ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 30/2018 (ኢዜኣ) መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ 2040 ዓመታዊ ኣታዊኡ 30 ቢልዮን ዶላር ንምብፃሕ ከምዝተለመ ዋና ፈፃሚ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር መስፍን ጣሰው ገሊፆም። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ግሩፕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መስፍን ጣሰው በዓል ምስረታ መበል 80 ዓመት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ንመራኸብቲ ሓፋሽ መግለፂ ሂቦም። እቶም ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኣብ መግለፂኦም፤ እቲ ትካል ንዝሓለፉ 8 ዓሰርተ ዓመታት መርኣያ ዕቤት፣ ትርፋማነትን ኩርዓት ሃገርን ኮይኑ ከምዝዘለቐ ሓቢሮም። እቲ ትካል ብብርኪ ዓለም ዘለዎ ተወዳዳሪነት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዘሰጋግር ‘ራኢ 2040’ ዝተብሃለ ስትራቴጂክ ትልሚ ከምዘዳለወ ኣፍሊጦም። እዚ ትልሚ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ዝቕፅሉ ዓመታት ኣድማስ በረርኡ፣ዓቕሚ ንብረቱን መጠን ኣታዊኡን ብዝለዓለ ኩነታት ንምዕባይ ከም ዘኽእሎ እውን ተዛሪቦም። ብመሰረት እዚ ድማ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብዚ ሕዚ እዋን ካብ ዘለውዎ 145 መባፅሕታት ናብ 243 ንምብፃሕ ከም ዝተለመ ኣረዲኦም። ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣገልግሎት ዝህባ ዘለዋ 150 ኣውሮፕላናት ብልዕሊ ዕፅፊ ብምዕባይ 350 ንምብፃሕ እውን ተተሊሙ እዩ ኢሎም። ዓመታዊ ዓቕሚ ምጉዕዓዝ መንገደኛታት እውን ሕዚ ካብ ዘለዎ 20 ሚልዮን ናብ 60 ሚልዮን ንምዕባይ ሽቶ ከምዝተትሓዘ ገሊፆም። እቲ መንገዲ ኣየር ብመሰረት ስትራቴጂክ ትልሙ ዓመታዊ ኣታዊኡ 30 ቢልዮን ዶላር ንምብጻሕ ከምዝተለመ ኣብሪሆም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 30/2018 (ኢዜኣ) ጅቡቲ ናብ ኢትዮጵያ ንዝጎዓዓዙ ፅዕነታት ቀዳምነት ምሃባ ኣጠናኺራ ከም ትቕፅለሉ ኣካቢ በዓል መዚ ወደባትን ነፃ ዞባታትን ጅቡቲ(DPFZA) ኣቡበከር ዑመር ሃዲ ገሊፆም። ኣካቢ በዓል መዚ ወደባትን ነፃ ዞባታትን ጅቡቲ(DPFZA) ኣቡበከር ዑመር ሃዲ ንኢዜኣ ከም ዝበልዎ፤ ወደባት ባሕሪ ጅቡቲ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዝለዓለ ኩነታት እናወሰኸ ዝመፀ መጠን ፅዕነት ብዘይ ምጭንናቕ ምትእንጋድ ዝኽእል ዓቕሚ ኣለዎም። ንውሕስና ምግቢ ኢትዮጵያ ወሳኒ ዝኾነ እዋን ሕርሻ ክረምቲ እናተቓረበ ስለዝኾነ እቲ በዓል መዚ ንፅዕነታት ሓመድ ማዳበሪያ ፍሉይ ትኹረት ከም ዝሃበ ኣፍሊጦም። ናብ ወደብ ዝመፁ ዝኾኑ ፅዕነታት ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ፅዕነታት ማዳበሪያ ኣብ እዋኖም ናብ ማእኸል ሃገር ንክጎዓዓዙ ቀዳምነት እናተውሃቦም ከምዝኾነ እውን ተዛሪቦም። ኢትዮጵያ በሪ ባሕሪ ዘይብላ ሃገር ስለዝኾነት ንዝሓለፉ 10 ዓመታት ጅቡቲ ልዕሊ 90 ሚኢታዊ ዝኸውን ንግዲ ኣታውን ወፃእን እታ ሃገር እናተኣናገደት እያ ትርከብ ኢሎም። እዚ ታሪኻዊ ምትእስሳር ንጅቡቲ ኣብቲ ዞባ ተመራፂት ማእኸል ሎጂስቲክስ ንክትኸውንን ምሕዝነት ክልቲአን ሃገራት ብዝበለፀ ንክጠናኸርን ምኽንያት ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። ምትእስሳር ንግዲ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ምቅልጣፍ ዘበናውን ብኤሌክትሪክ ዝሰርሕን ባቡር ምድሪ ኣዲስ ኣበባ-ጅቡቲ ልዑል እጃም እናበርከተ ይርከብ ኢሎም። ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ምስፍሕፋሕ ኢንዱስትሪ፣ህንፀት መሰረተ ልምዓትን ዕቤት ንግድን ኣብ ኣገልግሎት ወደብ ልዑል ድሌት ንክህሉ ምኽንያት ከም ዝኾነ ኣረዲኦም። ከም መዳበሪያ ዝበሉ ፅዕነታት ጅምላ ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ኣብ ወደብ እንትበፅሑ ብምኽንያት ሰሌዳ ግዜ መርከባት ዋላ ኳ መጠነኛ ምዝንጋዕ ከጋጥም እንተኽኣለ፤ እዚ ግና ዓቕሚ ምትእንጋድ እቲ ወደብ ኣብ ሕቶ ዘእቱ ከም ዘይኮነ ኣብሪሆም። ክልቲአን ሃገራት ዘለወን ጠንካራ ክልቲኣዊ ርክብ ብዝበለፀ ንምሕጋዝ ጅቡቲ ኣብ ሓደ ሓደ ሃፍትታት ወደብ ኢትዮጵያ ብፅሒት በዓል ዋንነት(ኣክሲዮን) ንክህልዋ ሓሳብ ከም ዘቕረበት እውን ፀሪሖም። እዚ ድማ ኢኮኖሚያዊ ምትእስሳር ክልቲአን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ዋንነት ዘሰጋግርን ንዘላቒ ረብሐአን ወሳንን ከም ዝኾነ ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 30/2018 (ኢዜኣ) መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንዝሓለፉ 80 ዓመታት መርኣያ ዕቤት፣ትርፋማነትን ኩርዓት ሃገርን ኮይኑ ከምዝዘለቐ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ግሩፕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መስፍን ጣሰው ገሊፆም። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ግሩፕ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ መስፍን ጣሰው በዓል ምስረታ መበል 80 ዓመት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ንመራኸብቲ ሓፋሽ መግለፂ ሂቦም። እቶም ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኣብ መግለፂኦም፤ እቲ ትካል ንዝሓለፉ 8 ዓሰርተ ዓመታት መርኣያ ዕቤት፣ ትርፋማነትን ኩርዓት ሃገርን ኮይኑ ከምዝዘለቐ ሓቢሮም። እቲ መንገዲ ኣየር 30 መጋቢት 1938 ዓ/ም ፈላማይ በረራ ከምዝገበረ ብምዝኽኻር፤ ካብቲ እዋን ጀሚሩ ኣብ ዝነበሩ ዓመታት ብዘመዝገቦ ተኸታታሊ ዕቤት ኣብዚ ሕዚ እዋን ብብርኪ ዓለም 145 መባፅሕታት ዘለውዎ ዓብይ መንገዲ ኣየር ንምዃን በቒዑ እዩ ኢሎም። ኣብዚ ሕዚ እዋን ንናይ ባዕሉ ኣውሮፕላናት ፅገና ምግባር ዘኽእል ሙሉእ ዓቕሚ እናፈጠረ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እዚ ድማ ንዘላቒ ዕቤት እቲ ኩባንያ መሰረት ከምዘንበረ ተዛሪቦም። ሰብ ሞያ ኣቪዬሽን ንምፍራይ ናይ ባዕሉ ኣካዳሚ ኣቪዬሽን ከም ዘለዎ ብምሕባር፤ ኣብ ኣፍሪካ እቲ ዝዓበየ ዩኒቨርሲቲ ኣቪዬሽን ብምህናፅ ኣብ ታሪኹ ልዑል ቦታ ዝወሃቦ ዓወት ከምዘመዝገበ እውን ኣረዲኦም። እቲ መንገዲ ኣየር 150 ኣውሮፕላናት ከም ዘለውዎ ዝገለፁ እቶም ዋና ፈጻሚ ስራሕ፤ ተበጻሕነትን ፅሬትን በረራ ብዝበለፀ ንምዕባይ 117 ሓደሽቲ ኣውሮፕላናት ንምግዛእ ኣብ ከይዲ ከም ዝርከብ ገሊፆም። መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ዘጋጠምዎ ፈተናታት ብምሕላፍ ንኣፍሪካ ምስ ዓለም ዘራኽብ ግንባር ቀደም ትካል ኣቪዬሽን ምዃኑ ብተግባር ከም ዘረጋገፀ እውን ኣብሪሆም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 30/2018 (ኢዜኣ) ሃገር ለኸ ቤት ምኽሪ ማሕበራት ዘፈር ኢትዮጵያ ተወዳዳሪነት እቲ መፍረያ ኢንዱስትሪ ንምዕባይ ብትኹረት ክሰርሕ ከምዘለዎ ሚኒስትር ኢንዱስትሪ መላኩ ኣለበል ገሊፆም። ሃገር ለኸ ቤት ምኽሪ ማሕበራት ዘፈር ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይዶ መበል 9ይ ሓፈሻዊ ጉባኤ ንዋና ፈፃሚ ስራሕ ግሩፕ ኢንቨስትመንት ሚድሮክ ኣይተ ጀማል ኣህመድ ፕሬዚዳንት ገይሩ መሪፁ። ንበዓል ሃፍቲ ኣይተ በላይነህ ክንዴ ድማ ምክትል ፕሬዚዳንት ገይሩ ዝመረፀ እንትኸውን፤ እቲ ጉባኤ መረፃ ኣባላት ቦርድ ዳይሬክተራት እውን ብዓወት ኣሳሊጡ። ሚኒስትር ኢንዱስትሪ መላኩ ኣለበል ኣብቲ ጉባኤ ተረኺቦም ከምዝበልዎ፤ መንግሥቲ መፍረያይ ኢንዱስትሪ ኣብ ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ርኡይ ኣስተዋፅኦ ንክህልዎ መሰረት ዘንፅፉ ስራሕቲ እናሳለጠ እዩ። መንግሥቲ ንመፍረያይ ኢንዱስትሪ ምችው ኩነታት እናፈጠረ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እዚ ንምስፋሕ ድማ እቲ ቤት ምኽሪ እታዎት ናይ ምሃብን ንቑሕ ተሳትፎ ናይ ምግባርን ሓላፍነት ከምዘለዎ ኣረዲኦም። ኣብቲ መፍረያይ ዓውዲ ዝረኣዩ ፀገማት ብዝተወደበ መንገዲ ንመንግሥቲ ብምቕራብን ኣብ እታዎት ፖሊሲ ብምስታፍን ተወዳዳሪነት እቲ ዓውዲ ንከረጋገፅ እውን ኣፅንኦት ሂቦም። ሓዱሽ ኣመራርሓ እቲ ቤት ምኽሪ ተካእቲ ፍርያታት ኣብ ምስፍሕፋሕ፣ፈጠራ ዕድል ስራሕን ንግዲ ወጻእን እቲ መፍረያይ ኢንዱስትሪ ብዝለዓለ ኩነታት ንክሰርሕ ናይ ምግባር ሓላፍነት ንክዋፃእ ሓቢሮም።

ኣዲስ ኣበባ/ መጋቢት/29/ 2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያ ዘቕረበቶ ሕቶ ዋንነት በሪ ባሕሪ ምላሽ ክረክብ ምግባር ንዓለም ለኸ ድሕንነት መስመር ንግዲ፣ ዞባዊ ምትእስሳርን ሓበራዊ ምዕባለን ልዑል ኣስተዋፅኦ ከምዘለዎ ዋና ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ሪር ኣድሚራል ክንዱ ገዙ ገሊፆም። ኢንስቲትዩት ጉዳያት ወፃኢ ''ምሕደራ ዞባ ቀይሕ ባሕርን ወሽመጥ ባሕሪ ኤደንን፤ ሓቛፋይነትን ምትእስሳርን ንሓበራዊ ረብሓ'' ብዝብል መሪሕ ሓሳብ 4ይ ዓመታዊ መድረኽ ዘተ እናካየደ ይርከብ።   ሪር ኣድሚራል ክንዱ ገዙ ኣብቲ እዋን ከምዝበሉዎ፤ ሕቶ በሪ ባሕሪ ኢትዮጵያ ሉኣላዊ መብፅሒ ታሪኻዊ ሕቶ፣ሕጋውን ስትራቴጂክ መሰረትን ቅቡልነት ዘለዎ እዩ። ኢትዮጵያ ካብ በሪ ባሕሪ ዝተገለለትሉ ፍትሕዊ ዘይኮነ በደል ኣብቲ ዞባ ትፅቢት ዝግበረላ ሃናፂ ግደ ከይትፃወት ከምዝገደበ ብምግላፅ፤ እታ ሃገር ስሉጥ ዕቤት ኢኮኖምን ጠለብ ልምዓት ህዝብን ንምቅልጣፍ ዘተኣማምን በሪ ባሕሪ ምርካብ ኣማራፂ ዘይብሉ ጉዳይ እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ ጥንኩር ሓይሊ ባሕሪ ብምህናፃ ኣብ ባሕሪ ዝህሉ ሽፍትነት፣ ዘይጋዊ ዝውውር ኣፅዋር፣ ግብረ ራዕዲን መሰል ስግኣታትን ንምውጋእ ልዑል ዓቕሚ ምትሕብባር ክኸውን እዩ ክብሉ እውን ተዛሪቦም. ሉኣላዊ መብፅሒ ሕቶን ድሌትን በሪ ባሕሪን ወሽመጥ ባሕረ ኤደንን ኢትዮጵያ ድሕንነት ዓለም ለኸ መስመር ንግዲ ብምርግጋፅ ንዞባዊ ምትእስሳርን ሓበራዊ ምዕባለን ልዑል ረብሓ ከምዘለዎ ኣገንዚቦም። ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ጉዳያት ወፃኢ ጃፋር በድሩ ብግደኦም፤ ዘላቒ ሰላምን ዕቤት ኢኮኖሚን ቀይሕ ባሕሪን ወሽመጥ ባሕሪ ኤደንን ንምቅልጣፍ ኩለን ሃገራት ዘሳትፍ ምሕደራ ባሕሪ ክሃንፃ ከምዝግባእ ተዛሪቦም።   ዘተኣማምን ሕቶ ዋንነት በሪ ባሕሪ ኢትዮጵያ እውን ዞባዊ ምትእስሳር ብምጉልባት ኣብ መምርሒ ሓባራዊ ተረባሕነት ዝተመስረተ ከምዝኾነ ኣልዒሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤መጋቢት 29/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣብ ዝተማልአ ምምሕያሽ ማክሮ ኢኮኖሚ ዝተመዝገቡ ዓወታት ኣብ ካልኣይ ፕሮግራም ምምሕያሽ ሃገር ቦቆል ኢኮኖሚ ዝተተለሙን ምስ ትልሚ ልምዓት ዓሰርተ ዓመት ዝጠዓዓሙን ከም ዝኾኑ ሚኒስትር ፕላንን ልምዓትን ፍፁም ኣሰፋ (ዶ/ር) ገሊፀን። ሚኒስቴር ገንዘብ ውፅኢታውነት ኣብ ዝሓለፉ 18 ኣዋርሕ ዝተሳለጡ መዋቕራዊ ምምሕያሽ ዝተማልአ ማክሮ ኢኮኖሚ ዝግምግም ዝርዝር ሪፖርት ዕላዊ ገይሩ። ሚኒስትር ፕላንን ልምዓትን ፍፁም ኣሰፋ (ዶ/ር) ኣብ ዝገበርኦ መደረ፤ እቲ ሪፖርት ሓበራዊ ውፅኢት ስራሕ ሚኒስቴር ገንዘብ፣ ብሄራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ፣ በዓል መዚ ዕዳጋ ካፒታል፣ ኢንስቲትዩት ፅንዓት ፖሊሲን ዓለም ለኸ መዳርግትን ከም ዝኾነ ገሊፀን። ትካላዊ ምውዳድ ንዝተመዝገበ ዓወት ልዑል ኣበርክቶ ከም ዝገበረ እውን ሓቢረን። ብምምሕያሽ ማክሮ ኢኮኖሚ ዝተመዝገቡ ዓወታት ኣብ ካልኣይ ምምሕያሽ ማክሮ ኢኮኖሚ ዝተተለሙን ምስ እቲ ትልሚ ዓሰርተ ዓመት ዝጠዓዓሙን እዮም ኢለን። ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት ኣብ ዓውድታት ሕርሻ፣ ኢንዱስትሪን ኣገልግሎትን ሓዊሱ ኣብ ካልኦት እውን ጠንካራን ሰፊሕ መሰረት ዘለዎን ኢኮኖሚያዊ ዕብየት እናመዝገበት ከም ዝኾነት ገሊፀን። እዙይ ድማ ነፀብራቕ ፕሮግራም ሪፎርም ዝዓለሞ መዋቕራዊ ሽግግር ከም ዝኾነ ፀሪሐን። ኣብ ዝሓለፉ 18 ኣዋርሕ ቀንዲ ፍልፍል ዕብየት ተባሂሎም ኣብ ዝተፈለዩ ሓሙሽተ ዓምድታት ኢኮኖሚ ማለት እውን ሕርሻ፣ ኢንዱስትሪ፣ ማዓድን፣ ቱሪዝምን ኣይሲቲን ውፅኢታዊ ዓወታት ከም ዝተመዝገቡ ኣብሪሀን። ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ በቲ ሪፎርም ዝተሓሰበሉ ውፅኢት እናዓወተ ከም ዝኾነን ዝተሳለጡ ተግባራት እውን ናይዚ መርኣያ ከም ዝኾኑን ገሊፀን። እቲ ውፅኢታዊ ሪፎርም ኢኮኖሚ ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል እውን ኣፍሊጠን። እቲ ሪፖርት ሕሉፋት ስራሕቲ ዝገምገመ ጥራሕ ዘይኮነስ ዝሐሸ ትልሚ፣ ዝሐሸ ምውዳድን ውፅኢትን ዝተመዝገበሉ ንቐፃሊ ዝሐሸ መንገዲ ዘመላኽት ከም ዝኾነ እውን ኣረጋጊፀን።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 29/2018 (ኢዜኣ) ዝተማልአ መመሓየሺ ማክሮ ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ሓዱሽ ምዕራፍ ልምዓት ከም ዝኸፈተ ገዛኢ ብሄራዊ ባንኪ ኢትዮጵያ ኢዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ገሊፆም። ሚኒስቴር ገንዘብ ውፅኢታዊነት ኣብ ዝሓለፉ 18 ኣዋርሕ ዝተሳለጡ መመሓየሺታት ማክሮ ኢኮኖምን መዋቕርን ዝግምግም ፀብፃብ ዕላዊ ገይሩ። ገዛኢ ብሄራዊ ባንኪ ኢዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ እቲ መመሓየሺ ኣብ ኢትዮጵያ ሓዱሽ ምዕራፍ ልምዓት ዝኸፈተን ዝጭበጡ ውፅኢታት ዝተመዝገበሉን እዩ። እቲ ፀብፃብ ብጉጅለ ማኔጅመንት ኢኮኖሚ ብባዕላዊ ዓቕሚ ዝተዳለወ ስለዝኾነ ኣብዚ ሕዚ እውን ኣብ ትካላት ጠንካራ ዓቕሚ ዘለዎም ሰብ ሞያ እናተፈጠሩ እዮም ኢሎም። ኣብዚ ሕዚ እዋን ትካላት መንግሥቲ ነፃነት ፖሊሲ ዘለዎም ምዃኑ ንዕዉትነት እቲ መመሓየሺ ዓብይ እጃም ከም ዘለዎ ተዛሪቦም። ብሄራዊ ባንኪ ጥዕና ዘለዎ ስርዓት ፋይናንስ ንምርግጋፅ ዝነኣዱ ስራሕቲ እናሳለጠ ከምዝርከብ ብምግላፅ፤ እቲ ባንኪ ምርግጋዕ ዋጋን ጥዕና ዘለዎ ዓውዲ ፋይናንስን ንምርግጋፅ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ እናሳለጠ እዩ ኢሎም። እዚ ፀብፃብ ክሳብ ሕዚ ዝተመዝገቡ ዓወታት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ቀፃሊ ዝሳለጡ ስራሕቲ እውን ብዝርዝር ዘካተተ ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። እቲ ሃገር ቦቆል ሪፎርም ውፅኢት እናተረኸበሉ ከምዝኾነ ብምሕባር፤ እቲ ፀብፃብ ትኽክለኛ ኣንፈት መመሓየሺ ማክሮ ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ዘርኢ ከም ዝኾነ ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 29/2018 (ኢዜኣ) እቲ ዝተማልአ መመሓየሺ ማክሮ ኢኮኖሚ ጠንካራ ኣፈፃፅማ ዕቤት ንክምዝገብ ከምዘኽኣለ ሚኒስትር ገንዘብ ኣሕመድ ሽዴ ገሊፆም። ሚኒስቴር ገንዘብ ውፅኢታውነት ኣብ 18 ኣዋርሕ ዝተሳለጡ መመሓየሽታት ማክሮ ኢኮኖምን መዋቕርን ዝግምግም ዝርዝር ፀብፃብ ዕላዊ ገይሩ። ሚኒስትር ኣሕመድ ሽዴ ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኣብታ ሃገር ተግባራዊ ዝተገበረ ኢኮኖሚያዊ መመሓየሺ ጭቡጥ ውፅኢት ንክምዝገቡ እናገበረ እዩ ዝርከብ። ሓፈሻዊ ፍርያት እታ ሃገር ተኸታታልነት ዘለዎ ዕቤት እናርኣየ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እዚ ድማ ንኢትዮጵያ ኣብ ኣፍሪካ ቅልጡፍ ዕቤት ካብ ዘለወን ሃገራት እታ ሓንቲ ንክትኸውን ኣኽኢሉዋ እዩ ኢሎም። ዓውዲ ኢንዱስትሪ ሞተር እቲ ኢኮኖሚ ኮይኑ እናቐፀለ ከምዝኾነ ብምሕባር፤ ዓውድታት ግብርናን ኣገልግሎትን እውን ዝለዓለ ኣፈፃፅማ እናርኣዩ ከምዝኾኑ ተዛሪቦም። እቲ መመሓየሺ ማክሮ ኢኮኖሚ ካብ ዘምፀኦም ዓበይቲ ዕድላት እቲ ሓደ ንዝሓለፉ ኣመታት ፈታኒ ኮይኑ ዝፀንሐ ምኽባር ዋጋ ብዝለዓለ ኩነታት ምቕናስ ምኽኣሉ እዩ ኢሎም። እቲ መመሓየሺ ተመን ሸርፊ ስዒቡ እውን ኣብ ንግዲ ወፃኢ እታ ሃገር ታሪኻዊ ለውጢ ከምዝተመዝገበ ኣረዲኦም። ፍርያታት ኢትዮጵያ ኣብ ዕዳጋ ዓለም ዘለዎም ተወዳዳሪነት ብምውሳኹን ካብቲ ዓውዲ ዝርከብ ኣታዊ ምዕባዩን ዝገለፁ እቶም ሚኒስትር፤ ካብዚ ብተወሳኺ እውን ኣብ ኣታዊ ሓዋላ፣ዋሕዚ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ወፃእን ውህላል ሸርፊ ወፃእን ዝተርኣየ ምምሕያሽ ልዑል እዩ ኢሎም። ዝተማልአ መመሓየሺ ማክሮ ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ብዝተዋደደ ኣመራርሓን ብመረዳእታ ዝተደገፈ ትንታነን እናተመርሐ ከምዝኾነ ብምሕባር፤ ኣብ ቀፃሊ እውን መዋቕራዊ ለውጥታት ብምጥንኻር ዝተረጋግዐን እናዓበየ ዝኸድን ኢኮኖሚ ንምህናፅ ብቆራፅነት ከም ዝስራሕ ኣረጋጊጾም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 26/2018 (ኢዜኣ) ፓርክ ስፖርት ኣዲስ ኣተሓሳስባን ተግባርን መደመር ዝተርኣየሉ እዩ ክብሉ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ፓርክ ስፖርት ኣዲስ ሎሚ መዓልቲ መሪቖም ከፊቶም። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ እቲ ፓርክ ኩለ መዳያዊ ልምዓት ኢትዮጵያ ብተግባር ዘርኢ እዩ ኢሎም። ልምዓት ኢኮኖሚ ብዘይ ሰብኣዊ ልምዓት ሙሉእ ክኸውን ኣይኽእልን ዝበሉ እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ምስፍሕፋሕ መሰረተ ልምዓት ስፖርት ድማ መርኣያ ተግባር ሰብ ተኮር ልምዓት እዩ ክብሉ ሓቢሮም። ቀንዲ ኣተሓሳስባ መንግሥቲ መደመር እውን ኩለ መዳያዊ ልምዓት ንዜጋታት ተበፃሒ ምግባር ከምዝኾነን እቲ ሎሚ ዝተመረቐ ፓርክ እውን እዚ ኣተሓሳስባን ተግባርን ዝተራኸብሉ ዓብይ ማእኸል ስፖርት ከም ዝኾነን ኣረዲኦም። እቲ ፓርክ ዓለም ለኸ ደረጅኦም ዝሓለዉ መሰረተ ልምዓት ኩሎም ስፖርትታትን ስፍራታት ሓምለዋይ መዘናግዕን ኣማሊኡ ዝሓዘ ከም ዝኾነ እውን ኣብሪሆም። እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ከምዝበልዎ፤ ምምራቕ ፓርክ ስፖርት ኣዲስ መንግሥቲ ንህዝቢ ዝኣተዎ ቃል እናኽበረን ሓላፍነቱ እናተዋፅአን ከምዝኾነ ዓብይ መርኣያ እዩ። ቃል ተግባር እናኾነ፣ ኣዲስ ኣበባ እውን እናተቐየረትን ኢትዮጵያ ናብ ልዑል ክብሪ እናገስገሰትን ከምዝኾነት እውን መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 26/2018 (ኢዜኣ) ፈተናታት ናብ ዕድል ብምቕያር ንኢትዮጵያ ብኩሎም ዓውድታት ስራሕ ምፅናዕን ምስራሕን እናተሳለጠ ከም ዝርከብ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ፓርክ ስፖርት ኣዲስ ሎሚ መሪቖም ከፊቶም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዚ እዋን፤ ስራሕ ህንፀት ሃገር ክልተ መሰረታዊ ዓምድታት ክሕዝ ከም ዘለዎ ብምግላፅ ንትማሊ ብኣግባቡን ብትኽክልን ዘዘኻኽር ፅባሕ ዝሰርሕ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም። መንግሥቲ ፅሬት ትምህርቲ ኢትዮጵያ ንምርግጋፅ 35 ሽሕ መዋእለ ህፃናት ሃኒፁ ንኣገልግሎት ከም ዘብቀዐ ብምግላፅ፤ ዕላምኡ ድማ ዝሓሸ ድሉውነት ዘለዎ ወለዶ ምፍጣር ከምዝኾነ ሓቢሮም። ሽቶ ኢንሼቲቭ ኮደርስ 5 ሚልዮን ኣብ ንፅባሕ ዝሰርሕ ወለዶ ትኹረት ዝገበረ ከምዝኾነ እውን ኣረዲኦም። ህንፀት ሃገርን ልምዓት ሓይሊ ሰብን ዝተኣሳሰር ብኣካዳሚክ ፍልጠት ብዝርከብ ጥራሕ ዘይኮነስ ብማሕበራዊ መስተጋብር እውን እዩ ኢሎም። ፓርክ ስፖርት ኣዲስ ከም ኣበበ ቢቂላ፣ ምሩጽ ይፍጠር፣ ቀነኒሳ በቀለ፣ ደራርቱ ቱሉን ጥሩነሽ ዲባባን ዘለውዎ ሓወልትታት ዝሓዘ ከምዝኾነ ብምሕባር፤ እቶም ኣትሌታት ንወለዶ መርኣያ ዝኾኑን ንኢትዮጵያ ኣብ መድረኽ ዓለም ዘፀውዑን ከምዝኾኑ ኣብሪሆም። ነቶም ኣትሌታት ሓወልቲ ዝተሰርሐሎም ድማ ብሂወት እናሃለዉ ምኽባር ስለዝግባእ እዩ ኢሎም። እቲ ፓርክ ብኩለ መዳያዊ ህፃናትን ሰገናትን ስልጠና ምሃብ ዘኽእሉ ስፍራታት ከምዝሓዘን እዚ ድማ እቲ ወለዶ ካብቶም ኣትሌታት ንክመሃር ፅቡቕ ኣጋጣሚ ከምዝፈጥርን ተዛሪቦም። እቶም ህፃናት ኣትሌት ምዃን እናተመነዩ ተጊሆም እንተሰሪሖም ንኢትዮጵያ ኣብ መድረኽ ዓለም ዘፀውዑ ኣትሌታት ምፍራይ ከም ዝከኣል እውን ገሊፆም። እቲ ፓርክ ስፖርት ብዝተፈላለዩ ስፖርትታት ደረጅኦም ዝሓለዉ መሰረተ ልምዓት ከምዝሓዘ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ እዚ ድማ ንሰገናት ዓብይ ዕድል ከም ዝኾነ ፀሪሖም። ህፃናት ፓርክታት፣መሰረተ ልምዓታት ስፖርትን ንፁሃት ስፍራታትን እናረኣዩ እንተዓብዮም ናብ ካሊእ ሃገር ንምኻድ ምምናይ ገዲፎም ብሃገር ምኹራዕን ኣብ ሃገር ምስራሕን እናዓበየ ከምዝኸይድ ሓቢሮም። በዚ ከይዲ እዚ ኢትዮጵያ ከምትህነፅ ብምግላፅ፤ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ትማልን ፅባሕን ብምትእስሳር ሃገር ምህናፅ ወሳኒ እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ መብዛሕቲኡ ህዝባ መንእሰይ ስለዝኾነ ጠንኪሩ ክሰርሕን ዓርሱ ብፍልጠት ክምዕብልን ምግባር እንተተኻኢሉ ካብ ኢትዮጵያ ብዝዘለለ ንኣፍሪካ ንምድጋፍ ዓብይ ዕድል ከምዘሎ ኣረዲኦም። ብክእለትን ብቕዓትን ሰባት ተሰሪሖም ዝዓብይሉ መሰረተ ልምዓት ከም ዘድሊ ብምሕባር፤ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዝስርሑ ስራሕቲ ናይ ፅባሕ ኢትዮጵያን ወለዶን ኣብ ግምት ዘእተዉ ከምዝኾኑ እውን ኣብራህሪሆም። ኢትዮጵያ ብኩሎም ዓውድታት እናተሰርሐት እያ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ፈተናታት ናብ ዕድል ብምቕያር ስራሕ ምፅናዕን ምስራሕን ኢትዮጵያ ብትኹረት እናተሰርሐ ከም ዝርከብ ኣፍሊጦም። ኣብ ከይዲ ምስራሕ ኢትዮጵያ እውን ኩሉ ኣጃሙ ንክዋፃእ ፃውዒት ኣቕሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ መጋቢት /26/2018(ኢዜኣ)፦ ኢትዮጵያ ንትራንስፎርሜሽን ሕርሻን ሜካናይዜሽንን ዝሃበቶ ትኹረት ሉኣላውነት ምግቢ ኣብ ምርግጋፅ መሰረት እናንበረ ከም ዝኾነ ሚኒስትር ሕርሻ ኣዲሱ ኣረጋ ገሊፆም። "ብፍርያትን መፍረይነትን ምርግጋፅ ሉኣላውነት መግቢ" ብዝብል ቴማ ጎስጓስ ልምዓት ዝራእቲ 2018/19 ኣብ ኣዳማ እናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ሚኒስትር ሕርሻ ኣዲሱ ኣረጋ ኣብዚ እዋን ከም ዝበልዎ፣ ብመዳይ ምርግጋፅ ሉኣላውነት ምግቢ መፃኢ ግዜ ኢትዮጵያ ብሩህ እዩ። ብመንግስቲ መደመር ዝተጀመሩ ስራሕቲ ትራንስፎርሜሽን ሕርሻ ኣብ ቦታት ሕርሻ ሓረስታይ ጭቡጥ ለውጥታት ክርኣዩ ከም ዝጀመሩ ገሊፆም። ሕርሻ ኢትዮጵያ ዘመናዊ ብምግባር ናብ ሜካናይዜሽን እናተሸጋገረ ከም ዝመፀ ብምግላፅ፤ ኣብ ኢትዮጵያ ሉኣላውነት ምግቢ ንምርግጋፅ ብዝተጀመረ ተግባር ጭቡጥ ለውጢ ከም ዝተርኣየ ተዛሪቦም። ልምዓት ዝራእቲ ክረምትን ቀውዕን 2018/19 ኣብ ውሽጢ ፈተናታት ዓለም ለኻዊ ቅልውላው ዝካየድ ምዃኑ ብምግላፅ፤ ኾይኑ ግና መዳበሪያ ኣቐዲምካ ብምእታው ነቲ ስግኣት ምሽጋር ከም ዝተኽኣለ ሓቢሮም፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ መጋቢት /26/2018 (ኢዜኣ)፦ ኢትዮጵያ ተለዋዋጥን ዘይተገማትን ዓለም ለኸ ኩነታት ኣብ ግምት ብምእታው ኣቐዲማ ዕድጊት መዳበርያ ብምፍፃም ናብ ሃገር ከም ዘእተወት ሚኒስትር ሕርሻ ኣዲሱ ኣረጋ ገሊፆም። ኹናት ማእኸላይ ምብራቕ ኣብ ዝውውር ዓለም ኣቀፍ ፍርያታት ፀገም ከም ዝፈጠረ ዝፍለጥ እዩ። ሚኒስትር ሕርሻ ኣዲሱ ኣረጋ መዳበርያ ካብ ዝጓዓዓዘሎም መስመራት እቲ ሓደ ዞባ ማእኸላይ ምብራቕ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እቲ ኹናት ኣብ ምንቅስቓስ መራኽብ ስግኣት ከም ዘሕደረ ሓቢሮም። በዚ መሰረት ንፍርያት እዚ ዓመት ዝውዓል መዳበርያ ዕድጊት ብምፍፃምን ብምጉዕዓዝን ናብ ሕብረት ስራሕ ማሕበራትን ሓረስቶትን ተበፃሒ ከም ዝገበረ ኣፍሊጦም። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንሓረስቶት ዝተኸፋፈለ መዳበርያ 16 ነጥቢ 9 ሚሊዮን ኩንታል ከም ዝነበረ ብምዝኽኻር፤ ኣብዚ ዓመት ጅቡቲ ዝበፅሐ ሓዊሱ 20 ሚሊዮን ኩንታል መዳበርያ ምእታው ከም ዝተኽኣለ ሓቢሮም። ትራንስፎርሜሽን ሕርሻ ንምርግጋፅን ኣጠቃቕማ እታዎት ንምምሕያሽ 30 ሚሊዮን ኩንታል መዳበርያ ንምግዛእ ትልሚ ከም ዝነበረ ብምግላፅ፤ እቲ ዝተረፈ ንምምላእ ምስ ፈተውቲ ሃገራት ጠንካራ ምትሕብባርን ስምምዕነትን እናተገበረ ከም ዝኾነ ገሊፆም። ሕብረተሰብ ብተፈጥሮ ዝዳለዉ ፍርያት ኮምፖስት መዳበርያ ብስፍሓት ብምድላውን ምጥቃምን ዘሎ ፀቕጢ ኣብ ምቕናስ ኣጃሙ ክዋፃእ ከም ዝግባእ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፣መጋቢት 25/2018 (ኢዜኣ) ፦ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝተፈጠረ ኲናት ስዒቡ ዋጋ ነዳዲ ዓለም ብዝለዓለ ኲነታት ብምውሳኹ ምትዕርራይ ዋጋ ከም ዝገበረ ሚኒስቴር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ኣፍሊጡ። ሚኒስቴር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳር ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ዝተፈጠ ኲናት ስዒቡ ካብ ለካቲት 21/2018 ዓ.