ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 17/2018 (ኢዜኣ) ምህዳር ዕዳጋ ስራሕ ብዲጂታል ስርዓት ብምምዕባል ስራሕን ሰራሕተኛን ብቐሊሉ ዝራኸብሉ ዕድል እናተፈጠረ ከም ዝኾነ ሚኒስትር ስራሕን ክእለትን ሙፈርያት ካሚል ገሊፀን። ሚኒስቴር ስራሕን ክእለትን ምስ ምምሕዳር ድሕንነት መርበብ ሓበሬታ ብምትሕብባር ዘማዕበሎ ስራሕን ሰራሕተኛን ብቐሊሉ ዝራኸብሉ ‘ፈልጉልኝ’ ዝተብሃለ ዘበናዊ ዲጂታል መተግበሪ ዕላዊ ገይሩ። ሚኒስትር ስራሕን ክእለትን ሙፈርያት ካሚል ኣብዚ እዋን ከም ዝበልኦ፤ ፈጠራ ዕድል ስራሕ ዜጋታት ዘማዕብሉ ስጉምትታት ዲጂታል ኣማራፂ ተግባራዊ እናተገበሩ እዮም። እቲ ዕላዊ ዝተገበረ ‘ፈልጉልኝ’ መተግበሪ መራኸቢ እውን ስራሕን ሰራሕተኛን ብቐሊሉ ዘራኽብ ዲጂታል ኣማራፂ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ ተረባሕነት ዕድል ስራሕ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ሞያን ክእለትን ዘለዎም ዜጋታት ዘስፍሕ እዩ ኢለን። እቲ መተግበሪ ምስ ፋይዳን ስርዓት ሓበሬታ ዕዳጋ ስራሕ ኢትዮጵያን ብምትእስሳር ብዝተፈላለዩ ኣማራፅታት ቋንቋ ተበፃሒ ከም ዝኸውን እውን ሓቢረን። ምህዳር ዕዳጋ ስራሕ ብዲጂታል ስርዓት ብምምዕባል ስራሕን ሰራሕተኛን ብቐሊሉ ዝራኸብሉ ዕድል እናተፈጠረ ከም ዝኾነ ኣረዲአን። ዋና ዳይሬክተር ምምሕዳር ድሕንነት መርበብ ሓበሬታ ትዕግስት ሃሚድ ብግደአን፤ እቲ መተግበሪ ብሃገር ቦቆል ፍልጠት ቴክኖሎጂ ዝማዕበለን ድሕነነቱ ዝተሓለወን ከም ዝኾነ ተዛሪበን። እዚ እውን ሉኣላዊነትን ድሕንነትን ሓበሬታ ንምሕላው ተወሳኺ ዓቕሚ ከም ዝኸውን ኣብሪሀን። እቲ መተግበሪ፤ ኣማራፅታት 5 ቋንቋታት ውሽጢ ሃገርን ሓፂር መልእኽቲ ስልክን ዝሓዘ ከም ዝኾነን ተረባሕነት ዜጋታት ንምዕባይ ርኡይ ፋይዳ ከም ዘለዎን ገሊፀን።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 13/2018 (ኢዜኣ) ሓዱሽ መተግበሪ መረጋገፂ ብርኪ ፅሬት ፍርያት ውፅኢታውነት ኣፈፃፅማ ንግዲ ኢትዮጵያ ዘዕቢ ከም ዝኾነ ሚኒስትር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ካሳሁን ጎፌ(ዶ/ር) ገሊፆም። ሚኒስትር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ካሳሁን ጎፌ(ዶ/ር)ን ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ብርክታት ኢትዮጵያ መሠረት በቀለ (ዶ/ር)ን ኣብ ዝተረኸብሉ ብርኪ ፅሬት ፍርያት ብኦንላይን ምርግጋፅ ዘኽእል መተግበሪ ተመሪቑ። ሚኒስትር ንግድን ዞባዊ ምትእስሳርን ካሳሁን ጎፌ(ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከም ዝበልዎ፤ ፅሬት ኣገልግሎትን ፍርያትን ምርግጋፅ ማእኸል መንግሥቲ መደመር እዩ። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ለውጢ ስርዓት ንግዲ ኢትዮጵያ ብምምዕባል ፅሬት ፍርያት ምስ ውፅኢታዊ ኣፈፃፅማ ዘጠዓዕም ዓወት ከም ዝተረኸበ ኣረዲኦም። እቲ ሓዱሽ ኦን ላይን መተግበሪ መረጋፂ ፅሬት ፍርያት እውን ፅሬት ፍርያትን ኣገልግሎትን ብዝለዓለ ኣፈፃፅማ ምምራሕ ዘኽእል ከምዝኾነ ተዛሪቦም። ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ብርክታት ኢትዮጵያ መሠረት በቀለ (ዶ/ር) ብግደአን፤ እቲ መተግበሪ ፍርያታት ብኦንላይን ብምፍላይን ብምትንታንን ብርኪ ፅሬቶም ምርግጋፅ ዘኽእል እዩ ኢለን። እዚ መተግበሪ እቲ ሕብረተሰብ ብዘይ ዝኾነ ምጭብርባር ፍርያታት ንክዕድግ ዘኽእል ከም ዝኾነ እውን ኣረዲአን። እዚ ዲጂታል ስርዓት ዓለም ለኸ ተወዳዳሪነት ኣገልግሎትን ፍርያትን ኢትዮጵያ ከም ዘዕቢ ኣብሪሀን። እቲ መተግበሪ ዝኾነ ሰብ ካብ ኣፕ ስቶር ወይ ድማ ፕለይ ስቶር ኣውሪዱ ብምምዝጋብ ምጥቃም ከም ዝኽእል እውን ገሊፀን።

ኣዲስ ኣበባ፤ጉንቦት 11/2018 (ኢዜኣ)፦ ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ጎና ጎኒ ተሳትፎ ፎረም ከተማታት ዓለም ኣብ ኣዘርባጃን ቀሊል ዲጂታል ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል ኣሳን ዑደት ገይረን። ከንቲባ ኣዳነች ኣቤቤን ጉጅለ ልኡኽ ኢትዮጵያን ጎና ጎኒ ፎረም ዓለም ለኸ ከተማታት ኣብ ቀሊል ዲጂታል ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል ኣዘርባጃን ኣሳን ASAN-Azerbaijan Service and Assessment Network) ዑደት ከም ዘካየዳ ሓቢረን። እተን ከንቲባ ኣብ ዘመሓላለፋኦ መልእኽቲ፤ ኣብ ኢትዮጵያ ብዲጂታል ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ዋላ ኳ ዝለዓለ ለውጢ ዝመፀ እንተኾነ ሐዚ እውን ልምዲ ክኾኑ ኣብ ዝኽእሉ ዛዕባታት ዘተ ከም ዝተሳለጠ ገሊፀን። ቅድሚ 14 ዓመታት ዝተጀመረን ብመዓልቲ ብ40 ሽሕ ኣፕሊኬሽን ኣገልግልቱ ዘሰልጥን "ኣሳን"፤ ኣብ ገፀር ከባቢታት ብኣውቶብሳት ብዝውሃብ ዝተወደበ ተንቀሳቓሲ ማእኸል ኣገልግሎት ቅልጡፍን ቀሊልን ኣገልግሎት ዝህብ ከም ዝኾነ ኣመላኺተን። ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 41 ማእኸላት ተሃኒፆም ግልጋሎት ምሃብ ዝጀመሩ ኮይኖም፤ ካብዚኣቶም ኣብ ኣዲስ ኣበባ 6 ማእኸላትን 1 ተንቀሳቓሲ ኣውቶብስን ኣገልገሎት ዲጂታል ሓደ ማእኸል እናሃቡ ይርከቡ ክብላ ገሊፀን። ኣብ እዋን እቲ ዑደት ሰራሕተኛታት “ኣሳን” ግልጋሎት ኣብ ዝህብሉ ግዘ ፍሽኽታን ትሕትናን ሓደ መለክዒ ኣገልግልት ምዃኑ፣ መከታተሊ ካሜራታት ዝተገጠሙ ምዃኖም፣ ብፅቡቕ ኩነታት ዘገልግል ሰራሕተኛ ተመዚኑ መጠን ዕግበት ተገልገለቲ ዝለዓለ እንተኾይኑ ካብ ደመወዝ ብተወሳኺ ቦነስ ከም ዝኽፈል ምዕዛብ ከም ዝኸኣላ ተዛሪበን። ብኻልእ መንፅር በቲ መለክዒ መሰረት ዘየገልግል ሰራሕተኛ ሽዑ ንሽዑ ከም ዝባረርን ንፅባሕ ተስፋ ገይሮም ህዝቦም ብዝልዓለ ትግሃትን ኣኽብሮትን ዘገልግሉ ብርክት ዝበሉ ወለንታውያን መናእሰይን ከም ዝተመልከታ እውን ሓቢረን። ናትና ቢሮክራሲ ብዝተጀመረ ኣግባብ ሙሉእ ንሙሉአ ከም ዝልወጥ እምነት ከም ዘለወንን እዙይ ክሳኻዕ እውን ብትግሃት ከም ዝስራሕን እውን እተን ከንቲባ ኣረጋጊፀን።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) ንህንፀት ጣብያ ሓይሊ ኒውክሌር ዝኸውን ምችው ከባቢ ብመፅናዕቲ ንምፍላይ ስራሕ እናተሳለጠ ከምዝኾነ ኮሚሽን ሓይሊ ኒውክሌር ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ። እቲ ኮሚሽን ምስ ዓለም ለኸ ኤጀንሲ ኣቶሚክ ሓይሊ(IAEA) ብምትሕብባር ዘዳለዎን ኣብ ረቛሕታትን ቅድመ ኩነታትን መህነፂ ቦታ ሓይሊ ኒውክሌር ትኹረት ዝገበረን ዓውዲ መፅናዕቲ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ ን4 መዓልትታት ዝፀንሕ ዓውደ መፅናዕቲ፤ ሰብ ሞያ እቲ ዓውድን መዳርግቲ ኣካላትን ይሳተፉ ኣለዉ። ምክትል ኮሚሽነር ኮሚሽን ሓይሊ ኒውክሌር ኢትዮጵያ ኣይተ ሽፈራው ተሊላ ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ዘለዉ ዕቤታት ቀፃልነቶም ንምርግጋፅ ዘተኣማምንን ዘላቕን ቀረብ ሓይሊ ወሳኒ እዩ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዓመት 40 ቴራ ዋት ሰዓት(TWh) ሓይሊ ከም ዘድሊ ብምግላፅ፤ ኣብ ዝቕፅሉ 10 ዓመታት እቲ ድሌት ሓይሊ ናብ 77 ቴራ ዋት ሰዓት ከም ዝዓቢ ሓቢሮም። እዚ ድሌት ሓይሊ ብኽፋል ብሓይሊ ኒውክሌር ንምሽፋን እናተሰርሐ እዩ ኢሎም። እቲ ኮሚሽን ምስ ኣካዳሚ ሳይንስ ኢትዮጵያ ብምትሕብባር ጣብያ ሓይሊ ኒውክሌር ንምህናፅ ኣየናይ ከባቢ ምችው ከም ዝኾነ ንምፍላይ ዘኽእል መፅናዕቲ እናሳለጠ ከምዝርከብ እውን ተዛሪቦም። ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ዳህሳስ መፅናዕቲ እናተዛዘመ ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ኣብ ቀፃሊ ብዝበለፀ ዝርዝር መፅናዕትታት ተገይሮም እቲ ህንፀት ዝሳለጠሉ ትኽክለኛ ቦታ ከምዝምረፅ ኣረዲኦም። እቲ ሕዚ ዝካየድ ዘሎ ዓውደ መፅናዕቲ ነቲ መረፃ ቦታ ኣድላይ ኣብ ዝኾኑ ረቛሕታትን ኣካይዳታትን ጠቓሚ እታዎት ንምርካብ ከምዝሕግዝ እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ጉንቦት 10/2018(ኢዜኣ)፦ ዩንቨርስቲ ሲቪል ሰርቪስ ኢትዮጵያ ኣሰራርሓ ሲቪል ሰርቪስን ልምዓት ሓይሊ ሰብን ዘጠናኽሩ ውፅኢታዊ ስራሕቲ ምርምር እናሳለጠ ከም ዝኾነ ፕሬዚዳንት እቲ ዩኒቨርስቲ ንጉስ ታደሰ (ዶ/ር) ገሊፆም። ዩኒቨርስቲ ሲቪል ሰርቪስ ኢትዮጵያ መበል 11 ዓመታዊ ጉባኤ ምርምር መዳርግቲ ኣካላት ኣብ ዝተረኸብሉ ምክያድ ጀሚሩ። እቲ ጉባኤ ንሎሚ መዓልቲ ሓዊሱ ንዝቕፅሉ ክልተ መዓልትታት ዝፀንሕ ኮይኑ ብዝተፈላላዩ ምሁራን ስራሕቲ መፅናዕትን ምርምርን ቀሪቦም ዘተ ከም ዝግበረሎም ተመላኺቱ። ኣብዚ እዋን ፕሬዚዳንት እቲ ዩኒቨርሲቲ ንጉስ ታደሰ (ዶ/ር)፤ ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ብቑዕን ዝሰልጠነን ሓይሊ ሰብ ንምፍራይ ዘኽእሉ ውፅኢት መፅናዕትን ምርምርን እናፈለቑ ከም ዝርከቡ ገሊፆም። ስራሕቲ ምፍራይ ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብን ምጥንኻር ዓቕሚ ትካላትን ድማ ኣሰራርሓ ሲቪል ሰርቪስን ሓይሊ ሰብ ኣብ ምፍራይን እናደገፉ ከም ዝኾኑ ተዛሪቦም። እቲ ንመበል 11 ግዘ ዝካየድ ዘሎ ዓመታዊ ጉባኤ ምርምር እውን ውፅኢታውነት ሲቪል ሰርቪስ ንምምሕያሽ ዝለዓለ ሓገዝ ከም ዝገብር ሓቢሮም። ኣብቲ ጉባኤ፤ ስርዓት ሲቪል ሰርቪስ ዘማዕብሉ ውፅኢት ምርምር ቀሪቦም ምኽክር ከም ዝግበረሎም ገሊፆም። ኣብቲ ጉባኤ ዝርከቡ ውፅኢታትትን መዳርግቲ ኣካላት ዝህብዎም እታውታትን ብምውዳድ ኣብ ረብሓ ክውዕሉ ከም ዝግበር ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) ሉኣላዊነት ፖሊሲ ንምርግጋፅ ናይ ባዕልኻ ሓበሬታ ብባዕላዊ ዓቕሚ ምእካብን ምትንታንን ወሳኒ እታዎት ከም ዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ “ሉኣላዊነት ሓበሬታ ንነፃነት ፖሊሲ”ኣብ ዝተብሃለን ኢትዮጵያ ኣብ ጉዕዞ ሉኣላዊነት ስታቲስቲክስ ዘመዝገበቶ ዓብይ ዓወት ዝተበሰረሉን ሃገራዊ ጉባኤን ኤግዚቢሽንን ተረኺበ ዝተዓዘብኩዎ ፀብለልታ እቲ ዓውዲ ኣዝዩ ዘሐጉስ ኮይኑ ረኺበዮ ኢሎም። ሓበሬታ ስትራቴጂካዊ ሃፍቲ እዚ ዘበንን ጠንካራ ሃገረ መንግሥቲ ዝህነፀሉን ቁልፊ ዓምዲ ሉኣላዊነት እዩ ዝበሉ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ዝተለቅሐ ወይ ድማ ኣብ ደጋዊ ኣካላት ፅግዕተኛ ዝኾነ ሓበሬታ ሃገራዊ ባህግና ምዕዋት ኣየኽእልን ክብሉ ሓቢሮም። ስለዝኾነ ድማ ሉኣላዊነት ፖሊሲ ንምርግጋፅ ናይ ባዕልኻ ሓበሬታ ብባዕላዊ ዓቕሚ ምእካብን ምትንታንን ወሳኒ እታዎት ከምዝኾነ ኣረዲኦም። ልዕሊ ኹሉ፤ ስራሕ ኣተኣኻኽባን ትንተናን ሓበሬታ ብፍልጠትን ክእለትን ደቂ ሃገር እንትሳለጥ ምርኣይ ዓብይ ሃገራዊ ኩርዓት እዩ ኢሎም። ብተወሳኺ እውን ኣብ ሓበሬታ ዘለና ትኹረት ብቁፅሪ ኣብ ዝግለፁ ውፅኢታት ጥራሕ ዘይኮነስ ‎ሰብ ተኮር ኣብ ዝኾኑን ኣብ ሂወት ዜጋታት ኣብ ዝረኣዩን ዝጭበጡ ለውጥታት ክኸውን ክብሉ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ጉንቦት 10/2018(ኢዜኣ)፦ ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕፅሉ ዓሰርተ ዓመታት ንዝምዝገብ ዕብየት መሰረት ዝኸውን ሉኡላዊ ዲጂታል መሰረተ ልምዓት እናሃነፀት ከም ዝኾነት ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ኣርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር) ገሊፆም። “ሉኣላዊነት ሓበሬታ ንነፃነት ፖሊሲ”ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ ሃገራዊ ጉባኤ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር)ን ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ኣብ ዝተረኸብሉ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ መብርሂ ዝሃቡ ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ኣርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር)፤ ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕፅሉ ዓሰርተ ዓመታት ንዝምዝገብ ዕብየት መሰረት ዝኸውን ሉኡላዊ ዲጂታል መሰረተ ልምዓት እናሃነፀት እያ ኢሎም። ከም ግብርና፣ ጥዕና፣ ፋይናንስ፣ ትምህርትን ኢነርጂን ዝበሉ ሕድሕድ ዓውድታት ኣብዚ እዋን ብሃገር ቦቆል ቴክኖሎጂ ክላውድ ዝቀነባበሩ፣ ብሃገር ውሽጢ ዝምርሑን ብቋንቋታት ኢትዮጵያ ምርድዳእ ንዝኽእሉ ኣርቴፊሻል ኢንተለጀንስ እታዎት ዝኾኑን ተግባራዊ ፍልፍል ሓበሬታ ኮይኖም እዮም ኢሎም። “ናይ ባዕልና ሓበሬታ ተዘይሃልዩና ናትና ኣርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ጓና ይኸውን፤ ናይ ባዕልና ኣርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ተዘይሃልዩና ሓበሬታት ይባኽኑ እዮም” ክብሉ እውን ኣብራህሪሆም። ‎"ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030" ነዚ ክፍተት ንምምላእ ዝተቐረፀ ብሄራዊ ስትራቴጂ እንትኸውን፤ እዙይ ድማ ሉኣላዊ ማእኸል ክላውድ ዳታ፣ ብሄራዊ ሌክ ሃውስ ዳታን ከምኡ እውን ብቋንቋታት ኣምሓርኛ፣ ኣፋን ኦሮሞ፣ ትግርኛን ሶማሊኛን ዝሰልጠነን ሙሉእ ንሙሉእ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ሃገር ውሽጢ ዝምራሕን ሃገር ቦቆል ሞዴል ላርጅ ላንግዌጅ ዘካተተ እዩ ኢሎም። ኣብዚ እዋን ብዓለም ለኸ ብርኪ ቀዳሞት እናኾኑ ዘለዉ ሃገራት ሓበሬታቶም ናብ ኣፍራይነትን ናብ ሓዱሽ ኢኮኖሚያዊ ዓቕሚን እናለወጡ ዘለዉ እዮም ዝበሉ እቶም ዋና ዳይሬክተር፤ ሐዚ ኢትዮጵያ ነዚ መሰረት ኣብ ምህናፅ እያ ትርከብ ምባሎም ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) ብኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዝምራሕ ሉኣላዊ መሰረተ ልምዓት ዲጂታል ኢንተለጀንስ እናተሃነፀ ከምዝርከብ ምክትል ዋና ዳይሬክተር ኣገልግሎት ስታቲስቲክስ ኢትዮጵያ ሜሮን ከፈለው (ዶ/ር) ገሊፀን። “ሉኣላዊነት ሓበሬታ ንነፃነት ፖሊሲ”ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ ሃገራዊ ጉባኤ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር)ን ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ኣብ ዝተረኸብሉ ይካየድ ኣሎ። ምክትል ዋና ዳይሬክተር ኣገልግሎት ስታቲስቲክስ ኢትዮጵያ ሜሮን ከፈለው (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን፤ ብዛዕባ ብሄራዊ ስርዓት ስታቲስቲክስ እታ ሃገር ዝገበሮ ዲጂታል ኣሰራርሓ መብራህርሂ ሂበን። እቲ ትካል ካብ ዝተበታተነን ብኢድን ወረቐትን ዝሰርሕን ኣሰራርሓ ወፂኡ ብኮምፒውተር ዝተደገፈ ስርዓት ቃለ መሕትት ውልቀ፣ሰንሲንግ ሪሞት፣መሰረተ ልምዓት ከምኡ እውን ምስ ምምሕዳር ድሕንነት መርበብ ሓበሬታ(ኢንሳ) ብምትሕብባር መድረኽ መከታተሊ ቆፀርቲ ውሽጢ ሃገር ብምጥቃም ናብ ሙሉእ ዲጂታልን ሃንደበታዊ (Real-time)ን ስነ ምህዳር ስታቲስቲክስ ከምዝተሰጋገረ ኣብራህሪሀን። ኢትዮጵያ ኣብዚ ሕዚ እዋን ሓበሬታ ኣብ ምእካብ ብዘይ ምውሳን ብ26 ብብርኪ ሃገር ዝተረኸቡ ጨንፈራት፣ብኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ዝምራሕ ማእኸል ሓበሬታ መፅናዕትን ቆፀራን ከምኡ እውን ብዘበናዊ መሰረተ ልምዓት እምነት ብዝግበረሎም ስልትታትን ብቕዓት ኣብ ዘለዎ ሓይሊ ሰብ ኢትዮጵያውያንን መሰረት ዝገበረ ግልፂ ፍኖተ ካርታ ዝሓዘ ሉኣላዊ መሰረተ ልምዓት ዲጂታል ኢንተለጀንስ እናሃነፀት ከምዝኾነት ምግላፀን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) መንግሥቲ ብዝወሰዶም ቆራፅ ስጉምትታት ሉኣላዊነትን ነፃነት ፖሊሲን እታ ሃገር ዘረጋግፅ ስርዓት ሓበሬታ ምህናፅ ከምዝተኽኣለ ሚኒስትር ፕላንን ልምዓትን ፍፁም ኣሰፋ ገሊፀን። “ሉኣላዊነት ሓበሬታ ንነፃነት ፖሊሲ”ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ ሃገራዊ ጉባኤ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር)ን ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ኣብ ዝተረኸብሉ ይካየድ ኣሎ። ሚኒስትር ፕላንን ልምዓትን ፍፁም ኣሰፋ (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን፤ ቅድሚ ሕዚ እቲ ሃገራዊ ስርዓት ሓበሬታ ኣብ ባዕላዊ ዓቕሚ መሰረት ዘይገበረን ኣብ ደጋዊ ደገፍ ፅግዕተኛ ዝኾነን ከምኡ እውን ሕቶታት ተኣማንነት ዝለዓልሉ ከምዝነበረ ሓቢረን። ካብዚ ንምልቓቕ ብዝተገበሩ ቆራፅ ስጉምትታት ኣፈፃፅማ ሪፎርም ሃገር ቦቆል ኢኮኖምን ትልሚ 10 ዓመት ልምዓትን ምክትታል ዘኽእሉ ከም ዝተዋደደ መፅናዕቲ ቤተሰብ፣ መባፅሒ ቱሪዝምን ቆፀራ ትካላት ንግድን ዝበሉ ዝተፈላለዩ መፅናዕቲ ዳህሳስ ብምግባርን ብዲጂታል ስርዓት ብምምዕባልን ከምኡ እውን ንልምዓት ሓበሬታ ልዑል ኢንቨስትመንት ብምግባር ኣተሓሳስባ መደመር ‎መሰረት ዝገበረ ኣመራርሓ ሓበሬታ ተኮር ፖሊሲን ውሳነ ወሃብነትን ምርግጋፅ ከምዝተኽኣለ ተዛሪበን። ከምዚ ዓይነት ውፅኢት ሓበሬታ፤ ሓበሬታታት ብኢትዮጵያውያን ንክእከቡን ንክትንተኑን ብምግባር ሉኣላዊነትን ነፃነት ፖሊሲን እታ ሃገር ዘረጋግፅ እዩ ኢለን። ብሄራዊ ረብሓ፣ ድሕንነት ዜጋታትን ትልምታት ልምዓትን ኣብ ፅኑዕ መሰረት ብምህናፅ ካብቲ ዝተለመደ ኣሰራርሓ ወሃብነት ምላሽ ናብ ቅድመ ትንብያ ምስግጋር ዘኽእል ዘላቒ ትካላዊ ዓቕሚ ከምዝተፈጠረ ምግላፀን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ሓቢሩ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 10/2018 (ኢዜኣ) “ሉኣላዊነት ሓበሬታ ንነፃነት ፖሊሲ”ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዝተዳለወ ሃገራዊ ጉባኤ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ ይካየድ ኣሎ። ‎ኢትዮጵያ ትልምታት ልምዓታ ከምኡ እውን ዓወታታ ብሓበሬታን ኣሃዝን መረዳእታ ምስናድ ካብ ትጅምር ከም ዝፀንሐት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ። እዚ ስጉምቲ ኢትዮጵያ ቅድሚ ሕዚ ብካልኦት ኣብ ዝድገፉን ብዝተበታተኑን ማእኸላት ሓበሬታ ዝነበራ ሙሉእ ፅግዕተኛነት ንምፍታሕ ዘርኣየቶ ልዑል ቆራፅነት መረጋገፂ ከምዝኾኑ ኣመላኺቱ። እዚ ሓዱሽ ምዕራፍ ሉኣላዊነት ሓበሬታ እታ ሃገር ብተግባር ብምርግጋፅ ኢትዮጵያ ኣብ ናይ ባዕላ ሓበሬታ መሰረት ገይራ ንክትውስንን ናይ ባዕላ መስመር ልምዓት ንክትትልምን ኣኽኢሉዋ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ኣብቲ ናይ ሎሚ ጉባኤ ጉዕዞ ልምዓት ስታቲስቲክስን ሉኣላዊነት ሓበሬታን ኢትዮጵያ ዘምፅኦም ዓወታትን ቀፃሊ ኣንፈታትን ብዕምቆት ከም ዝድህሰሱ እቲ ቤት ፅሕፈት ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ግንቦት 