸበሌ) ዝተሃንፁ ሪዞርታትን ልምዓት ኮሪደራትን ምስሊ ከተማታት እቲ ከባቢ ኣብ ምቕያር መዳይ ጭቡጥ ለውጢ የምፅኡ ከምዘለዉ ጠቒሶም። ዓውዲ ቱሪዝም ንምንቕቓሕ ዝተጠቐሙሎም ምንጭታት ኢንቨስትመንት ኣዝዮም ዝተፈላለዩ ኮይኖም ኣብ ሰለስተ ዋና ዋና ክፍልታት ዝተመቐሉ ምዃኖም ኣመላኺቶም። እዚኣቶም ድማ ሽርክነት መንግስትን ውልቀን ፣ ተሳትፎ ህዝቢ ከምኡ እውን ድጋፍ ፈተውቲ ሃገራት ምዃኖም ሓቢሮም። ኣብዚ እዋን ዝረአ ዘሎ ምንቕቓሕ ዓውዲ ቱሪዝም ውፅኢት ዜጋታት፣ ዓውዲ ውልቀ ፣ ናይ ወጻኢ ፈተውቲ ሃገራትን ናይ ውልቀሰባትን ድምር ሃፍቲ፣ ሓሳብን ፍልጠትን ምዃኑ ኣፅንኦት ሂቦም ተዛሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 23/2018 (ኢዜኣ) ሎሚ ዓመት ካብ ዓለም ለኸ ቱሪዝም ኮንፈረንስ ቱሪዝምን ጎብነይቲ ወፃእን ልዕሊ 5 ነጥቢ 2 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ከም ዝተረኸበ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) "ሓዱሽ ሞተር ኢኮኖሚ" ኣብ ዝብል ርእሰ ጉዳይ ዓውዲ ቱሪዝም ብዝምልከት ምስ ኤን.ቢ.ሲ ኢትዮጵያ ፃንሒት ገይሮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ፃንሒቶም፤ ፖሊሲ ኢኮኖሞ ብዝሃ ዓውዲ ትኹረት ተዋሂብሉ ኢንቨስት ዝተገበረሉ ዓውዲ ቱሪዝም ልክዕ ከም ዓውዲ ግብርናና ኢንዱስትርን ልዑል ውፅኢት እናሃበ ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። ሎሚ ዓመት ልዕሊ 1 ነጥቦ 4 ሚልዮን ጎብነይቲ ወፃኢ ሃገራት ንኢትዮጵያ ከም ዝጎብነዩ ዝገለፁ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ እዚ ድማ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት እንትነፃፀር 100 ሽሕ፣ ምስ 2016 ዓ/ም እንትነፃፀር ድማ ልዕሊ 300 ሽሕ ጎብነይቲ ወሰኽ ከም ዘለዎ ሓቢሮም። ካብ ዓለም ለኸ ኣኼባታትን ዋሕዚ ቱሪስት ወፃእን ብሓፈሻ ልዕሊ 5 ነጥቢ 2 ቢልዮን ዶላር ኣታዊ ሸርፊ ወፃኢ ከም ዝተረኸበን እዚ ድማ ቱሪዝም ውፅኢት እናተረኸበሉ ከም ዝኾነን ዘርኢ እዩ ኢሎም። ቱሪዝም ውሽጢ ሃገር እውን ከም ዝተነቓቕሐ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ሎሚ ዓመት ልዕሊ 50 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ኣብ ውሽጢ ሃገር ተንቀሳቒሶም ዝተፈላለዩ ሓበሬታታት ከም ዝተጎብነዩ ኣብራህሪሆም። እዚ ድማ ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት እንትነፃፀር 1 ነጥቢ 8 ሚልዮን፣ ምስ ቅድሚ ዓሚ እንትነፃፀር ድማ 9 ነጥቢ 4 ሚልዮን ጎብነይቲ ኣፈላላይ ከም ዘለዎ ተዛሪቦም። ካብዚ ድማ 79 ቢልዮን ብር ኣታዊ ከም ዝተኣከበ ኣረዲኦም። ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ሎሚ ዓመት 204 ዓለም ለኸ ጉባኤታት ከም ዝተኻየዱ ብምብርህራህ፤ እዚ ድማ ቅድሚ ክልተ ዓመት ካብ ዝነበዶ ብ166፣ ዓሚ ካብ ዝነበሮ ድማ 50 ጉባኤታት ወሰኽ ከም ዘለዎ ሓቢሮም። ኣብ ዓውዲ ቱሪዝም ልዑል ዕቤት እናመፀ ከም ዝኾነ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ናን ኢትዮጵያ መፂኻ ኮንፈረንስ ምግባርን ብጉጅለ ምጉብናይን እናዓበየ ከም ዝመፀ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 23/2018 (ኢዜኣ)፦ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዘሳልጦም ሕድሳት ኣብያተ-መንግስቲን ስራሕቲ ልምዓት መባፅሒታት ቱሪስት ሓድግታት ካብ ምሕላው ሓሊፉ፣ ዓውዲ ቱሪዝም ሞተር ኢኮኖሚ ንምግባር ዝዓለሙ ምዃኖም ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ነዚ ዝተዛረቡ ምስ ኤን.ቢ.ሲ ኢትዮጵያ "ሓዱሽ ሞተር ኢኮኖሚ " ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዓውዲ ቱሪዝም ዙርያ ኣብ ዝገበርዎ ፍሉይ ፃንሒት እዩ። ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ መብርሂኦ ዝተሳለጡ ፍረታት ልምዓት ቱሪዝም መንግስቲ ሓላዊ፣ መሳጋሪን ሓዳስን ሓድግታትን እምበር ኣፍራሲ ከምዘይኮነ ብተግባር ዘረጋገፁ እዮም ኢሎም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ካብ 35 ንላዕሊ ኣብ ዝተፈላለዩ ዘመናት ካብ ኢትዮጵያ ዝተወሰዱን ዝተዘረፉን ቅርስታት ምምላስ ከምዝተኻእለ ተዛሪቦም። ሓድግታት እነምልስን እንሕልውን እምበር እነፍርስ ኣይኮንናን ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ኣብ ዝርከቡ ታሪካዊ ቦታታት ዝተከናወኑ ስራሕቲ ሕድሳት ትሕዝቶን ድሕንነትን እቶም ሓድግታት ብዝለዓለ ጥንቃቐ ዝሓለዉ ምዃኖም ኣረዲኦም። ንኣብነት መንደቅ ፋሲለደስ ጎንደር ንሚኢቲ ዓመታት ዝኣክል ከይተሓደሰ ደው ኢሉ ይፈርስን ዙሪያኡ እውን ኣብ ዘሕዝን ኩነታት ዝነበረ ኮይኑ፣ ሐዚ ብዝተገብረሉ ዘመናዊን ጥንቃቐ ዝተመልኦን ሕድሳት ንዝቕጽሉ 50ን 60ን ዓመታት ንወለዶ ዝሰጋገርን ዝኾነ ይኹን በፃሒ ዝኹርዓሉን ከምዝኾነ ገሊፆም። ሕድሳት ውቅር ኣብያተ ክርስቲያናት ላሊበላ ብክኢላታት ወፃኢ ሃገር ኣቢሉ ጥንቃቐ ብዝተመልኦ መገዲ ይስራሕ ከምዘሎ ኣብሪሆም። ቅድም ኢሉ ብሰንኪ ሕፅረት መሰረተ-ፈ ልማዓትን ዝተፈላለዩ ምኽንያታትን ንምእታው ኣፀጋሚ ዝነበረ በዓቲ ሶፍ ኡመር ሐጂ ልዑል ለውጢ ተገይሩሉ ንበፃሕቲ ምቹው ከምዝተገብረ ሓቢሮም። ደጎል ጀጎል እውን ታሪካዊ ትሕዝትኡ ብዝሓለወ መልክዑ ፅቡቕ ኮይኑ ከምዝተሓደሰ ኣልዒሎም። ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ቅድም ኢሉ ግቢ ብሄራዊ ቤተ-መንግስቲ ዝኣረጉ ተሽከርከርትን መሳርሒታትን ዝእከብሉ ከምኡ እውን ትሕቲ መሬት ክፍሊ ብውሕጅ ዝመልአን ንኣተሓሕዛ ዘፍርሕ ከምዝነበረ ብምዝኽኻር፤ ሐዚ ግን ብሚሊዮን ዝቑጸር ህዝቢ ዝበፅሖን ዝኹርዓሉን ቦታ ኮይኑ ኣሎ ኢሎም። ተሽከርከርቲ ቤተ-መንግስቲ ኣሐዲስካ ኣብ ስራሕ ንምውዓል ልዑል ፃዕሪ ከምዝሓተተ ብምልዓል፤ ነዚ ሓቂ እዚ ናብ ጎኒ ብምግዳፍ ሓድግታት ተበላሽዮም ዝብሉ ሓሳባት ኣብ ጭቡጥ መረዳእታ ዘይተመስረቱ እዮም ኢሎም። መንግስቲ ኣብ ልምዓት መባፅሒታት ቱሪዝም ዝተኸተሎ መትከል ፅሬትን ትኽክለኛነትን መሰረት ዝገበረ ምዃኑ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣፅንኦት ሂቦምሉ። ኣብታ ሃገር ዝህነፁን ዝሕደሱን መባፅሒታት ንኹሎም ሃይማኖታት፣ ከባቢታትን ታሪኻትን ብማዕርነት ዘንፀባርቑን ሓፈሻዊ መልክዕ ኢትዮጵያ ብሓባር ዘርእዩን ምዃኖም ገሊፆም። ብክኢላታትን ሃገር ውሽጥን ብወፃኢን ዝስርሑ ስራሕቲ ልምዓት ብልዑል ምክትታልን ትኹረት ኣመራርሓን ዝምርሑ ብምዃኖም ከይዲ ፅገናን ህንፀትን ፅርየቶም ዝሓለወ ምዃኑ ኣረዲኦም። ኣብ ዓውዲ ቱሪዝም ዝተሰርሑ ስራሕቲ ኢትዮጵያ ንዓለምን ንዜጋታታን እተርእዮም ድንቕ ሃፍትታት ዝገለፁ ምዃኖም ብምልዓል ዝተመዝገበ ውፅኢት ዝሕጉሱ ምዃኖም ኣመልኪቶም፤ መንግስቲ ናይ ሓድግታት “መመላኸዕን ዓይኒ ገላፅን” ምዃኑ ብተግባር ከምዘርኣየ ተዛሪቦም።

✍️ ንቱሪዝም ዝተውሃቦ ትኹረት መበገሲኡ ራኢና እዩ። ራኢና ድማ ዝማዕበለት፣ ዝተለወጠት፣ ዝተኸበረት ሃገር ሰሪሕና ንደቅና ምርካብ እዩ። ✍️ ቱሪዝም ሓደ ጉዳይ ኣይኮነን፤ ዝተፈላለዩ ነገራት ይነኻኽእ እዩ። ናብ ሃገርና እንትነምፅኦ ብዋናነት ኢኮኖሚያዊ ረብሓ እዩ። ✍️ ብብዙሕ መልክዑ ኣብ ቱሪዝም ኢንቨስት ምግባትር ብብርኪ ዓለም ዘሎ ሃፍቲ ንምክፋል ንኢትዮጵያ ኣድላይ ስለ ዝኾነ እዩ ካብቶም 5 ዓውድታት እቲ ሓደ ገይርና ዝወሰድናዮ። ✍️ ዕቑር ዓቕሚ ቱሪዝም ኢትዮጵያ ኣዝዩ ልዑል እዩ። ብርክት ዝበሉ ኣትራክሽን ዘለውዋ ሃገር እያ። ✍️ ኢትዮጵያ ካብ ዘለውዋ ተፈጥሮኣዊ፣ ሰብ ስራሕን ሃይማኖታውን ቅርፅታት ብተወሳኺ ዘርኢ ወዲ ሰብ፣ ቡን፣ ጣፍ ዝርከበላ ከምኡ እውን ንወረርቲ ተቓሊሳ ዘሸነፈት ኣፍሪካዊት ሃገር ዘብላ ከም ዓድዋ ዝበለ ዝነኣድ ታሪኽ ዝሓዘት እያ። ✍️ ቅድሚ ሕዚ ንቱሪዝም ብዝምልከት ዝነበረ ኣተሓሳስባ ዋና ዓውዲ እዩ፣ ይጠቅም እዩ፣ የስርሕ እዩ፣ የብልዕ እዩ፣ ምስሊ ሃገር ይሃንፅ እዩ ዝብል ዘይኮነስ ከም ደጋፊ ዓውዲ እዩ ዝውሰድ ኔሩ። ሕዚ ግና ካብቶም 5 ዓምድታት ኢኮኖሚ ኢ ሓደ ኮይኑ እናተሰርሐሉ እዩ። ✍️ ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ካብ ኢትዮጵያ ተሰሪቖም ዝነበሩ ሓድግታ ኣብ ዝሓለፉ 7 ዓመታት ልዕሊ 35 ሓድግታት ተመሊሶም እዮም። ✍️ሓድጊ ከም ዕድል ኢና ንሪኦ። ሓድጊ ኣምሊስና ኢና፣ ሓድጊ ሓዲስናን ፀጊንናን ኢና፣ ዝጎደሉ ድማ ሃኒፅና ኢና።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 23/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣብ ዓውዲ ቱሪዝም ዘብቑዓትን ተወዳደርትን ክኢላታት ብምፍራይ ኢኮኖሚ ሃገርን ምስሊ ንምህናፅ ዝተጀመሩ ስራሕቲ ተጠናኺሮም ከምዝቕፅሉ ሚኒስትር ዴኤታ ስራሕን ክእለትን ተሻለ በሬቻ (ዶ/ር) ገሊፆም። ኢንስቲትዩት ቱሪዝም ፌደራል “ሉዑል ክእለት ንዕብየት ቱሪዝም” ብዝብል መሪሕ ቃል መበል 13 ሰሙን ቱሪዝምን መስተንግዶን ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ምኽባር ጀሚሩ። ኣብ መኽፈቲ እቲ መርሃ ግደብሪ ሚኒስትር ዴኤታ ስራሕን ክእለትን ተሻለ በሬቻ (ዶ/ር) ፣ ሚኒስትር ዴኤታ ቱሪዝም ኣይተ ስለሺ ግርማ፣ ዋና ዳይሬክተር እቲ ኢንስቲትዩት ኣይተ ጌታቸው ነጋሽ፣ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ፣ ተዋሳእቲ እቲ ዓውድን ዕዱማት ኣጋይሽን ተረኺቦም እዮም። ሚኒስትር ዴኤታ ስራሕን ክእለትን ተሻለ በሬቻ (ዶ/ር) ኣብቲ እዋን ከም ዝበልዎ፤ መንግስቲ ኣብ ዓውዲ ቱሪዝም ውፅኢታውን ብቑዕን ሓይሊ ሰብ ንምፍራይ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ሪፎርም ከምዘሳለጡ ገሊፆም።   እቲ ምምሕያሽ ስዒቡ ኢንስቲትዩት ቱሪዝም ፌደራል ናይ ምጥንኻር ስራሕ ዝተሰርሐ ኮይኑ፣ እቲ ትካል ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ብዝተፈላለዩ ዓወድታት ቱሪዝም ብቑዓትን ተወዳደርትን ክኢላታት ከፍሪ ከምዝኸኣለ ኣመላኺቶም። እቲ ኢንስቲትዩት ካብ ስሩዕ ትምህርቲ ብተወሳኺ ሓፀርቲ ስልጠናታት ብምሃብ ንብርክት ዝበሉ ዜጋታት ክበፅሕ ከምዝኸኣለ ዘልዓሉ እቶም ሚኒስትር ዴኤታ፣ በዚ ድማ ንብዙሓት ዕድል ስራሕ ይፍጠር ከምዘሎ ኣገንዚቦም። ኣብቲ ዓውዲ ንሃገር ውሽጢ ሃጥራሕ ዘይኮነስ ንዕዳጋ ወፃኢ ሃገራት እውን ተወዳዳሪ ክኸውን ዝኽእል ሓይሊ ሰብ ይፈሪ ከምዘሎን እዚ ተግባር ድማ ብዝበለፀ ተጠናኺሩ ክቕፅል ከምዝግባእን ገሊፆም። ቱሪዝም ካብ ዘለዎ ልዑል ረብሐ ኢኮኖሚ ብተወሳኺ ንህንፀት ምስሊ ሃገር ዓብዪ እጃም ከምዘለዎ ብምጥቃስ፣ ኣብ ቀፃሊ እውን ፅሬት ኣገልግሎት ኣብ ምርግጋፅ መዳይ ብፍሉይ ቆላሕታ ክስራሕ ከምዝግባእ ተዛሪቦም። ሰሙን ቱሪዝምን መስተንግዶን ምኽባሩ፣ ዕዳጋ ስራሕን ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብን ብቐጥታ ንምርኻብ ከምኡ እውን እቲ ዓውዲ ብዝበለፀ ንምዕባይ ዝሕግዙ ጠቐምቲ እታወታት ንምእካብ ዓብዪ እጃም ከምዘለዎ ገሊፆም።