ም ዋጋ ነዳዲ ዓለም ብዝልዓለ መጠን ከም ዝወሰኸ ኣመላኺቱ። እቲ ኩነታት ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ክመሓየሽ እዩ ዝብል ትፅቢት ዋላ እንተነበረ ኾይኑ ግና እቲ ወጥሪ እናሓየለ ብምኻዱ ኣብ ኣቕርቦት ነዳዲ ሕፅረት ነዳዲ ካብ ምፍጣሩ ንላዕሊ ዋጋ ሓደ ሓደ ፍርያት ነዳዲ ብዝልዓለ መጠን ክውስኽ ከም ዝኽኣለ ገሊፁ። ሕምሺት(1/5) ዘይተፀረየ ነዳዲ ዓለም ዝመሓላለፈሉ መስመር ሆርሙዝ ብምፃዉ ከም ሳዑዲ ዓረቢያ፣ ኩዌት፣ ሕቡራት መንግስታት ዓረብን ኢራቅን ዝመሳሰሉ ሃገራት ብመዓልቲ ዘቕርብዎ 140 ሚሊዮን በርሜል ነዳዲ ተቓሪፁ እዩ። ብምኽንያት እዙይ ናብ ሃገርና ዝኣቱ ዝነበረ 120 ሽሕ ሜትሪክ ቶን ፃዕዳ ናፍጣን 60 ሽሕ ሜትሪክ ቶን ነዳዲ ኣውሮፕላን ዝፀዓኑ ሰለስተ መርከባት ኣብ ወሽመጥ ዓረብ ደው ኢለን ይርከባ ኢሉ ሚኒስቴር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ኣብ መግለፂኡ። መንግስቲ ስሩዕ ኣቕርቦት ከይቋረፅ ካብ ተባራሪ ዕዳጋን ብዝልዓለ ዋጋ ብምዕዳግ ንምቕራብ ፃዕርታት እናገበረ ከም ዝርከብ ዝገልፅ እቲ ሚኒስቴር፤ ኾይኑ ግና ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ዘሎ ፀቕጢ ደጎማ ልዕሊ 272 ቢሊዮን ብር ከም ዝበፅሐ ኣመላኺቱ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብዝወፀ መሸጢ ዋጋ ፃዕዳ ናፍጣ ብ139.84 ብር እንትሽየጥ መንግስቲ 95 ድጎማ ይግበር ዝነበረ ኾይኑ፤ ቤንዚን በ132.18 ብር እናተሸጠ ዝፀንሐ ኾይኑ 42 ብር ድጎማ ይገብረሉ ከም ዝፀንሐ ተገሊፁ። ኾይኑ ግና ኣብዚ ሕዚ ዘሎ ኩነታት እቲ ድጎማ ንምቕፃል ኣፀጋሚ ስለዝኾነ ሓዱሽ ምትዕርራይ ዋጋ ተገይሩ ከም ዝተገበረ እቲ ሚኒስቴር ኣፍሊጡ። በዙይ መሰረት ሓዱሽ መሸጢ ዋጋ ችርቻሮ ሓደ ሊትር ቤንዚን 142.21 ብር፣ ኬሮሲን 151.39 ብር፣ ፃዕዳ ናፍጣ 163.09 ብር፣ ቀላል ፃዕዳ ናፍጣ 163.98፣ ከቢድ ፀሊም ናፍጣ 160.68 ብር ከምኡ እውን ነዳዲ ኣውሮፕላን 150.48 ብር ኮይኑ ኣሎ፡፡ ተጠቀምቲ መሸጢ ዋጋ ፃዕዳ ናፍጣ 210 ብር ኮይኑ ከም ዝተደንገገ ኣፍሊጡ፡፡ መንግስቲ ሐዚ እውን ንሓደ ሊትሮ ፃዕዳ ናፍጣ 71 ብር ከምኡ እውን ንቤንዚን 32 ብር ድጎማ እናገበረ እንትኸውን መሸጢ ዋጋ ነዳዲ ሃገርና ምስ ጎረባብቲ ሃገራት እንነፃፀር ዝተሓተ ከም ዝኾነ ገሊፁ። ኣብ ሃገርና መሸጢ ዋጋ ሓደ ሊትር ፃዕዳ ናፍጣ 1.032 ዶላር እንትኸውን ኣብ ኬንያ 1.374፣ ኣብ ጅቡቲ 1.741፣ ኣብ ታንዛኒያ ድማ 1.09 ዶላር ከም ዝኾነ ብኣብነትት ጠቒሱ እዩ። ኣብ ኣቕርቦት ቤንዚን ሕፅረት ከም ዘየለ ዝገለፀ እቲ ሚኒስቴር ፃዕዳ ናፍጣ ሓዊሱ ኣብ ካልኦት ዓይነታት ነዳዲ ዘሎ ሕፅረት ኣቕርቦትን ወሰኽ ዋጋን ክሳብ ዝስተኻኸል መንግስቲ ከይዲ ዕደላ ነዳዲ ዝከታተል ጉጅለ ከም ዝወደበ ኣፍሊጡ። እቲ ጉጅለ ብዘዳልዎ ቀደም ሰዓብ ኣቕርብትን ዕደላን ዝቐርብ ነዳዲ ብቑጠባን ብዝተቐመጠ ስርዓት ዕደጊት ብቻ ክፍፀም ሓገዝን ርብርብን ክግበር ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቡ። ብመሰረት እቲ ቐደም ሰዓብ ነዳዲ ዘጓዓዕዙ ቦቲታት፣ ተሽከርከርቲ ፍርያት ኣታውን ሰደድን፣ ኢንዱስትሪታት ኣፍረይቲ መሰረታዊ ሃልክን ሰደድን፣ ወሰንቲ ፕሮጀክትታት ውልቀን መንግስትን፣ መከናይዝድ ሕርሻታት፣ ትካላት ፀጥታትን ደሕንነትን፣ ናይ ህዝቢ መመላስቲ ተሽከርካርቲ፣ ኣገልግሎት ጤና፣ ስራሕቲ ታወር ቴሌኮም፣ ስራሕቲ መረፃ፣ ኣገልግሎታት ሚዲያን ሰብኣዊ መሰላትን ከምኡ እውን ዝልዓለ ቁፅሪ ተምሃሮ ዘለዎሞ ዩኒቨርስቲታት ቀዳምነት ዝዋሃቦም እዮም። ሕብረተሰብ ነዚ ኣፀጋሚ እዋን ንምስጋር ኣብ ዝግበር ፃዕሪ ግቡእ ድገፍን ምትሕብባርን ክገብር ሚኒስቴር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ፃውዒት ኣቕሪቡ።

ኣዲስ ኣበባ፤ መጋቢት 24/2018(ኢዜኣ)፦ ቻይና ንፕሮጀክትታት ልምዓት ኢትዮጵያ ትገብሮ ሓገዝ ኣጠናኺራ ከም ትቕፅል ኣፍሊጣ፡፡ ብሚኒስትር ገንዘብ ኣሕመድ ሽዴ ዝተመርሐ ልኡኽ ኢትዮጵያ ምስ ምክትል ኣቦ መንበር ዓለም ለኸ ምትሕብባር ልምዓት ቻይና (CIDCA) ሊዩ ጁንፌንግ ኣብ ቤጂንግ ዝለዓለ ብርኪ ዘተ ገይሮም፡፡ ዕላማ እቲ ዘተ ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ቻይናን ዝፀንሐ ድልዱል ምሕዝነት ብዝበለፀ ንምዕባይ እዩ፡፡ እቲ ዘተ፤ ብመሰረት ኢትዮጵያ ቀዳምነት ትህቦም ዛዕባታት ልምዓት ኣብ ሞንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ምትሕብባር ብዝበለፀ ምጥንኻር ኣብ ዝከኣለሎም መንገድታት ዘተኮረ እዩ ነይሩ፡፡ እቲ ልኡኽ ኢትዮጵያ እናካየደቶ ትርከብ ሪፎርም ኢኮኖምን ኣጀንዳታት ልምዓትን ብዝምልከት መብራህረሂ ዝሃበ እንትኸውን፤ ዘላቒ ዕብየትን መዋቕራዊ ሽግግር ንምምጻእ ኣድላይነት ቀፃልነት ዘለዎ ምትሕብባር እውን ኣብሪሁ እዩ። ምክትል ኣቦ መንበር ዓለም ለኸ ምትሕብባር ልምዓት ቻይና (CIDCA) ሊዩ ጁንፌንግ ብወገኖም፤ ቻይና ብዝተሓተ ወለድ ዝውሃቡ ልቓሓት፣ ሓገዝ ቴክኒክን ስራሕቲ ዓቕሚ ህንፀትን ብምጥንኻር ንኢትዮጵያ ትገብሮ ሓገዝ ኣጠናኺራ ከም ትቕጽል ደጊሞም ኣረጋጊፆም፡፡ ብተወሳኺ እውን ክልቲኦም ወገናት ኣብ ከይዲ ህንጸት ዘለዉ ፕሮጀክትታት ዝገምገሙ እንትኸውን፤ ብፍላይ ኣብ ዘፈራት መሰረተ ልምዓት ባቡር፣ ሕርሻ፣ ልምዓት ዲጂታል፣ ኢንዱስትሪን ጥዕናን ዘለዉ ምትሕብባራት ንምስፋሕ ኣብ ዝከኣለሎም ዕድላት ተዛትዮም እዮም፡። ክልቲኦም ወገናት ትኹረት ዝሃብዎም ዛዕባታት ናብ ጭቡጥ ውፅኢት ንክቕየሩ ትካላዊ ርክባት ብዝበለጸ ምዕባይን ተቐራሪብካ ምስራሕን ከም ዘድሊ ተስማዕሚዖም፡፡ እዙይ እውን ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ቻይናን ዘሎ ኩለመደያዊ ርክብ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ከም ዘሰጋግሮ ሚኒስቴር ገንዘብ ንኢዜኣ ኣብ ዝለኣኾ ሓበሬታ ኣመላኺቱ፡፡

