ኣዲስ ኣበባ/ ጉንቦት/ 15/2018 (ኢዜኣ)፦ ምኽፋት ፋብሪካ መምረቲ ሴራሚክ ግራንዴር ፅግዕተኝነት ፍርያት ወፃኢ ካብ ምቕናስ ብተወሳኺ ኣብቲ ዓውዲ ዓለም ለኸ ተወዳዳሪት ክትኸከውን ዝገብር ከም ዝኾነ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር)ን ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ኣብ ከተማ ሞጆ ዝተሃነፀ ፋብሪካ መምረቲ ሴራሚክ ግራንዴር መሪቖም። ኣብ ከተማ ሞጆ ብማኑፋክቸሪንግ ሴራሚክ ግራንዴር ሓላፍነቱ ዝተወሰነ ውልቀ ማሕበር ዝተሃነፀ ፋብሪካ መምረቲ ሴራሚክን ምንፃፋት ፖርሲሌን፣ ካብ ትልሚ ጀሚሩ ክሳብ መሉእ ምጅማር ስራሕ ዝወሰደሉ ግዘ 9 ወርሒ ጥራሕ ከም ዝኾነ እቲ ቤት ፅሕፈት ገሊፁ። መሰረተ ልምዓቱ ኣብ 300,000 ካሬ ሜትር ቦታ ዝዓረፈ እቲ ፋብሪካ፤ ዓለም ለኻዊ ደረጃኡ ዝሓለወን ልዕሊ 2 ቢሊዮን ብር መዋእለ ንዋይ ዝወፀሉን ኮይኑ፣ ኣብ ጉዕዞ ስግግር ኢንዱስትሪ ኢትዮጵያ ዓብዪ ምዕራፍ ዘመላኸተ ፍፃመ ምዃኑ ኣመላኺቱ። ኣብዚ ሕዚ እዋን 60x60 ስፍሓት ዘለዎም ምንፃፋት ሴራሚክ ዝጀመረ እቲ ፋብሪካ፤ ኣብ ውሽጢ ዝቕፅሉ ክልተ ኣዋርሕ ዓይነታት ፍርያቱ ብምስፋሕ 80x80bg፣ 60x120፣ 70x140 ን 80x160 መጠን ዘለዎም ዓይነታት ምንፃፍ ከምኡ እውን ብርኪ ፅርየት ኣውሮፓ ዘመልኡ ፍርያት ፖርሲሌን ምቕራብ ከም ዝጅምር ትፅቢት ይግበር። 80 ሚኢታዊ ዝኸውን ንፍርያት እቲ ፋብሪካ ዘድልዩ እታዎታት ጥረ ኣቕሓታት ኣብ ክበብ 100 ኪሎ ሜትር እቲ ፋብሪካ ዝርከብ ብምዃኑ ሙሉእ ንሙሉእ ዝተዋደደን ምስ ማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ዝተኣሳሰረን መርበብ ኣቕርቦት ምፍጣር ተኻኢሉ እዩ ኢሉ። ኢትዮጵያ ካብ ወፃኢ ዝኣትዉ ፈርያት ብሃገር ውሽጢ ብምትካእ ኣብ ዝሓለፉ ትሽዓተ ኣዋርሕ ጥራሕ ልዕሊ 4 ነጥቢ 85 ቢሊዮን ዶላር ሸርፊ ወፃኢ ምድሓን ኣብ ዝኽኣለትሉ እዋን፤ ምኽፋት ሴራሚክ ግራዴር ፅግዕተኝነት ፍርያት ወፃኢ ዝቕንስ ጥራሕ ዘይኮነ፤ ኢትዮጵያ ኣብ ዓለም ለኸ ዕዳጋ ተወዳዳሪት ክትኸውን ዘኽእል ከም ዝኸውን ሓበሬታ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስቴር የመላኽት።

ኣዲስ ኣበባ/ ጉንቦት /15/2018 (ኢዜኣ)፦ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ፋብሪካ ግራንዴር ሴራሚክ መሪቖም ንኣገልግሎት ክፍቲ ገይሮም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) እቲ ፋብሪካ ሴራሚክስ ኣካል ጉዕዞ ልማዓት ኣፍራዪ ኢንዱስትሪን ዓብዩ መርኣያ ዓወት ወፍሪ ጎስጓስ "ኢትዮጵያ ተፍሪ"ን ከም ዝኾነ ኣብ መልእኽቶም ኣስፊሮም። ህንፀት ቁልፊ ሃገራዊ ረብሓ ዘለዎም መሰል ፋብሪካታት፣ ዓለም ለኸ ኢንቨስትመንትታት ብምስሓብ ኣብ መላእ ሃገር ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ብተግባር ዘረጋገፀ እዩ ኢሎም። እቲ ፋብሪካ ዓለም ለኸ መለክዕታት ፅርየትን ተወዳዳራይነት ዘማልኡ ፍርያት ሴራሚክስ ዘቕርብ ኮይኑ፣ 80 ሚኢታዊ ንፍርያት ዘድልይዎ እታዎት ካብ ዓቕሚ ውሽጢ ዓዲ ከም ዝረክብ ሓቢሮም። ‎​እዚ ዓወት ኢትዮጵያ ሃፍቲ ተፈጥሮኣን ዕቑር ፀጋኣን ናይ ምጥቃም ብቕዓት ካብ ምህናፃ ብዝዘለለ፤ ኣብ ፍርያት ወፃኢ ዘለና ፅግዕተኝነት ብዝለዓለ ብርኪ ከም ዝቕንሶ እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 14/2018 (ኢዜኣ) መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ ዓወት ዓድዋ ቀፂሉ ንኣፍሪካውያን ዘተኣሳሰረ ምልክት ዓወትን ምኽኣልን እዩ ክብሉ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም። መዛዘሚ መርሃ ግብሪ መበል 80 ዓመት ክብረ በዓል መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ተኻይዱ። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ሽሕ ዘበናት ታሪኻ ትካላት ብምምስራትን ብምፅናዕን ብዙሕ ከይተሳኸዐላ ፀኒሑ እዩ። ኣብ ዘበናዊ ታሪኽ ካብ ዘጋጠምዋ ስምብራታት ስምብራት ትካላት እቲ ሓደ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እቲ ፈተና ብምሕላፍ ሽምን ሰንደቕ ዓላማን ኢትዮጵያ ሓፍ ኣቢሎም ታሪኽ እናሰርሑ ዝተጉዓዙ ትካላት ከም ዘለውዋ እውን ተዛሪቦም። ኣብዚ መዳይ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ግንባር ቀደም ከም ዝኾነ ብምሕባር፤ እቲ መንገዲ ኣየር ካብ ዓወት ዓድዋ ቀፂሉ ንኣፍሪካውያን ዘተኣሳሰረን ዘኹርዐን ትካል ከም ዝኾነ ኣረዲኦም። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ምልክት መርኣያ ዓወትን ምኽኣልን ኣፍሪካ እዩ ኢሎም። ታሪኽ ዘበናዊት ኣፍሪካ ምስ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዝተኣሳሰረ እዩ ዝበሉ እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ንፀገማት ኣፍሪካ ቀዲሙ ዝበፅሕ ትካል ከም ዝኾነ ሓቢሮም። እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ውሽጢ ብዙሓት ፈተናታት ኮይኑ ንዓወት ንክበቅዕ መራሕቱን ሰራሕተኛታቱን ዝኸፈልዎ ዋጋ ብታሪኽ ዝግለፅ ከም ዝኾነ እውን ኣፅንኦት ሂቦም ተዛሪቦም። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ 80 ዓመታት ዘመዝገቦ ዕቤት ብተኸታተልቲ ዓወታት ዝተዓጀበ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ካብ ጃን ሜዳ ክሳብ መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ ንዝበፅሐ ዕቤት ንኢዶም። ንቀፃሊ ጉዕዞ እቲ መንገዲ ኣየር መንግስቲ መራሕን ደጋፍን ኮይኑ ከም ዝቕፅል እውን ኣረጋጊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ጉንቦት 14/2018(ኢዜኣ)፦ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዘጋጠምዎ መሰናኽላት ብፅንዓት ብምሕላፍ ኣብ ጎደና ዓወት ከም ዝርከብ ኣካቢ ቦርድ ኣመራርሓ ስራሕ እቲ መገዲ ኣየርን ዋና ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያን ሌተናል ጄነራል ይልማ መርዳሳ ገሊፆም። መገዲ ኣየር ኢትዮጵያዊ መርሃ ግብሪ መዛዘሚ ክብረ በዓል መበል 80 ዓመት ኣካይዱ። ኣብቲ መዛዘሚ መርሃ ግብሪ፤ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ፣ዋና ስራሕ ፈፃሚ ግሩፕ ኣየር መገዲ ኢትዮጵያ መስፍን ጣሰው ከምኡ እውን ፃውዒት ዝተገበረሎም ዕዱማት ኣጋይሽ ተረኺቦም እዮም። ኣካቢ ቦርድ ኣመራርሓ ስራሕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያን ዋና ኣዛዚ ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያን ሌተናል ጄነራል ይልማ መርዳሳ ኣብቲ መድረኽ ኣብ ዘስምዕዎ መደረ፤ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ነታ ሃገር ኣብ ዓለም ኣብ ምልላይ ብሉፅ ትካል ምዃኑ ገሊፆም። ብምኽንያት እቲ መንገዲ ኣየር ዝህቦ ዝለዓለን ዘመናውን ኣገልግሎት በቢእዋኑ ካብ ብርክት ዝበሉ ዓለም ለኻዊ ትካላት ዝለዓለ ኣፍልጦ እናተውሃቦ ከም ዝርከብ ሓቢሮም። እቲ መንገዲ ኣየር በቢእዋኑ ዘጋጥምዎ ዝተፈላለዩ ማሕለኸታት ብፅንዓት ብምሕላፍ ኣብ ጎደና ዓወት ከም ዝርከብ እውን ተዛሪቦም። እቲ ትካል ካብ ብሉፅ መገዲ ኣየርነት ኣፍሪካ ብተወሳኺ ብዓለም ለኸ ብርኪ ተወዳዳሪነቱ ብዝበለፀ ንምዕባይ ስትራቴጂ ቀሪፁ ብስፍሓት እናሰርሐ ከም ዝርከብ ኣፍሊጦም። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ለውጢ ብመሰረት መንግስቲ ዘቐመጦ ኣንፈት ብዝተሳለጡ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ እቲ መገዲ ኣየር ውፅኢታውነቱ ኣጠናኺሩ ከም ዝቐፀለ ገሊፆም። እቲ ትካል ኣብ ቀፃሊ እውን ንዝበለፀን ዝዓዘዘን ዓወት ብዝለዓለ ቆራፅነት ከም ዝሰርሕ ኣረጋጊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ጉንቦት/ 14/2018(ኢዜኣ)፦ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ሕቡራት ዓረብ ኢሜሬትን ዘሎ ኩለ መደያዊ ስትራቴጂካዊ ምትሕብባር እናዓበየ ከም ዝመፀ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኢሜሬት ጀማል በከር (ዶ/ር) ገሊፆም። ኣብ ኢትዮጵያ ተግባራዊ ዝተገበረ ምምሕያሽ ማክሮ ኢኮኖሚ እታ ሃገር ምችውቲ መባፅሒ ንግድን ኢንቨስትመንትን ከም ዝገበራ እውን ገሊፆም። ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ዱባይን ዘሎ መጠን ልውውጥ ንግዲ 6 ነጥቢ 1 ቢሊዮን ዶላር ኣሜሪካ ከም ዝበፅሐ እውን ተገሊፁ። ብቤት ምኽሪ ንግዲ ዱባይ ዝተዳለወ ፎረም ምትሕብባር ቢዝነስ ዱባይ-ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ አናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኢሜሬት ጀማል በከር (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከም ዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ማእኸል ስሕበት ንግድን ኢንቨስትመንትን ኣፍሪካ እያ። ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ምቹው ምህዳር ኢንቨስትመንት፣ብኣቀማምጣ ጂ-ኦግራፊ ንስራሕ ብቑዕ ዝኾነ ሓይሊ ሰብ ዘለዋ ምችውቲ መባፅሒት ቢዝነስ ከም ዝኾነት እውን ገሊፆም። ኢትዮጵያ መእተዊት በሪ ዕዳጋ 1 ነጥቢ 4 ቢሊዮን ኣፍሪካውያንን ምችውቲ መባፅሒት ኢንቨስትመንትን ምዃና ኣመላኺቶም። ምምሕያሽ እቲ ማክሮ ኢኮኖሚ ዕንቅፋታት ኩሎም ንግድን ኢንቨስትመንትን ብምውጋድ ኢትዮጵያ ንንግድን ኢንቨስትመንትን ዝተመቸወት ሃገር ገይርዋ እዩ ኢሎም። ብኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ሓዊሱ ዝተማልአ መሰረተ ልምዓትን ቅልጡፍ ኣገልግሎት ንግድን ምሃብ ዘኽእል ስርዓት ከም ዝተዘርገሐ ኣረዲኦም። ኢትዮጵያ ካብ ኣፍሪካ እቲ ዝዓበየ መገዲ ኣየር፣ ዝተሳለጠ ኣገልግሎት ሎጂስቲክስ ምሃብ ዘኽእል መሰረተ ልምዓት ባቡርን ተሽከርካርን ምዝርጋሕ ከም ዝኽኣለት እውን ሓቢሮም። ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ሕቡራት ዓረብ ኢሜሬትን ዘሎ ኩለ መደያዊ ምትሕብባር እናዓበየ ከም ዝመፀ ብምግላፅ፤ እዚ ርክብ መራሕቲ ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ፅኑዕ መሰረት ክህነፅ ገይሮምዎ እዮም ኢሎም።

ድሬደዋ/ ግንቦት/ 13/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣብ ሃገርና ፋብሪካ ማዳበሪያ ምህናፁ ውሕስና ምግቢ ንምርግጋፅ ንዝግበር ፃዕሪ ኣብ ምቅልጣፍ ዝለዓለ ግደ ኣለዎ ክብሉ ዋና ዳይሬክተር ኢኒስቲትዩት ትራንስፎርሜሽን ሕርሻ ማንደፍሮ ንጉሴ (ዶ/ር) ተዛሪቦም። "ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያነት" ብዝብል ቴማ ብምትሕብባር ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎትን ሚኒስቴር ግብርናን ዝተዳለወ መድረኽ ዘተ ኣብ ከተማ ድሬዳዋ እናተሳለጠ እዩ ዝርከብ። ማንደፍሮ ንጉሴ (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከም ዝበልዎ፤ ምርግጋፅ ሉኣላውነት ምግቢ ናይ ህልውና ጉዳይ እዩ። ሉኣላውነት ምግቢ ንምርግጋፅ ዘኽእሉ እታዎታት ኣብ ሃገርና ኣለዉ እዮም ክብሉ ሓቢሮም። መንግስቲ ኣብ ሃገር ውሽጢ ማዳበሪያ ንምፍራይ ፍሉይ ትኹረት ብምሃብ እናሰርሐ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እዚ ድማ ሉኣላውነት ምግቢ ንምርግጋፅ ዝግበር ጉዕዞ ኣብ ምቅልጣፍ ዝለዓለ ግደ ከም ዘለዎ ኣገንዚቦም። ሓረስቶት ብክላስተርን ምርምርን ዝተሓገዙ ዝራእቲ ብምፍራይ ትርፊ መፍረይቲ ኮይኖም ዕዉታት ክኾኑ እናተሰርሐ ከም ዝኾነ እውን ኣፍሊጦም። ዋላ ሓንቲ መሬት ፆማ ክትሓድር የብላን ዝብል ብተበግሶ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ዝተሳለጡ ተግባራት ጭቡጥ ለውጢ ኣምፂኦም እዮም ኢሎም። ክልላት ብምትሕግጋዝን ተምክሮኦም ብምልውዋጥን ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያይነት ንምስግጋር ዝግበር ፃዕሪ ኣበርቲዖም ክቕፅልሉ ከም ዝግባእ ኣረዲኦም። ከም ሃገር ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያይነት ምስግጋር ዘይንኽእለሉ ዝኾነ ዓይነት ምኽንያት የለን ክብሉ እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ ጉንቦት/ 13/2018 (ኢዜኣ)፦ “ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያነት” ብዝብል ቴማ መድረኽ ዘተ ኣብ ከተማ ድሬዳዋ ይሳለጥ ኣሎ። እቲ መድረኽ፤ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ምስ ሚኒስቴር ግብርና ብምትሕብባር ዝተዳለወ ኮይኑ ኣብ ዛዕባ መፍረያይነት ምልዕዓል ብምፍጣር ዝተግህ ማሕበረሰብ ንምህናፅ ዝዓለመ እዩ። ቅድሚ ሐዚ ኣብ ኣዳማን ሲዳማን ኣብ ዝተዳለዉ ተመሳሰልቲ መድረኻት ተሞክሮ እተን ክልላት ዝዳህሰሱ ዘተታት ተሳሊጦም እዮም። ዝተፈላላያ ክልላት ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያይነትን ሉኣላዊ ክብርን ንምስግጋር ዘሳልጥዎም ተግባራት ተዳህሲሶም እዮም። ኣብቲ ናይ ሎሚ መድረኽ፤ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስቴር መተሓባበሪ ማእኸል ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ሚኒስትር ቢቂላ ሁሪሳ (ዶ/ር) ፣ ምክትል ርዕሰ ምምሕዳር ክልል ሃረሪ ሮዛ ዑመር፣ ኣብ ምምሕዳር ከተማ ድሬዳዋ ብመዓርግ ምክትል ከንቲባ ዋና ተፀዋዒ መንግስቲ ኢብራሂም ዩሱፍ ተረኺቦም። ከምኡ እውን ዋና ዳይሬኬተር ኢኒስቲትዩት ትራንስፎርሜሽን ግብርና ማንደፍሮ ንጉሴ (ዶ/ር) ሓዊሱ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ተረኺቦም እዮም። ብተወሳኺ ካብ ምምሕዳር ከተማ ድሬዳዋ፣ ክልላት ሶማሌ፣ ሃረሪን ዓፋርን ዝተውፃእፅኦ ኣርባሕቲ እናተሳተፉ እዮም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 13/2018 (ኢዜኣ) ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ኣዲስ ኢኮ ኩለ መዳያዊ ፓርክ መዘናግዒ ህዝቢ መሪቐን ንኣገልግሎት ክፍቲ ከም ዝገበራ ኣፍሊጠን። እተን ከንቲባ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፀን ኣብ ዘመሓላለፍኦ መልእኽቲ፤ ኣብ ክፍለ ከተማ ኣዲስ ከተማ ፍሉይ ሽሙ ኣስኮ ኣዲስ ሰፈር ኣብ ልዕሊ 30 ሽሕ ካሬ ሜትር ዝዓረፈ፣ንህፃናት፣መናእሰይ፣ኣረጋውያን፣ድኻን ሃፍታምን ከይበለ ህዝቢ ብሓባር ዝግልገለሉ ሰሓብን ፅቡቕን ኮይኑ ዝተዛዘመ ኩለ መዳያዊ ፓርክ መዘናግዒ ኣዲስ ኢኮ ንነበርቲ እቲ ከባቢ ኣማራፂ መዘናግዒ ኮይኑ ዘገልግል እዩ ኢለን። እቲ ፓርክ ኣብ ውሽጡ ፋውንቴይን፣ሜዳ ኩዕሶ እግሪ፣መዘናግዒ ህጻናት፣ኣምፊ ቲያትር፣ዘበናዊ ካፍቴሪያ፣ ሱቓት፣ባር ጁስ፣ፓርኪንግ፣ ዘበናዊ ሻወርን ሽቓቕን ከምኡ እውን ሰፊሕ ጉዕዞ እግሪ ዝግበረሉ መንገዲ ተማሊኦምሉ ብፅሬት ዝተሃነፀ ከምዝኾነ ገሊፀን። ከንቲባ ኣዳነች፤ እቲ ፓርክ ኩሉ እናተጠቐመሉ ንክሕልዎ እውን ኣረዲአን።