ኣዲስ ኣበባ/ነሓሰ 4 /2018(ኢዜኣ) መናእሰይ ምስ ቴክኖሎጂ እዚ ዘበን ማዕረ ብምጉዓዝ ዓርሶም ብክእለት ብቑዓት ንክገብሩ ፈጣሪት ስራሕ ቴክኖሎጂ ቤተልሄም ደሴ ፃውዒት ኣቕሪባ። ብቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ዝቐረበ መናእሰይ ኢትዮጵያ ናብ ኮደርስ ኢንሼቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ንክጽምበሩን እዋን ክረምቲ ቅድሚ ምሕላፉ ቁፅሪ ተሳተፍቲ ናብ 7 ሚልዮን ንምብፃሕን ዝተገበረ ሃገራዊ ፃውዒት ስዒቡ ብኣዳላውነት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ዙርያ እቲ ኢንሼቲቭ መርሃ ግብሪ ልውውጥ ልምዲ ተኻይዱ። ኣብቲ ዝተኻየደ ዘተ ፓነል፤ ኮደራት ኢንሼቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ልምዶምን ኣረኣእይኦምን ዘካፈሉ 4 ሰብ ሞያ ተሳቲፎም። ኣብቲ መርሃ ግብሪ ታሪኾምን ልምዶምን ካብ ዘካፈሉ ፈጣሪት ስራሕ ቴክኖሎጂ ቤተልሄም ደሴ፤ ኣብ ቴክኖሎጂ ዘለዋ ተሳትፎ ቅድሚ 17 ዓመት ገና ሰገን ኣብ ዝነበረትሉን ኣማራፅታት ዲጂታል ኣብ ዘይነበረሉን ከም ዝጀመረት ኣረዲኣ። ዝሓለፈ እዋን ምስ ሕዚ ብምንፅፃር ድማ ኣብዚ ሕዚ እዋን ቴክኖሎጂ ብሰፊሑ ተበጻሒ ስለዝኾነ መናእሰይ እዚ ዘበን ሕልሞም ምዕዋት ዘኽእል ምችው መንገዲ ከም ዘለዎም ሓቢራ። ዋላ ኳ እዚ ዓብይ ዕድል እንተሃለወ ዓወት ግና ቅልጡፍ ስጉምቲ ከም ዝሓትት ዝገለፀት መንእሰይ ቤተልሄም፤ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ተፀባዪ ካብ ምዃን መራሕቲ ለውጢ ንክኾኑ ከምኡ እውን ምስ ዕቤት ቴክኖሎጂ ማዕረ ንምጉዓዝ ዓርሶም ብኽእለት ንከብቅዑ ፃውዒታ ኣመሓላሊፋ።

ኣዲስ ኣበባ/ነሓሰ 4/ 2018(ኢዜኣ) መናእሰይ ንዲጂታል ክእለት ተበግሶን ፃዕርን ብምግባር ዓበይቲ ፀገማት ምፍታሕ ከም ዝኽእሉ ፈጣሪት ስራሕ ቴክኖሎጂ ማህሌት ስዩም ገሊፃ። ብቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ዝቐረበ መናእሰይ ኢትዮጵያ ናብ ኮደርስ ኢንሼቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ንክጽምበሩን እዋን ክረምቲ ቅድሚ ምሕላፉ ቁፅሪ ተሳተፍቲ ናብ 7 ሚልዮን ንምብፃሕን ዝተገበረ ሃገራዊ ፃውዒት ስዒቡ ብኣዳላውነት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ዙርያ እቲ ኢንሼቲቭ መርሃ ግብሪ ልውውጥ ልምዲ ተኻይዱ። ተመራቒት ኮደራት ኢንሼቲቭ 5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያንን ፈጣሪት ስራሕ ቴክኖሎጅን ማህሌት ስዩም ኣብቲ ዘተ ፓነል ኣብ ዝሃበቶ ርኢቶ፤ ፕሮግራሚንግ ንምፍላጥ ኮምፒውተር ሳይንስ ወይ ድማ ፍሉይ ዓውዲ ትምህርቲ ግድን ከም ዘየድሊ ሓቢራ። እኳድኣስ ሰባት ኣብ ኢዶም ዘለዉ ሓበሬታታት ኢንተርኔትን ቴክኖሎጅን ብምጥቃም ከምኡ እውን ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን ፀገማት ከባቢኦም ብምትንታን ተግባራዊ መፍትሒ ከምፅኡ ከም ዝኽእሉ ኣብራህሪሃ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ዲጂታል ናውቲ ትምህርትን ኣማራፅታት መምሃርን ብቐሊሉ ኣብ ኢድና ከም ዝርከቡ ብምግላፅ፤ መናእሰይ ንዲጂታል ክእለት ተበግሶን ፃዕርን ብምግባር ዓበይቲ ፀገማት ምፍታሕ ከም ዝኽእሉ እውን ተዛሪባ። ስለዝኾነ ድማ መናእሰይ ኩሉ ግዜ ፍልጦም ክሕድሱ፣ሓፀርቲ ስልጠናታት ክወስዱ ከምኡ እውን ዓርሶም ብዘበናዊ ቴክኖሎጂ ከብቅዑ ይግባእ ኢላ።

ኣዲስ ኣበባ/ነሓሰ 4 /2018(ኢዜኣ) ኢንሼቲቭ ኮደራት 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ንዕቤት ቴክኖሎጂ መናእሰይ ጠንካራ መሰረት ከም ዘንበረ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ። ብቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ዝቐረበ መናእሰይ ኢትዮጵያ ናብ ኮደርስ ኢንሼቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ንክጽምበሩን እዋን ክረምቲ ቅድሚ ምሕላፉ ቁፅሪ ተሳተፍቲ ናብ 7 ሚልዮን ንምብፃሕን ዝተገበረ ሃገራዊ ፃውዒት ስዒቡ ብኣዳላውነት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ዙርያ እቲ ኢንሼቲቭ መርሃ ግብሪ ልውውጥ ልምዲ ተኻይዱ። ‎ኣብቲ ዝተኻየደ ዘተ ፓነል፤ ኮደራት ኢንሼቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ልምዶምን ኣረኣእይኦምን ዘካፈሉ 4 ሰብ ሞያ ተሳቲፎም። ኣዝመራው ታደሰ ተመራቒ ኮደራት ኢንሼቲቭ 5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን ከምኡ እውን ፓናሊስት መርሃ ግብሪ ልምምድ ልምዲ ኮደራት ኢንሼቲቭ 5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን እዩ። ኣዝመራው ናብዚ ኢንሼቲቭ ኣብ ናይ መወዳእታ ዓመታት ፃንሒት ዩኒቨርሲቲኡ እዩ ተሓዊሱ። ኮድ ምግባር ምምሃር ዝጀመረሉ ፃዕሪ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ንዝርከቡ ኮደራት ዘራኽብ ድሕረ ገፅ ዘማዕበለ እንትኸውን፤ ሎሚ ድማ መማዕበሊ ድሕረ ገፅ ፉል ስታክ ከም ዝኾነ እቲ ቤት ፅሕፈት ኣፍሊጡ። ኣብቲ መድረኽ ንመናእሰይ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፤ ኣብ ሰርቲፊኬት ጥራሕ ኣይተብቅዑ፣ዝተምሃርኩሞ ኣብ ተግባር ኣውዕልዎ ድሕሪኡ ኣብ ዝኾነ እዋን ምልምማድ ቀፅልሉ፤ ዕቤት ዝመፅእ በዚ መንገዲ እዚ እዩ ክብል ተዛሪቡ።