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት/23/ 2018 /ኢዜኣ/ባንኪ ቻይና ንመፈፀሚ ህንፀት ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ ሓገዝ ፋይናንስ ንምግባር ድሌት ኣርእዩ፡፡ ካብ ሚኒስቴር ገንዘብን ግሩፕ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያን ዝተውፃእፀአ ልኡኽ ኢትዮጵያ ምስ ኣመራርሓ ባንኪ ቻይና ዕዉት ዘተ ኣካይዱ፡፡ ኣብቲ እዋን ዘተ ፕሮጀክት ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ ቴክኒካል ዲዛይን፣ መዛዘሚ ግዘ ሰሌዳ እቲ ፕሮጀክትን ዘድልዮ ፋይናንስን ብዝምልከት ንኣመራርሓ ባንኪ ቻይና ገለፃ ተገይሩ፡፡ እቲ ፕሮጀክት ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ዘለዋ ናይ በረራ ማእኸልነት ካብ ምድንፍዑ ብተወሳኺ ከም ንግዲን ቱሪዝምን ዝበሉ ዓውዲታት ብምጥንኻር ንዕቤት ኢኮኖሚ ወሳኒ ግደ ከምዝህልዎ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብሪሁ፡፡ ኣመራርሓ ባንኪ ቻይና ብግደኦም÷ እቲ ባንኪ ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ዝርከባ ፕሮጀክታት መገዲ ኣየር ኢንቨሰት ናይ ምግባር ልምዲ ከምዘለዎ ብምግላፅ÷ ንመህነፂ ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ እውን ሓገዝ ፋይናንስ ንምግባር ድሌት ከምዘለዎ ተዘሪቦም፡፡ ኣብቲ እዋን ዘተ ክልቲኦም ወገናት ሓገዝ ቴክኒክን ፋይናንስን ብሓባር ንምስራሕ ከምዝተስማዕምዑ ሚኒስቴር ገንዘብ ኣመልኪቱ፡፡

ኣዲስ ኣበባ፤ መጋቢት 22/2018 (ኢዜኣ)፦ ሃገር ቦቆል ሪፎርም ኢኮኖሚ ኣብ ዓውዲ ንግዲ ጭቡጥ ለውጢ ክምዝገብ ከም ዘኽኣለ ሚኒስትር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ካሳሁን ጎፌ (ዶ/ር) ገሊፆም። ኣብ ክልል ዓፋር ዝተሃነፀ ካልኣይ ብርኪ ማእኸል ዕዳጋ እንስሳት ሰመራ ሎሚ መዓልቲ ብሚኒስትር ካሳሁን ጎፌ (ዶ/ር)ን ርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልል ኣወል ኣርባን ተመሪቑ ኣገልግሎት ምሃብ ጀሚሩ። ሚኒስትር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ካሳሁን ጎፌ (ዶ/ር) ኣብ መርሃ ግብሪ እቲ ምረቓ ተረኺቦም ከም ዝበልዎ፤ መንግስቲ ዝቐረፆ ሃገር ቦቆል ሪፎርም ኢኮኖሚ ኣብ ዓውዲ ንግዲ ጭቡጥ ለውጢ እናምጽአ ከም ዝኾነ ገሊፆም። ስለዝኾነ ድማ ብመሰረት እቲ ዝተሓንፀፀ ሪፎርም ንግዲ ብዙሓት መሰረተ ልምዓት ዕዳጋ እናተሃነጹ እዮም ኢሎም። ኣብ መላእ ሃገር ዝርከቡ ዕዳጋታት ቀዳምን ሰንበትን ልዕሊ 1 ሽሕን 950 ከም ዝበጽሑ ብምዝራብ፤ እዞም ዕዳጋታት ደረጅኦም ዝሓለዉ ንምግባር ብትኹረት እናተሰርሐሉ ከም ዝኾነ ሓቢሮም። በዚ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ብልዕሊ ሓደ ቢልዮን ወጻኢ ማእኸላት ካልኣይ ብርኪ ዕዳጋ እንስሳት እናተሃነጹ ከም ዝኾኑ ገሊፆም። ሎምዓልቲ ዝተመረቐ ማእኸል ካልኣይ ብርኪ ማእኸል ዕዳጋ እንስሳት ሰመራ እውን ልዕሊ 70 ሚሊዮን ወጻኢ ከም ዝተገበረሉ ብምግላጽ፤ ኢትዮጵያ ካብ ዓውዲ እንስሳት ትረኽቦ ኣታዊ እናዓበየ ከም ዝመፀ ገሊፆም። ኣብ በጀት ዓመት 2017 ዓ.ም ካብቲ ዓውዲ 60 ሚሊዮን ዶላር ኣታዊ ከም ዝተረኸበ ብምዝኽኻር፤ ኣብዚ በጀት ዓመት ድማ ኣብ ዝሓለፉ 8 ኣዋርሕ ጥራሕ 39 ሚሊዮን ዶላር ኣታዊ ከም ዝተረኽበ ኣፍሊጦም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 22/2018(ኢዜኣ) ኢትዮጵያን ባንኪ ኢንቨስትመንት መሰረተ ልምዓት ኤስያን ኣብ ህንፀት መሰረተ ልምዓት ዘለዎም ምትሕብባር ንምዕባይ ቆራፃት ከም ዝኾኑ ኣፍሊጦም። ሚኒስትር ገንዘብ ኣሕመድ ሽዴ ምስ ምክትል ፕሬዝዳንትን ፀሓፊ ኮርፖሬትን ባንኪ ኢንቨስትመንት መሰረተ ልምዓት ኤስያ ሰር ሼራርድ ካውፐር-ኮልስ ኣብ ቤጂንግ ዘትዮም። እቲ ዘተ፤ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን እቲ ባንክን ዘሎ ምሕዝነት ብዝበለፀ ምጥንኻር ኣብ ዝከኣለሎም ኩነታት ጠመተ ዝገበረ እዩ። ባንኪ ኢንቨስትመንት መሰረተ ልምዓት ኤስያ ንህንፀት ፕሮጀክት ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ ክገብሮ ኣብ ዝኽእል ፋይናንሳዊ ደገፍ እውን ሰፊሕ ዘተ ተኻይዱ። ሚኒስትር ገንዘብ ኣሕመድ ሽዴ፤ ፕሮጀክት ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ ኢትዮጵያ ኣብቲ ዞባ ዘለዋ ማእኸልነት ኣቪዬሽን ንምጥንኻርን ንናይ ነዊሕ እዋን ዕቤት ኢኮኖሚ እታ ሃገርን ዘለዎ ስትራቴጂካዊ ረብሓ ኣረዲኦም። ክልቲኦም ወገናት ፋይናንስ ዓውዲ ውልቀ ኣብ ምንቅስቓስ ዘሎ ምትሕብባር ምዕባይ ኣብ ዝከኣለሎም ዕድላት እውን ዘትዮም። እቶም ሚኒስር፤ እቲ ባንኪ ኢንቨስትመንት ውልቀ ኣብ ምትብባዕን ሰብ ሃፍቲ ውልቀ ኣብ ዓውድታት መሰረተ ልምዓት ልዑል ተሳትፎ ንክህልዎም ኣብ ምግባርን ዘለዎ እጃም ኣፅንኦት ሂቦም ተዛሪቦም። ክልቲኦም ወገናት ኣብ ኢትዮጵያ ዘላቒ መሰረተ ልምዓት ንምስፋሕን ብዓውዲ ውልቀ ዝምራሕ ዕቤት ኢኮኖሚ ንምርግጋፅን ብቆራፅነት ከም ዝሰርሑ ምግላፆም ሚኒስቴር ገንዘብ ንኢዜኣ ኣብ ዝለኣኾ ሓበሬታ ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 22/2018 (ኢዜኣ) ኣዲስ ኣበባ መግለፂ ንኹሉ ኣሳታፍን ኣርሒቑ ኣማትን ዝኾነ ትልሚ ልምዓትና እያ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር አቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ‘ኣዲስ ኣበባ ልዕሊ ዋና ከተማ እያ!’