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 12 /2018 (ኢዜኣ) ብከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ዝተመርሐ ጉጅለ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዘርባጃን ፕሮጀክት ዝተዋደደ ልምዓት ከተማ ተዓዚቡ። እተን ከንቲባ ኣብ ዘመሓላለፍኦ መልእኽቲ፤ ኣዘርባጃን ጎና ጎኒ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዘመዝገበቶ ልዑል ዕቤት ስራሕቲ ዳግማይ ምልማዕ ከተማ ኣጠናኺራ ከምዝቐፀለትሉ ሓቢረን። ዝኣረጉ መንደራት ብምልዓል ምሕዳስ ከምኡ እውን ቅድሚ ሕዚ ኣብ ጥቕሚ ዘይወዓሉ ቦታታት ፈሊኻ ናይ ምልማዕ ስትራቴጂ እናተኸተለት ከም ትርከብ እውን ገሊፀን። ኣብ ኣዲስ ኣበባ እውን በቢ ዓመቱ 100 ሽሕ ኣባይትን ተዛመድቲ ልምዓትን ንምህናፅ ብምትላም ልዑል ርብርብ እናተገበረ ከም ዝርከብ ኣረዲአን። ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ስራሕቲ ምቕያርን ምሕዳስን ዝኣረጉን ዝተጎሳቖሉን ከባብታት እናሳለጠ እዩ ዝርከብ ኢለን።

)ሰመራ/ግንቦት 12/2018(ኢዜኣ) ምዝዛም ህንፀት ምምሕያሽ ግድብ መስኖ ከሰም ካብ ዝህቦ ዘላቒ ልምዓት ብተወሳኺ ንማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ንዓመታት ፈተና ኮይኑ ዝነበረ ስግኣት ውሕጅ ዝፈትሐ ወሳኒ ፕሮጀክት ከም ዝኾነ ሚኒስትር መስኖን ከባብታት ቆላን ኣብርሃም በላይ(ዶ/ር) ገሊፆም። ፕሮጀክት ምምሕያሽ ፅገና ግድብ መስኖ ከሰም ርእሰ ምምሕዳር ክልል ዓፋር ኣወል ኣርባ ከምኡ እውን ሚኒስትር መስኖን ከባብታት ቆላን ኣብርሃም በላይ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ ትማሊ ብዕሊ ተመሪቑ ስራሕ ጀሚሩ። ሚኒስትር መስኖን ከባብታት ቆላን ኣብርሃም በላይ(ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ግድብ መስኖ ከሰም ቅድሚ ሕዚ ብማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ከም ዓብይ ስግኣት እዩ ዝረአ ኔሩ። እቲ ግድብ ብዝተገበረሉ ምምሕያሽን ፅገናን ኢንጂነሪንግ ቅድሚ ሕዚ ካብ ዝፈጥሮ ዝነበረ ስግኣት ብምልቓቕ ንነበርቲ እቲ ከባቢ ዘተኣማምንን ጠቓምን መሰረተ ልምዓት ምዃን ክኢሉ እዩ ኢሎም። ኣብ ማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ዝነበረ ስግኣት ሓደጋ ብምቕራፍ እቲ ግድብ ንዝተሓሰበሉ ልምዓት መስኖ ንምውዓል ንዝተሳለጠ ፕሮጀክት ፅገናን ምምሕያሽን እውን 2 ቢልዮን ብር በጀት ከም ዝወፀሉ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 9/2018 (ኢዜኣ) ኣብ ጎዴ ዝህነፅ ዘሎ ፋብሪካ ማዳበሪያ ኣብ ሓፂር እዋን ዛዚምና እቲ ሓደ ቁልፊ ፀገም ኢትዮጵያ ክንፈትሕ ኢና ዝብል እምነት ሒዝና እናሰራሕና ኢና ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ሎሚ ንጉሆ ምስ ኣሊኮ ዳንጎቴ ብምዃን ኣብ ጎዴ ዝህነፅ ዘሎ ፋብሪካ ማዳበሪያ ዩሪያ ዝበፅሖ ብርኪ ተዓዚቦም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ድሕሪ ዑደቶም ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ኣብዚ ቦታ ምርካብና ኣዚ ፕሮጀክት ብቀረባ እንከታተሎ፣ እንሪኦ፣ እንመርሖ፣ ፀገማት እንተሃልዮም እናፈታሕና እንተተኻኢሉ ብቕልጡፍ እንተዘይኮይኑ ድማ ኣብቲ ዝተትሓዘሉ እዋን ንምዝዛም ዘለና ቆራፅነት ዘርኢ እዩ ኢሎም። ቅድሚ ውሑዳት ኣዋርሕ ምስ ዳንጎቴ ዝነበረና ስምምዕ ኣብ ጎዴ 3 ሚልዮን ቶን ማዳበሪያ ምፍራይ ዝኽእል ፋብሪካ ምህናፅ እዩ ኔሩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ኣብቲ እዋን እውን ንህዝብና ዝኣተናዮ ቃል እቲ ፋብሪካ ኣብ 40 ኣዋርሕ ከምዝዛም እዩ ኔሩ ኢሎም። ሕዚ ንሰርሖ ዘለና ግና ብዝተኽኣለ መጠን ትሕቲ 40 ኣዋርሕ ንምዝዛም እዩ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ብመሰረት እዚ ድማ ንናይ ባዕልና ዕዳጋ ካባና ዝተርፍ እንተሃልዩ ድማ ንዕዳጋ ወፃኢ ንምጥቃም እናሰራሕና ኢና ክብሉ ተዛሪቦም። ኣብቲ እዋን ሓሳብ እዩ ኔሩ፤ ሕዚ ግና ብተግባር እናተሰርሐ እዩ፤ ድሕሪ 4 ኣዋርሕ እንትንመፅእ መብዛሕቲኡ ህንፀት መንበሪ ክዛዘም እዩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ በዚ ድማ ን5 ሽሕ ሰብ ዝኸውን ህንፀት መንበሪ ኣባይቲ ክስራሕ እዩ ኢሎም። እቲ ፋብሪካ ኣብ ዝሓፀረ እዋን ዛዚምና እቲ ሓደ ቁልፊ ፀገም ኢትዮጵያ ክንፈትሕ ኢና ዝብል እምነት ኣለና ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ኣሊኮ ዳንጎቴ ብጣዕሚ ቆራፅ ሰብ ከምዝኾኑን ብመሰረት ዝኣተውዎ ቃል ገንዘቦም፣ ግዜኦምን ሰብ ሞያን ኣብቲ ስፍራ ከም ዘቕረቡን ተዛሪቦም። በዚ መልክዕ መንግሥቲ እቲ ክልልን ፌዴራልን ክትትልን ደገፍን እናገበሩ ንክዛዘም እንተገይርና ብጣዕሚ ዓብይ ፀገም ዝፈትሕ ፕሮጀክት ክኸውን እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ ክብሉ እውን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 9/2018 (ኢዜኣ) ህንፀት ፋብሪካ ማዳበርያ ዩሪያ ብመሰረት ዝተትሓዘሉ ትልሚ ኣብ ምስላጥ ከምዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር)ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ሎሚ ንጉሆ ምስ ኣሊኮ ዳንጎቴ ብምዃን ኣብ ጎዴ ዝህነፅ ዘሎ ፋብሪካ ማዳበሪያ ዩሪያ ዝበፅሖ ብርኪ ተዓዚቦም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣብ መላእ ስፍራ እቲ ፕሮጀክት ዝረአ ከይዲ ስራሕ ዝተባባዕ እዩ ኢሎም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ነሓሰ ምስ ግሩፕ ዳንጎቴ ብምዃን ኣብ ዓመት 3 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን ማዳበርያ ዩሪያ ናይ ምፍራይ ዓቕሚ ዘለዎ ፋብሪካ ንምህናፅ ዓብይ ስምምዕ መዳርግቲ ገይርና ክብሉ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ህንፀት እቲ ፕሮጀክት ብዕሊ ጀሚርናዮ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር)፤ እዚ ስራሕ እዚ ካብ ህንፀት መሰረተ-ልምዓት ንላዕሊ ከምዝኾነ ሓቢሮም ። ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ትራንስፎርሜሽን ግብርና፣ ምርግጋፅ ልኡላውነት ምግቢ፣ ዕብየት ኢንዱስትርን ብቑጠባ ዓርስኻ ናይ ምኽኣል ፃዕርን ስትራቴጂካዊ ረብሓ ዘለዎ ኢንቨስትመንት ከምዝኾነ እውን ኣረዲኦም። እቲ ፋብሪካ ማዳበርያ ፋብሪካ እንትዛዘም ናይ ውሽጢ ዓዲ ናይ ምፍራይ ዓቕሚ የዕቢ፣ካብ ወፃኢ ዝኣቱ ማዳበርያ ዘሎ ፅግዕተኝነት ይንኪ፣ብሚሊዮናት ንዝቑፀሩ ሓረስቶትና ድማ ይድግፍ ክብሉ እውን ኣብሪሆም። ንኢንቨስትመንትን ፈጠራ ዕድል ስራሕን እውን ሓደሽቲ ዕድላት ከምዝኸፍት ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበበባ/ግንቦት 9/2018 (ኢዜኣ) ብምግቢ ዓርስኻ ምኽኣል ቀንዲ ኣጀንዳና እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ሎሚ ንጉሆ ምስ ኣሊኮ ዳንጎቴ ብምዃን ኣብ ጎዴ ዝህነፅ ዘሎ ፋብሪካ ማዳበሪያ ዩሪያ ዝበፅሖ ብርኪ ተዓዚቦም። ዓርስኻ ንምኽኣል መሬት የድሊ፣ ማይ የድሊ፣ ሰብ የድሊ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚሚኒስትር፤ እዚኣቶም ድማ ኣለውና እዮም ክብሉ ድሕሪ ዑደቶም ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ ተዛሪቦም። ኣብ ሙሩፅ ዘርእን ማዳበሪያን እናሰራሕና ኢና ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ እዚኣቶም እንተማሊእና ንዓና ጥራሕ ዘይኮነስ ንካልኦት ዝተርፍ ነገር ምግባር ይከኣል እዩ ክብሉ ኣረዲኦም። ክልል ሶማሌ ንልምዓት ብጣዕሚ ምችው ከባቢ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እቲ ዘሎ መሬትን ማይን ናብ መስኖ ብምእታው ኣብ ክልል ሶማሌ ጥራሕ ዝለምዕ ንብዙሓት ዝተርፍ እዩ ኢሎም። እዚ ንምግባር ድማ ስራሕ፣ ሃፍትን ግዜን ከምዝደሊ ብምሕባር፤ እዚኣቶም እንተዐዊትና ብዙሓት ፀገማትና ዝፈትሕ ጉዳይ ክኸውን እዩ ክብሉ ኣመላኺቶም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 8/2018(ኢዜኣ) ኣብ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ንዓውዲ ኢንዱስትሪ ብዝተውሃበ ትኹረት ኣብ ፈጠራ ዕድል ስራሕን ተካኢ ፍርያትን ጭቡጥ ውፅኢት ከምዝተመዝገበ ከንቲባ እቲ ምምሕዳር ከተማ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ንማእኸለዎትን ላዕለዎትን ኣፍረይቲ ኢንዱስትሪታት ዓብይ ተስፋ ዝሓዘ ከምኡ እውን ብኣሽሓት ንዝቑፀሩ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ዝፈጥር ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ መሪቖም ስራሕ ኣጀሚሮም። ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ኣብዚ እዋን ከምዝበልኦ፤ እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ንዓውዲ ኢንዱስትሪ ካብ ንይምሰል ምንቅስቓስ ኣላቒቑ ብፖሊሲ ዝተደገፈ መሰረታዊ ለውጢ ብዘምፅእ ኣግባብ ብሃገር ቦቆል ሪፎርም ኢኮኖሚ ደጊፉ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ብጎስጓስ ኢትዮጵያ ተፍሪ ዝተባብዑ ውፅኢታት ፍርያት ከምዝተርኣዩ ሓቢረን። እዘዚ ጎስጓስ ንምጥንኻር ኣብ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከቡ ኢንዱስትሪታ ኩለ መዳያዊ ደገፋት እናተገበረ ከምዝፀንሐ ብምግላፅ፤ ናይ ምፍራይ ዓቕሞም ንምዕባይ እውን ኣድላይ ደገፍ ከምዝተገበረ ገሊፀን። ስለዝኾነ እውን ቀረብ መንገዲ፣ኤሌክትሪክን ማይን ብምምችቻው፣ሊዝን ልቓሕን ማሽነሪ ብምቕራብ ከምኡ እውን ማሕለኻታት ኢንዱስትሪታት ብምፍታሕ ምትእስሳር ዕዳጋ ምፍጣር ከምዝተኽኣለ ኣረዲአን። ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ዘበናዊ ቴክኖሎጂታትን ኣሰራርሓታትን ኢንዱስትሪ ናብ ውሽጢ ሃገር ብምእታው ልዑል ስግግር ፍልጠት ንምፍጣርን ኣፍረይቲ ውሽጢ ሃገር ብብርኪ ዓለም ተወዳደርቲ ንምግባርን ዝዓለመ እዩ ኢለን። ኣብቲ ኢንዱስትሪ ን120 ሽሕ ዜጋታት ዕድል ስራሕ ከምዝፍጠር ብምሕባር፤ እቲ ፓርክ ሙሉእ መሰረተ ልምዓት ዝተማልአሉ ከምዝኾነ እውን ተዛሪበን።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 8/2018 (ኢዜኣ) ሓረስቶት ዘሳተፈ ልምዓት ምስላጥ ኣተሓሳስባ ኩሎም ኢንዱስትሪያሊስትታት ክኸውን ከምዘለዎ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ንማእኸለዎትን ላዕለዎትን ኣፍረይቲ ተስፋ፣ ብኣሽሓት ንዝቑፀሩ መናእሰይ ድማ ዕድል ስራሕ ዝፈጠረ ህንፀት ቀዳማይ ምዕራፍ ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ሎሚ መዓልቲ መሪቖም ስራሕ ኣጀሚሮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብቲ መርሃ ግብሪ ምረቓ፤ ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ዝተሰርሐሉ ከባቢ ቅድሚ ክልተ ዓመት መሰረተ ልምዓታት ማይ፣ መንገዲ፣ መብራህትን ካልኦትን ዘይተሃነፀሉ ከምዝነበረ ኣዘኻኺሮም። ኣብዚ ሕዚ እዋን ከባቢ ገላን ጉራ ፓርክ ኢንዱስትሪ፣ ዘበናዊ መንገድን ድልድልን፣ ሓምለዋይ ቦታ፣ ንመነባሮ ኣድላይ ዝኾኑ መሰረተ ልምዓታት ዝተማልእሉ ዝሓሸ ቦታ ኮይኑ እዩ ኢሎም። ዕላማና ካብ ድኽነት ዝተላቐቐት ኢትዮጵያ ዝፈጥር ወለዶ ምህናፅ እዩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ንዕዉትነት እዚ ድማ ኩሉ ክፋል ማሕበረሰብ ተሓባባሪ ክኸውን ከምዘለዎ ሓቢሮም። እቶም ስራሕቲ ልምዓት ንሓረስቶት፣ ድኻታትን ዝተፀገሙን ዘተባብዑ ከምዝኾኑ ብምግላፅ፤ ሓረስቶት ኣብ መሬቶም ዋርድያታት እናገበርና ልምዓት ምምፃእ ኣይንኽእልን ኢሎም። ኣብ ኢትዮጵያ ዓለም ዝንእዶ ልምዓትን ለውጥን እናመፀ ከምዝኾነ ብምሕባር፤ ካብ ግዝያዊ ድሌትን ስምዒትን ብምውፃእ ኣብ ስራሕ ትኹረት ምግባር ከም ዝግባእ እውን ኣተሓሳሲቦም። ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ፓምፕታት ማይ፣ መፍረዪ ወርቅን ብሎኬትን፣ ፋብፊካታት መቀነባበሪ ቀለብ እንሰሳት ዝፈርይሉ ፓርክ መፍረዪ ፋብሪካታት ከምዝኾነ ተዛሪቦም። ኢንዱስትሪያሊስትታ ኢትዮጵያ ዝፈልቅሉ ፓርክ ስለዝኾነ ኢንዱስትሪና ብናትና ሰባት ንክምራሕ ምግባር ይግባእ ኢሎም። ብተናፀል ዝስራሕ ኢንዱስትሪ ከምዘየዋፅእ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ንሓረስቶት ዘሳተፈ ልምዓት ምስላጥ ኣተሓሳስባ ኩሎም ኢንዱስትሪያሊስትታት ክኸውን ከምዘለዎ ኣረዲኦም። ኩለን ክልላት ካብ ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ትምህርቲ ብምውሳድ መናእሰይን ሓረስቶትን ዝሓቖፈ ፓርክ ኢንዱስትሪ ክሰርሓ ከምዘለወን እውን ገሊፆም። ለውጢ ብስራሕናን ረሃፅናን ስለዝመፅእ ሕድ ሕድና ብምፍታውን ብምክብባርን ሃገርና ክነልምዕ ኣለና ኢሎም። ኣብ ኢትዮጵያ ጀሚርና ዘየዐወትናዮ ዋላ ሓደ ጉዳይ የለን ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ስርቂ ኣብ ስራሕ ዝቦቁል ፃህያይ ስለዝኾነ ጥንቃቐ ምግባር ከምዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ ግንቦት 8/2018 (ኢዜኣ) ህንፀት ቀዳማይ ምዕራፍ ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ተዛዚሙ ምምራቑ፤ ዘተኣማምንን ጠንካራን ኢኮኖሚ ንምህናፅ ንዝጀመርናዮ ጉዕዞ ብልፅግና ተወሳኺ ፀብለልታ እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም።ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ንማእኸለዎትን ላዕለዎትን ኣፍረይቲ ኢንዱስትሪታት ዓብይ ተስፋ ዝሓዘ ከምኡ እውን ብኣሽሓት ንዝቑፀሩ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ዝፈጥር ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ መሪቖም ስራሕ ኣጀሚሮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ምረቓ እቲ ፓርክ ዘተኣማምንን ጠንካራን ኢኮኖሚ ንምህናፅ ንዝተጀመረ ጉዕዞ ብልፅግና ተወሳኺ ፀብለልታ እዩ ኢሎም። ኣብ ከተማና ኣብ ልዕሊ 43 ሄክታር መሬት ዝዓረፈ ቀዳማይ ምዕራፍ ፓርክ ኢንዱስትሪ ገላን ጉራ ተሃኒፁ ሎሚ መዓልቲ ከምዝተመረቐ ኣፍሊጦም። እዚ ድማ ንማእኸለዎትን ላዕለዎትን ኢንተርፕራይዛት ምችው ከባቢ ንግዲ ካብ ምፍጣር ብተወሳኺ ብኣሽሓት ንዝቑፀሩ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ከምዝፈጥር ኣመላኺቶም። እቲ ፓርክ ኣፍረይቲ ሃገርና ዓቕሞም ብምጥንኻርን መፍረያይነቶምን ተወዳዳሪነቶምን ብምውሳኽን ንከተማና፣ ሃገርናን እቲ ዞባን ዝተርፍሉ ዓብይ ዕድል ዝሓዘ ከምዝኾነ ኣረዲኦም። ብካሊእ መዳይ ተተካእቲ ፍርያታት ብምፍራይ ኣብ መንጎ ኣፍረይትን ሸመትትን ቀጥተኛን ቅልጡፍን ምትእስሳር ንግዲ እንትፈጥር፤ ፍርያታት ድማ ንዕዳጋ ወፃኢ ብምቕራብ ሸርፊ ወፃኢ ሃገርና ንምዕባይ ልዑል እጃም ከምዘበርክት እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 7/2018(ኢዜኣ) ኢትዮጵያ በሪ ባሕሪ ንምርካብ ትገብሮ ፃዕሪ ፍፁም ሕጋዊ ከምዝኾነ ኣምባሳደር ፈረንሳይ ኣብ ኢትዮጵያ ኣሌክሲ ላሜክ ገሊፆም። እቶም ኣምባሳደር ምስ ኢዜኣ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ከምዝበልዎ፤ ሕቶ በሪ ባሕሪ ኢትዮጵያ ኣብ ዓለም ብዙሕ ህዝቢ ካብ ዘለወን ሃገራት ንዝኾነት ኢትዮጵያ ግቡእን ምኽንያታውን እዩ። ፕሬዚዳንት ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮን ቅድሚ ሓደ ዓመትን ፈረቓን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝገበርዎ ዑደት ዝገለፅዎ ቅዋም ብምዝኽኻር፤ እቲ ጉዳይ ሕዚ እውን እንተኾነ መሰረታውን ሕጋውን ሕቶ ኮይኑ ከምዝቕፅል ተዛሪቦም። ኢትዮጵያ በሪ ባሕሪ ንምርካብ ትገብሮ ፃዕሪ ፍፁም ሕጋዊ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ነዚ ድማ ሰፊሕ ህዝቢ እታ ሃገርን ዘለዋ መልክኣ ምድራዊ ኣቀማምጣን ከም ቀንዲ ምኽንያት ፀሪሖም። ፈረንሳይ ሕቶ በሪ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንምፍታሕ ዝግበሩ ሃነፅቲ ፃዕርታት ንምድጋፍ ድሉውቲ ከምዝኾነት ብምሕባር፤ ኣብዚ መዳይ ፈረንሳይ እተበርክቶ ዝኾነ ዓይነት ደገፍ እንተሃልዩ ንምሃብ ድሌት ኣለና እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 7/2018(ኢዜኣ) ሕቶ ዋንነት ኣፍ ደገ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንማሕበረሰብ ዓለምን ዲያስፖራን ግንዛበ ናይ ምፍጣር ስራሕ ተጠናኺሩ ከምዝቐፀለ በዓል ሙሉእ ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ዚምባቡዌ፣ ዛምቢያን ሞሪሽየስን ከምኡ እውን ቀዋሚ ተፀዋዒ ኢትዮጵያ ኣብ ሓባራዊ ዕዳጋ ምብራቕን ደቡብን ኣፍሪካ(ኮሜሳ) ረሽድ መሀመድ ገሊፆም። ኣምባሳደር ረሽድ መሀመድ ምስ ኢዜኣ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ብዘይ ፍትሓዊ መንገዲ ካብ ታሪኻዊ፣ መልክኣ ምድራውን ሕጋውን በሪ ባሕራ ንክትግለል ተገይሩ እዩ። ኢትዮጵያ ብኣንፃር ተመዝግቦ ዘላ ቅልጡፍ ዕቤት ኢኮኖሚን በዝሒ ህዝብን በበዓል ዋንነት እተመሓድሮ፣ ኣታውን ወፃእን ንግዳ እተሳልጠሉ ዘተኣማምን በሪ ባሕሪ ከምዘድልያ እውን ኣረዲኦም። ብመልክኣ ምድርን ኣቀማምጣን እውን ኣብ ቀረባ ርሕቐት ቀይሕ ባሕሪ ስለትርከብ ካብ ዋንነት በሪ ባሕሪ ክትንፀል ከምዘይብላ ሓቢሮም። ስለዝኾነ ድማ ታሪኻዊ፣ ሕጋዊ፣ መልክኣ ምድራውን ፍትሓውን ሕቶ ዋንነት በሪ ባሕሪ ኢትዮጵያ ንዲፕሎማቲክ ማሕበረሰብ ዚምባቡዌ፣ ዛምቢያ፣ ሞሪሽየስን ኮሜሳን ግንዛበ ናይ ምፍጣር ስራሕ እናተሰርሐ እዩ ኢሎም። መርሃ ግብሪ ሓምለዋይ ኣሰር ኢትዮጵያ እውን ፅልዋ ለውጢ ከባብያዊ ኣየር ንምፅዋር ኣህጉራውን ዓለም ለኻውን ናእዳን ኣፍልጦን እናተውሃቦ ከምዝርከብ ተዛሪቦም። ብመተሓባበሪነት እቲ ኤምባሲ እውን ኣብ ዚምባቡዌ መርሃ ግብሪ ተኸላ ፈልሲ እናተኻየደ ከምዝርከብ ኣብሪሆም። ኢትዮጵያ ምስ ሃገራት ዘለዋ ርክብ ዘጠናኽር ስራሕ ዲፕሎማሲ እናተሳለጠ ከምዝርከብ እውን ወሲኾም ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት/6/2018(ኢዜኣ) ኣብ ኢትዮጵያ ዜጋታት ካብ ተመፅታይነት ምልቓቕ ዘኽእሉ ዝጭበጡ ውፅኢታት እናተመዝገቡ ከምዝኾኑ ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ዲሞክራሲ ኣይተ እውነቴ ኣለነ ገሊፆም። ብምትሕብባር ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት(ኢዜኣ)ን ሚኒስቴር ግብርናን “ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያይነት” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ መድረኽ ዘተ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ፤ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ዲሞክራሲ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣይተ እውነቴ ኣለነ፣ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር መተሓባበሪ ማእኸል ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ሚኒስትር ቢቂላ ሁሪሳ (ዶ/ር)፣ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግሥቲ ተስፋሁን ጎበዛይን ሚኒስትር ዲኤታ ሚኒስቴር ግብርና ሶፊያ ካሳ (ዶ/ር)ን ተረኺቦም። ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ዲሞክራሲ ኣይተ እውነቴ ኣለነ ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ካብ ተመፅዋታይነት ናይ ምልቓቕ ኣጀንዳ ምዕዋት ዘኽእሉ ዝጭበጡ ውፅኢታት እናመዝገበት እያ። እቲ ሃገር ቦቆል መመሓየሺ ኢኮኖሚ ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያነት ዘሰጋገረ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ካብ መርኣያታት ዓርስኻ ምኽኣል እውን መፍረያይነት ስርናይ ከም ኣብነት ፀሪሖም። ዜጋታት ካብ ተመፅዋታይነት ብዘላቕነት ምልቓቕን ዓርሶም ንክኽእሉ ምግባርን ጉዳይ ህልውና ከምዝኾነ ብምሕባር፤ እዚ ድማ ሃገራዊ ሽቶ ብዝተማልአ ብርኪ ተግባራዊ ንምግባር ምውዳድ ሚድያን ትካላት እቲ ዓውድን ከምዘድሊ ተዛሪቦም። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢዜኣ ኣይተ ሰይፈ ደርቤ ብግደኦም፤ ከም ሃገር ብምግቢ ዓርስኻ ንምኽኣል ዝተጀመረ ሽቶ ምፍራይ ዝዕወት ግቡእ ግንዛበ ምፍጣር እንትከኣል እዩ ኢሎም። ኢዜኣ ኣብ ሃገራዊ ሽቶ ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያይነት ምስግጋር ግንዛበ ዝፈጥሩ ስራሕቲ ትሕዝቶ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምትሕብባር እናሰርሐ ከምዝርከብ እውን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 6/2018(ኢዜኣ) በመስዋእቲ ዝዘለቐ ሉኣላዊነትን ነፃነትን ኢትዮጵያ ሙሉእ ዝኸውን መርኣያነት ብልፅግናኣ እንትረጋገፅ እዩ ክብሉ ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር መተሓባበሪ ማእኸል ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ሚኒስትር ቢቂላ ሁሪሳ (ዶ/ር) ገሊፆም። ብምትሕብባር ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎትን ሚኒስቴር ግብርናን “ካብ ተመፅዋታይነት ናብ መፍረያይነት” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ መድረኽ ዘተ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ፤ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ዲሞክራሲ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣይተ እውነቴ ኣለነ፣ኣብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር መተሓባበሪ ማእኸል ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ሚኒስትር ቢቂላ ሁሪሳ (ዶ/ር)፣ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግሥቲ ተስፋሁን ጎበዛይን ሚኒስትር ዲኤታ ሚኒስቴር ግብርና ሶፊያ ካሳ (ዶ/ር)ን ተረኺቦም። ኣብቲ መድረኽ መዛተዪ ፅሑፍ ዘቕረቡ ቢቂላ ሁሪሳ (ዶ/ር)፤ ዝተማልአ ሉኣላዊነት ኣካል ጉዕዞ ምርግጋፅ ክብሪ ሃገር እዩ ኢሎም። ስለዝኾነ ድማ በመስዋእቲ ዝዘለቐ ሉኣላዊነትን ነፃነትን ኢትዮጵያ ሙሉእ ዝኸውን መርኣያነት ብልፅግናኣ እንትረጋገፅ ከምዝኾነ ሓቢሮም። ካብ ተመፅዋታይነት ምልቓቕ ኣካል ብሄራዊ ረብሓ ኮይኑ ስትራቴጂክ ኣጀንዳ መንግሥቲ ተገይሩ ብኣንፈት ፖሊሲ እናተመርሐ ከምዝኾነ እውን ፀሪሖም። ሉኣላዊነት ኢኮኖሚ፣ሉኣላዊነት ብሄራዊ ረብሓ፣ሉኣላዊነት ፖለቲካ፣ሉኣላዊነት ባህልን መንነትን ብሓባር ተዋዲዶም ህልውና ሃገር ዘፅንዑ ጉዳያት እዮም ኢሎም። ዝተማልአ ሉኣላዊነት ካብ ውሽጢ ናብ ወፃኢ ዝጥምት ኣንፈት ፖሊሲ ብምኽታል ኣተሓሳስባ ተመፅዋታይነትን ልመናን ምውጋድ፣እቲ ህዝቢ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ምስግጋር፣ብልፅግና ማሕበረሰብን ቤተሰብን ምርግጋፅን ሃገር ካብ ተመፅዋታይነትን ፅግዕተኛነትን ምልቓቕን ካብቶም ሽቶታት ኣንፈት ፖሊሲ መንግሥቲ ከምዝኾኑ ኣረዲአም። ክሳብ ሕዚ ከም ሃገር ዝተቐመጡ ሽቶተት ንምዕዋት ዝተባብዑ ስራሕቲ ከምዝተሳለጡን ጭቡጥ ኩለ መዳያዊ ውፅኢት ከምዝተመዝገበን እውን ተዛሪቦም።