5/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር)ን ፕሬዚዳንት ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮንን ኣብ ሙዜም ሳይንስ ዑደት ኣካይዶም። መራሕቲ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ሙዜም ሳይንስ ዝገበርዎ ዑደት፤ ንዝለዓለ ፈጠራ፣ቴክኖሎጅን ኣብ ቀፃሊ ንዘለዉ ሰፋሕቲ ዕድላትን መፃኢ ዘበን ክልቲአን ሃገራ ዘለዎም ቆራፅነት ዘንፀባረቕሉ ከምዝኾነ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ። እቲ ዑደት፤ ተሳጋሪ ራኢ ዝተሓንገጠ ምሕዝነት፣ኢትዮጵያን ፈረንሳይን መፃኢ ጉዕዘአን ብሩህ ከምዝኾነ ዘመላኽት ከምዝኾነ ተገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 30/2018 (ኢዜኣ) ትካላት ሚድያ ነፃነትን ሕግን ኣጣሚሮም ክሰርሑ ትፅቢት ከምዝግበረሎም ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ትካላት ሚድያ ተኻይዱ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዚ እዋን ካብ ተሳተፍቲ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ኣብ ፅባሕ እቲ ለውጢ ብምኽንያት ሞይኦም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ምፍታሕ ቀዳማይ ስጉምቲ ከምዝነበረ ኣዘኻኺሮም። ኣሰርቲ ሕግታት ብፍላይ ድማ እቲ ሕጊ ፀረ ግብረ ራዕዲ ንምዝራብ ዕድል ዝህብ ከምዘይነበረን እዚ ድማ ንክመሓየሽ ከምዝተገበረን ሓቢሮም። ኣብቲ ሪፎርም ዝነበረ ሚድያ ምኽፋትን ኩሉ ሓሳብ ብዘይ ከልካሊ ንክንሸራሸር ምግባርን ቀሊል ከምዘይነበረ እውን ተዛሪቦም። ምኽፋት እቲ ሚድያ ስዒቡ ነፃነት ምምሕዳር ዝኣበዮም ሚድያታት ከምዝነበሩ ድማ ፀሪሖም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ሚድያታት እንታይ ክመስሉ ከምዘለዎም ንዝተሓተትዎ ሕቶ ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ሚድያታት ሓቂ ዝገልፁን ሓባራዊ ምርድዳእ ዝፈጥሩን ክኾኑ ኣለዎም ኢሎም። ብተወሳኺ እውን ብዘተ ዝኣምኑን ሃገራዊ ሽቶታት ፈሊጦም ዝሰርሑን ክኾኑ ትፅቢት ከምዝግበረሎም ኣብራህሪሆም። ኣብ ምምሕዳር ነፃነትን ብሕግን ስርዓትን ናይ ምስራሕ ልምምድን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ከምዘለዉ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ርእሰ ጉዳይ ምሻጥ ሓደ ስንክሳር ሚድያ ኢትዮጵያ ከምዝኾነ ኣረዲኦም። ስለዝኾነ ድማ ነፃነትን ሕግን ኣጣሚርካ ምስራሕ ከምዝግባእ ኣገንዚቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018(ኢዜኣ) ድሕሪ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ኣብ መንጎ መራኸብቲ ሓፋሽ ህዝብን ውልቀን ኣብ ሰላም፣ ልምዓት፣ ሓድነትን ብሄራዊ ረብሓን ሃገር ብምትሕብባር ናይ ምስራሕ ባህሊ እናማዕበለ ከም ዝመፀ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ገሊፀን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ተኻይዱ። ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ኣብዚ እዋን፤ ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት መንግስቲ ሪፎርም ካብ ዝገበሮም ዋና ዋና ጉዳያት ዓውዲ ሚድያ እቲ ሓደ ከምዝነበረ ሓቢረን። ቅድሚ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ትካላት ሚድያ ዝተፈላለዩ ስምብራታት ከምዝነበርዎም ብምሕባር፤ እቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ምህዳር ሚድያ ንምስፋሕ ዝተፈላለዩ ስጉምትታት ከምዝወሰደ ኣረዲአን። እቲ ሪፎርም ሚድያ ምህዳር ሚድያ ኢትዮጵያ ብሞያዊ ስነ ምግባርን ዲሞክራሲያዊ ኣወዳድባን ንምቕራፅ ዓብይ መሰረት ከምዘንበረ እውን ተዛሪበን። እቲ ሪፎርም ስዒቡ ዝጭበጡ ውፅኢታት ከምዝተረኸቡ ብምግላፅ፤ ስርዓት ቁፅፅር ሕድ ሕዳዊ መራኸብቲ ሓፋሽ ምፍጣር፣ተፀዋዕነቱ ንቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ዝኾነ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ምጥያሽ ከምኡ እውን ምብዛሕ ማሕበራት ሞያ ከም ኣብነት ኣብራህሪሀን። እቲ ለውጢ ኣብ ዓውዲ ሚድያ ብርክት ዝበሉ ትሩፋታት ከምዘምፀአ ዝገለፃ እተን ዋና ዳይሬክተር፤ መንግሥቲ ብዝሃቦ ትኹረትን ብዝገበሮ ደገፍን ዓቕሚ ትካላት ሚድያ ከምዝዓበየ ሓቢረን። ስለ ዝኾነ ድማ መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ሰላም፣ ልምዓት፣ ሓድነትን ብሄራዊ ረብሓን ሃገር ተቐራሪቦም ብምትሕብባር ናይ ምስራሕ ባህሎም እናማዕበለ ከምዝመፀ ኣረዲአን። ይኹን እምበር ሕዚ እውን ፀገማት ኣሉታዊ ፅልዋ ዲጂታል፣ምትሕውዋስ ጋዜጠኝነትን ኣክቲቪስትነትን ከምኡ እውን ፀገም ካብ ብሄራዊ ረብሓ ብተፃራሪ ጠጠው ምባል ከምዝረኣዩ ገሊፀን። ስለ ዝኾነ እውን ኣብ ቀፃሊ እቲ ሪፎርም ሚድያ ብምስፋሕ ብፍላይ ኣብ ዲጂታል ሚድያ ዝረኣዩ ነፃነት ምስ ሓላፍነትን ተሓታትነትን ብዝተናበበ መልክዑ ናይ ዘይምጥቃም ፀገማት ንምትራፍ ከም ዝስራሕ ኣረጋጊፀን። ምስፋሕ ትግበራ ትኹረትን ሞያዊ ዓቕምን እውን ኣንፈታት ትኹረት ከምዝኾኑ ተዛሪበን።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) መራኸብቲ ሓፋሽ ሓባራዊ መንነት ዝሃንፁን ንሃገራዊ ሽቶታት ብቆራፅነት ዝሰርሑን ክኾኑ ኣለዎም ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር)ን ካልኦት ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ናብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ተኻይዱ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ እቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ኣብ ዓውዲ መራኸብቲ ሓፋሽ ብዝገበሮ ሪፎርም ርኡይ ለውጢ ተመዝጊቡ እዩ። እቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ዓቕሚ ዓውዲ መራኸብቲ ሓፋሽ ንምዕባይን ነፃን ዘይሻራውን ትካላት መራኸብቲ ሓፋሽ ንምፍጣርን ብምኽንያት ሞይኦም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ምፍታሕ ናይ መጀመርያ ስጉምቱ ከምዝነበረ ኣዘኻኺሮም። ብምኽንያት ሞይኦም ተዓፅዮም ዝፀንሑን ናብ ሃገሮም ኣትዮም ንከይሰርሑ ዝተኸልከሉን መራኸብቲ ሓፋሽን ጋዜጠኛታትን ናብ ሃገሮም ኣትዮም ንክሰርሑ ከም ዝተፈቐደሎም እውን ኣብራህሪሆም። ብተወሳኺ እውን በቲ ሪፎርም መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ወፃኢ ኮይኖም ዝፅብፅቡ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝጥለፍሉ(ጃም ዝግበርሉ) ዝነበረ ኣሰራርሓ ንክተርፍ ከምዝተገበረ ብምግላፅ፤ በቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ኣዋጅ ፀረ ግብረ ራዕዲ ሓዊሱ ካልኦት ኣሰርቲ ሕግታት ምምሕያሽ ከምዝተገበረሎም ኣረዲኦም። ይኹን እምበር ነፃነት መራኸብቲ ሓፋሽ እንትኽፈት ናብቲ ሞያ ንምእታው ዝተፀግሙን ነፃነቶም ምምሕዳር ዘይኸኣሉን ሰብ ሞያ ብምፍጣሮም ነቲ ዓውዲ ፈተና ኮይኑ እዩ ኢሎም። ኣብ ዓውዲ መራኸብቲ ሓፋሽ ፀገማት ዋላ ኳ ሙሉእ ብሙሉእ ተዘይተፈትሑ ዝነኣዱ ስራሕቲ ከምዝተሳለጡ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ዝረኣይዎን ዝሰምዕዎን ሓቂ ዝፅብፅቡ ክኾኑ ከምዘለዎም ተዛሪቦም። ሓባራዊ መንነት ዝሃንፁን ንሃገራዊ ሽቶታት ብቆራፅነት ዝሰርሑን ክኾኑ ከምዝግባእ ብምሕባር፤ ኣብ ሃይማኖት፣ ፖለቲካን ካልኦት ዓውድታትን ፅንፈኝነት ተሪፉ ሚዛናዊነት ክነግስ ከምዘለዎ እውን ኣተሓሳሲቦም። ቅድሚ ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ እኹል ፅልኣት፣ ምንዕዓቕን ምክፍፋልን ተነዚሑ እዩ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ሕዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ሓድነትን ዝተሰሓሓቱ ተረኻት ኣብ ምቕናዕን ትኹረት ክገብሩ ኣለዎም ኢሎም። መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ዕላማ፣ ምልከታን ሞያዊ ብቕዓትን ፀብፃብ መሰረት ገይሮም ክሰርሑ ከምዝግባእ እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018(ኢዜኣ) ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት ምህዳር ሚድያ ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ንምቕራፅ ዝወሰድናዮ ስጉምቲ ንህንፀት ሃገር ዝሕግዝ መሰረት ኣንቢሩ እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ተኻይዱ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ኣብ ዝተዳለወን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ዓውድን ትካላትን ሚድያ ዝተመዝገቡ ዓወታት ዝቐረበሉን መድረኽ ምኽክር ተረኺቦም መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉ ሓቢሮም። ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት ምህዳር ሚድያ ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ንምቕራፅ ብዝወሰድናዮ ስጉምቲ ንህንፀት ሃገር ዝሕግዝ መሰረት ኣንቢሩ እዩ ክብሉ እውን ሓቢሮም። እዚ ውፅኢት ንክቕፅል እውን ሚድያታት ካብ ፅንፈኝነት ወፂኦም ኣብ ሓቂ መሰረት ዝገበረ ተረኽ ብምህናፅ ንሓባራዊ መንነትን ብሄራዊ ምርድዳእን ብቆራፅነት ክሰርሑ ከም ዝግባእ ገሊፆም። ሚድያታትና ብሰብ ስራሕ ብልሕን ብመፅናዕትን ዝተደገፈ ትንተና ብምቕራብ ካብ መሸጣ ኣርእስቲ ብዝዘለለ ንሃገራዊ ኣጀንዳታት ትኹረት ክህቡ ኣለዎም ክብሉ እውን መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም። ስርሖም እውን ኣብ ዕላማ፣ምልከታ፣ ሞያዊ ብቕዓትን ንህዝቢ ቀረባ ኣብ ምዃንን መሰረት ብምግባር ሚዛናዊነት ብዝሓለወ መልክዑ ንብልፅግና ሃገር መንገዲ ፀራግን ፈታሕቲ ፀገምን ኮይኖም ክቕፅሉ ይግባእ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ኣብ ዓውዲ ሚድያ ብዝገበሮ ሪፎርም ዳግማይ ተወሊዱ እዩ ምባል ይከኣል ክብሉ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢዜኣ ኣይተ ሰይፈ ደርቤ ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር እናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢዜኣ ኣይተ ሰይፈ ደርቤ ኣብዚ እዋን፤ ኢዜኣ ካብ ምስረትኡ ብዘይነኣኣስ እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ኣብ ዓውዲ ሚድያ ብዝገበሮ ሪፎርም ምኽንያት ዳግማይ ተወሊዱ ምባል ይከኣል ኢሎም። እቲ ዝተሳለጠ ሪፎርም ኣተሓሳስባ፣ሕጊ፣ኣወዳድባን ኣሰራርሓን ኢዜኣ ኣብ ኣፍሪካ ዘተኣማምንን ፅልዋ ፈጣርን ፍልፍል ሚድያ ብምዃን ብሄራዊ ረብሓ ምሕላውን ብሄራዊ ምርድዳ ምፍጣርን ዘኽእል ዓቕሚ ንክላበስ ኣኽኢሉዎ እዩ ክብሉ እው ተዛሪቦም። እቲ ትካል ተበፃሕነቱ ብምስፋሕ ብቴክኖሎጂ ተወዲቡ ካብ ኢትዮጵያ ተሳጊሩ ድምፂ ኣፍሪካ ብምዃን ሓባራዊ ተረኽ እናሃነፀ ከምዝርከብ ምግላፆም እውን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) ‎እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ትካላት ሚድያ ዝነበርዎም ዝተፈላለዩ ስምብራታት ንምሕካም ዕሙቕ ዝኾነ ሪፎርም ከምዝገበረ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ገሊጸን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር እናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ኣብዚ እዋን፤ ቅድሚ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ትካላት ሚድያ ዝተፈላለዩ ስምብራታት ከምዝነበርዎም ሓቢረን። ካብዞም ስምብራታት እቶም ውሑዳት ድማ ስምብራታት ፖሊሲን ማዕቐፍን፣ኣወዳድባ መዋቕር፣ትካላውን ትኽክለኛን ሞያዊ ስነ ምግባር ከም ዝርከብዎም ኣረዲአን። እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ እዞም ስምብራታት ንምሕካም ዕሙቕ ዝኾነ ሪፎርማት ሚድያ ከምዝገበረ ብምግላፅ፤ እቲ ሪፎርም ካብ ዘዐወቶም ለውጥታት ድማ ምጥያሽ ተፀዋዕነቱ ንቤት ምኽሪ ዝኾነ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ፣ስርዓት ቁፅፅር ሕድ ሕዳዊ መራኸብቲ ሓፋሽ ምፍጣር ከምኡ እውን ዓርሱ ንዓርሱ ንክቆፃፀር ዘኽእሉ ማሕበራት ሞያ ምብዛሕ እቶም ዋና ዋና እዮም ኢለን። እዞም ሪፎርማት ትኽክለኛ ውሳነታት ከምዝኾኑ በዞም ኣብ ታሕቲ ዝተገለፁ ኣሃዛዊ ዓወታት ከምዝተዓጀቡ እውን ኣብራህሪሀን። ‎- ቁፅሪ መራኸብቲ ሓፋሽ ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 122 ናብ 310፤ ‎- ጣብያታት ሬድዮ ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 52 ናብ 126፤ ‎- ጣብያታት ቴሌቪዥን ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 25 ናብ 128፤ ‎- ተበፃሕነት ቋንቋ መራኸብቲ ሓፋሽ ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 39 ናብ 60 ከምዝዓበዩን 35 ሚድያታት ወፃእን 50 ሚድያታት ማሕበረሰብን ከምዝተፈጠሩን ብምግላፅ፤ እዘኣቶም ድማ ምህዳር ሚድያ ኢትዮጵያ ሓቛፍነት ብምፍጣር ንዘመዝገቦ ዓወት መርኣያታት ከምዝኾኑ ምግላፀን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣመላኺቱ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ምክያድ ጀሚሩ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር እናተኻየደ ከምዝርከብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ።‎ ኢትዮጵያ ካብ ዘመዝገበቶም ዓወታት ለውጢ እቲ ሓደ ትካላት ጠንካራን ትኽክለኛን መግለፂ ስርዓት ዲሞክራሲ ንክኾኑ ምግባር ከምዝኾነ ዝገለፀ እቲ ቤት ፅሕፈት፤ ካብዚኣቶም ድማ መራኸብቲ ሓፋሽ ግንባር ቀደም ተፀራሕቲ ከምዝኾኑ ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ /29/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣገልግሎት ኣሰራርሓ ዲጃታል ብልሹው ኣሰራርሓ ኣብ ምክልኻልን መፍራያይነት ኣብ ምዕባይን ዝለዓለ ግደ እናበርከተ ከም ዝኾነ ቢሮ ልምዓት ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣፍሊጡ። ኢትዮጵያ ብመርሃ ግብሪ ሃገር ቦቆል ምምሕያሽ ኢኮኖሚ ቴክኖሎጂ ንዘላቒ ዕብየት ከም መበገሲ ብምጥቃም ፍሉይ ትኹረት ሂባ እናሰርሐት እያ ትርከብ፡፡ በዙይ ድማ እቲ ኢኮኖሚ ዘሳልጡ ስራሕቲ ዓውዲ ዲጂታል ብዕዉት መልክዑ እናተሳለጡ እዮም፡፡ ምክትል ሓላፊ ቢሮ ልምዓት ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቱሉ ጥላሁን (ዶ/ር) ከም ዝበልዎ፤ ቴክኖሎጂ ኣሰራርሓ ኣብ ምምዕባል፣ ብልሹው ኣሰራርሓ ኣብ ምክልኻልን ኣፍራያይነት ኣብ ምዕባይን ዝለዓለ እጃም እናበርከተ እዩ፡፡ ኣዲስ ኣበባ ስማርት ሲቲ ንምግባር ብዝተነደፈ ስትራቴጂክ ፕላን ሸሞንተ ዓመት ኣብ ኮሪደር ልምዓትን ስፍራታት መዘናግዕን ውፅኢታዊ ስራሕቲ ከም ዝተሳለጡ ሓቢሮም፡፡ ቀንዲ ዕላማ ህንፀት ስማርት ሲቲ እታ ከተማ ንነበርትን ኣጋይሽን ምችውትን ሰሓቢትን ምግባር ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ እዙይ ዝረጋገጽ ኣገለግሎታትን መሰረተ ልምዓትን ብቴክኖሎጂ ምስ ዝድገፉ እዩ ኢሎም። በዙይ ድማ ኣብታ ከተማ ዝተሳለጡ ዕዉታት ስራሕቲ ቴክኖሎጂ ከንቲባ ኣዳነች ኣቤቤ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ 2024 ኣብ ደቡብ ኮሪያ ሴኦል ኣብ ዝተኻየደ ዓለም ለኻዊ ውድድር ኣመራርሓ ስማርት ሲቲ ኣሸናፊት ክኾና ከም ዝገበረን ገሊፆም፡፡ እቶም ተግባራት እታ ርእሰ ከተማ ኣብ ኬንያ ናይሮቢ ኣብ ዝተኻየደ ፎረም ስማርት ሲቲ ኣፍሪካ ግቡእ ኣፍልጦ ክትረክብ ዝለዓለ ግደ ተፃዊቶም እዮም ኢሎም፡፡ ትካላት እቲ ምምሕዳር ከተማ ኣገልግሎቶም ብዲጂታል መገዲ ንከቕርቡ እቲ ቢሮ ስርዓታት ቴክኖሎጂ ናይ ምምባል፣ ምውዳድን ድሕንነቶም ናይ ምሕላውን ስራሕቲ ምስ ትካላት ፌደራል ተሓባቢሩ እናሰርሐ ከም ዝኸነ እውን ተዛሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ሚያዝያ /26/2018 (ኢዜኣ)፦ ዝፈጥሩ ኣእምሮን ዝሰርሑ ኣእዳውን ቀንዲ ዓምድታት ህንፀት ሃገር እዮም ክብላ ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን፡፡ ቢሮ ስራሕን ክእለትን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዘደለዎ መበል 16 ቅነ ቴክኒክን ሞያን "ብሉፅነት ቴክኖሎጂ ንብልፅግና ሃገር" ብዝብል ቴማ ኣብ ፓርክ ኣራዳ ተኸፊቱ። ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ኣብዚ እዋን፤ ቅድሚ ውሑዳት መዓልትታት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ብሕብረት ኣፍሪካ መራሒ (Champion) ሰብ ስራሕ ብልሒ (Artificial Intelligence)ን ዓውዲ ዲጂታል ጥዕናን ኮይኖም ምሻሞም ኢትዮጵያ ኣብቲ ዓውዲ ዘርኣየቶ ፀብለልታ ዘመላኽት ከም ዝኾነ ሓቢረን። ሃገር ብዝፈጥሩ ኣእምሮን ዝሰርሑ ኣእዳውን እያ ትህነፅ ዝበላ እተን ከንቲባ፤ ነዙይ እውን ኮሌጃት ቴክኒክን ሞያን የሳልጥዎ ንዘለዉ ተግባራት ኣፍልጦ ምሃብ ከም ዝግባእ ተዛሪበን፡፡ ብፍላይ ኣብ ዓውዲ ቴክኖሎጂ ዝርአ ዘሎ ለውጢ ተስፋ ዝህብ ከም ዝኾነ ኣመላኺተን፡፡ ዓውዲ ሞያን ቴክኒክን ንዕብየት ኢኮኖሚ ሃገርን ስግግር ኢንዱስትሪን መሰረት ዘንፅፍ ከም ዝኾነ እውን ገሊፀን፡፡ ቅድም ኢሉ ካብ ወፃኢ ሃገራት ብዝለዓለ ሸርፊ ወፃኢ ዝኣትዉ ዝነብሩ ፍርያታት ብትካላት ቴክኒክን ሞያን ኣብ ውሽጢ ዓዲ እናፈረዩ ከም ዝኾኑ ሓቢረን፡፡ እቶም ፍርያታት ብውሽጢ ሃገር ካብ ምትካእ ብተወሳኺ ኣብ ዓለም ለኸ ዕዳጋ ተወዳደርቲ ብምግባር ናብ ወፃኢ ኣብ ምልኣኽ ትኩረት ክግበር ከም ዘለዎ ኣተሓሳሲበን፡፡ ብፍላይ ኣብታ ከተማ ይሳለጡ ኣብ ዘለዉ ዓበይቲ ስራሕቲ መሰረተ ልምዓት ሰብ ሞያ እቲ ዓውዲ ፍልጠቶምን ክእለቶምን ብተግባር እናተርኣየ ከም ዝኾነ ገሊፀን፡፡ እቲ ከይዲ ሃገርና ብናይ ባዕላ ዓቕሚ ደው ከም ትብል ዓብዪ መርኣያ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እቲ ምምሕዳር ከተማ ስራሕቲ ምህዞ ንምስፍሕፋሕ ዝገብሮ ሓገዝ ኣጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ኣረጋጊፀን፡፡