ኣዲስ ኣበባ/ ጉንቦት/ 12/2018(ኢዜኣ)፦ ኢትዮጵያውያን ኣብ ብሄራዊ ረብሓኦም ዘለዎም ሓባራዊ ግንዛበ ንከጠናኽሩ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝለዓለ ግደ ከም ዘለዎም ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ተስፋሁን ጎበዛይ ገሊፆም። ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎትን በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያን “ንዕዉትነት ዲሞክራሲያዊ መረፃ እጃም መራኸብቲ ሓፋሽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ብሓባር ዘዳለውዎ መድረኽ ኣብ ከተማ ኣዳማ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ፤ ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ እናትዓለም መለሰ፣ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ተስፋሁን ጎበዛይ፣ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ሰይፈ ደርቤ፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያ ፋሲካው ሞላ፣ሓለፍቲ ስራሕ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽን ጋዜጠኛታትን ተረኺቦም። ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ተስፋሁን ጎበዛይ ኣብዚ እዋን፤ ግደ መራኽብቲ ሓፋሽ ኣብ ምርግጋፅ ብሄራዊ ረብሓ ብዝምልከት መብርሂ ሂቦም። ኣብ መብሪሂኦም ድማ፤ ኢትዮጵያውያን ብሓባር ደው ክብልሉ ካብ ዝግባእ ጉዳይ ብሄራዊ ረብሓ እቲ ሓደ ምዃኑ ኣረዲኦም። ኢትዮጵያውያን ኣብ ብሄራዊ ረብሓኦም ዘለዎም ሓባራዊ ግንዛበ ንከጠናኽሩ ግደ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝለዓለ ከምዝኾነ እውን ሓቢሮም። መራኸብቲ ሓፋሽ 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ ዝምልከት ፀብፃባት እንትሰርሑ ብሄራዊ ረብሓ ዝኽበረሉ መገዲ ብዘረጋግፅ መልክዑ ክኸውን ይግባእ ኢሎም። ተሳተፍቲ እቲ ፓናል ኣብ እዋን መረፃ ግደ መራኸብቲ ሓፋሽን ትካላት ሲቪክ ማሕበረሰብን ብዝምልከት ርእይቶታትን ሕቶታትን ዘቕረቡ እንትኸውን፤ ብፓናሊስትን ሓለፍቲ መራኸብቲ ሓፋሽን መልስን መብርህን ተዋሂብዎ። ዋና ስራሕ ፈፃሚ ናይ ኢትዮጵያዊ ዜና ኣገልግልት ኣይተ ሰይፈ ደርቤ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፤ መረፃ ዝምልከት ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምትሕብባር መሰል ስራሕቲ ተጠናኺሮም ከም ዝቕፀሉ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 12/2018(ኢዜኣ) ሲቪክ ማሕበራት ኣብ መበል 7ይ ሓፈሻዊ መረጻ ዝህልዎም እጃም ክትትልን ደገፍን ኣጠናኺሮም ክቕፅልሉ ከም ዝግባእ ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያ ፋሲካው ሞላ ገሊጾም። ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎትን በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያን “ንዕዉትነት ዲሞክራሲያዊ መረፃ እጃም መራኸብቲ ሓፋሽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ብሓባር ዘዳለውዎ መድረኽ ኣብ ከተማ ኣዳማ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ፤ ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ እናትዓለም መለሰ፣ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ተስፋሁን ጎበዛይ፣ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ሰይፈ ደርቤ፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያ ፋሲካው ሞላ፣ሓለፍቲ ስራሕ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽን ጋዜጠኛታትን ተረኺቦም። ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያ ፋሲካው ሞላ ኣብዚ እዋን ከም ዝበልዎ፤ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኣብ መበል 7ይ ሓፈሻዊ መረጻ ዝህልዎም እጃም ክትትልን ደገፍን ኣጠናኺሮም ክቕፅልሉ ይግባእ። ዴሞክራሲያውን ፍትሓውን መረፃ ንምክያድ ሓባራዊ ሓላፍነት ኩሎም መዳርግቲ ኣካላት ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ እጃም ሲቪክ ማሕበራት ወሳኒ እዩ ኢሎም። ሲቪክ ማሕበራት ኣብ እዋን መረፃ ዘለዎም እጃም ተዓዛቢነት ጥራሕ ዘይኮነስ ዜጋታት ንህንፀት ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ብሓላፍነትን ብዋንነትን ንክሰርሑ ናይ ምግባር ዓብይ ሓላፍነት ከም ዘለዎም ኣረዲኦም። ስለዝኾነ ድማ እቶም ማሕበራት ብዛዕባ ኣድላይነት መረፃ እኹል ግንዛበ ንክህልዎም ኣብ ምግባር ሓላፍነቶም ልዑል ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። እቲ ሕብረተሰብ ኣብ ከይዲ እቲ መረፃ ንቑሕ ተሳታፊ ንክኸውን ኣብ ምብቃዕ ብትኹረት እናሰርሑ ከምዝፀንሑ ብምሕባር፤ እዚ ድማ ኣጠናኺሮም ክቕፅልሉ ይግባእ ኢሎም። ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ግዛው ተስፋዬ ብግደኦም፤ መራኸብቲ ሓፋሽ እቲ መረፃ ብዝምልከት ብዝሰርሕዎም ፀብፃባት ሕጊ ተከቲሎም እናሰርሑ ከምዝኾኑ ክትትል እናገበረ ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ እዋን መረፃ ኣብ ህንፀት ሰላም ብትኹረት ንክሰርሑ እቲ በዓል መዚ እናሰርሐ ከም ዝፀንሐን ኣጠናኺሩ ከም ዝቕፅለሉን እውን ኣረጋጊጾም።