ብዝብል ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገጾም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ፈጣን ምንቅስቓስ ዘላ፣ናብ ኢትዮጵያ ናይ ፅባሕ መእተዊት በሪ፣ብቕልጡፍ ትልወጥ ዘላ ዋና ማእኸል ሃገር ብምዃና መግለፂ ንኹሉ ኣሳታፍን ኣርሒቑ ሓሳብን ዝኾነ ትልሚ ልምዓትና እያ ኢሎም። ፈጣን መሰረተ ልምዓታት ብምስፍሕፋሕ፣መፍትሕታት ዘበናዊ ከተማ ብምቕራብ፣ሓቛፊ ብዝኾነ መልክዑ መንበሪ ብምህናፅን ዘላቒ ዕቤት ብምርግጋፅን ንሰርሕ ዘለና ንሎሚ ጥራሕ ዘይኮነስ ንናይ ፅባሕ ወለዶ እውን እዩ ክብሉ እውን ሓቢሮም። ኣብ ኢትዮጵ ዝርከቡ ከተማታትና ሰባት ንምብቃዕ፣ዓቕሚ ንምጥቃምን ዘላቒ ብልፅግና ንምርግጋፅን ብዘኽእል መልክዑ ቅርፂ ከም ዝሓዙ ገሊፆም። ሃገርና ዕቤትን ሓድግን ከይተፈላለዩ ጎና ጎኒ ዝጎዓዝሉ፣ጥንታዊ ስልጣነታት ንዘበናዊ ዓወት መበገሲ ዝኾኑላ እያ ክብሉ እውን ፀሪሖም። ኢትዮጵያ ሰብ ሃፍቲ ኣብ ኩሎም ኣንፈታት ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ሰፋሕትን ዘይተነኽኡን ዕድላትን ዝረኽቡላ ወናኒት ኣእላፍ ፀጋ እያ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ካብ ጎደናታት እታ ዋና ከተማ ኣዲስ ኣበባ ክሳብ ጫፋት እታ ሃገር ብፅንዓት፣ብጥንካረ፣ንቑሕን ፍሉይን ኣማራፅታት ንግዲ ድሉዋት ገይራ ትፅበየኩም ኣላ ኢሎም። መናሃርያ ዲፕሎማሲ ኣፍሪካ ስለዝኾነት ኣዲስ ኣበባ እናዓበየ ዘሎ ኣህጉር ምስ ዓለም እተራኽብ ከም ዝኾነት ብምግላፅ፤ እዚ ድማ ኢትዮጵያ ናብ ዕዳጋ ኣፍሪካ ስትራቴጂካዊ በሪ መእተዊት ስለዝኾነት ንዓለም ለኸ ምሕዝነት ማእኸል ንክትኸውን ገይሩዋ እዩ ክብሉ ኣረዲኦም። ኢትዮጵያ ልዕሊ ዕድላት ዝኾነ ነገር ሒዛ እያ፤ ንሱ እውን ሓዱሽ ነገር ምርካብን ምግላፅን እዩ ኢሎም። ኣብዚ ቀፃሊ እናሃነፅና ኢና ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ኣብ ኢትዮጵያ ኢንቨስት ይግበሩ፤ ንኢትዮጵያ ይጎብንዩ፤ ምስ ኢትዮጵያ ሓቢሮም ይዕበዩ ክብሉ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ መጋቢት 21/2018 (ኢዜኣ)፦ ስራሕ ተፋሰስ መስኖ ክልል ዓፋር ካብ ዓመት ናብ ዓመት ዝናብ ንዝሓፅሮም ከባቢታት ዓብዪ ትምህርቲ ዝህብ ከም ዝኾነ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም፡፡ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣብ ተፋሰስ ሩባ ኣዋሽ እናለምዐ ዝርከብ ፍርያት ሱፍ ኣብ ተሳጋሪ ሕርሻን ገፀርን ንዘለና ተሳጋሪ ራኢ ተወሳኺ ሃፍቲ እዩ ኢሎም፡፡ ኣብቲ ክልል ወረዳ ዱባቲ ዝለምዐ ፍርያት ሱፍ ከምቲ ዕንበባኡ ተስፋ ዘስንቕ፣ ከም ዝተኣከበ ፍርያት መርኣያ ጭቡጥ ብልጽግና ምዃኑ እውን ገሊፆም፡፡ ኣብ ክልል ዓፋር ዝርኣናዮ ተፋሰስ መስኖ በረኻ ዝመስል መሬት ብፍርያት ምህርቲ ውፅኢታዊ ክኸውን ዝገበረ ትግሃት ንካልኦት እውን ብፍላይ ካብ ዓመት ናብ ዓመት እኹል ዝናብ ንዘይረኽቡ ከባቢታት ዓብዩ መምሃሪ ሰነድ ከምዝኾነ ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 19/2018(ኢዜኣ) ዓወታት ልምዓት ተሓዳሲ ሓይሊ ኢትዮጵያ ጭቡጥ ውፅኢት ፖሊሲን ቆራፅነት ኣመራርሓን ከም ዝኾኑ ሚኒስትር ዲኤታ ትራንስፖርትን ሎጅስቲክስን በርኦ ሓሰን ገሊፆም። ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝሃነፆ ጣብያ መምልኢ ሓይሊ ተሽከርከርቲ ኤሌክትሪክ (ኢቪ-ቻርጅ) ኣመሪቑ። ሚኒስትር ዲኤታ ትራንስፖርትን ሎጅስቲክስን በርኦ ሓሰን ኣብቲ ስነ ስርዓት ምረቓ ተረኺቦም ከም ዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ብቀረብ ተሓዳሲ ሓይሊ ንለውጢ ከባብያዊ ኣየር ዘይቃላዕ ልዑል ዓቕሚ ኣለዋ። እዚ ድማ ፅግዕተኝነት ነዳድን ሸርፊ ወፃእን ኢትዮጵያ ብምትራፍ ልኣላዊነት ቀረብ ሓይሊ ንምርግጋፅ ልዑል ኣስተዋፅኦ ከም ዘለዎ ሓቢሮም። ስለዝኾነ ድማ ዓውዲ ትራንስፖርት ብተሓዳሲ ሓይሊ ንምትካእ ብዝግበር ፃዕሪ ኣብዚ ሕዚ እዋን 140 ሽሕ ተሽከርከርቲ ኤሌክትሪክ ኣገልግሎት እናሃባ ከም ዝርከባ ተዛሪቦም። ህንፀት ጣብያታት መምልኢ ሓይሊ ተሽከርከርቲ ኤሌክትሪክ እውን ፅግዕተኛነት ነዳዲ ብምትራፍ ልኣላዊነት ሓይሊ ዘጎናፅፍ እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ ኣብ ልምዓት ተሓዳሲ ሓይሊ ዘመዝገበቶ ዓወት እውን መርኣያ ጭቡጥ ውፅኢት ፖሊሲን ቆራፅነት ኣመራርሓን ከም ዝኾነ ኣብራህሪሆም። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ኢንጅነር ጌቱ ገረመው ብግደኦም፤ ህንፀት ጣብያ መምልኢ ሓይሊ ተሽከርከርቲ ኤሌክትሪክ ምስ ፖሊሲ ሓምለዋይ ኢኮኖሚ ኢትዮጵያ ዝተጠዓዓመ እዩ ኢሎም። ስለዝኾነ ድማ ቀረብ ሓይሊ ብምርግጋፅ ጣብያ መምልኢ ሓይሊ ተሽከርከርቲ ኤሌክትሪክ ተሃኒጾም ኣገልግሎት እናሃቡ ከም ዝርከቡ ኣረዲኦም። ኣብ ቀፃሊ እውን ብብርኪ ሃገር ስራሕ ህንፀት ጣብያ መምልኢ ሓይሊ ተሽከርከርቲ ኤሌክትሪክ ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ኣረጋጊጾም።