ኣዲስ ኣበባ፤ ነሓሰ 4/2018 (ኢዜኣ)፦ ዝልዓሉ ዲጂታል መድረኻት ምህናፅን ሙሉእ ንሙሉእ ናብ ዲጂታል ኣሰራርሓ ምስግጋር ግድን ከም ዝኾነን ንተግባራውነቱን ዘመናዊ ኣፈፃፅምኡን ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብ ከምዘድሊን ላዕለዋይ ኣማኻሪ ሚኒስትር ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ኣብዮት ባዩ (ዶ/ር) ገሊፆም፡፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዓቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) መናእሰይ ኢትዮጵያ ኢኒሸቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ኮደራት ክፅንበሩን እዋን ክረምቲ ቅድሚ ምዛዛሙ ቁፅሪ ተሳተፍቲ 7 ሚልዮን ንምብፃሕ ሃገራዊ ፃውዒት ኣቕሪቦም እዮም። ፃውዒት ቀዳማይ ሚኒስትር ስዒቡ ብቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣዳላውነት ኣብ ዙሪያ እቲ ኢኒሸቲቭ መርሃ ግብሪ ልውውጥ ልምዲ ተኻይዱ እዩ። ኣብቲ መርሃ ግብሪ ላዕለዋይ ኣማኻሪ ሚኒስትር ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ኣብዮት ባዩ (ዶ/ር፣ ዝልዓሉ ዲጂታል መድረኻት ምህናፅን ሙሉእ ንሙሉእ ናብ ዲጂታል ኣሰራርሓ ምስግጋር ግድን ከም ዝኾነን ንተግባራውነቱን ዘመናዊ ኣፈፃፅምኡን ዝሰልጠነ ሓይሊ ሰብ ከምዘድሊ ኣገንዚቦም፡፡ ዓቕሚ ሰባት ምዕባይ፣ ኣሳታፊ ዲጂታል ምህዳር ምፍጣር፣ ተበፃሕነት ምስፋሕን ሃገር ማእኸል ዲጂታል ምግባርን ኣብ ትሕቲ ዝብሉ ዕላማታት ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ሕድሕድ ብቴክኖሎጂ ዝመዝገብ ዓወት ሙሉእ ንሙሉእ ኣብ ዓቕሚ ሰብ ዝተመርኮሰ ምዃኑ ኣብሪሆም። እዚ ዓቕሚ ናብ ተግባር ንምቕያር ድማ መንእሰያት ኣብ ዝተዋፈርሉ ዓውዲ ክእለቶም ብንቕሓት ከዕብዩን ንዝለዓለ ውፅኢታውነት ክጠናኸሩ ከምዘለዎምን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ነሓሰ 4/2018 (ኢዜኣ)፦ ኢኒሸቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ኮደራት ዲጂታል ክእለት ንምዕባይን ሃገራዊ ለውጢ ንምፍጣንን ዓብዪ ተራ ይፃወት ከም ዘሎ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዓቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) መናእሰይ ኢትዮጵያ ኢኒሸቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ኮደራት ክፅንበሩን እዋን ክረምቲ ቅድሚ ምዛዛሙ ቁፅሪ ተሳተፍቲ 7 ሚልዮን ንምብፃሕ ሃገራዊ ፃውዒት ኣቕሪቦም እዮም። ፃውዒት ቀዳማይ ሚኒስትር ስዒቡ ብቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣዳላውነት ኣብ ዙሪያ እቲ ኢኒሸቲቭ መርሃ ግብሪ ልውውጥ ልምዲ ተኻይዱ። እቲ መርሃ ግብሪ መራሕቲ እቲ ዓወድን መውፃእቲ ፖሊሲን፣ ምስክር ወረቐት ዘለዎም ናይቲ ኢኒሸቲቭ ተመረቕቲ መንእሰያትን ሰብ ሙያታትን ኣብ ሓደ ቦታ ዘራኸበ ምዃኑ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ።   ተሳተፍቲ ልምዶምን ምልከታኦምንን ኣብቲ መድረኽ ንኸካፍሉ ዕድል ብምፍጣርመ እቲ መርሃ ግብሪ ብልምዓት ተግባራዊ ዲጂታላዊ ክእለት ኣቢሉ ንዕብየት ኣጀንዳ ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ኣጀንዳ ናይ ባዕሉ ኣስተዋፅኦ ከም ዘበርከተ ኣመላኺቱ። እቲ መርሃ ግብሪ ኣብ ሰብ-ሰራሕ ብልሒ ብዘተኮረ ዑደት ኤግዚቢሽን ዝተጀመረ እንትኸውን፡ ብምቕፃል እውን ብሓላፊት ፕረስ ሴክሬታሪያት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ቢልለኔ ስዩም ናይ መኽፈቲ መደረ ተገይሩ እዩ። እተን ሓላፊት ኣብ መደረአን ብቕዓት ቴክኒካውን ዲጂታላውን ክእለት መናእሰይ ወሳኒ ሃገራዊ ሃፍቲ ምዃኑ ብምግላፅ፣ ኣብዚ ክረምቲ ቁፅሪ ኮደራት 7 ሚልዮን ንምብፃሕ ብቀዳማይ ሚኒስትር ዝቐረበ ፃውዒት ተግባራውነቱ ኣረጋጊፀን። ብምቕፃል ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ፓነል ኣብ ኢኒሸቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ኮደራት ልምዶምን ርኢቶኦምን ዘካፈሉ ኣርባዕተ ሰብ ሙያታት ተሳቲፎም። ላዕለዋይ ኣማኻሪ ሚኒስትር ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ኣብዮት ባዩ (ዶ/ር) ፣ዋና ፈፃሚት ስራሕ ጊሮ (gheero) ቤተልሔም ደሴ፣ ከምኡ እውን ናይቲ ኢኒሸቲቭ ምሩቓት ዝኾኑ ኣዝመራው ታደሰን ፈጣሪት ስራሕ ቴክኖሎጂ ማህሌት ስዩምን ዝተሳተፉ ሰብ ሙያታት እዮም። ተሳተፍቲን መንእሰያትን ክእለቶም ብዘይቋረፅ ንኸዕብዩ፣ ኣብ ተግባር ዝተኮሩ መፍትሒታት ንኸልምዑን ኣብ ዕብየትን ፈጠራን ዲጂታል ስነ-ምህዳር ኢትዮጵያ ናይ ባዕሎም ግደ ንኽፃወቱን ናይቲ ዘተ ተሳተፍቲ ኣተባቢዖም። መንእሰያት ተሳተፍቲ ምስ ዲጂታል ክእለት ዝተኣሳሰሩ ሕቶታት ንፓነሊስትታት ኣቕሪቦም ምላሽ ዝረኸቡ እንተኾኑ፣ ሓፈሻዊ እቲ መርሃ ግብሪ ግልፂ ዘተን ልውውጥ ልምዲን ዝተገበረሉ እዩ። እቲ ልውውጥ ልምዲ ኢኒሸቲቭ 5 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን ኮደራት ዲጂታላዊ ክእለት ንምዕባይን ሃገራዊ ለውጢ ንምፍጣንን ዘለዎ ዓብዪ ተራ ደጊሙ ዘረጋገፀ ምዃኑ እቲ ቤት ፅሕፈት ቤት ገሊፁ፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ሓምለ 28/2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያ ዲጂታል ሉኣላዊነታ ዘረጋግፅ ቆራፅ ስጉምቲ እናወሰደት ከም ዝኾነት ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም። ፕሮግራም ብሄራዊ መለለዪ መንነት(ፋይዳ) ከም ኣካል ትካል ልምዓት መንግስቲ ዳግማይ ብምጥያሽ “ፋይዳቨርስ ዲጂታል ሶሉሽንስ ኢንተርፕራይዝ” ብዝብል ስያመ ኣብ ትሕቲ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ኢትዮጵያ ተኻቲቱ። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ዝተረኸብሉ ኣብ ጉዕዞ ዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ኢትዮጵያ ሓዱሽ ምዕራፍ ዝኸፈተ “ፋይዳቨርስ” ዕላዊ መርሃ ግብሪ ምጅማር ስራሕ ተኻይዱ። እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዚ እዋን ከም ዝበልዎ፤ ምጅማር ስራሕ"ፋይዳቨርስ" ኢትዮጵያ ንዲጂታል ሉኣላዊነታ ዝሃበቶ ቆራፅነት ዘርኢ ታሪኻዊ ስጉምቲ እዩ።   ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ፕሮግራም ብሄራዊ መለለዪ መንነት(ፋይዳ) ንዲጂታል ኢኮኖሚ እታ ሃገር ዓንዲ ሑቐ ኮይኑ ከም ዝተሃነፀ ብምግላፅ፤ ክሳብ ሕዚ ከባቢ 50 ሚልዮን ዝኾኑ ዜጋታት ከም ዝተመዝገቡ እውን ተዛሪቦም። ፕሮግራም ብሄራዊ መለለዪ መንነት (ፋይዳ) ከም ትካል ልምዓት መንግስቲ ኣብ ትሕቲ ሆልዲንግስ ኢንቨስትመንት ኢትዮጵያ "ፋይዳቨርስ" ብዝብል ስያመ ዳግማይ ከም ዝተጣየሸ ሓቢሮም። እቲ ፕሮጀክት ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ሓፈሻዊ ፍርያት ውሽጢ ሃገር ኢትዮጵያ ብ6 ሚኢታዊ ንከዕብን ብቢልዮናት ዝልካዕ ቀጥታ ኢኮኖሚያዊ ረብሓ ንከምፅእን ዓብይ ተስፋ ከም ዝተገበረሉ ኣረዲኦም። እቲ ኣገልግሎት ካብቲ ነባር መተግበሪ Fayda ID ብዝተሓመየሸ መልክዑ ብኣፕሊኬሽን FaydaPassን ካልኦት ዘበናዊ ዲጂታል ፍርያታትን ዝቐረበ ስለዝኾነ ተበፃሕነትን ዓቕምን እቲ ኣገልግሎት ኣዝዩ ከም ዘዕብዮ ተዛሪቦም። ዳታ ኣብ ዘበንና ቀንዲ ዓምዲ ኢኮኖምን ሉኣላዊነትን ስለዝኾነ ድሕንነት ሃገራዊ ሓበሬታታት ንምርግጋፅ ዘበናዊ ቴክኖሎጂታት ድሕንነት ሳይበርን ፖሊሲታት ጠንካራ ምምሕዳር ዳታን ብተኸታታሊ ተግባራዊ ምግባር ይግባእ ኢሎም። ብመሰረት ስትራቴጂ “ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030” ልምዲ ዲጂታል መሰረተ ልምዓት ንካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ንምክፋል ዝተጀመረ ስራሕ ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ኣረጋጊፆም። "ፋይዳቨርስ" ናብ ትካል ልምዓት መንግስቲ ምሕዋሱ እውን ዲጂታል መንነት ልክዕ ከም መንገዲ፣ ሓይልን ቴሌኮሙኒኬሽንን ወሳኒ ስትራቴጂካዊ መሰረተ ልምዓት ከም ዝኾነ ዘረጋግፅ ታሪኻዊ ስጉምቲ ከም ዝኾነ ኣብራህሪሆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሓምለ 28/2018 (ኢዜኣ) መንግስቲ መደመር ኣብ ዲጂታል መሰረተ ልምዓት ዘመዝገቦ ፀብለልታ ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን ተረባሕነት ዜጋታት እናረጋገፀ ከም ዝኾነ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢንቨስትመንት ሆንልዲንግስ ኢትዮጵያ ብሩክ ታዬ (ዶ/ር) ገሊፆም። ፕሮግራም ብሄራዊ መለለዪ መንነት(ፋይዳ) ከም ኣካል ትካል ልምዓት መንግስቲ ዳግማይ ብምጥያሽ “ፋይዳቨርስ ዲጂታል ሶሉሽንስ ኢንተርፕራይዝ” ብዝብል ስያመ ኣብ ትሕቲ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ኢትዮጵያ ተኻቲቱ። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ዝተረኸብሉ ኣብ ጉዕዞ ዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ኢትዮጵያ ሓዱሽ ምዕራፍ ዝኸፈተ “ፋይዳቨርስ” ዕላዊ መርሃ ግብሪ ምጅማር ስራሕ ተኻይዱ። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ኢትዮጵያ ብሩክ ታዬ (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን፤ ፋይዳ ቨርስ ጥንካረን ዘላቕነትን ዲጂታል ዘመን ከምኡ እውን ብብርኪ ዓለም ተወዳዳሪነት ከም ዘጠናኽር ሓቢሮም። ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት መንግስቲ መደመር መሰረተ ልምዓት ቴሌኮሙኒኬሽን ብምጥንኻር ቁፅሪ ተጠቀምቲ ኣገልግሎት ድምፅን ኢንተርኔትን ብዝለዓለ ኩነታት ከም ዘዕበየ ተዛሪቦም። ኣገልግሎታት ሓደ ማእኸል መሶብ ፌዴራል፣ ክልላትን ምምሕዳር ከተማታትን እውን ፅሬትን ተበፃሕነትን ኣገልግሎት መንግስቲ እናዕበዩ ከም ዝኾኑ ኣረዲኦም። ኣገልግሎት ፋይዳ ኣብ ኣፍሪካ ብቕልጡፍ ካብ ስርዓታት ዲጂታል መንነት እቲ ሓደ እናኾነ እዩ ዝበሉ እቶም ዋና ፈፃሚ ስራሕ፤ ፋይዳ ቨርስ ናብ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግስ ምሕዋሱ ድማ ትካላዊ ጥንካረ ከም ዝፈጥር ሓቢሮም። መሰረተ ልምዓት ህዝቢ ኢትዮጵያ ዓቕምን ልምድን ዲጂታል ቴክኖሎጂ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ስርዓት ዲጂታል መንነት ብምህናፅ ኣብ ኣፍሪካ ይኹን ብብርኪ ዓለም ትኹረት እናሰሓበ እዩ ኢሎም። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ፋይዳቨርስ ዲጂታል ሶሉሽንስ ኣይተ ዮዳሄ ኣርኣያስላሴ ብግደኦም፤ ኣብ ውሑዳት ዓመታት መንነት ዜጋታት ብዲጂታል መንገዲ ናይ ምምዝጋብን ምርግጋፅን ስራሕ ከም ዝተሳለጠ ገሊፆም። ፕሮግራም ብሄራዊ መለለዪ መንነት ብሓዱሽ መልክዕ "ፋይዳቨርስ ዲጂታል ሶሉሽንስ" ብዝብል ናብ ትካል ልምዓት መንግስቲ ምዕባዩ እውን ውፅኢታውነት ዲጂታል ብዝበለፀ ንምጥንኻር ዝተወሰደ ስትራቴጂካዊ ስጉምቲ እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ሓምለ 19/2018(ኢዜኣ) ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ምስ መንግስቲ ሕቡራት ዓረብ ኢሚሬቲስ ብምትሕብባር ዘህነፆ ዘበናዊ ዝለዓለ ላብራቶሪ ርክብ እተን ሃገራት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ከም ዝተሰጋገረ ዘርኢ እዩ ክብላ ሚኒስትር ምክልኻል ኢንጅነር ኣይሻ መሓመድ ገሊፀን። ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ምስ መንግስቲ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬቲስ ብምትሕብባር ዘህነፆ ዘበናዊ ዝለዓለ ላብራቶሪ ስልጠናን ምርምርን ስራሕ ኣጀሚሩ። ኣብቲ መርሃ ግብሪ መጀመሪ፤ ሚኒስትር ምክልኻል ኢንጅነር ኣይሻ መሓመድ፣ ሚኒስትር ፕላንን ልምዓትን ፍፁም ኣሰፋ(ዶ/ር)፣ ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብርጋዴር ጀነራል ከበደ ረጋሳ፣ጄኔራል መኮንናት ሰራዊት ምክልኻል፣ ተወከልቲ ሕቡራት ዓርርብ ኢመሬትስን ወታደራዊ ኣታሼታት ዝተፈላለያ ሃገራትን ተረኺቦም። ሚኒስትር ምክልኻል ኢትዮጵያ ኢንጅነር ኣይሻ መሓመድ ኣብዚ እዋን ከም ዝበልኦ፤ ኣብ መሰረተ ልምዓት እቲ ላብራቶሪ ዝማዕበሉ ቴክኖሎጂታት ኣብ ጥቕሚ ምውዓል ጥራሕ እኹል ከም ዘይኮነ ሓቢረን። ፍልጠት ናብ ሞያዊ ብቕዓት፣ ምርምር ናብ ፈጠራ ከምኡ እውን ንኣገልግሎት ሃገርና ናብ ዝውዕሉ ተግባራዊ መፍትሕታት ዝቕይር ሓዱሽ ሳይንስ ትምህርትን ትካላዊ ዓቕምን ዝተኸፈተሉ ኣጋጣሚ እዩ ኢለን። መሰረት እዚ ምዕራፍ ልህቀት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ሕቡራት ዓረብ ኢመሬትስን ዘበናት ዝተሳገረ ስትራቴጂካዊ ምሕዝነት ከም ዝኾነ እውን ተዛሪበን። እዚ ታሪኻዊ ምሕዝነት ቅድሚ ሕዚ ካብ ዝነበሩ ዲፕሎማሲያውን ኢኮኖሚያውን ምትሕብባራት ብተወሳኺ ሃገራዊ ድሕንነት፣ ቴክኖሎጂካዊ ስግግርን ዘበናዊነት ትካላትን ክልቲአን ሃገራት ናብ ዘጠናኽር ዝለዓለ ምዕራፍ ከም ዝተሰጋገረ ኣረዲአን።

ኣዲስ ኣበባ/ሓምለ 19/2018(ኢዜኣ) ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ምስ መንግስቲ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬቲስ(UAE) ብምትሕብባር ዘህነፆ ዘበናዊ ላዕለዋይ ላብራቶሪ መሰልጠንን ምርምርን ስራሕ ኣጀሚሩ። ኣብቲ መርሃ ግብሪ፤ ሚኒስትር ምክልኻል ኢንጅነር ኣይሻ መሐመድ፣ሚኒስትር ፕላንን ልምዓትን ፍፁም ኣሰፋ(ዶ/ር)፣ተወከልቲ ሕቡራት ዓረብ ኢምሬቲስን ወታደራዊ ኣታሼታት ዝተፈላለያ ሃገራትን ተረኺቦም። እቲ ላብራቶሪ ኣብ ልዕሊ 20 ሽሕን 850 ካሬ ምትር ዝዓረፈ እንትኸውን፤ ንዝለዓለ ስልጠናን ምርምርን ዘድልዩ ዘበናዊ ናውቲ ሙሉእ ብሙሉእ ዝተማልአሉ ከም ዝኾነ ተገሊፁ። እቲ ማእኸል ዓውድታት ምርምር ሳይንስ፣ቴክኖሎጅን ምክልኻልን ኣብ ሓደ ዘራኽብ ዘበናዊ ማእኸል ፍልጠት ከም ዝኾነ እውን ተሓቢሩ።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 18/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣብ ዓውዲ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ስግግር ዲጂታል ዘፋጥን ሓይሊ ሰብ ይህነፅ ከም ዘሎ ዋና ዳይሬክተር ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ኢንጂነር ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር) ገሊፆም። ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ንፈለማ ግዜ ብሰብ ስራሕ ብልሒ ዝሰልጠኑ ስታርት ኣፓት ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ዝተረኸቡሉ ኣመሪቑ። ዋና ዳይሬክተር እቲ ኢንስቲትዩት ኢንጂነር ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር) ከምዝገለፅዎ፤ ስግግር ዲጂታል ጠንካራ ዓቕሚ ሓይሊ ሰብ ከምኡ እውን ዘተኣማምን መሰረተ ልምዓት ይሓትት። እቲ ኢንስቲትዩት ካብ ዝምስረት ኣብ ሓፂር እዋን ኢትዮጵያ ኣብ ዓውዲ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ተጠቃሚት ዝገብሩ ብዙሓት ውፅኢታት ከምዝተረኸቡ ተዛሪቦም። ኣብ ዓውዲ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኣብ ኣፍሪካ ፈለማይ ፖሊሲን ስትራቴጂን ሰብ ስራሕ ብልሒ ምቕራፁ፣ ፀገም ፈታሕቲ ውፅኢታት ምፍራዮም፣ ንዕዳጋ ዓለም ብቑዓት ዝኾኑ ዲጂታል ክኢላታት ምፍራይ ምኽኣሉ፣ መሰረተ ልምዓት ሰብ ስራሕ ብልሒ ምዝርጋሕን ካልኦት ውፅኢታትን ምራኻቦም ጠቒሶም። ኣብ ኩሎም ዓውድታት ብፍላይ ድማ ቐዳምነት ኣብ ዝውሃቦም ዓውድታት ፍትሕን ምምሕዳርን፣ ስማርት ኮርት (ዘመናዊ ቤት ፍርዲ) ን ስማርት ፖሊስ ጣቢያን፣ ጥዕና፣ ኣገልግሎት ህዝብን ብAI ዝተደገፉ ቴክኖሎጂታት ብሰፊሑ ኣብ ስራሕ ምውዓሎም ገሊፆም። ኣብቲ ዓውዲ ንዝተረኸበ ዓወት ኣብ ስታርትኣፕ፣ ሰመር ካምፕ፣ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ካልኦት ትካላትን ጠንካራ ስራሕቲ ልምዓት ህንፀት ሓይሊ ሰብ ብምስላጡ እዩ ኢሎም፡፡ ንፈለማ ግዜ ኣብ ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዝሰልጠኑ ተመረቕቲ ዲጂታል ኢኮኖሚ ንምንቅስቓስ ድሉዋት ዝኾኑ፣ ዝተፈተሹ፣ ኣብ ስራሕ ዝወዓሉን ኣብ ዕዳጋ ክስፋሕፉሑ ዝኽእሉን ውፅኢታት ከምዘቕረቡ ገሊፆም። እቶም ውፅኢታት ስትራቴጂ ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ናብ ተግባር ምስግጋሩ ዘርእዩ ምኻኖም ተዛሪቦም። ኣብቲ ዕለት ኣብ ዝተዳለወ ዓውደ-ርእይ እቶም ሰልጠንቲ ኣብ ዓወድታት ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ ትራንስፖርት፣ ቴክኖሎጂ ቋንቋ ፣ ስማርት ሲቲ፣ ፋይናንስንን ሰብኣዊ ልምዓትን ዝሰራሕዎም ፀገም ፈታሕቲ ውፅኢታት ቴክኖሎጂ ንምርኢት ኣቕሪቦም እዮም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሐምሌ 18/2018 (ኢዜኣ)፦መፃኢ ዕድልን መዕለቢን ኢትዮጵያ ብገዛእ ፍልጠትናን ጥበብናን ክንቀርፆ ኢና ክብሉ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም፡፡ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያ ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍ መልእኽቲ፤ መፃኢ ዕድልናን መዕለቢናንን ካልኦት ክውስኑልና ኣይንፅበን ኣይንፈቅድን ፤ እንታይ ደኣ ብጥበብ ሃገርናን ብገዛእ ፍልጠትናን ክንቀርፆ ኢና ኢሎም፡፡ ሎሚ ብኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ኣቢልና ኣብ ታሪኽ ሃገርና ፈለምቲ ሰጠንቲ AI ስታርትኣፕ ኣብ ሳይንስ ሙዚየም ብድምቀት ኣመሪቕና ኣለና እውን ኡሎም። እዙይ ድማ ውፅኢት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ነቲ ዓውዲ ዝሃብዎ ፍሉይ ትኹረትን ናይ ቀረባ ዝክትትልን፣ ከምኡ እውን ሃገርና ብፃዕሪ ደቂ ዘመዝገበቶ መርኣያ ዓብዪ ምዕራፍ ዓወትና እዩ ክብሉ ኣመላኺቶም።   እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ መልእኽቶም፤ ኣብ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ ትራንስፖርት፣ ስማርት ሲቲ፣ ፋይናንስን ኣብ ካልኦት ዓውድታትን ዝተዋፈሩ እቶም መንእሰያት ምሃዝቲ፥ ሓገዝ ክእለት ምልማዕ ፍርያትን ቴክኒክ፣ሓቃዊ ኣተሓሳስባ ኣፈታትሓ ፀገም፣ ፣ ደረጃኡ ዝሓለወ AI ወርክሾፕ፣ ማእከል ክላውድ ዳታን ዝለዓለ ሪሶርስ ኮምፒዩቲሽናል ከም ዝረኸቡ ኣብራህሪሆም። ሓደ ስታርትኣፕ እንትድገፍ ዝለዓለ ቴክኖሎጂ ከምኡ እውን ንብዙሓት ዕድል ስራሕ ይፈጥር፤ መንግስትና እውን ነዙይ ትኹረት ሂብዎ ኣሎ። ናይ ሎሚ ተመረቕቲ እውን ናይዚ መርኣያ እዮም ኢሎም እቶም ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ መልእኽቶም፡፡

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 16/2018 (ኢዜኣ)፦ ቀፃሊ ኣድማስ ስትራቴጂ ኢትዮ-ቴሌኮም ኣብ ዲጂታል ኢኮኖሚ ኣፍሪካ ናይ መሪሕነት ግደ ንምፅዋት ዘኽእል ምዃኑ ዋና ፈፃሚት ስራሕ እቲ ትካል ፍሬህይወት ታምሩ ገሊፀን። ዋና ፈፃሚት ስራሕ ኢትዮ ቴሌኮም ፍሬህይወት ታምሩ ኣፈፃፅማ 2018 በጀት ዓመትን ቀፃሊ ኣድማስ ስትራቴጂ እቲ ትካል እቲ ትካል ኣመልኪተን ጋዜጣዊ መግለፂ ሂበን። እተን ዋና ፈፃሚት ስራሕ ኣብ ዝሃባኦ መግለፂ፤ ኢትዮ ቴሌኮም ኣብ ዝሓለፉ ሸውዓተ ዓመታት ዲጂታል ኢትዮጵያ ንምዕዋት ብትግሃት ክሰርሕ ምፅናሑ ገሊፀን። ኢትዮ ቴሌኮም ኣብቲ ዝተዛዘመ በጀት ዓመት 2018 215 ነጥቢ 8 ቢሊዮን ብር ኣታዊ ብምርካብ 99 ነጥቢ 7 ሚኢታዊ ትልሙ ምዕዋቱ እውን ገሊፀን። እቲ ኣታዊ ምስ ዝሓለፈ ተመሳሳሊ ዓመት እንትነፃፀር 33 ነጥቢ 2 ሚኢታዊ ዕብየት ኣለ ኢለን። ኣብዚ እዋን ቁፅሪ ተጠቀምቲ ቴሌብር 60 ነጥቢ 5 ሚሊዮን ከምዝበፅሐ ኣፍሊጠን። ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝተጀመረን ንሰለስተ ዓመታት ዝተግብርን ቀፃሊ ኣድማስ ስትራቴጂ ኩለመደያዊ ማሕበራዊን ኢኮኖሚያዊን ዕብየት ንምፍጣን ዝዓለመ ምዃኑ ኣገንዚበን። እቲ ስትራቴጂ እቲ ትካል ኣብ ዲጂታል ኢኮኖሚ ኣፍሪካ ናይ ባዕሉ ግደ ክፃወት ዘኽእልን ንኣፍሪካ ኣጀንዳ 2063 ከምኡ’ውን ንዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ምዕዋት ጠንካራ መሰረት ዘንብር ምዃኑ እውን ተዛሪበን። ኣብ ሓደ ዓመት ኣፈፃፅማ እቲ ስትራቴጂ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ ተበፃሕነትን ምዘመናን ከምዝተኻየዱ ኣብሪሀን፡፡ በዙይ እውን 603 ሓደሽቲ ጣብያታት ሞባይል ተሃኒፆም ናብ ስራሕ ከምዝኣተዉ ብምግላፅ፤ ሓፈሻዊ ቁፅሪ ጣብያታት ሞባይል 10 ሺሕን 613 ከምዝበፅሕ ገይረዊ እዩ ኢለን፡፡ ኣብ 195 ጣብያታት ሞባይል ገጠር ብምህናፆም 117 ወረዳታት ተበፃሕቲ ምዃነንን እዙይ ድማ ተበፃሕነት ምስፋሕን ሓቛፋይነት ምርጋፅን ከምዘኽኣለ ገሊፀን። ኣብቲ በጀት ዓመት 264 ከተማታት ኣገልግሎት ኔትወርክ ራብዓይ ትውልዲ (4G) ክረኽባ ምኽኣለን ተናጊረን። ሸውዓተ ተወሳኺ ከተማታት ኣገልግሎት 5G ምርካበን ስዒቡ እውን፣ ቁፅሪ ተጠቀምቲ ከተማታት 5G 33 ከምዝበፅሐ ኣፍሊጠን። ብሓፈሻ ኩለመደያዊ ስራሕቲ መስፋሕፈሒ ቴክኖሎጂን መሰረተ-ልምዓትን መሰረት ብምግባር፤ ሓፈሻዊ ቁፅሪ ዓማዊል ኢትዮ ቴሌኮም 90 ነጥቢ 1 ሚሊዮን ከምዝበፅሐ እተን ዋና ፈፃሚት ስራሕ ገሊፀን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 9 /2018 (ኢዜኣ)፦ ኣገልግሎት ኢሚግሬሽንን ዜግነትን ኢትዮጵያ እዋኑ ዝጠልቦ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ብምስፋሕ፣ ኣሰራርሕኡ ብምዝማንን ምቹው ከባቢ ስራሕ ብምፍጣርን ዕግበት ተገልጋሊ ዘዕብዩ ጭቡጣትን ለውጥታት ከም ዘምፅአ ዋና ዳይሬክተር እቲ ትካል ሰላማዊት ዳዊት ገሊፀን። ዋና ዳይሬክተር ኣገልግሎት ኢሚግሬሽንን ዜግነትን ሰላማዊት ዳዊት፤ እቲ ትካል ኣብ በጀት ዓመት 2018 ዓመት ዘሳለጦም ተግባራት ኣመልኪተን ንመራኸብቲ ሓፋሽ መግለፂ ሂበን። ኣብ መግለፂአን ፤ እቲ ትካል እዋኑ ዝጠልቦ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ብምስፋሕ፣ ኣሰራርሕኡ ብምዝማንን ምቹው ከባቢ ስራሕ ብምፍጣርን ዕግበት ተገልጋሊ ዘዕብዩ ጭቡጣትን ለውጥታት ከም ዘምፅአ ሓቢረን። ኣገልግሎት ፓስፖርትን ቪዛን ሓዊሱ ካልኦት ሰነዳት መሕለፊ ብዘመናዊ ቴክኖሎጂ ተደጊፎም ብፅሬትን ብውሕስነትን ክፈርዩ ከም ዝተገብሩ ገሊፀን። በዙይ ድማ ኣብዚ በጀት ዓመት ልዕሊ 1 ነጥቢ 6 ሚሊዮን ፓስፖርትታት ተሓቲሞም ንዜጋታት ከም ዝተዓደሉ ጠቒሰን። ማእኸላት መውሃቢ ኤሌክትሮኒክ ፓስፖርት ካብ ዝነበርዎ 12 ናብ 23 ብምዕባይ ተበፅሕነቱ ምስፋሕ ከም ዝተኽእለ ብምግላፅ፤ ብኣየርን ብምድርን ኣብ ዝርከቡ ጣብያታት መቖፃጸሪ ዶብ ንልዕሊ 7 ሺሕ ተጓዓዝቲ ቅልጡፍ ኣገልግሎት ከም ዝተውህበ ኣረዲአን። ኣወዳድባን ልምዓትን ሓይሊ ሰብ እቲ ትካል ብምምሕያሽ ኣገልግሎቱ ዝያዳ ውፅኢታዊ ንምግባር ዝተሰርሑ ስራሕቲ ለውጢ ንምርግጋፅ ወሰንቲ ከም ዝነበሩ እውን ገሊፀን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 6/2018 (ኢዜኣ)፦ ፅሬትን ተበፃሕነትን ትምህርቲ ኣፍሪካ ዘቀላጥፍ ስርዓት ዲጂታል ምህናፅ ከም ዘድሊ ሕብረት ኣፍሪካ ገሊፁ። ኤክስፖ ምህዞ ትምህርቲ ኣፍሪካ 2026 ኣብ መአከቢ ኣዳራሽ ሕብረት ኣፍሪካ ይካየድ ኣሎ። "ስግግር ዲጂታል ትምህርትን መፍትሒታት ምህዞን ምዕባይን" ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ንኽልተ መዓልታት ኣብ ዝካየድ ኤክስፖ ሰብ ዋናታት ምህዞ ፣ ትካላት መፅናዕትን ምርምርን ከምኡ እውን መዳርግቲ ኣካላት ተረኺቦም እዮም። ኣብ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ኮሚሽነር ትምህርቲ፣ ሳይንስ፣ ቴክኖሎጅን ኢኖቬሽንን ፕሮፌሰር ጋስፓርድ ባንያን ክምቢና ኣብቲ እዋን ከም ዝበልዎ፤ ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ሞያ ብቑዕ ዓቕሚ ሰብ ምህናፅ የድሊ። ነዙይ እውን ብመሰረት ሕብረት ኣፍሪካ ዝኣተዎ ፖለቲካዊ ቆራፅነት ኣፍሪካውያን ኣብ ዝተለወጠት ዓለም ፍልጠትን ክእለትን እቲ ወለዶ ንምዕባይ በትኹረት ክሰርሑ ከም ዝግባእ ገሊፆም። ትምህርቲ ኣፍሪካ ናብ ዲጂታል ምስግጋር እዋናዊን ቆላሕታ ሃገራት ዝደልዮን እዩ ኢሎም። ኣብ ኣፍሪካ ኣካታቲ ስርዓት ዲጂታል ትምህርቲ ብምዝርጋሕ ፅሬት ትምህርቲ ምርግጋፅን ቀረብ ዲጂታል እታወታት ትምህርቲ ምምላእን ልዕሊ ኩሉ ክስረሓሉ ከም ዝግባእ እውን ኣፅንኦት ሂቦምሉ። ትምህርቲ ብሰብ-ሰርሕ ብልሒ ዝተቓነየ ምግባርን ዓቕሚ ቴክኖሎጂ መማህራን ምዕባይን ትምህርቲ ንምስግጋር ቁልፊ ጉዳይ ክኸውን ከም ዝግባእ ወሲኾም ሓቢሮም። ዓቕሚ ትካላት መፅናዕትን ምርምርን ምዕባይ እውን ማእኸል ቆላሕታ ሃገራት ክኸውን ከም ዝግባእ ኣገንዚቦም። ሕብረት ኣፍሪካ እውን ኣብታ ኣህጉር ትምህርቲ ንምዝማን ዝስርሑ ተግባራት ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምዃን ከም ዘጠናኽር ኣረጋጊፁ።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 27/2018 (ኢዜኣ) መራኸብቲ ሓፋሽ በይነ መረብ ብሄራዊ ረብሓ ኢትዮጵያ ንምኽባርን ሓድነት ህዝብታት ንምጥንኻርን ጠንኪሮም ክሰርሑ ከምዝግባእ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ገሊፁ። “ብቕዓት ዘለዎ መራኸቢ ሓፋሽ በይነ መረብ ንብሄራዊ ረብሓ ኢትዮጵያ”ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ዘተ መዳርግቲ ኣካላትን ንሰብ ሞያ ምፅራይ ሓቂ መድረኽ ስልጠናን ይካየድ ኣሎ። ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ኣብዚ እዋን ከም ዝበልኦ፤ ብብርኪ ሃገር 73 መራኸብቲ ሓፋሽ በይነ መረብ ካብቲ በዓል መዚ ፍቓድ ወሲዶም እናሰርሑ እዮም ዝርከቡ። መብዛሕቲኦም መራኸብቲ ሓፋሽ በይነ መረብ ሰላም፣ዲሞክራስን ረብሓ ሃገርን ኣብ ግምት ኣእትዮም እናሰርሑ ከም ዝርከቡ ብምግላፅ፤ ዝተወሰኑ ድማ ሓሶት ሓበሬታን ዘረባ ፅልኣትን ብምንዛሕ ካብ ብሄራዊ ረብሓ ኢትዮጵያ ብተፃራሪ ዝሰርሑ ከም ዘለዉ ተዛሪበን። ኣብ ጉዳይ በሪ ባሕርን ህንፀት ምስልን መራኸብቲ ሓፋሽ ዝጀመርዎ ውፅኢታዊ ስራሕ ተጠናኺሩ ክቕፅል ከም ዝግባእ እውን ኣረዲአን። መራኸብቲ ሓፋሽ ካብ ሓሶት ሓበሬታን ዘረባ ፅልኣትን ምንዛሕ ተቖጢቦም ሓድነትን ምትእስሳርን ህዝቢ ኣብ ምጥንኻር ክሰርሑ ኣለዎም ኢለን። በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ መራኸብቲ ሓፋሽ በይነ መረብ ኣብ ሃገራዊ ጉዳይ ዘለዎም ሃናፂ እጃም ንክጠናኸር ኣድላይ ደገፍ ከም ዝገብር እውን ኣረጋጊፀን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 22/2018 (ኢዜኣ): - ፋይዳ ዲጂታል መለለዪ መንነት ማሕበራውን ኮኖሚያውን ተረባሕነት ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ምርግጋፅ ዝለዓለ ኣስተዋፅኦ የበርክት ከምዘሎ ሚኒስቴር ደቂ-ኣንስትዮን ማሕበራዊ ጉዳይን ገሊፁ። ኣብ ኢትዮጵያ ክሳብ 30 ሰነ 2018 ዓ.ም በጀት ዓመት ቁፅሪ ተረባሕቲ መለለዪ መንነት ፋይዳ 90 ሚሊዮን ንምብፃሕ ሸቶ ከምዝተቀመጠ ዝፍለጥ እዩ፡። ብሄራዊ ፕሮግራም መለለዪ መንነት ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ምስ ሚኒስቴር ደቂ-ኣንስትዮን ማሕበራዊ ጉዳይን ብምትሕብባር” ፋይዳ ንደቂ-ኣንስትዮ” ብዝብል መጀመሪ መርሃ-ግብሪ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ኣካይዱ። ሚኒስትር ዴኤታ ሂክማ ከይረዲን ንኢዜአ ከምዝበላኦ፤ ተረባሕነት ዲጂታል መለለዪ መንነት ደቂ-ኣንስትዮ ንምዕባይ፣ ዋንነትን ተበፃሕነትን ፋይዳ ዲጂታል መለለዪ መንነት ብሰፊሑ ይስራሓሉ ኣሎ። ምስ ብሄራዊ ፕሮግራም መለለዪ መንነትን መዳርግቲ ኣካላትን ብምትሕብባር እውን ኣብ መላእ ሃገር ደቂ-ኣንስትዮ ሰብ ዋና ፋይዳ ዲጂታል መለለዪ መንነት ክኾና ይግበር ከምዘሎ ገሊፀን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰኔ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ሃገራዊ ዲጂታል መለለዪ መንነት (ፋይዳ) ኣገልግሎት ዲጂታል ብምስፋሕ ፈጠራ ማእኸል ዝገበሩ ዘመናዊ ትካላት ንምፍጣር የኽእል ከምዘሎ ብሄራዊ ፕሮግራም መለለዪ መንነት ገሊፁ። ኣብ ኢትዮጵያ መሰል መለለዪ መንነት ነበርቲ ንምረጋገፅ፣ ኣብ ሞንጎ ኣገልግሎት ወሃብትን ተቐበልትን ዘሎ እምነት ንምዕባይ፣ ኣብ መላእ ሃገር ግልፅነት፣ ተሓታትነትን ቅልጡፍ ኣሰራርሓን ንምፍጣር ዲጂታል መለለዪ መንነት ተግባራዊ ተገይሩ እዩ። ብመሰረት እዙይ ዲጂታል መለለዪ ምንነት ኢትዮጵያ ብኣዋጅ ቁፅሪ 1284/2015 ተጣይሹ ናብ ስራሕ ብምእታው፣ ክሳብ ሕዚ ልዕሊ 46 ሚሊዮን ዜጋታት ተመዝጊቦም ዋናታት ዲጂታል መለለዪ መንነት ኮይኖም እዮም። ዳይሬክተር ርክብን መዳርግቲ ኣካላትን ብሄራዊ ፕሮግራም መለለዪ መንነት ሳሚናስ ሰይፉ ንኢዜአ ከምዝገለፅዎ፤ ኣብ መላእ ሃገር ብ12 ሽሕ ማሽናት ምዝገባ ብሄራዊ ዲጂታል መለለዪ መንነት ይካየድ ኣሎ። እቲ ምዝገባ ብኢትዮ ቴሌኮም፣ ኢትዮ-ፖስታ፣ ብባንክታትን ብካልኦት መሻርኽቲ ትካላትን እናተሳለጠ፣ ተመዝገብቲ ቅልጡፍ ኣገልግሎት ዝረኽቡሉ ኣሰራርሓ ከምዝተዘርግሐ እውን ገሊፆም። በቲ ፕሮግራም ኣብ መዓልቲ ልዕሊ ክልተ ሚሊዮን ሓበሬታታት ይረጋገፁ ከምዘለዉን ክሳብ ሕዚ ዝተረጋገፀሎም ዓማዊል ቁፅሮም 104 ሚሊዮን ከምዝበፅሐን ገሊፆም። ኣገልግሎት ብሄራዊ ዲጂታል መለለዩ መንነት ናይ ባዕልኻ መንነት መፈልለይን መእተዊ መገዲ ቁጠባን ምዃኑ ብምግላፅ፤ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ብቐሊሉ ንምርካብ የኽእል ኢሎም። ግደ ፋይዳ ምትላል ምውጋድ ጥራሕ ኣይኮነን ዝበሉ እቶም ዳይሬክተር፤ ፈጠራን ዘመናዊነትን ዝተላበሱ ትካላት ንምፍጣር ከምዘኽእል ገሊፆም። ኣብ መንጎ ትካላት እምነት ንክፍጠር ይገብር ከምዘሎ ብምልዓል፤ ዲጂታል ኣገልግሎት መሶብ ሓደ ማእከል ብርክት ዝበሉ ኣገልግሎታት ኣብ ተመሳሳሊ ጊዜን ቦታን ምሃቡ ከም ኣብነት ጠቂሶም። ካብዚ ብተወሳኺ ሃገር ንዜጋታታ ንፁር ትልሚ ብምውፃእ ግቡእ በጀት ንምምዳብ ተጨባጭ መረዳእታ ኮይኑ የገልግል እዩ ኢሎም። ምስ ስርዓት ዲጂታል መለለዪ መንነት ፋይዳ ዝተኣሳሰሩ ትካላት 150 ከምዝበፅሑ ብምልዓል፤ ሸፈነ እቲ ምዝገባ ናብ ኩሎም ከባቢታት ገጠር ንምስፋሕ ተወሳኺ ዓበይቲ ወከላት ናብ ስራሕ ከምዝኣትዉ እውን ኣመላኺቶም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 19/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣገልግሎት ፈንድ ድሕንነትን መድሕን መገዲ ኢትዮጵያ ብዲጂታል ዝተደገፈ ስርዓት ምሕደራ ሓበሬታ ሓደጋ ትራፊክ ንኮሚሽን ፖሊስ ፌደራል ኣረኪቡ፡፡ ኣገልግሎት ፈንድ ድሕንነትን መድሕን መገዲ ኢትዮጵያ ብምኽንያት ሓደጋ ትራፊክ መገዲ ዝበፅሕ ሞት፣ ኣካል ጉድኣትን ዕንወት ንብረትን ንምንካይን ኣብቲ ዓውዲ ዝተቐመጡ ሃገራውያንን ዓለምለኻውያንን ሸቶታት ንምስኻዕን ዘኽእል ኣብ ገምጋም ኣፈፃፅማ ስትራቴጂ ፍርቂ ዘመን ዘተኮረ ሃገር ለኸ ጉባኤ የካይድ ኣሎ። ኣብቲ ጉባኤ እቲ ትካል ንዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ከማዕብሎ ዝፀንሐ ብዲጂታል ዝተደገፈ ስርዓት ምሕደራ ሓበሬታ ሓደጋ ትራፊክ ንንኮሚሽን ፖሊስ ፌደራል ኣረኪቡ እዩ፡፡ ዋና ፈፃሚ ስራሕ እቲ ኣገልግሎት ኣይተ ጀማል ኣባሶ ከምዝገለፅዎ፤ እቲ ሓድሽ ስርዓት ቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ ናይ ባዕላ ዝኾነ ብዲጂታል ዝተደገፈን ዘይለዋወጥ ኣተሓሕዛ ሓበሬታ ክህልዋ ዝገብር እዩ። እቲ ስርዓት ኣብ ኣተሓሕዛ ሓበሬታ ሓደጋ ትራፊክ ተኣማንን ዘይለዋወጥን ብምዃኑ፤ ኣብ ሓሶት ሓበሬታታት ተመስሪቶም ብዛዕባ እታ ሃገር ዝወጹ ፀብፃባት ብዝተጠናኸረን ቅኑዕን ሓበሬታ ንምክልኻል ዓብዪ ሓገዝ ክገብር እዩ ኢሎም። እቲ ስርዓት ሓበሬታ ኣተሓሕዛ ሎሚ ንንኮሚሽን ፖሊስ ፌደራል ከም ዘረከቡ ብምጥቃስ፡ ኣብ ቀፃሊ እውን ኣብቲ ከይዲ ምስ ፖሊስ ፌደራል ብምትሕብባር ከም ዝሰርሑ ሓቢሮም፡፡ እቲ ስርዓት ካብ ፈተነ ክሳብ ትግበራ ክልተ ዓመታት ዝወሰደ እንትኸውን፤ ኣብ ዝተፈላለዩ ብርክታት ዝርከቡ መዳርግቲ ኣካላት እውን ኣብ ኣጠቓቕማ እቲ ስርዓት ስልጠና ከም ዝረኽቡ ተገይሩ እዩ ኢሎም። ቅድሚሐዚ እቲ ስርዓት ኣብ ስራሕ ንምውዓል ዝተፈላለዩ መፅናዕትታት ከም ዝተገብሩን ኣብ ከተማታት ኣዲስ ኣበባ፣ ጅማ፣ ባህር ዳር ከምኡ እውን ድሬዳዋ ብዝተገብረ ፈተነ ትግበራ ውፅኢታዊ ምዃኑ ብምርግጋፁ ሐዚ ኣብ ኩለን ክልል ከተማታት ኣብ ስራሕ ክውዕል ተዳልዩ ከምዘሎ ጠቒሶም። ምክትል ኮሚሽነር ጀነራል ፖሊስ ፌደራል ርስቱ ይርዳው ብወገኖም፤ እቲ ከይዲ ምዝማን ስርዓት ኣተሓሕዛ ሓበሬታ ናይቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዓውዲ ዲጂታላይዜሽን ዝጀመረቶ ጉዕዞ ሓደ ኣካል ምዃኑ ገሊፆም። ፖሊስ እዋናዊ፣ እሙንን ዘመናዊ ስርዓት ሓበሬታ ምርካቡ፡፤ ሓደጋ ትራፊክ ኣብ ምክልኻል መዳይ ስርሑ ኣዝዩ ዘቃልልን ኣተሓሕዛ ሓበሬታኡ ዘዘምንን ምዃኑ ጠቒሶም። እቲ ሓድሽ ስርዓት ብዙሓት ጥቕምታት ከምዘለዉዎ ብምግላፅ፤ ሃገራዊ ፖሊሲታትን ውሳነታትን ብጭቡጥ ሓበሬታ ተመስሪትካ ንምውፃእ ዘለዎ ተራ ልዑል እዩ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 17/2018 (ኢዜኣ): -ኢትዮጵያ ዘተኣማምን ኩለመዳያዊን ዲጂታል መፃኢ ዕድል ንምህናፅ ብቖራፅነት ትሰርሕ ከምዘላ ዋና ዳይሬክተር ምምሕዳር መረብ ድሕንነት ኢንፎርሜሽን (INSA) ትዕግስት ሃሚድ ገሊፀን። ንኽልተ መዓልታት ዝፀንሕ ኣብ ሳይበር ድሕንነትን ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስን ዘተኮረ ዓለም ለኸ ጉባኤ ሎሚ መዓልቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምክያድ ጀሚሩ። ዋና ዳይሬክተር ምምሕዳር መረብ ድሕንነት ኢንፎርሜሽን (INSA) ትዕግስት ሃሚድ ከምዝገለፃኦ፤ ኢትዮጵያ ብስትራቴጂ ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 እናተመርሐት ኣብ ዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ጉዕዞኣ ሓድሽን ተስፋ ዘለዎ ሰፊሕ ምዕራፍን ትርከብ። ቴክኖሎጂ ንሃገራዊ ልምዓት መሰረታዊ ሓጋዚ ጌርካ እናተወሰደ ከም ዝርከብ ብምብራህ፤ ድሕንነቱ ዝተሓለወ ዲጂታል ስነ-ምህዳር ቴክኖሎጂ ኣገዳሲ ጥራሕ ዘይኮነስ መሰረታዊ ዓምዲ ልኡላውነት፣ ጥንካረ ኢኮኖሚን መሰረት ዘላቊ ልምዓት ሃገር ምዃኑ እውን ገሊፀን። ዲጂታል ቴክኖሎጂታት ዘመናዊነት ሕርሻ የሳልጡ፣ ዓቕሚ ፋይናንስ ቴክኖሎጂ እናስፍሑ፣ ስነ-ምህዳርን ቴክኖሎጂ ሃገር ውሽጢን ኢንተርፕራይዛት ፈጠራን ካብ ምድጋፍ ብተወሳኺ ወሰንቲ ዲጂታል ስርዓታት ባዕልኻ ናይ ምምዕባል ብሄራዊ ዓቕሚ የጠናኽሩ ከምዘለዉ ሓቢረን። መፃኢ ጉዕዞ ጂታል እታ ኣህጉር ንምርግጋፅ እውን ኣብ ሳይበር ድሕንነት፣ ትምህርቲ፣ ኣብ ልዑል ስልጠና ቴክኒክ ፣ ምርምርን ፈጠራን ከምኡ እውን ኣብ ምምዕባል ክእለት መንእሰያት ልዑል ኢንቨስትመንት ይግበር ከምዘሎ ኣፍሊጠን። ኢትዮጵያ ምትሕብባር ሳይበር ድሕንነት ንምዕባይ፣ ሓላፍነት ዝመልኦ ፈጠራ ንምትብባዕ፣ ዓቕሚ ንምህናፅን ልውውጥ ሓበሬታ ንምምችቻውን ምስ መንግስታት፣ ዓለም ለኻዊ ትካላት፣ ማሕበረሰብ ኣካዳሚክን መራሕቲ ኢንዱስትሪን ብምውዳድ ትሰርሕ ከምዘላ ኣረዲአን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 17/2018 (ኢዜኣ):-ዲጂታል መንግስታዊ ኣገልግሎት መሶብ ሓደ ማእኸል ብልሹው ኣሰራርሓን ቢሮክራሲን ብምውጋድ ህዝቢ ግዚኡን ገንዘቡን ንልምዓት ንከውዕል ዝገብር ዘመናዊ ኣሰራርሓ ምዃኑ ከንቲባ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን። እተን ከንቲባ ኣብ መልእኽተን፤ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ዲጂታል መንግስታዊ ኣገልግሎት ኣዲስ መሶብ ሓደ ማእኸል ኣብ ኩለን ክፍለ ከተማታት (ዓሰርተ ሓደ) ማእኸላት ጋህዲ ብምግባር ቃል ብግብሪ ዝተራእየሉ ምዃኑ ኣመላኺተን። ኣብ ክፍለ ከተማታት ኣቃቂ ቃሊትን ለሚ ኩራን ሎሚ መዓልቲ ክልተ ሓዱሽ መሶብ ሓደ ማእኸል ዲጂታል መንግስታዊ ኣገልግሎት ብዕሊ ከምዝተኸፈቱ ሓቢረን። በዙይ እውን ኣብታ ከተማ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ኣብ ኩለን ክፍለ ከተማታት ማእኸላት ጋህዲ ምግባር ከምዝተኻእለ ኣረዲአን።   እቶም ማእኸላት ንነበርቲ እታ ከተማ ቅልጡፍ፣ ስሉጥ፣ ወፃኢ ዝቑጥብ፣ ግልፂ፣ ካብ ኣድልዎን ጉቦን ዝፀረየ ፍትሓዊ ኣገልግሎት ኣብ ኩሉ ከባቢ ንክረኽቡ ዘኽእሉ ምዃኖም ገሊፀን፡፡ ኣብዚ እዋን ኣብቶም ማእኸላት 50 ሚእታዊ ዝኣክል መንግስታዊ ኣገልግሎታት ንህብረተሰብ ኣዝዩ ብዝሰለጠ መልክዑ ይውሃብ ከምዘሎ ኣመላኺተን። እቶም ዝተረፉ 50 ሚእታዊ ኣገልግሎታት እውን ናብቶም ማእኸላት ንክኣትዉ ብምግባር ኣወሃህባ ኣገልግሎት ሙሉእ ብሙሉእ ብምዝማን ንነበርቲ ዕግበትን ዕረፍትን ምፍጣር ቀፃሊ ስራሕ ከምዝኸውን ኣረዲአን። ንነዊሕ ዘመን ዝተሓላለኸ ቢሮክራሲ፣ ኣብ ብልሹው ኣሰራርሓ ዝነበረን ንምልዋጥ ፃዕርታት እንተተገብሩ እኳ ብዘይምልዋጡ ክልወጥ ኣይክእልን ዝብል ተስፋ ናብ ምቁራፅ ብርኪ በፂሑ ዝነበረን መንግስታዊ ኣወሃህባ ኣገልግሎት ብትግሃት ብምስራሕ ዓብዪ ሽግግር ዝተገብረሉ፣ ህዝቢ ግዚኡን ገንዘቡን ንልምዓት ንከውዕል ብዝገብር ማእኸል ምትካእ ተኻኢሉ እዩ ክብላ ተዛሪበን። ብሃገር ውሽጢ ሰብ ሞያ ዝተሃነፁ ሕልምታት ሃገራዊ ትካላት ብለውጢ ምግስጓስ ከምዝኽእል መረጋገፂ ምዃኖም ኣመላኺተን። እተን ከንቲባ ንናይ ሎሚ ሓዊሱ ነቶም ማእኸላት ኣብ ሓፂር እዋን ብፅሬት ብምህናፅ፣ ብምምኻር ከምኡ እውን እቶም ትካላት ብቴክኖሎጂ ንክማልኡ እጃሞም ንዘበርከቱ ኩሎም ምስጋናአን ኣቕሪበን።