ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 30/2018 (ኢዜኣ) ትካላት ሚድያ ነፃነትን ሕግን ኣጣሚሮም ክሰርሑ ትፅቢት ከምዝግበረሎም ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ትካላት ሚድያ ተኻይዱ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዚ እዋን ካብ ተሳተፍቲ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ኣብ ፅባሕ እቲ ለውጢ ብምኽንያት ሞይኦም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ምፍታሕ ቀዳማይ ስጉምቲ ከምዝነበረ ኣዘኻኺሮም። ኣሰርቲ ሕግታት ብፍላይ ድማ እቲ ሕጊ ፀረ ግብረ ራዕዲ ንምዝራብ ዕድል ዝህብ ከምዘይነበረን እዚ ድማ ንክመሓየሽ ከምዝተገበረን ሓቢሮም። ኣብቲ ሪፎርም ዝነበረ ሚድያ ምኽፋትን ኩሉ ሓሳብ ብዘይ ከልካሊ ንክንሸራሸር ምግባርን ቀሊል ከምዘይነበረ እውን ተዛሪቦም። ምኽፋት እቲ ሚድያ ስዒቡ ነፃነት ምምሕዳር ዝኣበዮም ሚድያታት ከምዝነበሩ ድማ ፀሪሖም። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ሚድያታት እንታይ ክመስሉ ከምዘለዎም ንዝተሓተትዎ ሕቶ ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ሚድያታት ሓቂ ዝገልፁን ሓባራዊ ምርድዳእ ዝፈጥሩን ክኾኑ ኣለዎም ኢሎም። ብተወሳኺ እውን ብዘተ ዝኣምኑን ሃገራዊ ሽቶታት ፈሊጦም ዝሰርሑን ክኾኑ ትፅቢት ከምዝግበረሎም ኣብራህሪሆም። ኣብ ምምሕዳር ነፃነትን ብሕግን ስርዓትን ናይ ምስራሕ ልምምድን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ከምዘለዉ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ርእሰ ጉዳይ ምሻጥ ሓደ ስንክሳር ሚድያ ኢትዮጵያ ከምዝኾነ ኣረዲኦም። ስለዝኾነ ድማ ነፃነትን ሕግን ኣጣሚርካ ምስራሕ ከምዝግባእ ኣገንዚቦም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018(ኢዜኣ) ድሕሪ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ኣብ መንጎ መራኸብቲ ሓፋሽ ህዝብን ውልቀን ኣብ ሰላም፣ ልምዓት፣ ሓድነትን ብሄራዊ ረብሓን ሃገር ብምትሕብባር ናይ ምስራሕ ባህሊ እናማዕበለ ከም ዝመፀ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ገሊፀን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ተኻይዱ። ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ኣብዚ እዋን፤ ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት መንግስቲ ሪፎርም ካብ ዝገበሮም ዋና ዋና ጉዳያት ዓውዲ ሚድያ እቲ ሓደ ከምዝነበረ ሓቢረን። ቅድሚ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ትካላት ሚድያ ዝተፈላለዩ ስምብራታት ከምዝነበርዎም ብምሕባር፤ እቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ምህዳር ሚድያ ንምስፋሕ ዝተፈላለዩ ስጉምትታት ከምዝወሰደ ኣረዲአን። እቲ ሪፎርም ሚድያ ምህዳር ሚድያ ኢትዮጵያ ብሞያዊ ስነ ምግባርን ዲሞክራሲያዊ ኣወዳድባን ንምቕራፅ ዓብይ መሰረት ከምዘንበረ እውን ተዛሪበን። እቲ ሪፎርም ስዒቡ ዝጭበጡ ውፅኢታት ከምዝተረኸቡ ብምግላፅ፤ ስርዓት ቁፅፅር ሕድ ሕዳዊ መራኸብቲ ሓፋሽ ምፍጣር፣ተፀዋዕነቱ ንቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ዝኾነ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ምጥያሽ ከምኡ እውን ምብዛሕ ማሕበራት ሞያ ከም ኣብነት ኣብራህሪሀን። እቲ ለውጢ ኣብ ዓውዲ ሚድያ ብርክት ዝበሉ ትሩፋታት ከምዘምፀአ ዝገለፃ እተን ዋና ዳይሬክተር፤ መንግሥቲ ብዝሃቦ ትኹረትን ብዝገበሮ ደገፍን ዓቕሚ ትካላት ሚድያ ከምዝዓበየ ሓቢረን። ስለ ዝኾነ ድማ መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ሰላም፣ ልምዓት፣ ሓድነትን ብሄራዊ ረብሓን ሃገር ተቐራሪቦም ብምትሕብባር ናይ ምስራሕ ባህሎም እናማዕበለ ከምዝመፀ ኣረዲአን። ይኹን እምበር ሕዚ እውን ፀገማት ኣሉታዊ ፅልዋ ዲጂታል፣ምትሕውዋስ ጋዜጠኝነትን ኣክቲቪስትነትን ከምኡ እውን ፀገም ካብ ብሄራዊ ረብሓ ብተፃራሪ ጠጠው ምባል ከምዝረኣዩ ገሊፀን። ስለ ዝኾነ እውን ኣብ ቀፃሊ እቲ ሪፎርም ሚድያ ብምስፋሕ ብፍላይ ኣብ ዲጂታል ሚድያ ዝረኣዩ ነፃነት ምስ ሓላፍነትን ተሓታትነትን ብዝተናበበ መልክዑ ናይ ዘይምጥቃም ፀገማት ንምትራፍ ከም ዝስራሕ ኣረጋጊፀን። ምስፋሕ ትግበራ ትኹረትን ሞያዊ ዓቕምን እውን ኣንፈታት ትኹረት ከምዝኾኑ ተዛሪበን።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) መራኸብቲ ሓፋሽ ሓባራዊ መንነት ዝሃንፁን ንሃገራዊ ሽቶታት ብቆራፅነት ዝሰርሑን ክኾኑ ኣለዎም ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር)ን ካልኦት ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስትን ናብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ተኻይዱ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ እቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ኣብ ዓውዲ መራኸብቲ ሓፋሽ ብዝገበሮ ሪፎርም ርኡይ ለውጢ ተመዝጊቡ እዩ። እቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ዓቕሚ ዓውዲ መራኸብቲ ሓፋሽ ንምዕባይን ነፃን ዘይሻራውን ትካላት መራኸብቲ ሓፋሽ ንምፍጣርን ብምኽንያት ሞይኦም ዝተኣሰሩ ጋዜጠኛታት ምፍታሕ ናይ መጀመርያ ስጉምቱ ከምዝነበረ ኣዘኻኺሮም። ብምኽንያት ሞይኦም ተዓፅዮም ዝፀንሑን ናብ ሃገሮም ኣትዮም ንከይሰርሑ ዝተኸልከሉን መራኸብቲ ሓፋሽን ጋዜጠኛታትን ናብ ሃገሮም ኣትዮም ንክሰርሑ ከም ዝተፈቐደሎም እውን ኣብራህሪሆም። ብተወሳኺ እውን በቲ ሪፎርም መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ወፃኢ ኮይኖም ዝፅብፅቡ መራኸብቲ ሓፋሽ ዝጥለፍሉ(ጃም ዝግበርሉ) ዝነበረ ኣሰራርሓ ንክተርፍ ከምዝተገበረ ብምግላፅ፤ በቲ ናይ ለውጢ መንግስቲ ኣዋጅ ፀረ ግብረ ራዕዲ ሓዊሱ ካልኦት ኣሰርቲ ሕግታት ምምሕያሽ ከምዝተገበረሎም ኣረዲኦም። ይኹን እምበር ነፃነት መራኸብቲ ሓፋሽ እንትኽፈት ናብቲ ሞያ ንምእታው ዝተፀግሙን ነፃነቶም ምምሕዳር ዘይኸኣሉን ሰብ ሞያ ብምፍጣሮም ነቲ ዓውዲ ፈተና ኮይኑ እዩ ኢሎም። ኣብ ዓውዲ መራኸብቲ ሓፋሽ ፀገማት ዋላ ኳ ሙሉእ ብሙሉእ ተዘይተፈትሑ ዝነኣዱ ስራሕቲ ከምዝተሳለጡ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ዝረኣይዎን ዝሰምዕዎን ሓቂ ዝፅብፅቡ ክኾኑ ከምዘለዎም ተዛሪቦም። ሓባራዊ መንነት ዝሃንፁን ንሃገራዊ ሽቶታት ብቆራፅነት ዝሰርሑን ክኾኑ ከምዝግባእ ብምሕባር፤ ኣብ ሃይማኖት፣ ፖለቲካን ካልኦት ዓውድታትን ፅንፈኝነት ተሪፉ ሚዛናዊነት ክነግስ ከምዘለዎ እውን ኣተሓሳሲቦም። ቅድሚ ሕዚ ኣብ ኢትዮጵያ እኹል ፅልኣት፣ ምንዕዓቕን ምክፍፋልን ተነዚሑ እዩ ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ፤ ሕዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ሓድነትን ዝተሰሓሓቱ ተረኻት ኣብ ምቕናዕን ትኹረት ክገብሩ ኣለዎም ኢሎም። መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ዕላማ፣ ምልከታን ሞያዊ ብቕዓትን ፀብፃብ መሰረት ገይሮም ክሰርሑ ከምዝግባእ እውን ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018(ኢዜኣ) ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት ምህዳር ሚድያ ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ንምቕራፅ ዝወሰድናዮ ስጉምቲ ንህንፀት ሃገር ዝሕግዝ መሰረት ኣንቢሩ እዩ ክብሉ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ተኻይዱ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፆም ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ኣብ ዝተዳለወን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ዓውድን ትካላትን ሚድያ ዝተመዝገቡ ዓወታት ዝቐረበሉን መድረኽ ምኽክር ተረኺቦም መልእኽቲ ከምዘመሓላለፉ ሓቢሮም። ኣብ ዝሓለፉ 8 ዓመታት ምህዳር ሚድያ ብዲሞክራሲያዊ መንገዲ ንምቕራፅ ብዝወሰድናዮ ስጉምቲ ንህንፀት ሃገር ዝሕግዝ መሰረት ኣንቢሩ እዩ ክብሉ እውን ሓቢሮም። እዚ ውፅኢት ንክቕፅል እውን ሚድያታት ካብ ፅንፈኝነት ወፂኦም ኣብ ሓቂ መሰረት ዝገበረ ተረኽ ብምህናፅ ንሓባራዊ መንነትን ብሄራዊ ምርድዳእን ብቆራፅነት ክሰርሑ ከም ዝግባእ ገሊፆም። ሚድያታትና ብሰብ ስራሕ ብልሕን ብመፅናዕትን ዝተደገፈ ትንተና ብምቕራብ ካብ መሸጣ ኣርእስቲ ብዝዘለለ ንሃገራዊ ኣጀንዳታት ትኹረት ክህቡ ኣለዎም ክብሉ እውን መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም። ስርሖም እውን ኣብ ዕላማ፣ምልከታ፣ ሞያዊ ብቕዓትን ንህዝቢ ቀረባ ኣብ ምዃንን መሰረት ብምግባር ሚዛናዊነት ብዝሓለወ መልክዑ ንብልፅግና ሃገር መንገዲ ፀራግን ፈታሕቲ ፀገምን ኮይኖም ክቕፅሉ ይግባእ ኢሎም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) ናይ ኢትዮጵያ ዜና ኣገልግሎት እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ኣብ ዓውዲ ሚድያ ብዝገበሮ ሪፎርም ዳግማይ ተወሊዱ እዩ ምባል ይከኣል ክብሉ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢዜኣ ኣይተ ሰይፈ ደርቤ ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር እናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ኢዜኣ ኣይተ ሰይፈ ደርቤ ኣብዚ እዋን፤ ኢዜኣ ካብ ምስረትኡ ብዘይነኣኣስ እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ኣብ ዓውዲ ሚድያ ብዝገበሮ ሪፎርም ምኽንያት ዳግማይ ተወሊዱ ምባል ይከኣል ኢሎም። እቲ ዝተሳለጠ ሪፎርም ኣተሓሳስባ፣ሕጊ፣ኣወዳድባን ኣሰራርሓን ኢዜኣ ኣብ ኣፍሪካ ዘተኣማምንን ፅልዋ ፈጣርን ፍልፍል ሚድያ ብምዃን ብሄራዊ ረብሓ ምሕላውን ብሄራዊ ምርድዳ ምፍጣርን ዘኽእል ዓቕሚ ንክላበስ ኣኽኢሉዎ እዩ ክብሉ እው ተዛሪቦም። እቲ ትካል ተበፃሕነቱ ብምስፋሕ ብቴክኖሎጂ ተወዲቡ ካብ ኢትዮጵያ ተሳጊሩ ድምፂ ኣፍሪካ ብምዃን ሓባራዊ ተረኽ እናሃነፀ ከምዝርከብ ምግላፆም እውን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) ‎እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ ትካላት ሚድያ ዝነበርዎም ዝተፈላለዩ ስምብራታት ንምሕካም ዕሙቕ ዝኾነ ሪፎርም ከምዝገበረ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ገሊጸን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር እናተኻየደ እዩ ዝርከብ። ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ኣብዚ እዋን፤ ቅድሚ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ትካላት ሚድያ ዝተፈላለዩ ስምብራታት ከምዝነበርዎም ሓቢረን። ካብዞም ስምብራታት እቶም ውሑዳት ድማ ስምብራታት ፖሊሲን ማዕቐፍን፣ኣወዳድባ መዋቕር፣ትካላውን ትኽክለኛን ሞያዊ ስነ ምግባር ከም ዝርከብዎም ኣረዲአን። እቲ ናይ ለውጢ መንግሥቲ እዞም ስምብራታት ንምሕካም ዕሙቕ ዝኾነ ሪፎርማት ሚድያ ከምዝገበረ ብምግላፅ፤ እቲ ሪፎርም ካብ ዘዐወቶም ለውጥታት ድማ ምጥያሽ ተፀዋዕነቱ ንቤት ምኽሪ ዝኾነ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ፣ስርዓት ቁፅፅር ሕድ ሕዳዊ መራኸብቲ ሓፋሽ ምፍጣር ከምኡ እውን ዓርሱ ንዓርሱ ንክቆፃፀር ዘኽእሉ ማሕበራት ሞያ ምብዛሕ እቶም ዋና ዋና እዮም ኢለን። እዞም ሪፎርማት ትኽክለኛ ውሳነታት ከምዝኾኑ በዞም ኣብ ታሕቲ ዝተገለፁ ኣሃዛዊ ዓወታት ከምዝተዓጀቡ እውን ኣብራህሪሀን። ‎- ቁፅሪ መራኸብቲ ሓፋሽ ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 122 ናብ 310፤ ‎- ጣብያታት ሬድዮ ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 52 ናብ 126፤ ‎- ጣብያታት ቴሌቪዥን ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 25 ናብ 128፤ ‎- ተበፃሕነት ቋንቋ መራኸብቲ ሓፋሽ ቅድሚ እቲ ለውጢ ካብ ዝነበርዎ 39 ናብ 60 ከምዝዓበዩን 35 ሚድያታት ወፃእን 50 ሚድያታት ማሕበረሰብን ከምዝተፈጠሩን ብምግላፅ፤ እዘኣቶም ድማ ምህዳር ሚድያ ኢትዮጵያ ሓቛፍነት ብምፍጣር ንዘመዝገቦ ዓወት መርኣያታት ከምዝኾኑ ምግላፀን ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣመላኺቱ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 29/2018 (ኢዜኣ) ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር ምክያድ ጀሚሩ። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ ዝተረኸብሉ “ፀብለልታ ሚድያ ንህንፀት ተረኽ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ሓሳብ ሃገራዊ መድረኽ ምኽክር እናተኻየደ ከምዝርከብ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኣፍሊጡ።‎ ኢትዮጵያ ካብ ዘመዝገበቶም ዓወታት ለውጢ እቲ ሓደ ትካላት ጠንካራን ትኽክለኛን መግለፂ ስርዓት ዲሞክራሲ ንክኾኑ ምግባር ከምዝኾነ ዝገለፀ እቲ ቤት ፅሕፈት፤ ካብዚኣቶም ድማ መራኸብቲ ሓፋሽ ግንባር ቀደም ተፀራሕቲ ከምዝኾኑ ገሊፁ።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ /29/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣገልግሎት ኣሰራርሓ ዲጃታል ብልሹው ኣሰራርሓ ኣብ ምክልኻልን መፍራያይነት ኣብ ምዕባይን ዝለዓለ ግደ እናበርከተ ከም ዝኾነ ቢሮ ልምዓት ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣፍሊጡ። ኢትዮጵያ ብመርሃ ግብሪ ሃገር ቦቆል ምምሕያሽ ኢኮኖሚ ቴክኖሎጂ ንዘላቒ ዕብየት ከም መበገሲ ብምጥቃም ፍሉይ ትኹረት ሂባ እናሰርሐት እያ ትርከብ፡፡ በዙይ ድማ እቲ ኢኮኖሚ ዘሳልጡ ስራሕቲ ዓውዲ ዲጂታል ብዕዉት መልክዑ እናተሳለጡ እዮም፡፡ ምክትል ሓላፊ ቢሮ ልምዓት ኢኖቬሽንን ቴክኖሎጂን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ቱሉ ጥላሁን (ዶ/ር) ከም ዝበልዎ፤ ቴክኖሎጂ ኣሰራርሓ ኣብ ምምዕባል፣ ብልሹው ኣሰራርሓ ኣብ ምክልኻልን ኣፍራያይነት ኣብ ምዕባይን ዝለዓለ እጃም እናበርከተ እዩ፡፡ ኣዲስ ኣበባ ስማርት ሲቲ ንምግባር ብዝተነደፈ ስትራቴጂክ ፕላን ሸሞንተ ዓመት ኣብ ኮሪደር ልምዓትን ስፍራታት መዘናግዕን ውፅኢታዊ ስራሕቲ ከም ዝተሳለጡ ሓቢሮም፡፡ ቀንዲ ዕላማ ህንፀት ስማርት ሲቲ እታ ከተማ ንነበርትን ኣጋይሽን ምችውትን ሰሓቢትን ምግባር ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ እዙይ ዝረጋገጽ ኣገለግሎታትን መሰረተ ልምዓትን ብቴክኖሎጂ ምስ ዝድገፉ እዩ ኢሎም። በዙይ ድማ ኣብታ ከተማ ዝተሳለጡ ዕዉታት ስራሕቲ ቴክኖሎጂ ከንቲባ ኣዳነች ኣቤቤ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓ ኣብ 2024 ኣብ ደቡብ ኮሪያ ሴኦል ኣብ ዝተኻየደ ዓለም ለኻዊ ውድድር ኣመራርሓ ስማርት ሲቲ ኣሸናፊት ክኾና ከም ዝገበረን ገሊፆም፡፡ እቶም ተግባራት እታ ርእሰ ከተማ ኣብ ኬንያ ናይሮቢ ኣብ ዝተኻየደ ፎረም ስማርት ሲቲ ኣፍሪካ ግቡእ ኣፍልጦ ክትረክብ ዝለዓለ ግደ ተፃዊቶም እዮም ኢሎም፡፡ ትካላት እቲ ምምሕዳር ከተማ ኣገልግሎቶም ብዲጂታል መገዲ ንከቕርቡ እቲ ቢሮ ስርዓታት ቴክኖሎጂ ናይ ምምባል፣ ምውዳድን ድሕንነቶም ናይ ምሕላውን ስራሕቲ ምስ ትካላት ፌደራል ተሓባቢሩ እናሰርሐ ከም ዝኸነ እውን ተዛሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ሚያዝያ /26/2018 (ኢዜኣ)፦ ዝፈጥሩ ኣእምሮን ዝሰርሑ ኣእዳውን ቀንዲ ዓምድታት ህንፀት ሃገር እዮም ክብላ ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን፡፡ ቢሮ ስራሕን ክእለትን ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዘደለዎ መበል 16 ቅነ ቴክኒክን ሞያን "ብሉፅነት ቴክኖሎጂ ንብልፅግና ሃገር" ብዝብል ቴማ ኣብ ፓርክ ኣራዳ ተኸፊቱ። ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ኣብዚ እዋን፤ ቅድሚ ውሑዳት መዓልትታት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ብሕብረት ኣፍሪካ መራሒ (Champion) ሰብ ስራሕ ብልሒ (Artificial Intelligence)ን ዓውዲ ዲጂታል ጥዕናን ኮይኖም ምሻሞም ኢትዮጵያ ኣብቲ ዓውዲ ዘርኣየቶ ፀብለልታ ዘመላኽት ከም ዝኾነ ሓቢረን። ሃገር ብዝፈጥሩ ኣእምሮን ዝሰርሑ ኣእዳውን እያ ትህነፅ ዝበላ እተን ከንቲባ፤ ነዙይ እውን ኮሌጃት ቴክኒክን ሞያን የሳልጥዎ ንዘለዉ ተግባራት ኣፍልጦ ምሃብ ከም ዝግባእ ተዛሪበን፡፡ ብፍላይ ኣብ ዓውዲ ቴክኖሎጂ ዝርአ ዘሎ ለውጢ ተስፋ ዝህብ ከም ዝኾነ ኣመላኺተን፡፡ ዓውዲ ሞያን ቴክኒክን ንዕብየት ኢኮኖሚ ሃገርን ስግግር ኢንዱስትሪን መሰረት ዘንፅፍ ከም ዝኾነ እውን ገሊፀን፡፡ ቅድም ኢሉ ካብ ወፃኢ ሃገራት ብዝለዓለ ሸርፊ ወፃኢ ዝኣትዉ ዝነብሩ ፍርያታት ብትካላት ቴክኒክን ሞያን ኣብ ውሽጢ ዓዲ እናፈረዩ ከም ዝኾኑ ሓቢረን፡፡ እቶም ፍርያታት ብውሽጢ ሃገር ካብ ምትካእ ብተወሳኺ ኣብ ዓለም ለኸ ዕዳጋ ተወዳደርቲ ብምግባር ናብ ወፃኢ ኣብ ምልኣኽ ትኩረት ክግበር ከም ዘለዎ ኣተሓሳሲበን፡፡ ብፍላይ ኣብታ ከተማ ይሳለጡ ኣብ ዘለዉ ዓበይቲ ስራሕቲ መሰረተ ልምዓት ሰብ ሞያ እቲ ዓውዲ ፍልጠቶምን ክእለቶምን ብተግባር እናተርኣየ ከም ዝኾነ ገሊፀን፡፡ እቲ ከይዲ ሃገርና ብናይ ባዕላ ዓቕሚ ደው ከም ትብል ዓብዪ መርኣያ ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ እቲ ምምሕዳር ከተማ ስራሕቲ ምህዞ ንምስፍሕፋሕ ዝገብሮ ሓገዝ ኣጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ኣረጋጊፀን፡፡

ጎንደር/ሚያዝያ/ 22/2018 (ኢዜኣ)፡- ዩኒቨርሲቲ ጎንደር እንቋቁሖ ደርሆ ንክልተ ዓመት ከይተበላሸወ ከፅንሕ ዘኽእል ቴክኖሎጂ ናብ ተግባር ንምእታው ንኣርባሕቲ ደርሆ፣ ሓረስቶትን ውልቀሰባትን ተግባር ተኮር ስልጠና እናሃበ እዩ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ጎንደር መምህርን ተመራማርን ኮሌጅ ሕክምና እንስሳት ