ኣዲስ ኣበባ፤ሚያዚያ 7/2018 (ኢዜኣ)፦ፕሮግራም ልምዓት ሓይሊ ሰብ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ንዕውትነት ዲፕሎማሲ ኢትዮጵያ ሓዱሽ ምዕራፍ ከም ዝኸፍት ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ጌዲዮን ጢሞቴዎስ (ዶ/ር) ኣፍሊጦም፡፡ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ እናተለወጠ ምስ ዘሎ ዞባውን ዓለም ለኻውን ኩነታት ንምስጓም፤ ዲፕሎማሰኛታት እኹል ፍልጠትን ክእለትን ክህልዎም ንምግባር ተሓሲቡ ዘዳለዎ ፕሮግራም ልምዓት ሓይሊ ሰብ ዕላዊ ዝተግበረሉ መድረኽ ተኻይዱ፡፡ እቲ ፕሮግራም ዲፕሎማሰኛታት እዋኑ ዝጠልቦ እኹል ፍልጠትን ክእለትን ተዓጢቖም ሃገራዊ ረብሓ ክሕልዉ ንምግባር ዝዓለመ እዩ፡፡ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ጌዲዮን ጢሞቴዎስ (ዶ/ር) ኣብቲ መርሃ ግብሪ ከም ዝተዛረብዎ፤ እቲ ትካል ብዝለዓለ ብርኪ ንምዝማን ዘኽእል ናይ ሰለስተ ዓመት ሓፈሻዊ ፍኖተ ካርታ ህንጸት ትካል ተነዲፉ ናብ ስራሕ ተኣትዩ እዩ፡፡ ኣካል እቲ ፍኖተ ካርታ ዝኾኑ ዝተፈላለዩ ተግባራት እናተሳለጡ ከም ዝኾኑ ብምግላጽ፤ ብፍላይ ምዝማን እቲ ትካልን ምቹው ከባቢ ስራሕ ምፍጣርን ትኹረት ተዋሂብዎም እናተሰርሐ ከም ዝኾነ ተዛሪቦም፡፡ ዓቕሚ ሰራሕተኛታት እቲ ትካል ምዕባይ ንውፅኢታውነት ወሳኒ ከም ዝኸነ ዝገለጹ እቶም ሚኒስትር፤ ዲፕሎማሰኛታት ኣብ ውሽጢ ዝተሓለለኸ ዓለም ለኻዊ ኩነታት ንኢትዮጵያ ብብቕዓት ክውክሉ ክእለቶም፣ ፍልጠቶምን ግንዛብኦምን ሐዚ ካብ ዝለዎ ንላዕሊ ክብርኽ ከም ዝግበር ገሊፆም፡፡ እቲ ፕሮግራም ልምዓት ሓይሊ ሰብ ተለዋዋጢ ዝኾነ ዓለም ለኻዊ ኩነታት ፖለቲካን ኢኮኖሚን ኣብ ግምት ዘእተወ ከም ዝኾነ ሓቢሮም፡፡ እቲ ሚኒስቴር ትካላዊ ዓቕሙን ውሽጣዊ ኣሰራርሕኡን ዘመናውን ውፅኢታውን ንምግባር ቀዳሚ ዕላምኡ ከም ዝኾነ ኣረዲኦም፡፡ ዲፖሎማሰኛታትን ሓለፍቲ ስራሕን ብሙያዊ ክእለቶም፣ብትንታነን ተግባራዊ ፍልጠትን ከማዕብሉ ከም ዝግበር እውን ኣገንዚቦም፡፡ ዓለም ለኻዊ ልምዲ ዝሓለዉ ልምድታት ዲፕሎማሲ ኣብ ውሸጢ እቲ ትካል ተግባራዊ ምግባር ኣብ ግምት ዘእተወ ከም ዝኾነ ኣመላኺቶም፡፡ ናይቲ ፕሮግራም ተግባራዊ ምዃን ኢትዮጵያ ኣብ ዞባውን ዓለም ለኻውን ጉዳያት ዘለዋ ተሰማዕነት ከም ዘዕብዮ ብምግላፅ፤ ንዕውትነት ዲፕሎማሲ እታ ሃገር ሓዱሽ ምዕራፍ ከም ዝኸፈተ ተዛሪቦም፡፡ እዚ ኩለመደያዊ ኣጀንዳ ሪፎርም ንዲፕሎማሰኛታትን ሰራሕተኛታት እቲ ሚኒስቴርን ስልጠና ሙያ ብምሃብ፣ስርዓተ ትምህርቲ ኢንስቲትዩት ጉዳያት ወፃኢ(IFA) ምኽላስ፣ ሓዱስ ደንቢ ስነ ምግባር ምድላውን ዝለዓለ ትምህርተ ድሕረ ምረቓ ምድላውን ዝብሉ ይርከብዎ፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዚያ 7/2018 (ኢዜኣ) ወሎ ብዝሃ ሃይማኖትን ባህልነ ዝርከቡላ፣መርኣያ ፍቕርን ሓድነትን ከምኡ እውን ማህደር ታሪክ እያ ክብሉ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ወሎ ኮምቦልቻ ከምዝኣተዉ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ኣፍሊጦም። እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ከም ሩባ ቦርከና ብዘይነፅፍ ርሕራሐን ትሕትናን እቲ ህዝቢ ከምኡ እውን ከም ጎቦ ጦሳ ብዝዓበየ እንግዶትን ድሙቕ ኣቀባብላን ልቦም ፍሉይ ሓጎስ ከምዝተሰምዖም ገሊፆም። ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ወሎ ኮምቦልቻ እንትበፅሑ ድሙቕ ኣቀባብላ ንዝገበሩሎምን ኣርሂቡ ኢሎም ንዝተቐበልዎምን ርእሰ ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ፣ላዕለዎት ኣምራርሃ እቲ ክልል፣ኣቦታት ሃይማኖት፣ዓበይቲ ዓድን መላእ ህዝቢ ወሎን ልዑል ምስጋና ኣቕሪቦም።

ቢሾፍቱ፤ሚያዚያ 7/2018(ኢዜኣ)፦ መንግስቲ ክልል ኦሮሚያ ግልፂ ትልሚ ብምቕማጥ ሂወት ህዝቢ ዝቕይሩ ስራሕቲ ልምዓት እናሳለጠ ከም ዝኾነ ርእሰ ምምሕዳር እቲ ክልል ሽመልስ ኣብዲሳ ገሊፆም። መንግስቲ ክልል ኦሮሚያን ገዛኢ ፖርቲ ብልፅግናን ገምጋም ኣፈፃፅማ ስራሕ ሳልሳይ ርብዒ ዓመት ኣብ ከተማ በቢሾፍቱ ምክያድ ጀሚሮም። ኣብቲ ግምገማ፤ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ኦሮሚያ ሽመልስ ኣብዲሳ፣ ኣፈ ጉባኤ ጨፌ ኦሮሚያ ወይዘሮ ሳዓዳ ኣብዱራህማን፣ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ፖርቲ ብልፅግና ጨንፈር ኦሮሚያ ኣይተ ከፍያለው ተፈራን ካልኦት ላዕለዎት ኣመራርሓ እቲ ክልልን ይሳተፉ ኣለዉ። እቶም ርእሰ ምምሕዳር ኣብዚ እዋን፤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት መንግስቲ እቲ ክልል ግልፂ ትልሚ ብምቕማጥ ሂወት ህዝቢ ዝቕይሩ ስራሕቲ ልምዓት እናተሳለጠ እዩ ኢሎም። ብፍላይ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ብመልክዕ ኢኒሼቲቭ ክትግበሩ ዝፀንሑ ስራሕቲ ልምዓት ኣብቲ ክልል መሰረታዊ ለውጢ ክምዝገብ ከም ዘኽኣሉ ኣመላኺቶም። እቲ ገምጋም ሳልሳይ ርብዒ ዓመት እቲ ክልል ዝሓዞም ዕላማታትን ተልእኾታትን ዕዉት ብዝገብር መልክዑ ከም ዝሳለጥ እውን ኣረዲኦም። ብተወሳኺ መበገሲ ትልሚ 2019 ዓ.ም ዝቐርብ ኮይኑ፤ ኣብቲ ግምገማ ኣመራርሓታት ዞባ፣ ከተማን ወረዳን እናተሳተፉ ይርከቡ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 6/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ምስ ፕሬዚዳንት ላይቤሪያ ጆሴፍ ንዩማ ቦአካይ ዘትዮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ምስ ፕሬዚዳንት ላይቤሪያ ጆሴፍ ንዩማ ቦአካይ. ዝነበሮም ዘተ ውፅኢታዊ ከምዝነበረ ሓቢሮም። ኣብ ዘተኦም ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዘለዎም ዝፀንሐ ምሕዝነት ብዝበለፀ ንምጥንኻርን ንምስፋሕን ወሳኒ ምዕራፍ ከምዝተኸፈተ ፀሪሖም። ካብቲ ክልቲኣዊ ኣኼባ ብተወሳኺ ብክልቲአን ሃገራት ቀዳምነት ዝወሃቦም ጉዳያት ንምዕዋት ዘሎ ቆራፅነት ዘረጋግፅ መረዳድኢ ስምምዕ ከምዝተፈረመ ኣፍሊጦም። እዞም ስምምዓት እዚኦም ኢትዮጵያ ብቕልጡፍ ጉዕዞ ለውጢ ዘኻዕበተቶ ልምዲ ንካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ንምክፋል ከም ወሳኒ መሰረት ኮይኖም ከገልግሉ እዩ ኢሎም። ብተወሳኺ እውን እቶም ስምምዓት ካብ መሓዙት ዝተፈላለዩ ኣረኣእያታት ብምቕሳም ንዕቤት እቲ ኣህጉር ዘላቕን ኣፍሪካውን መፍትሕታት ብሓባር ንምንዳይ ከም ወሳኒ መሰረት ከምዘገልግሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ) ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 6/2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያን ላይቤሪያን ካብ ሓባራዊ ታሪኽ ፅንዓት ዝፍልፍል ዕሙቕን ዘበናት ዝተሳገረን ርክብ ዘለወን ሃገራት ከም ዝኾና ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ንፕሬዚዳንት ላይቤሪያ ጆሴፍ ቦአካይ ኣብ ብሄራዊ ቤተ-መንግሥቲ ኣቀባብላ ገይሮምሎም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ንዕላዊ ዑደት ስራሕ ናብ ኢትዮጵያ ንዝመፁ ፕሬዚዳንት ሪፐብሊክ ላይቤሪያ ጆሴፍ ንዩማ ቦአካይ ኣብ ብሄራዊ ቤተ-መንግሥቲ ተረኺበ ኣቀባብላ ብምግባረይ ልዑል ክብሪ ይስመዓኒ ኢሎም። ኢትዮጵያን ላይቤሪያን ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዘይተገዝኣ፣ ንነፃነትን ሓድነትን እቲ ኣህጉር ድምፂ ብምዃን ካብ ሓባራዊ ታሪኽ ፅንዓት ዝፍልፍል ዕሙቕን ዘበናት ዝተሳገረን ርክብ ዘለወን ሃገራት ከም ዝኾና እውን ኣዘኻኺሮም። ኢትዮጵያ ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ኩሉ ግዜ ካብ ሰፊሕ መኣዳ ዘለዋ ዓብይ ዓቕምን ዘላቒ ምሕዝነትን ሓቢሮምዋ ንዝጎዓዙ ኩሎም ንምክፋል ድልውቲ ከምዝኾነት ኣረጋጊፆም። በዚ መንፈስ ዝተሳለጠ እዚ ዑደት ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኣብ ምጥንኻር፣ ሓባራዊ ሕልምታት ኣብ ዘይናወፅ መሰረት ኣብ ምንባርን ኣብ ቆራፅነት ምፍፃምን ወሳኒ ምዕራፍ ከምዝኸውን ፅኑዕ እምነት ከምዘለዎም እውን ኣፍሊጦም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 6/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ምስ ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ፖርቹጋል ፓውሎ ራንገል ዘትዮም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ምስ ሚኒስትር ጉዳይ ወፃኢ ፖርቹጋል ፓውሎ ራንገል ክልቲኣዊ ርክብን ዞባዊ ምትሕብባርን ምጥንኻር ኣብ ዝከኣለሎም ዓውድታት ከምዝዘተዩ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 6/2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያን ላይቤሪያን ኣብ ወታደራዊ ኢንዱስትርን ቴክኖሎጅን ዘለወን ምትሕብባር ንምዕባይ ተስማዕሚዐን። ሚኒስትር ምክልኻል ፌዴሪኢ ኢንጂነር ኣይሻ መሀመድ ሎሚ መዓልቲ ንሚኒስትር ምክልኻል ሪፐብሊክ ላይቤሪያ ብርጋዲየር ጄኔራል ጄራልዲን ጃኔት ጆርጅ ኣብ ቤት ፅሕፈተን ተቐቢለን ኣዘራሪበን። እተን ሚኒስትራት ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ወታደራዊ ምትሕብባር ናብ ዝለዓለ ብርኪ ምስግጋር ኣብ ዝከኣለሎም ስትራቴጂካዊ ጉዳያት ክልቲአዊ ዘተ ገይረን። ሚኒስትር ምክልኻል ፌዴሪኢ ኢንጂነር አይሻ መሀመድ ኣብ እዋን እቲ ዘተ ከምዝበልኦ፤ ኢትዮጵያን ላይቤሪያን መርኣያ ነፃነት ኣፍሪካ እየን። እዚ ምትእስሳር ታሪኽ ድማ ኣብዚ ሕዚ እዋን ንዘሎ ወታደራዊ ምትሕብባር እተን ሃገራት ጠንካራ መሰረት ዘንብር ከምዝኾነ ተዛሪበን። ብፍላይ ድማ ኣብ ወታደራዊ ኢንዱስትርን ህንፀት ዓቕምን ብምትሕብባር ንምስራሕ ኢትዮጵያ ድልውቲ ከምዝኾነት ሓቢረን። ሚኒስትር ምክልኻል ላይቤሪያ ብርጋዲየር ጄኔራል ጄራልዲን ጃኔት ጆርጅ ብግደአን፤ ንዝተገበረለን ኣቀባብላ ብምምስጋን ኢትዮጵያ ወፍሪ ምኽባር ሰላም ሓዊሱ ኣብ ወታደራዊ ሳይንስን ህንፀት ዘበናዊ ምክልኻልን ዘለዋ ተሞኩሮ ንላይቤሪያ ዓብይ ትምህርቲ ዝህብ እዩ ኢለን። ላይቤሪያ ካብ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያ ሰፊሕ ልምዲ ንምቕሳም ልዑል ድሌት ከምዘለዋ ብምሕባር፤ ብፍላይ ድማ ኣብ ዓውድታት ስልጠናን ቴክኖሎጅን ወታደራዊ ምትሕብባር ክልቲአን ሃገራት ብዝበለፀ ንምዕባይ ከምዝሰርሓ ምግላፀን ኢዜኣ ካብ ኦንላይን ሚድያ ምክልኻል ዝረኸቦ ሓበሬታ የመላኽት። እዚ ዘተ ኣካል ፕሬዚዳንት ሪፐብሊክ ላይቤሪያ ጆሴፍ ኒዩማ ቦአካይ ኣብ ኢትዮጵያ ዝገብርዎ ዘለዉ ዑደት እዩ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 5/2018 (ኢዜኣ) ፕሬዚዳንት ላይቤሪያ ጆሴፍ ንዩማ ቦአካይ ንዕላዊ ዑደት ስራሕ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም። ቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ፕሬዚዳንት ላይቤሪያ ጆሴፍ ንዩማ ቦአካይ ናብ ብሩህ ተስፋ ፅባሕ እናተሰርሐላ ትርከብ ምድረ ቀዳሞት ኢትዮጵያ እንኳዕ ብሰላም መፁ ኢሎም። ኣብ ፃንሒት እቶም ፕሬዚዳንት ውፅኢታዊ ዘተ ከምዝህልዎም እውን ዘለዎም እምነት ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 3/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ምስ ፕሬዚዳንት ባንኪ ኣፍሪኤግዚም ዶክተር ጆርጅ ኢሎምቢ ዘትዮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ሎሚ መዓልቲ ፕሬዚዳንት ባንኪ ኣፍሪኤግዚም ንዝኾኑ ዶክተር ጆርጅ ኢሎምቢ ተቐቢለ ኢሎም። ኣብ ዝነበረና ሓባራዊ ፃንሒት እውን ስትራቴጂካዊ ርክብና ኣብ ነጠናኽረሎም ጉዳያት ዘቲና ክብሉ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/1ሚያዚያ /2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ምስ ፕሬዚዳንት ቡሩንዲ ኢቫሪስቴ ንድያይሺሚዬ ክልቲኣዊ ዘተ ገይሮም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ሎሚ መዓልቲ ምስ ፕሬዚዳንት ቡሩንዲ ኢቫሪስቴ ንድያይሺሚዬ ውፅኢታዊ ክልቲኣዊ ዘተ ከም ዝገበሩ ሓቢሮም። ኣብ ፃንሒትና ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ዘለና ምትሕብባር ንምጥንኻር ዝዓለሙ ብርክት ዝበሉ ፊርማ ሰነዳት መረዳድኢ ኣሳሊጥና ኢሎም። እዞም ዘተታት እዚኦምን ዝተፈረሙ ስምምዓትን ዝማዕበለን ዝተሓባበረን መፃኢ ዕድል ክልቲአን ሃገራት ዘረጋግፁ፣ ዝፀንሑ ርክባት ናብ ጭቡጥ ምትሕብባር ንምቕያር ወሳኒ መሰረት ኮይኖም ዘገልግሉ መርኣያ ሓባራዊ ቆራፅነትና እውን እዮም ክብሉ ኣረዲኦም።

ኣዲስ አበባ/1 ሚያዝያ /2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያን ቡሩንዲን ዕሙቕ ዝኾነ ታሪኽ ሕውነትን ምክብባርን ዘለወን ሃገራት እየን ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ንዕላዊ ዑደት ስራሕ ኣዲስ ኣበባ ንዝኣተዉ ፕሬዚዳንት ብሩንዲ ኤቫሪስቴ ንድያይሺሚዬ ኣቀባብላ ገይሮም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ ነዚ ኣመልኪቶም ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ፕሬዚዳንት ሪፐብሊክ ቡሩንዲ ኤቫሪስቴ ንድያይሺሚዬ ናብ ብዝነኣዱ ህዝባን ባህላን ትቕበሎም ሃገረይ እንኳዕ ብደሓን መፁ ክብል ብዝለዓለ ክብሪ እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያን ቡሩንዲን ዕሙቕ ዝኾነ ታሪኽ ሕውነትን ምክብባርን ዘለወን ሃገራት ከም ዝኾና ብምግላፅ፤ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ዘላቒ ምትእስሳር እውን ብዝለዓለ ኩነታት ከም ነኽብሮ ከዘኻኽሮም ይፎቱ ክብሉ ሓቢሮም። ኣብዚ ዕላዊ ዑደት ስርሖም ኣብ ቀፃሊ ዘለና ሓባራዊ ትልሚ ናብ ሓቂ ንምቕያር ኣብ ንገብሮ ፃዕሪ ፃንሒቶም ርክብና ብዝበለፀ ከም ዘጠናኽሮ ኣይጠራጠርን ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ደጊመ ናብ ካልአይቲ ገዝኦም እንኳዕ ብደሓን መፁ ክብል ይፎቱ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 1/2018 (ኢዜኣ) ፕሬዚዳንት ቡሩንዲን ኣቦ መንበር እዚ እዋን ሕብረት ኣፍሪካን ኤቫሪስቴ ንዳይሺሚዬ ንዕላዊ ዑደት ስራሕ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም። እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ እንትበፅሑ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣቀባብላ ገይረምሎም። ኢትዮጵያን ቡሩንዲን ነዊሕ ዘበን ዘቑፀረ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ዘለወን ሃገራት እየን። ፕሬዚዳንት ቡሩንዲን ኣቦ መንበር እዚ እዋን ሕብረት ኣፍሪካን ኤቫሪስቴ ንዳይሺሚዬ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝህልዎም ፃንሒት፤ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ኣብ ዘሰጋግሩ ጉዳያት ከምዝዝትዩ ትፅቢት ይግበር።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 30/2018(ኢዜኣ) ኢትዮጵያን ጃፓንን ኣብ ሓባራዊ ድሌተንን ጉዳያት ፀጥታን ዘለወን ምትሕብባር ንምጥንኻር ተስማዕሚዐን። ሚኒስትር ምክልኻል ፌዴሪኢ ኢንጂነር ኣይሻ መሀመድ ብፍሉይ ኣማኻሪ ቀዳማይ ሚኒስትር ጃፓን ኦዌ ሳዳማሳ ንዝተመርሐ ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኽ ጃፓን ኣብ ቤት ፅሕፈተን ተቐቢለን ኣዘራሪበን። ኣብቲ ዘተ እውን፤ ብሄራዊ ረብሓ፣ ሓባራዊ ረብሓታትን ፀጋታትን ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዘኽበሩ ጉዳያት ፀጥታ ብምውዳድ ምስራሕ ኣብ ዝከኣለሎም ኩነታት ዘትዮም። ፍሉይ ኣማኻሪ ቀዳማይ ሚኒስትር ጃፓን ኦዌ ሳዳማሳ፤ ኢትዮጵያ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ይኹን ብብርኪ ኣህጉር ሰላምን ምርግጋዕን ንምርግጋፅ ተሳልጦም ንዘላ ስራሕቲ ንኢዶም። ስለዝኾነ ድማ ኣብዚ ጉዳይ ጃፓን ምስ ኢትዮጵያ ተቐራሪባ ንምስራሕ ዘለዋ ልዑል ድሌት ኣረጋጊፆም። ጃፓን ዓቕሚ ማእኸል ምኽባር ሰላም ኢትዮጵያ ንምህናፅ ደገፍ ንምግባር ድልውቲ ከምዝኾነት ብምግላፅ፤ ብስልጠናን ልውውጥ ልምድን ብቕዓት ሞያ ሓይሊ ሰብ ሰራዊት ምክልኻል ንምዕባይ ዘለዎም ቆራፅነት ገሊፆም። ኢንጂነር ኣይሻ መሀመድ ብግደአን፤ ጃፓን ንምትሕብባር ዘርኣየቶ ተበግሶ ብምንኣድ ኢትዮጵያ ኣብ ሓቃዊ ምሕዝነትን ሓባራዊ ተረባሕነትን መሰረት ዝገበረ ጠንካራ ወታደራዊ ምሕዝነት ንምጥንኻር ድልውቲ እያ ኢለን። እዚ ምትሕብባር ድማ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ ዝፀንሐ ምሕዝነት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ከምዘሰጋግሮ ዘለወን እምነት ምግላፀን ኢዜኣ ካብ ኦንላይን ሚድያ ምክልኻል ዝረኸቦ ሓበሬታ የመላኽት።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 30/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ካብ 1 ሚያዝያ 2018 ዓ/ም ጀሚሩ ሹመት ሌፍተናንት ጄኔራል ታደሰ ወረደ ንሓደ ዓመት ኣናዊሖም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ዓሕመድ(ዶ/ር) ሹመት ሌፍተናንት ጄኔራል ታደሰ ወረደ ንሓደ ዓመት ከም ዘናውሑ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ። ብመሰረት ሕገ መንግሥቲ ፌዴሪኢ ዓንቀፅ 62(9)ን ቁፅሪ ኣዋጅ 359/1995 ዓንቀፅ 14 ንኡስ ዓንቀፅ 2(ለ) ሓቛፊ ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ብርእሰ ምምሕዳር ንክመርሑብቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ሓቛፊ ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ብዝምልከት ብዝፀደቐ ቁፅሪ ደንቢ 479/2013 ዓንቀጽ 4(2)ን ብመሰረት ዘቕረብዎ ኣፈፃፅማ ስራሕ ሓደ ዓመትን እዩ ሹመቶም ተናዊሑ።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት/ 29/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ዝተሳለጡ ስራሕቲ ሪፎርም ትካላት ፀጥታ ትካላዊ ዓቕሚ ፖሊስ ናብ ሓዱሽ ምዕራፍ ከም ዘሸጋገሮ ኮሚሽነር ጄኔራል ኮሚሽን ፖሊስ ፌዴራል ደመላሽ ገብረ ሚካኤል ገሊፆም፡፡ መበል 20 ጉባኤ ኮሚሽነራት ፖሊስ “ፖሊሳዊ ሓድነት ንዘላቒ ሰላም” ብዝብል ቴማ ኣብ ኣዲስ ኣበበ እናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ኮሚሽነር ጄኔራል ኮሚሽን ፖሊስ ፌዴራል ደመላሽ ገብረ ሚካኤል ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ዝተሰለጡ ስራሕቲ ሪፎርም ትካላዊ ዓቕሚ ፖሊስ ናብ ሓዱሽ ምዕራፍ ኣሰጋጊርዎ እዩ። ሪፎርም ትካላት ፀጥታ ካብ ዝተጀመረሉ እዋን ጀሚሩ ፖሊስ ብመዳይ ሓይሊ ሰብ፣ ስልጠናን ሎጂስቲክስን ዓብዪ ለውጢ ኣመዝጊቡ እዩኢሎም። ቅድሚ ሐዚ ፖሊስ ምስ ቴክኖሎጂ ዝነበሮ ምትእስሳር ዝተሓተ ከም ዝነበረን ኣብዚ ሕዚ እዋን ብብርኪ ኣፍሪካን ዓለምን ብኣርኣያነት ዝግለፁ ዘበናዊ ቴክኖሎጂ ምክልኻልን ምርመራን ገበናት ከም ዝወነነ ሓቢሮም፡፡ ዩንቨርስቲ ፖሊስ ኢትዮጵያን ኣካዳሚታት ፖሊስ ክልላትን ብዝሃብዎ ሰፋሕቲ ስልጠናታት"፤ እቲ ሰራዊት ብፍልጠት ዝተሃነፀን ሙያዊ ብቕዓቱ ዝተረጋገፀን ፕሮፌሽናል ሓይሊ ክኸውን ከም ዘኽኣሎ ገሊፆም። ብመሪሕነት ለውጢ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ፖሊስ ኢትዮጵያ ዶክትሪን ክህልዎ፣ ሓይልታት ፖሊስ ሓደ ዓይነት መሪሕ ሓሳብን ስትራቴጂካዊ ራእን ክህልዎም ከም ዝተገበረ ኣገንዚቦም። እዚ ሓድነት ኣብ እዋን ጎንፂ ሰሜን ፖሊስ ከም ሓደ ግንባር ሰራዊት ብምስታፍ ንሉኣላውነት ሃገሩ መስዋእቲ ብምኽፋል ብተግባር ንድሕንነት ሃገሩ ከም ዝተቓለሰ ኣዘኻኺሮም። ብተወሳኺ ብብርኪ ፌደራል ዝተሃነፁ ዓቕምታት ሎጅስቲክስ ናብ ክልላት ክስፋሕፍሑ እናተሰርሐ ከም ዝኸነ ብምግላፅ፤ ኣብዚ ሕዚ እዋን መብዛሕቲኦም ክልላት ናይ ባዕሎም ዓቕሚ ቴክኖሎጂ ምህናፅ ናብ ዝኽእልሉ ብርኪ እናተሰጋገሩ እዮም ኢሎም። እቲ ጉባኤ ቐፃሊ ኣብ ዝሳለጡ ዓበይቲ ሃገራዊ ጉዳያት ብምዝታይ ሓበራዊ ቅዋም ከም ዝሕዝ እውን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት /29/2018 (ኢዜኣ)፦ ድሕሪ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ትካላት ፖሊስ ሓድነቶም ብምጥንኻር ድሕንነት ህዝብን ሃገርን ብምሕላው ዘኹርዕ ተግባር ከም ዝፈፀሙ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም፡፡ መበል 20 ጉባኤ ኮሚሽነራት ፖሊስ “ፖሊሳዊ ሓድነት ንዘላቒ ሰላም” ብዝብል ቴማ ኣብ ኣዲስ ኣበበ ምክያድ ጀሚሩ፡፡ እቲ ጉባኤ ብመሰረት መጣየሺ ኣዋጅ ፖሊስ ፌደራል ቁፅሪ 720/2004 ዝተጣየሸ እንትኸውን፤ ኮሚሽነራት ፖሊስ ፌዴራልን ክልላትን ሕድሕዳዊ ናፅነቶም ከም ዘለዎ ኾይኑ ኣብ ሓበራዊ ሃገራዊ ጉዳይ ዘለዎም ምውዳድ ንምጥንኻር ዝዓለመ እዩ።   ኣብ መኽፍቲ እቲ ጉባኤ ዝተረኸቡ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ፤ ትካላት ፖሊስ ላኣላውነት ሃገርን ድሕንነት ህዝብን ኣብ ምርግጋፅ ዓብዩ እጃም እናበርከቱ ከም ዝኾኑ ገሊፆም፡፡ እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ከም ዝገለፅዎ፤ ካብ 2010 ዓ.ም ጀሚሩ ዝተኻየደ ሪፎርም ፖሊስ ቀንዲ ዕላማኡ ጠንካራ ትካላት ምህናፅን ብቴክኖሎጂ ዝተሓገዙ ብቑዓት ሰብ ሙያ ምፍራይን እዩ። መንግስቲ መደመር ፖሊስ ኢትዮጵያ ዝህቦ ኣገልግሎት ዘተኣማምን ክኸውን ከም ዘለዎ ይኣምን ኢሎም፡፡ ብመጀመርያ ንሕገ መንግስቲ፣ ንህዝቦምን ሕልነኦምን ተኣማኒ ብሙዃን ዝተውሃቦም ሃገራዊ ሓላፍነት ብብቕዓት ክዋፅኡ ከምዝግባእ ተዛሪቦም። ሪፎርም ፖሊስ ጭቡጥ ለውጢ እናምፅአ እዩ ዝበሉ እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ኣብ ዝሓለፉ እዋናት ብባንዳን ባዕዳውያንን ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ሃገርን ህዝብን ዝረኣለሙ ውዲታት ኣብ ምምካት ሓይሊ ፖሊስ ብሓድነት ደው ብምባልን መስዋእትነት ብምኽፋልን ኢትዮጵያ ከም ዘፅንዐ ኣረዲኦም። ፖሊስ ተልእኾ ፀላእቲ ሒዞም ዝንቀሳቐሱ ብምህዳንን ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ብምውዓልን ፖለቲካውን ኢኮኖሚያውን ምቅስቓስ ኢትዮጵያ ብዘይ ዕንቅፋት ክቕፅል ምግባር ናይቲ ሪፎርም ቀንዲ ዕላማ ከም ዝኾነ እውን ኣገንዚቦም፡፡ ነዙይ እውን ግደ ኣመራርሓ ፖሊስን ኣባላት ሰራዊትን ዘይትካእ ከም ዝኾነ ኣረዲኦም፡፡ ፖሊስ ኣብ ቀፃሊ ብዙሓት ሃገራዊ ተልእኾታት ከም ዘለውዎ ብምግላፅ፤ ቀፃሊ ወርሒ ጉንቦት ንዝካየድ 7ይ ሓፈሻዊ መረፃ ፍሉይ ትኹረት ክህብ ከም ዝግብእ ገሊፆም፡፡ እቲ መረፃ ሰለስተ ቀንዲ ዕላማታት ከም ዘለውዎ ብምግላፅ፤ ከይዲ ህንፀት ስርዓት ዲሞክራሲ ኢትዮጵያ ሓደ ስጉሚ ንቕድሚት ክኸይድ ምግባር፣ ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ቀፃልነት ህንፀት ሃገረ መንግስቲ ምርግጋፅን ሃገር ብዘይ መንግስቲ ንምትራፍ ዝፍሓሱ ውሽጣውን ደጋውን ውዲታት ምኽሻፍን ከም ዝኾነ ኣረዲኦም። ንዕውትነት እቲ መረፃ ፖሊስ ከይዲ እቲ መረፃ ብንቕሓት ምክትታል፣ ተሳተፍቲ ካብ ዝኾነ ዓይነት ጥቕዓት ምሕላውን ስግኣታት ከምክንን ከም ዝግባእ እውን ሓቢሮም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 29/2018 (ኢዜኣ) ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣዋጅ ኣገልግሎትን ምምሕዳርን ኤክስቴንሽን ግብርና በዓል ብዙሕ ተዋሳእቲ ብሙሉእ ድምፂ ኣፅዲቑ። ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ መበል 14 ስሩዕ ኣኼብኡ ሎሚ መዓልቲ ኣካይዱ። እቲ ቤት ምኽሪ ቃለ ጉባኤ መበል 13 ስሩዕ ኣኼባ 5ይ ዓመት ዘበነ ስራሕን ዝተመሓየሸ ረቂቕ ኣዋጅ ኣገልግሎትን ምምሕዳርን ኤክስቴንሽን ግብርና በዓል ብዙሕ ተዋሳእትን ብዝምልከት ካብ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ግብርና ዝቐረበሉ ፀብፃብን ውሳነን መርሚሩ ኣፅዲቑ። ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ግብርና ሰለሞን ላሌ እቲ ፀብፃብን ሓሳብ ውሳነን ኣብ ዘቕረብሉ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ንዓውዲ ግብርና ልዑል ትኹረት ሂባ እናሰርሐት እያ ትርከብ። ተበፃሕነት ኣገልግሎት ኤክስቴንሽን ግብርና ንምስፋሕን ፍርያትን መፍረያይነትን ንምዕባይን ኣዋጅ ከምዝተዳለወ እውን ሓቢሮም። እቲ ኣዋጅ ኣብዚ መዳይ ቴክኖሎጂ ግብርና ንምልላይን ኣብ ረብሓ ንምውዓልን ከምኡ እውን ቢዝነስ ግብርና ንምስፋሕ ወሳኒ እዩ ኢሎም። ብተወሳኺ እውን እቲ ቤት ምኽሪ ረቂቕ ኣዋጅ ነፃነት ሓበሬታን ረቂቕ ኣዋጅ ኣብያተ ፍርዲ ሸሪዓ ፌዴራልን መርሚሩ ናብ ዝምለከቶም ቀዋሚ ኮሚቴታት መሪሑ እዩ።

ኣዲስ ኣበባ/ መጋቢት/ 29/2018(ኢዜኣ) ፦ ኢትዮጵያ ምክትል ፕረዝደንትነት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ብብቕዓት ከም ዝፈፀመት ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ገሊፁ፡። ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ መበል 16 ስሩዕ ኣኼባኡ ዝተፈላለዩ ውሳነታት ኣሕሊፉ፡፡ ውሃቢ ቃል ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ንኢዜኣ ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ኢትዮጵያ 47 ሃገራት ብኣባልነት ኣብ ዝሐዘ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ወድብ ሕቡራት መንግስታት ኣባል ብሙዃን ንሳልሳይ ግዘ ተመሪፃ ብንጡፍ እናሰርሐት ትርከብ፡፡ ኣብዚ ናይ ኣባልነት ዘመና፤ ኣብ ጄኔቫ ካብ 23 ፌብሩዋሪ ክሳብ 31 ማርች/2026 ክካየድ ኣብ ዝፀንሐ መበል 16 ስሩዕ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕብራት መንግስታት ምክትል ፕረዝዳንት ብሙዃን ፈላማይ ሓላፍነት ኣመራርሓኣ ብብቕዓት ከም ዝተዋፀአት ገሊፆም፡፡ እቲ ኣኼባ ዓለም ለኻዊ ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት ብዝምልከት በተን ኣባል ሃገራት ዝቐረቡ 38 ውሳነታት ዝተመሓላለፍሉ እንትኸውን ካብዚኣቶም እቶም 7 ሃገር ተኮር ውሳነታት ከም ዝኾኑ ሓቢሮም፡፡ ካብቶም ሃገር ተኮር (Country Specific) ውሳነታት ማእኸል ጎንፂ ዩክሬንን ሩስያን፣ ኣብ ሶሪያን ጊላን ከባቢ ዘለዉ ዛዕባታት፣ምስ ፍልስጤምን ድቡብ ሱዳንን ዝተተሓሓዙ ዛዕባታት እዮም፡፡ ኣብዞም ሃገር ተኮር ዛዕባታት እተን ኣባል ሃገራት ካብ ናይ ባዕለን ብሄራዊ ረብሓ ብምብጋስ ውሳነታት ድጋፍን ተቓውሞን ከም ዘመሓላለፋ ገሊፆም፡፡ ኢትዮጰያ ከም ኣባል ሃገር ኣብ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት መርገፂኣ ከም ዘንጸባረቐት ብምግላፅ፤ ሃገርና ብዓይኒ መትከል ሃገር ተኮር ውሳነታት ከም ዘይትድግፍ ገሊፆም፡፡ መሰል ውሳነታት ኣቐዲሞም ከም ዝነበሩን ኢትዮጵያ እውን ከም ዝተቓወመትን እውን ኣዘኻኺሮም፡፡ ንኣብነት ኢትዮጵያ ኣብ ፀገም ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ሃገርና ኣብ ዘይተስማዕማዐትሉ ዛዕባ ኮሚሽን ዓለም ለኻዊ ሰብ ሙያ ሰብኣዊ መሰላት ተጣይሹ ከም ዝነበረ ብምዝኽኻር፤ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራትን ብሓባር ደው ከም ዘበልኦ ገሊፆም። ከምዚ ዓይነት ሃገር ተኮር ውሳነታት ዝምልከተን ሃገራት ከይተስማዕመዓሉ ዝጣየሹ፣ ስልጣን ዓለም ለኻዊ ቤት ፍርዲ ዘጣቕሱ፣ ከምኡ እውን ትሕዝቶ ምርመራን ዓለም ለኻዊ ዳይነትን ዘለዎም እዮም ኢሎም። ኢትዮጵያዊ ከምዚ ዝበሉ ሉኣላውነት ሃገር ኣብ ሕቶ ዘእትዉ ሃገር ተኮር ውሳነታት ብመትከል ከም ዘይትድግፍ ብምግላፅ፤ ኣብቲ ጉባኤ ዘሕለፈቶ ውሳነ እውን ነዙይ ዘመላኽት እዩ ክብሉ ሓቢሮም። ኢትዮጵያ እስራኤልን ፍልስጤምን ብዝምልከት ክተሰጉሞ ዝፀንሐት ቅዋም ሐዚ እውን ከም ዝቐፀለትሉ ተዛሪቦም። እስራኤልን ፍልስጤምን ብዝምልከት ናይ ክልቲአን ሃገራት መትከል ከም ትድግፍን ምስ ክልቲአን ሃገራት እውን ፅቡቕ ርክብ ከም ዘለዋን ኣረዲኦም። ኢትዮጵያዊ ናይ ፍልስጤም መሰል ዓርሰ ውሳነ ከም ትድግፍ ብምግላፅ፤ ነዙይ እውን ኣብ ጉባኤ ምኽሪ ሰብኣዊ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝተመሓላለፈ ውሳነ (HRC/61/L.37) ደጊፋ ድምፂ ከም ዝሃበት ተዛሪቦም። ፀገም ክልቲአን ሃገራት ብዘላቕነት ንምፍታሕ ብመሰረት ውሳነ ሓፈሻዊ ጉባኤ ውሕመን ቤት ምኽሪ ፀጥታን ተግባራዊ ክኸውን ፃውዒት ምቕራባ እውን ገሊፆም። ብኻልእ ወገን ቅልውላው ማእኸላይ ምብራቕ ኣብ ትራንስፖርት ኣየር፣ ምንቅስቓሳት መርከባትን ኣብ ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ዘሕድሮ ቀጥታዊ ፀቕጥን ስግኣትን ነቲ ጉባኤ ከም ዝገለፀት ኣብሪሆም። ህፁፅ ስምምዕነት ትኹሲ ደው ምባል ክግበርን መፍትሒ ክእለሽን ፃውዒት ከም ዝገበረት እውን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 29/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ፀብፃብ ኣፈፃፅማ ሓደ ዓመት ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ገምጊሞም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ሎሚ ንጉሆ ብፕሬዚዳንት ግዝያዊ ምምሕዳር ሌ/ታደሰ ወረደ ዓመታዊ ፀብፃብ ኣፈፃፅማ ቀሪቡሎም ኣብቶም ውፅኢታት ግምገማን ዘተን ከምዝገበሩ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ።

ኣዲስ ኣበባ / መጋቢት/ 28/2018 (ኢዜኣ) ፦ መበል 16 ኣህጉራዊ ጉባኤ ዓቕሚ ስግኣት ሓደጋ ኣፍሪካ ካብ መጋቢት 30 ክሳብ 1 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከም ዝካየድ ኮሚሽነር ኮሚሽን ኣመራርሓ ስግኣት ሓደጋ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዶክተር ሽፈራው ተክለማርያም ገሊፆም። እቶም ኮሚሽነር እቲ ጉባኤ ኣመልኪቶም ንመራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ከም ዝበልዎ፤ እቲ ጉባኤ ብቐንዱ ኣብ ኣህጉር ኣፍሪካ ዘጋጥሙ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋታት ምክልኻልን ዓቕሚ ፋይናንስ ሓደጋ ስግኣት ምሕያልን ኣብ ዝኽኣለሉ መንገድታት ክመክር እዩ ኢሎም። ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ስራሕቲ ሓምላዋይ ኣሰር፣ ሉኣላውነት መግቢ፣ ሓምላዋይ ኢኮኖሚን ከምኡ እውን ሰብሓዊ ሓገዝን ዘከናወነቶም ውፅኢታዊ ስራሕቲ ብመሪሕነት ክትርአ ብምግባሮም ነቲ ጉባኤ ከታደሉ ከም ዝተመረፀት ገሊፆም፡፡ ኣብቲ ጉባኤ ሚኒስትራት ሃገራት ኣፍሪካ፣ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ዝምልከቶም ተወከልቲ ዓለም ለኸ ትካላትን ሓዊሱ 300 ተሳተፍቲ ክርከቡ እዮም፡፡ ኣብዚ እዋን ኣብ መላእ ዓለም ሓደጋት እናወሰኩ ዋላ እንተኾኑ፤ ዓለም ለኻዊ ምትሕብባርን ሓገዝን እናቐነሰ ከም ዝመፀ ሓቢሮም፡፡ ኣፍሪካ ንናይ ባዕላ ፀገማት ባዕላዊ መፍትሒ ንምንዳይ ሓይሊ ሰብ፣ፍልጠትን ፋይናንሳዊ ዓቕሚ ዝመርሕ ትካል ከም ዘድልያ ገሊፆም፡፡ ኣብ ፅላል ኣፍሪካ ሕብረት ዝርከብ ጉጅለ ዓቕሚ ስግኣት ሓደጋ ኣፍሪካ ምስዚ ተተሓሒዙ ዝጥቀስ ትካል ከም ዝኾነ ገሊፆም፡፡