ኣዲስ ኣበባ/ጉንቦት /12 /2018 (ኢዜኣ)፦ኣብ ሻብዓይ ሓፈሻዊ መረፃ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ኩሉ ማሕበረሰብ ምዕባይ ዘኽእል ምህዳር ከም ዝተፈጠረ ሚኒስቴር ጉዳይ ማሕበራውን ደቂ ኣንስትዮን ገሊፁ። ብመሰረት ግዘ ሰለዳ ቦርድ መረፃ ኢትዮጵያ 24 ጉንቦት 2018 ዓ.ም ድምፂ ክዋሃበሉ ትፅቢት ዝግበረሉ 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ ሒደት መዓልታት ተሪፎምዎ ኣለዉ። ምዝገባ መረፅቲ እቲ ሓፈሻዊ መረፃ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ምዕራፋት ብምክያድን ብምንዋሕን ካብ 28 ለካቲት ክሳብ 24 ሚያዝያ እናተሳለጠ ድሕሪ ምፅናሑ ተዛዚሙ እዩ። መረፅቲ "ምርጫዬ" ብዝተብሃለ ዲጂታል መተግበርን ኣብ ጣብያታት መረፃ ብኣካል ብምርካብን ልዕሊ 50 ሚሊዮንን 514 ዜጋታት ድምፂ ንምሃብ ዘኽእሎም ካርዲ መረፃ ወሲዶም እዮም። ኣብቲ 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ 47 ተነሓናሕቲ ፖለቲካ ውድባት 10 ሽሕን 934 ሕፁያት ብምምዝጋብ ብመራኸብቲ ሓፋሽ ኣቢሎም ኣማራፂ ሓሳባት ፖሊሲኦም ንህዝቢ እናፈለጡ እዮም። ብሄራዊ ቦርድ መረፃ ኢትዮጵያ ንተዓዛብነት መረፃ ኣፍልጦ ዝሃቦም 55 ትካላት ውሽጢ ሃገር ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ልዕሊ 60 ሽሕን 277 ተወከልቲ ኣዋፊሮም እዮም። ኣብ ትምህርቲ መረፅቲ ኣፍልጦ ዝተውሃቦም 169 ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብ ነቲ መራፃይ ህዝቢ ዝተፈላላየ ትምህርቲ መዕበዪ ግንዛበ እናሃቡ ይርከቡ። ሚኒስትር ዲኤታ ጉዳይ ማሕበራውን ደቂ ኣንስትዮን ሁሪያ ዓሊ ንኢዜኣ ከም ዝበልኦ ፤ ኣብ ከይዲ እቲ መረፃ ተሳትፎ መናእሰይን ጉዱኣት ኣካልን ምርግጋፅ ዘኽእል ምህዳር ተፈጢሩ እዩ። ኣብ ናይ ሎሚ ዘበን ሓፈሻዊ መረፃ ንምምራፅ ዝተመዝገበ ዝለዓለ በዝሒ ህዝቢ ተሳትፎ ዜጋታት ብምዕባይ ኣሳታፍን ምችውን ሃገራዊ ኣጀንዳ ከም ዝተፈጠረ ዘመላኽት ከም ዝኾነ ገሊፀን። ኣብቲ ሓፈሻዊ መረፃ ኢትዮጵያ ዝተፈላለዩ ክፋላት ማሕበረሰብ ሕገ መንግስታዊ መሰል ምምራፅን ምምራፅን ዘረጋግፅ ማዕረ መወዳደሪ ሜዳ ከም ዝተፈጠረ ተዛሪበን። ዲሞክራሲያውን ሰላማውን ከይዲ እቲ መረፃ ንምርግጋፅ ብዝተፈላለዩ መማረፂታት ህዝቢ ናይ ምንቃሕን ምግንዛብን ስራሕቲ እናተሰርሑ ከም ዝኾኑ እውን ሓቢረን። ንኣብነት መረፃ ጣብያታት ንጉድኣት አካል ምቹዋት ክኾኑን ንቑሕ ተሳትፎ ኩሉ ክፋል ማሕበረሰብ ንምዕባይ ዘኽእል ስራሕ ተሳሊጡ እዩ። ኣብ ቀፃሊ እቲ መረፃ ናፃ፣ ዲሞክራሲያውን ፍትሓውን ኮይኑ ክዛዘም ብንቕሓት ክሳተፉ ከም ዝግባእ ኣረዲአን። ኣብ ዝተፈላለየ ኩነታት ዝርከቡ ክፋላት ማሕበረሰብ ኣብቲ መረፃ ዝሳተፍሉ ኩነታት ከም ዝተፈጠረ እውን ገሊፀን። ዜጋታት ብመሰረት ዝወሰድዎ ካርዲ መረፃ ንሃገር ይረብሕ እዩ ንዝብልዎ ፖለቲካዊ ፖርቲ ድምፂ ብምሃብ ንቑሕ ተሳትፎ ክገብሩ ከም ዝግብኦም ኣገንዚበን።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 12/2018(ኢዜኣ) ከም መረፃ ኣብ ዝበሉ ወሰንቲ ሃገራዊ ከይድታት እጃም መራኸብቲ ሓፋሽ ዝለዓለ ከም ዝኾነ ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን እናትዓለም መለሰ ገሊፀን። ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎትን በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያን “ንዕዉትነት ዲሞክራሲያዊ መረፃ እጃም መራኸብቲ ሓፋሽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ብሓባር ዘዳለውዎ መድረኽ ኣብ ከተማ ኣዳማ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ፤ ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ እናትዓለም መለሰ፣ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ተስፋሁን ጎበዛይ፣ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ሰይፈ ደርቤ፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያ ፋሲካው ሞላ፣ሓለፍቲ ስራሕ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽን ጋዜጠኛታትን ተረኺቦም። ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን እናትዓለም መለሰ ኣብቲ መድረኽ ኣብ ዝገበርኦ መደረ ከምዝበልኦ፤ ከም መረፃ ኣብ ዝበሉ ወሰንቲ ሃገራዊ ከይድታት እጃም መራኸብቲ ሓፋሽ ዝለዓለ እዩ። መራኸብቲ ሓፋሽ ብሄራዊ ምርድዳእ ኣብ ምፍጣር፣ንቕሓት ፖለቲካ ዜጋታት ኣብ ምጥንኻርን ተሓታትነት ዝተረጋገፀሉ ስርዓት ንክፍጠር ኣብ ምግባርን ዝለዓለ እጃም ኣለዎም ኢለን። እቲ ከይዲ መረፃ ግልፅነትን ተሓታትነትን ብዘለዎ መልክዑ ብምክትታልን ብምፅብፃብን፣ሰላማዊ፣ ዲሞክራሲያዊ፣ኣሳታፍን ተኣማንን ኮይኑ ንክዛዘም ሓላፍነቶም ክዋፅኡ ከምዘለዎም እውን ሓቢረን። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ሰይፈ ደርቤ ብግደኦም፤ ኣብ 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ እቲ ሕብረተሰብ ድሉው ኣብ ምግባር ዝተፈላለዩ ስራሕቲ እናተሳለጡ ከም ዝፀንሐ ተዛሪቦም። እዚ መድረኽ እውን ኣካል እዚ ከምዝኾነን ተጠናኺሩ ከምዝቕፅልን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 12/2018(ኢዜኣ) “ንዕዉትነት ዲሞክራሲያዊ መረፃ እጃም መራኸብቲ ሓፋሽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ መድረኽ ዘተ ኣብ ከተማ ኣዳማ ይካየድ ኣሎ። እቲ መድረኽ፤ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎትን በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያን ብሓባር ዘዳለውዎ እዩ። ኣብቲ መድረኽ፤ ሚኒስትር ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ እናትዓለም መለሰ፣ሚኒስትር ዲኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግስቲ ተስፋሁን ጎበዛይ፣ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት ሰይፈ ደርቤ፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ትካላት ሲቪክ ማሕበራት ኢትዮጵያ ፋሲካው ሞላ፣ሓለፍቲ ስራሕ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽን ጋዜጠኛታትን ተረኺቦም። እቲ መድረኽ፤ ዲሞክራሲያውን ፍትሓውን መረፃ ምክይድ ሓባራዊ ሓላፍነት ኩሎም መዳርግቲ ኣካላት ከምዝኾነ ንምግንዛብ ዝዓለመ እዩ። ኣብዚ ከይዲ እጃም መራኸብቲ ሓፋሽን ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብን ወሳኒ ከምዝኾነ እውን ተገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 11/2018 (ኢዜኣ) ጉጅለ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዘርባጃን ከተማ ባኩ ዝነበሮ ዑደት ንስራሕቲ ልምዓት ከተማ፣ሕድሳትን ሓለዋ ሓድግን ተወሳኺ ዓብይ ልምዲ ዝተወሰደሉ ከምዝኾነ ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን። ባኩ ኣዝያ ፅርይትን ሰሓቢትን ከተማ ከምዝኾነት ዝገለፃ ከንቲባ ኣዳነች ኣቤቤ፤ ጥንታዊት ከተማ(The Old City) ተባሂሉ ዝፍለጥ ክፋል እታ ከተማ ብጥንቃቐ ተሓዲሱ ንዑደት ክፍቲ ከምዝተገበረ ሓቢረን። ብኻሊእ መዳይ ድማ ቅድሚ ሕዚ እታ ፀላም ከተማ (The Black City) ይበሃል ዝነበረ ኣረጊትን ዝተጎሳቖለን ስፍራ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ 30 ዓመታት ሙሉእ ብሙሉእ ብምፍራስን ከም ብሓዱሽ ብምህናፅን፤ እታ ሓዳሽን ፅብቕትን ከተማ ፃዕዳ ከተማ(White City-Baku) ብዝብል ስያመ ጋህዲ ምግባር ከምዝተኽኣለ ኣረዲአን። እዚ ከይዲ ሕድሳት ከተማ ባኩ ንተሞኩሮ ኢትዮጵያ እውን ዘንፀባርቕ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ንሕና እውን ታሪኽናን ሓድግታትናን ሓሊና እናሓደስና፣ዝተጎሳቖሉ ከባብታት ድማ እናፍረስና ብሓዱሽ መልክዕ እናሃነፅና ኢና ንርከብ ኢለን። ብሓፈሻ እቲ ዑደት ኣብ ኩሎም ከባብታት ኢትዮጵያ ዝተጀመሩ ስራሕቲ ልምዓት ከተማን ሕድሳትን ሓለዋን ሓድግን ብዝበለፀ ኣጠናኺርና ንክንቕፅለሉ ተወሳኺ ዓብይ ልምዲ ዝተረኸበሉ ጠቓሚ ዑደት ከምዝነበረ ኣፍሊጠን።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 11/2018 (ኢዜኣ) መበል 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ ኢትዮጵያ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ናብ ዝለዓለ ምዕራፍ ንምስግጋር ርኡይ ፋይዳ ከም ዘለዎ ፎረም ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ገሊፁ። ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብ ከይዲ እቲ መረፃ ነፃ፣ፍትሓውን ዲሞክራሲያውን ንክኸውን ኣብ ተዓዛብነት መረፃን ትምህርቲ መረፅትን ብንቕሓት እናተሳተፉ ከምዝኾኑ እውን እቲ ፎረም ሓቢሩ። ብመሰረት ሰሌዳ ግዜ ብሄራዊ ቦርድ መረፃ ኢትዮጵያ 24 ግንቦት 2018 ዓ/ም ዝሳለጥ ሓፈሻዊ መረፃ 13 መዓልትታት ተሪፎሞ። ዋና ዳይሬክተር ፎረም ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ጌትነት ካባ ከምዝበልዎ፤ መረፃ ዜጋታት ኣብ ጉዳይ ሃገሮም ዘለዎም ስምዒት በዓል ዋንነት ዘረጋግፅሉ መሳርሒ እዩ። ሓፈሻዊ መረፃ ኢትዮጵያ ነፃ፣ፍትሓውን ዲሞክራሲያውን ንክኸውን ምስ ብሄራዊ ቦርድ መረፃ ብምትሕብባር ኣብ ተዓዛቢነት፣ስልጠናን ትምህርትን ንቑሕ ተሳትፎ እናገበሩ ከም ዝኾኑ ኣረዲኦም። ኣብ መዓልቲ መረፃ እውን ትካላት ሲቪል ማሕበረሰብ ብተዓዛቢነት ብምውፋር ዲሞክራሲያውነት እቲ ከይዲ ንክከታተሉ ከምዝግበር ተዛሪቦም። ዜጋታት እውን ኣብ ከይዲ መረፃ ንቑሕ ተሳትፎ ብምግባር ሕገ መንግሥታዊ ናይ ምምራፅ መሰሎም ብኣግባቡ ምጥቃም ዘኽእል ትምህርቲ እናሃቡ እዮም ኢሎም። ስለዝኾነ ድማ ዜጋታት ሃገር ናብ ዝሓሸ ምዕራፍ ከሰጋግር እዩ ኢሎም ንዝኣምንሉ ተወዳዳሪ ፓርቲ ድምፂ ንምሃብ እኹል ምድላው ክገብሩ ከምዘለዎም ኣረዲኦም። እቲ ሓፈሻዊ መረፃ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ናብ ዝለዓለ ምዕራፍ ንምስግጋር ርኡይ ረብሓ ከምዘለዎ እውን ሓቢሮም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) ዘላቒ ሰላምን ዕቤትን ምብራቕ ኣፍሪካ ንምቅልጣፍ ሓባራዊ ተረባሕነት ዘረጋግፅ ምትሕብባር ምጥንኻር ከም ዝግባእ ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ታገሰ ጫፎ ገሊፆም። ኣብ ዋና ከተማ ክልል ሶማሌ ከተማ ጅግጅጋ ኣብ ሰላምን ድሕንነትን እቲ ዞባ ትኹረት ዝገበረ ላዕለዋይ ዞባዊ ፎረም ይካየድ ኣሎ። እቲ “ምጥንኻር ዞባዊ ትካላት ዘላቒ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪካ ንምርግጋፅ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝካየድ ዝተዳለወ ፎረም፤ ዞባዊ መፍትሕታት ንዞባዊ ፀገማት ዝብል ኣተሓሳስባ ንምልላይ ዝዓለመ እዩ። እቲ መድረኽ፤ ብምትሕብባር ኢንስቲትዩት ጉዳይ ኢትዮጵያ፣ ማእኸል ሰላምን ፖለቲካዊ ምኽክርን፣ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ሶማሌን ካልኦት መዳርግቲ ኣካላትን ዝተዳለወ እዩ። ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ታገሰ ጫፎ ኣብ መኽፈቲ እቲ ፎረም ኣብ ዝገበርዎ መደረ ከምዝበልዎ፤ እቲ ፎረም ሓባራዊ ዕላማ ብምዕዋት ሰላማውን ዝተረጋግዐን መፃኢ እዋን ንምፍጣር ኣድላይ እዩ። ቀርኒ ኣፍሪካ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ኣዝዮም ኣድላይ ዞባታት እቲ ሓደ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ እቲ ኣህጉር እውን ድልድል ስትራቴጂካዊ ረብሓታት ባህልን ዕዳጋን ኣህጉራት እዩ ኢሎም። ዞባ ምብራቕ ኣፍሪካ መልክኣ ምድራዊ ኣቀማምጥኡን ምትእስሳር ብዝሃ ህዝብታትን ምስ ታሪኹ ተደሚሩ ኣድላይነቱ ንክዓቢ ከምዝገበሮ እውን ሓቢሮም። ኣብዚ ብኹሎም መለክዕታት ወርቃማ ፀጋ ዘለዎ ዞባ ጎንፂ፣ ዘይምትእምማን፣ ምፍንቓል፣ ፖለቲካዊ ድኹምነት፣ ሰብኣዊ መሰል ፅልዋን ግዳማዊ ፅዕንቶን ክረአ ከምዘይብሉ እውን ኣብራህሪሆም። ቀፃሊ ዕድል ቀርኒ ኣፍሪካ እውን ብባዕላዊ ዓቕሚ እምበር ብደጋዊ ሓይልታት ክፀሓፍ ከምዘይግባእ ተዛሪቦም። ስለዝኾነ ድማ ልምዓት፣ ሰላምን ድሕንነትን ሃገራት እቲ ዞባ ንምጥንኻር ምትሕብባር ትካላት፣ ማሕበረሰብ፣ ሙሁራን፣ ዓበይቲ ዓዲ፣ ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይን ምጥንኻር ከም ዘድሊ ኣረዲኦም። መሓዙት ምብራቕ ኣፍሪካ እውን ቀዳምነት ክህብዎም ዝግባእ ዞባዊ ልምዓት፣ ክብርን ሉኣላዊነትን፣ ሰላምን ድሕንነትን ዘረጋግፅ ደገፍ ክገብሩ ከምዘለዎም ገሊፆም። ሰላም፣ ልምዓት፣ምትሕብባርን ዞባዊ ተሳትፎን እውን ምስ ጎረቤት ሃገራት ዝተኣሳሰረ እዩ ኢሎም። ስለዝኾነ ድማ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ምትሕብባር ብምጥንኻር ሰላም፣ ልምዓትን ብልፅግናን ንምርግጋፅ ኣብ ሓባራዊ ተረባሕነት መሰረት ዝገበረ ምሕዝነት ከጠናኽራ ከምዝግባእ ኣገንዚቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) ኣብ ዞባዊ ሰላምን ድሕንነትን ትኹረት ዝገበረ ፎረም ኣብ ክልል ሶማሌ ከተማ ጅግጅጋ ይካየድ ኣሎ። እቲ ፎረም፤ “ዘላቒ ሰላም ቀርኒ ኣፍሪካ ንምርግጋፅ ምጥንኻር ዞባዊ ትካላት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ሓሳብ እዩ ዝካየድ ዘሎ። ኣብቲ ፎረም፤ ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ታገሰ ጫፎ፣ ዋና ፀሓፊ በዓል መዚ በይነ መንግስትታት ልምዓት ምብራቕ ኣፍሪካ ወርቅነህ ገበየሁ፣ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ፣ ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመፁ ላዕለዎት ኣመራርሓን መራሕቲ ማሕበረሰብን ከምኡ እውን ፃውዒት ዝተገበረሎም ኣጋይሽን ተረኺቦም። ዞባዊ መፍትሕታት ንዞባዊ ፀገማት ዝብል ኣተሓሳስባ ምልላይ ዋና ዕላምኡ ዝገበረ እቲ ፎረም፤ ኢንስቲትዩት ጉዳይ ወፃኢ፣ ማእኸል ሰላምን ፖለቲካዊ ምኽክርን(CRPP)፣ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥቲ ሶማሌን ካልኦት መሓዙትን ዘዳለውዎ እዩ። እቲ ዞባዊ ፎረም፤ ክሳብ 12 ግንቦት 2018 ዓ/ም ዝፀንሕ እዩ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 8/2018(ኢዜኣ) ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቆራፅነት መንግሥቲ ዝተርኣየሉ ታሪኻውን ስትራቴጂካውን ስጉምቲ ከምዝኾነ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግሥቲ ገሊፁ። ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን መንግሥቲ ዘውፅኦ ሙሉእ መልእኽቲ ከምዚ ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ፡- ኢትዮጵያ እናመኸረት እያ!! ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ቆራፅነት መንግሥቲ ዝተርኣየሉ ሃገር ኣብ ፅኑዕ መሰረት ናይ ምንባር ታሪኻውን ስትራቴጂካውን ስጉምቲ እዩ። ኮሚሽን ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ክልላት ምልመላ ተወከልቲ ብዓወት ብምዝዛምን ንሃገራዊ ዘተ ዝኾኑ ኣጀንዳታት ብሰፊሑ ብምትእኽኻብን ንሓቛፍን ዘላቕን ምርድዳእ ዝኸውን ጠንካራ ስራሕ ቅድመ ምድላውን ኣሳሊጡ እዩ። እቲ ኮሚሽን ኣብ ኩሎም ብርክታት ምምሕዳር እታ ሃገር ዝርከቡ ተወከልቲ ማሕበረሰብ ንምፍላይ ብዝገበሮ ፃዕሪ ዝተፈላለዩ ክፋላት ሕብረተሰብ፣ኣቦታት ሃይማኖት፣ውድባት ፖለቲካ፣ሲቪክ ማሕበራትን ዝተፈላለዩ ማሕበራት ሞያን ብንቕሓት ንክሳተፉ ብምግባር እቲ ከይዲ ሓቛፍን ህዝባውን መሰረት ዘለዎ ንክኸውን ተገይሩ እዩ። እዚ ተግባር መንግሥቲ ንዕዉትነት ከይዲ እቲ ምኽክር ዝሃቦ ትኹረትን ስምዒት በዓል ዋናነት ዜጋታትን ብተግባር ዘረጋገፀ እንትኸውን ሃገራዊ ምርድዳእ ንምፍጣር እውን ጠንካራ መሰረት ኣንቢሩ እዩ። ኣብ ከይዲ እቲ ምእካብ ኣጀንዳ እውን ዝጭበጡ ውፅኢታት ዝተመዝገቡ እንትኸውን ንዘበናት እናተጠራቐሙ ዝፀንሑ ህፁፃት ሃገራዊ ጉዳያት ናብ ጠረጴዛ ንክመፁ ኣኽኢሉ እዩ። እዚ ከይዲ መንግሥቲ ኣብ ባህሊ ፖለቲካ እታ ሃገር ስርዓት መድብለ ፓርትን መንገዲ ሰላማዊ ዘተን ንክቕድም ዘለዎ ፅኑዕ ቅዋም ብተግባር ዘርኣየሉ እዩ። ኣብቲ ከይዲ ምኽክር ልዕሊ 50 ውድባት ፖለቲካ ንክሳተፉን ናይ ባዕሎም ኣጀንዳ ንከቕርቡን ዝተገበረ ፃዕሪ ሓቛፍነት እቲ ኮሚሽን ካብ ዘርእዩ ዓወታት እቲ ዋና እዩ። እቲ ኮሚሽን ሓይልታት ፖለቲካ ዝዝትይሉ መድረኽ ብምምችቻው ቅድሚ ሕዚ ብፀላእነት ይረኣኣዩ ዝነበሩ ኣካላት ኣብ ሓደ ኣዳራሽ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያት ንክዝትዩ ገይሩ እዩ። እዚ ውፅኢት ኣብ ከይዲ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ እታ ሃገር “ባህሊ ምድምማፅ” ኣብ ምምዕባል ከም ዓብይ ምዕራፍ ዝውሰድ እንትኸውን ኣፈላላላይ ብልዕልና ሓሳብ ንምፍታሕ ዘኽእል ተስፋ ዝህብ ጅማሮ ኮይኑ ተመዝጊቡ እዩ። እቲ ምኽክር ክሳብ ሕዚ ኣብ ዝነበሮ ጉዕዞ ዝተሳለጡ ዝጭበጡ ስራሕትን ዝተረኸቡ ውፅኢታትን ኢትዮጵያ ዝፀንሑ መዋቕራዊ ፀገማታ ብዘላቕነት ንምፍታሕን ህንፀት ጠንካራ ሃገረ መንግሥቲ ንምርግጋፅን ንዝጀመረቶ ጉዕዞ ዘቀላጥፉ እዮም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 7/2018 (ኢዜኣ) ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ታዬ ኣፅቀስላሴ ምስ ነበር ቀዳማይ ሚኒስትር ሮማኒያን ላዕለዋይ ኣማኻሪ ናይ ሕዚ ፕሬዚዳንት እታ ሃገርን ዳቺያን ቺዮሎሽ ኣብ ቤት ፅሕፈቶም ዘትዮም። ፕሬዚዳንት ታዬ ኣፅቀስላሴ ምስቶም ላዕለዋይ ኣማኻሪ ታሪኻዊ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ናብ ሓዱሽ ምዕራፍ ዘሰጋግር ዘተ ድሕሪ ምግባሮም መልእኽቲ ፕሬዚዳንት ሮማኒያ ካብቶም ላዕለዋይ ኣማኻሪ ተቐቢሎም። ላዕለዋይ ኣማኻሪ ፕሬዚዳንት ሮማኒያ ዳቺያን ቺዮሎሽ ንኢዜኣ ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ኣብ ዞባ ምብራቕ ኣፍሪካ ይኹን ኣብ ሕብረት ኣፍሪካ ንሮማኒያ ኣዝያ ወሳኒት መሓዛ እያ። ሎሚ ዓመት ሮማኒያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኤምባሲኣ ዝኸፈተትሉ መበል 60 ዓመት ከም ተኽብር ብምግላፅ፤ እዚ ኣጋጣሚ ነቲ ዝፀንሐ ምሕዝነት ዳግማይ ንምንቕቓሕን ቀፃሊ ምትሕብባር ንምጥንኻርን ዓብይ መሰረት ከም ዝኸውን ሓቢሮም። ኣብ ዝሓለፉ 10ታት ዓመታት ብርክት ዝበሉ ኢትዮጵያውያን መናእሰይ ኣብ ሮማኒያ ላዕለዋይ ትምህርቶም ናይ ምክትታል ዕድል ከምዝረኸቡ ብምሕባር፤ እዚ ባህሊ ብምጥንኻር ሓደሽቲ ዕድላት ትምህርቲ ንምፍጣር ከምዝስራሕ ኣረጋጊፆም። ብተወሳኺ እውን ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ርክብ ንግድን ኢኮኖምን ንምዕባይ ክስራሕ እዩ ኢሎም። ኣብ ፖለቲካዊ ዓውድታትን ዓለም ለኸ ትካላትን ብሓባር ምስራሕ ከምኡ እውን ኣብ ዩኒቨርሲቲታትን ዝተፈላለዩ ዓውድታት ሞያን ዘሎ ርክብ ምጥንኻር ዋና ዋና ዕላማታት እቲ ዑደት ከምዝኾኑ ኣረዲኦም። እቶም ኣማኻሪ ንኣዲስ ኣበባ ቅድሚ 12 ዓመት ከምዝጎብነይዋ ብምዝኽኻር፤ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብታ ከተማ ዝተርኣየ ቅልጡፍ ለውጥን ዕቤትን ከምዘገረሞም ተዛሪቦም። “እታ ከተማ ኣብዞም ውሑዳት ዓመታት ዘመዝገበቶ ዕቤት ኣዝዩ ዘገርም እዩ፤ እታ ከተማ ምፍላጥ ክሳብ ዝኣብየኒ እያ ተለዊጣ”ክብሉ እውን ገሊፆም። ኢትዮጵያ ዘለዋ ልዑል ዕቤት ኢኮኖሚ ኣብ ግምት ብምእታው ሮማኒያ ኣብ ዓውዲ ኢኮኖሚ ይኹን ካልኦት ዓውድታትን ልምዓት ሓቃውን ጠንካራን መሓዛ ኢትዮጵያ ኮይና ንምቕፃል ድሌት ከምዘለዋ ኣረጋጊፆም። ኢትዮጵያ ንንግዲ ወፃእን ኢንቨስትመንትን ክፍቲ ዝገበረቶም ሓደሽቲ ኣሰራርሓታት ንሰብ ሃፍቲ ሮማኒያ ምችው ዕድል ከምዝፈጥሩ እውን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 7/2018(ኢዜኣ) መናእሰይ ከተማ ጎንደር 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ ምኽንያት ብምግባር ንፓርቲ ብልፅግና ዘለዎም ደገፍ ብህዝባዊ ሰልፊ ገሊፆም። ክብሪ ኢትዮጵያ ንምብራኽ፣ኣማራፅታት በሪ ባሕሪ ንምስፋሕን ኩለ መዳያዊ ብልፅግና ጋህዲ ንምግባርን ዝተጀመረ ጉዕዞ ኣብ ጠንካራ መሰረት ከምዝርከብ እቶም መናእሰይ ኣብቲ ሰልፊ ሓቢሮም። ብልፅግና ምምራፅ ማለት ፍትሒ ዝተረጋገፀላ፣ዲሞክራሲ ዝፀንዐላን ኩርዓት ዜጋታት ዝተሓደሰላን ሃገር ናይ ምህናፅ ታሪኻዊ ዕድል ምጥቃም ማለት እዩ ክብሉ እውን ኣረዲኦም። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ለውጢ ዝተርኣዩ ውፅኢታት ናይ ፅባሕ ዓባይ ኢትዮጵያ ንምህናፅ መበገስታት እዮም ምባሎም እውን ኣሚኮ(ኣማራ ሚድያ ኮርፖሬሽን) ኣመላኺቱ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 7/2018 (ኢዜኣ) ባህሊ ምኽክር ከም ኢትዮጵያ ንዝበላ ሃገራት ኣዝዩ ኣድላይ ከምዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ከይዲ ምኽክር ኮሚሽን ሃገራዊ ምኽክር ንቕድሚት ንክጎዓዝ ብትዕግስትን ብዝለዓለ ሞያዊ ስነ ምግባርን ብምስላጥ ኣብዚ ሕዚ ዝበፅሖ ብርኪ ንዘብፅሕዎ ኩሎም ኮሚሽነራት ኣመስጊኖም። ባህሊ ምኽክር ከም ኢትዮጵያ ንዝበላ ሃገራት ኣዝዩ ኣድላይ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ንህንፀት ጠንካራ ባህሊ ሲቪክ ማሕበረሰብ ዝተዋደደ ልምምድ ባህሊ ዝርርብን ሓባራዊ ስኹን ምድምማፅን ግድን እዩ ኢሎም። እቲ ክሳብ ሕዚ ዝነበረ ከይዲ ኣብ ማሕበረሰብና በቢ ብርኩ ንምድምማፅ ልዑል ረብሓ ዘርኣየ እዩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ እቲ ከይዲ ኣመለኻኽታታትን ውፅኢታት ዘተን ኣብ ኩሎም ኩርናዓት ሃገርና ዝርከቡ ልዕሊ 90 ሚኢታዊ ኢትዮጵያውያን ዘንፀባረቐ ከምዝኾነ እውን ኣረዲኦም። ንሃገር ወሳኒ ፋይዳ ዝሓዘ ምዕራፍ እቲ ምኽክር ጭቡጥ ውፅኢት ናብ ዝርከበሉ ቀፃሊ ምዕራፍ ኣብ ዝሰጋገረሉ እዚ እዋን፤ ኩሎም መዳርግቲ ኣካላት ሰላም፣ ሓድነትን ዘላቒ ምርግጋዕን ሃገርና ዘረጋግፅ ፅኑዕ ቅዋምን ሃናፂ ብዝኾነ መንገድን ኣስተዋፅኦ ንክገብሩ ኣተሓሳሲቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 7/2018 (ኢዜኣ) ኮሚሽን ሃገራዊ ምኽክር ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር)፣ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ ፌዴራልን ክልላትን ከምኡ እውን ኣባላት ቀዋሚ ኮሚቴ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዝተረኸብሉ ፀብፃብ ኣፈፃፅምኡ ኣቕሪቡ። እቲ ኮሚሽን ክሳብ ሕዚ ዘሳለጦም ዓበይቲ ስራሕቲ፣ ዘጋጠምዎ ፈተናታትን ዘቐመጦም መፍትሕታትን ዘቕረበ እንትኸውን፤ እቲ ከይዲ በቲ ዝተሓሰበሉ ልክዕ ንምስላጥ ካብ መዳርግቲ ኣካላት ትፅቢት ዝግበሩ እጃማት እውን ኣቐሚጡ። ኣብቲ ፀብፃብ ክሳብ ሕዚ ካብ ዝተመዝገቡ ዓወታት ሓቛፍን ኣሳታፍን ዝኾነ ምፍላይ ተሳተፍቲ ምኽክር ከምዝተሳለጠ ተገሊፁ። ብተወሳኺ እውን 93 ሚኢታዊ እታ ሃገር ዝሸፈነን ኣብ 1 ሽሕን 234 ወረዳታት ዝተኻየደን ዕዉት ስራሕ ምእካብን ምፍላይን ኣጀንዳ ምዝዛሙ ከም ሓደ ዓወት ተፀሪሑ። ብካሊእ መዳይ እቲ ኮሚሽን ዋላ ኳ ምስ ዝተፈላለዩ መዳርግቲ ኣካላት ንምዝታይ 22 ግዜ ፃዕሪ እንተገበረ ብዘሎ ምችው ዘይኮነ ኩነታት ኣብ ክልል ትግራይ ኣብ ዝርከቡ ወረዳታት ምኽክር ክገብር ከምዘይኸኣለ ገሊፁ። ነዚ ዕንቅፋት ምላሽ ንምሃብ ድማ ካብ መላእ ትግራይ ዝተውፃእፅኡ መዳርግቲ ኣካላትን ኣብ ዝተፈላለዩ ክፋላት እታ ሃገር ዝርከቡ ተወለድቲ እቲ ክልልን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ብምእካብ ስራሕ ምእካብን ምፍላይን ኣጀንዳ ከምዘሳለጠ ኣፍሊጡ። እቲ ኮሚሽን ኣብ ቀፃሊ ምዕራፍ ምኽክር ዘሳልጦም ስራሕቲ እውን ብዝርዝር ኣቐሚጡ። ስለዝኾነ ድማ ተሳትፎ ተዋሳእቲ ፖለቲካ ምጥንኻር፣ ኣጀንዳታት ሃገራዊ ምኽክር ምድላውን ጉባኤ ሃገራዊ ምኽክር ምክያድን እቶም ዋና ዋና ከምዝኾኑ ኣረዲኡ። ብተወሳኺ እውን ተፈፃምነት ብብርኪ ሃገር ኣብ ስምምዕ ዝተበፅሐሎም ውፅኢታትን ምክረ ሓሳባትን ምምችቻው ዝብሉ ስራሕቲ ቀፃሊ ስራሕ እቲ ኮሚሽን ከምዝኾኑ ሓበሬታ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር የመላኽት።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 6 /2018 (ኢዜኣ) ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) ምስ ሚኒስትር ዓለም ለኸ ርክብን ምትሕብባርን ደቡብ ኣፍሪካ ሮናልድ ላሞላ ኣብ ክልቲኣዊ ጉዳያት ዘትዮም። ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) ኣብ ህንዲ ሎሚ መዓልቲ ምክያድ ኣብ ዝጀመረ ኣኼባ ሚኒስትራት ጉዳይ ወፃኢ ብሪክስ ይሳተፉ ኣለዉ። ጌዲዮን ጢሞቴዎስ (ዶ/ር) ጎና ጎኒ እቲ ኣኼባ ምስ ሚኒስትር ዓለም ለኸ ርክብን ምትሕብባርን ደቡብ ኣፍሪካ ሮናልድ ላሞላ ዘትዮም። እቲ ዘተ ኣብ ክልቲኣዊ ርክብ እተን ሃገራት ጠመተ ዝገበረ እንትኸውን፤ እቶም ሚኒስትራት ኣብ ልዕሊ ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ዝበፅሕ ዘሎ ፀገም ብሓባር ንምፍታሕ ከም ዝተስማዕምዑ ሓበሬታ ሚኒስቴር ጉዳይ ወፃኢ የመላኽት።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 6/2018 (ኢዜኣ) ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ህንዲ ናሬንድራ ሞዲ ዘትዮም። ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) ኣብ ህንዲ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዝተጀመረ ኣኼባ ሚኒስትራት ጉዳይ ወፃኢ ብሪክስ ይሳተፉ ኣለዉ። እቶም ሚኒስትር ጎና ጎኒ እቲ ኣኼባ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ህንዲ ናሬንድራ ሞዲ ኣብ ኒው ዴልሂ ዘትዮም። እቲ ኣኼባ ብኣካቢነት ህንዲ “ፈጠራ፣ምትሕብባርን ዘላቕነትን ምህናፅ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ እዩ ዝካየድ ዘሎ። ሚኒስትር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ (ዶ/ር) ኣብቲ ኣኼባ ኣብ ዝገበርዎ መደረ ከምዝበልዎ፤ ንኩለን ሃገራት ብፍትሓዊነት ዘገልግል ዓለም ለኸ ስርዓት ንምህናፅ ዝተዋደደ በዓል ብዙሕ ወገን ዲፕሎማሲ ኣድላይ እዩ። ብሪክስ ንሰላምን ምርግጋዕን ከምኡ እውን ንፍትሓውን ዝተረጋግዐን ዓለም ለኸ ስርዓት ዓምድታት ንዝኾኑ ሓባራዊ ድሕንነትን ልምዓትን ግንባር ቀደም ኣስተዋፅኦ ከበርክት ኣለዎ ኢሎም። እቲ ኣኼባ ክሳብ ፅባሕ ከምዝፀንሕ ሓበሬታ ሚኒስቴር ጉዳይ ወፃኢ የመላኽት።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 5/2018 (ኢዜኣ) ዋና ፀሓፊ ውድብ ሕቡራት መንግሥትታት (ውሕመ) ኣንቶኒዮ ጉቴሬዝ ኢትዮጵያ ንዓለም ለኸ ምትሕብባርን በዓል ብዙሕ ወገን ርክብን ዘለዋ ቆራፅነትን ኣርኣያነትን ንኢዶም። ኢትዮጵያ ጉዕዞ 80 ዓመታት ውሕመ ምኽንያት ብምግባር “ብሰላም ሓቢርካ ንምንባር” ብዝብል መሪሕ ቃል ፍሉይ እኽብካብ መዘከርታ ቴምብር ኣውፂኣ። ዋና ፀሓፊ ውሕመ ኣንቶኒዮ ጉቴሬዝ ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) እቲ ፍፃመ ስለዘዳለውዎን ህዝቢ ኢትዮጵያ ንዝገበረሎም ድሙቕ ኣቀባብላን ምስጋና ኣቕሪቦም። እቲ ፍሉይ መዘከርታ ቴምብር መበል 80 ዓመት ምስረታ ውሕመ ካብ ምዝካር ብተወሳኺ ውሕመን ኢትዮጵያን ንዘለዎም ነዊሕ እዋን ዘቑፀረ ርክብ ዘርኢ እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ 1945 ውሕመ ኣብ ሳን ፍራንሲስኮ እንትጣየሸ እቲ ቻርተር ካብ ዝፈረማ 51 ሃገራት እታ ሓንቲ ከምዝኾነት ኣዘኻኺሮም። ኢትዮጵያ ኣብዚ ሕዚ እዋን መርኣያ ርክብ በዓል ብዙሕ ወገንን ዓለም ለኸ ምትሕብባርን ኮይና ከምዝቐፀለት እውን ኣመላኺቶም። ኢትዮጵያ ጥንታዊ ስልጣነ እትውክል ሃገር እያ ዝበሉ እቶም ዋና ፀሓፊ፤ ኣብ ዓለም ቅልጡፍ ዕቤት ኢኮኖሚ እናመዝገባ ካብ ዘለዋ ሃገራት እታ ሓንቲ ከምዝኾነት ተዛሪቦም። ከም ኢትዮጵያ ዝበላ ጠንካራ መሰረት ታሪኽ ዘለወን ሃገራት መፃኢአን ጠንካራን ብሩህን ከምዝኾነ እውን ሓቢሮም። መብዛሕቲአን ሃገራት ኣፍሪካ ኣብ ትሕቲ ባዕዳዊ ገዛእቲ ኣብ ዝነበራሉ እዋን ኢትዮጵያ ነፃነታ ሓልያ ዝፀንሐት ሃገር ከምዝኾነት ብምዝኽኻር፤ እዚ ድማ ውፅኢት ጥንታዊ ስልጣነኣ እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ ሃገራት ኣፍሪካ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ነፃ ድሕሪ ምውፅአን ኣባል ውሕመ ንክኾና ደገፍ ከምዝገበረት እውን ኣዘኻኺሮም። ዋና መቐመጢት ሕብረት ኣፍሪካ ከተማ ኣዲስ ኣበባ. ኣብ ኣፍሪካ ዝለዓለ በዝሒ ትካላትን ሰራሕተኛታትን ውሕመ ካብ ዝሓዛ ከተማታት እታ ሓንቲ ከምዝኾነት ኣብራህሪሆም። መኽበርቲ ሰላም ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ውሕመ ኣብ ልኡኽቶታት ምኽባር ሰላም ወሳኒ እጃም ከምዘበርከቱ ብምግላፅ፤ ኣብ ዓለም ሓደገኛን ኣስጋእትን ናብ ዝበሃሉ ቦታታት ብምኻድ መስዋእቲ ብምኽፋል ንሰላምን ምርግጋዕን እጃሞም ንዝተዋፅኡ ምስጋና ኣቕሪቦም። ውሕመ ምስ ኢትዮጵያ ብቅዋም ሓባራዊ ምክብባር ምትሕብባሩ ምጥንኻር ከምዝደልን ምሕዝነቱ ንምጥንኻር ቆራፅ ከምዝኾነን እውን ኣመላኺቶም። ሽቶ ውሕመ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ምግልጋልን ስትራቴጂታት መንግሥቲ ኢትዮጵያ ንክዕወቱ ምድጋፍን እዩ ኢሎም። ውሕመ ንኢትዮጵያ ኣብ ሰላምን ድሕንነትን፣ ልምዓት፣ ቀረብ ሰብኣዊ ደገፍን ህንፀት ዓቕሚ ትካላትን ምድጋፉ ከምዝቕፅለሉ ኣረጋጊፆም። ውሕመ ኢትዮጵያን ኣፍሪካን ፍትሓዊ ስርዓት ምምሕዳር ዓለም ንክረጋገፅ ዘለዎም ፃውዒት ከም ዝድግፍን ንዕዉትነቱ እውን ከምዝሰርሕን እውን ተዛሪቦም። ቤት ምኽሪ ፀጥታ ውሕመ መመሓየሺ ብምግባር እዋናዊ ኩነታት ዓለም ንከንፀባርቕን ኣብ ኣፍሪካ ዝበፅሑ ታሪኻዊ ዘይፍትሓዊ ተግባራት ክከሓሱ ከምዘለዎምን ገሊፆም። ኣፍሪካ ኣብቲ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ቀዋሚ ውክልና ንክትረክብ ብምግባር ተቐባልነት ቤት ምኽርን ውፅኢታውነትን ኣብ ምዕባይ ትኹረት ከምዝህቡ እውን ፀሪሖም። ውሕመ ኢትዮጵያ ኣብ ሪፎርም ውሕመን ኣፍሪካ ኣብ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ውክልና ንክትረክብን ዘቕረበቶ ፃውዒት ግቡእ ከምዝኾነን እቲ ድሌት ጋህዲ ንክኸውን ከምዝሰርሕን ኣፍሊጦም። ኣፍሪካ ኣብ ስርዓት ፋይናንስ ዓለም ፍትሓዊ ተረባሒት ክትኸውን ከምዘለዋን ውሳነ ወሃቢነታ ክዓቢ ከምዘለዎን እውን ኣረዲኦም። ኢትዮጵያ ዘሐተመቶ ፍሉይ መዘከርታ ቴምብር ውሕመ ክሳብ ሕዚ ዝመፀሉ ዝዝክር ካብ ምዃኑ ብተወሳኺ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ዓለም ንዘንፀላለዩ ፈተናታት ብሓባር ክንፈትሖ ከምዘለና ዘተሓሳስብ እዩ ኢሎም። ንዝሓሸት ኣፍሪካን ዓለምን ብሓባር ክንሰርሕ ኢና ክብሉ ፃውዒት ብምቕራብ፤ ኣብዚ መዳይ ኢትዮጵያ እጃም መሪሕነታ ንክትዋፃእ ፃውዒት ኣቕሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 5/2018 (ኢዜኣ) ውድብ ሕቡራት መንግሥትታት(ውሕመ) ፍትሓዊ፣ሓቛፍን እዋናዊ ኩነታት ዓለም ዘማእኸለን ለውጢ ከም ዘድልዮ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ኢትዮጵያ ጉዕዞ 80 ዓመታት ውሕመ ምኽንያት ብምግባር “ብሰላም ሓቢርካ ንምንባር” ብዝብል መሪሕ ቃል ፍሉይ እኽብካብ መዘከርታ ቴምብር ኣውፂኣ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብቲ መርሃ ግብሩ ኣብ ዝገበርዎ መደረ፤ መበል 80 ዓመት ውሕመ ኣብ ዝኽበረሉ እዋን በዓል ብዙሕ ወገን ትካላት እናተለወጠት ምስ ዘላ ዓለም ሓቢሮም ክጎዓዙ ከምዘለዎም ኣፅንኦት ሂቦም ተዛሪቦም። ቅድሚ 80 ዓመታት ድሕሪ እቲ መስካሕክሒ ኲናት ውሕመ ከምዝተጣየሸ ብምዝኽኻር፤ ምጥያሽ ውሕመ ሃገራት ብሓባራዊ ቅዋም ንሰላም፣ ክብርን ምርግጋዕን ብምትሕብባር ክሰርሓ ኣለወን ካብ ዝብል ኣተሓሳስባ ዝተበገሰ እዩ ኢሎም። እዚ ኣተሓሳስባ ኣብ ውሽጢ ቻርተር ውሕመ ከምዝተኻተተ ብምግላፅ፤ ሰብኣዊ ክብሪ፣ ፍትሒ፣ ማዕርነትን ማሕበራዊ ለውጥን ዓምድታት እቲ ቻርተር ከምዝኾኑ ኣብራህሪሆም። ኢትዮጵያ ካብ መስረትቲ ሃገራት ውሕመ እታ ሓንቲ ከምዝኾነት ብምሕባር፤ ኣብ ዓለም ለኸ ስርዓት ዘለዋ ታሪኽ ኣብ ቅዋም መሰረት ዝገበረን ልዑል ፈተና ዝሓለፈን ከምዝኾነ ኣመላኺቶም። ኣብ መንጎ ሃገራት ዘሎ ምትእምማን ኣብ ትሕቲ ፅልዋ ወዲቑ እዩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ጎንፅታት ብዝበለፀ እናተሓላለኹ ከምዝመፁ እውን ሓቢሮም። ኣብ መንጎ ቃል ኪዳናትን ትግበራታትን ዘሎ ኣፈላላይ እናሰፍሐ ከምዝመፀ እውን ኣረዲኦም። ውድብ ሕቡራት መንግሥትታት ፍትሓዊ፣ ሓቛፍን እዋናዉ ኩነታት ዘማእኸለን ብዝኾነ መልክዑ ዓርሱ እናለወጠ ክኸድ ከምዝግባእ ኣገንዚቦም። ኣፍሪካ ኣብ ውሕመን ዓለም ለኸ ስርዓትን ውክልና ክትረክብ ከምዘለዋን ኣፍሪካ ብዝለዓለ ሓላፍነት እጃማ ንምውፃእ ድሉውቲ ከምዝኾነትን እውን ገሊፆም። ኣፍሪካ ጠንካራን ብዝበለፀ ተኣማንነት ዘለዎን ስርዓት ዓለም ንክህነፅ ጠንኪራ ከም ትሰርሕ ተዛሪቦም። ዓለም ለኸ ማሕበረሰብ ኣብ ሰላምን ድሕንነትን፣ ልምዓት፣ ለውጢ ከባብያዊ ኣየርን ዕቤት ቴክኖሎጅን ምላሽ ክህብ ኣለዎ ኢሎም። እዞም ፈተናታት እዚኣቶም ምላሽ ንክረኽቡ ዕሙቕ ምትሕብባር፣ ጠንካራ ምሕዝነትን ትርጉም ዘለዎ ዓለም ለኸ ምትሕብባርን ከምዘድሊ ኣብሪሆም። ኣብ ቅድሜና ዘሎ ሓላፍነት ግልፂ እዩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ በዓል ብዙሕ ወገን ስርዓት ዓለም ነዚ ዘበን ዝምጥን ስርዓት ከምዘድልዮ ሓቢሮም። ዋና ፀሓፊ ውሕመ ኣንቶኒዮ ጉቴሬዝ ውሕመ ምስ ኣፍሪካ ዘለዎ ምትሕብባር ንክጠናኸር ንዘሳልጥዎ ዘለዉ ስራሕ ኣፍሪካውያን ዓብይ ዋጋ እዮም ዝህብዎ ኢሎም። ኢትዮጵያ ሎሚ ዕላዊ ዝገበረቶም ታሪኻዊ ቴምብራት ንትግበራ ኣተሓሳስባ ውሕመ ንዝተግሁ ኩሎም ኣፍልጦ ዝህቡ ከምዝኾኑ እውን ፀሪሖም። ኢትዮጵያ በዓል ብዙሕ ወገን ምትሕብባር ፍትሓዊ፣ ሓቛፍን ውፅኢት ተኮርን ክኸውን ከምዘለዎ ከምትኣምን ዝገለፁ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ነዚ ድማ ብቆራፅነት ከምትሰርሕ ኣረጋጊፆም። ኢትዮጵያ ኣብ መፃኢ ኩነታት ዓለም እጃማ ከምትዋፃእ ብምሕባር፤ ሕዚ ኣብ ዘለናሉ ዓለም ምትሕብባር ንሰላምን ምርግጋዕን ቁልፊ ዓምዲ እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 5/2018 (ኢዜኣ) ፕሬዚዳንት ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ዑደት ዛዚሞም ተመሊሶም። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ዑደት ንዝዛዘሙ ፕሬዚዳንት ሪፐብሊክ ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ ኣፋኒዎምዎም። ፕሬዚዳንት ማክሮን ኣብ ፃንሒቶም ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ክልቲኣዊ ጉዳያት ምትሕብባር ውፅኢታዊ ዘተ ገይሮም። ዘተ እቶም መራሕቲ ስዒቡ እውን ኢትዮጵያን ፈረንሳይን ተሓዳሲ፣ ዝተዋደደን ዘላቕን ሓይሊ ከምኡ እውን ፕሮግራም ዲጂታላይዜሽን ተግባራዊ ንምግባር ዝውዕል ስምምዕ ልቓሕ 54 ነጥቢ 6 ሚልዮን ዩሮ ከምኡ እውን ሓዱሽ ልውውጥ ማዕቐፍን ፍኖተ ካርታን ምሕዝነት መንግስትን ውልቀን 150 ሜጋ ዋት ጆኦተርማል ገይሮም። ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኢትዮጵያን ፈረንሳይን ልዕሊ 125 ዓመታት ዘቑፀረን ኣብ ጠንካራ መሰረት ታሪኽ ዝተሃነፀን እዩ። ርክብ ኢትዮጵያን ፈረንሳይን ድሕሪ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ናብ ፍሉይ ስትራቴጂካዊ ምሕዝነት ዓብዩ እዩ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2011 ዓ/ም ኣብ ፈረንሳይ ዝገበርዎ ዕላዊ ዑደት ስዒቡ ፕሬዚዳንት ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ውሽጢ 5 ኣዋርሕ ንኢትዮጵያ ብምጉብናዮም እቲ ክልቲኣዊ ርክብ ናብ ሓዱሽ ምዕራፍ ተሰጋጊሩ እዩ። ፕሬዚዳንት ማክሮን ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ ዝነበሮም ዑደት ንመበል ሳልሳይ ግዜ እንትኸውን፤ ቅድሚ ሕዚ ኣብ ወርሒ መጋቢት 2011 ዓ/ም ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ድማ 2017 ዓ/ም ዑደት ከምዝገበሩ ዝዝከር እዩ።

ኣዲስ ኣበባ፤ ግንቦት 5/2018 (ኢዜኣ)፦ ኢትዮጵያ ጉዕዞ 80 ዓመታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ምኽንያት ብምግባር፣ “ብሓባር ብሰላም ንምንባር” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቃል ፍሉይ እኽብካብ መዘከርታ ቴምብር ዕላዊ ከምዝገበረት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ገሊጾም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኢትዮጵያ ንጉዕዞ ሸሞንተ ዓሰርተታት ዓመታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት መሰረት ብምግባር “ብሓባር ብሰላም ንምንባር” ብዝብል መሪሕ ቃል ፍሉይ ቴምብር መዘከርታ ከምዘዳለወት ሓቢሮም። እቶም ኣርባዕተ ቴምብራት ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ብ1945 ኣብ ሳንፍራንሲስኮ ቻርተር ውድብ ሕቡራት መንግስታት ካብ ምፍራም ጀሚሩ፣ ኣብ ኮንጎ ሓይልታት ዓቀብቲ ሰላም ክሳብ ምውፋርን ኣብ መሬት ኣፍሪካ ንፈለማ እዋን ዝተኻየደ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ምትእንጋድ ሓዊሱ ናይ ሓባር ተረኽ ዝትርኹ ምዃኖም ኣረዲኦም። ብዓለምለኸ ሕብረት ፖስታ ኣቢሎም ን192 ሃገራት ዝተዘርግሑ እዞም ቴምብራት፤ ንኩሉ ወለዶ ዝተርፍ መርኣያ ታሪኻዊ ኣሰር ምዃኖም እውን ኣመልኪቶም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተሬዝን ጉጅለኦምን ሰላም፣ ልምዓትን ሰብኣዊ መሰላትን ንምኽባር እናርኣዩዎ ንዘለዉ ጽኑዕ መሪሕነት ናእድኦም ገሊጾም። ውድብ ሕቡራት መንግስታት ጸኒዑ ዝቐፀለ ሃገራት ኣብ ክንዲ ምክፍፋል ዘተ ብምምራጸን ምዃኑ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ኢትዮጵያ እውን ነዚ ናይ ወትሩ ምርጫኣ ክተጽንዖ ምዃና ኣፍሊጦም።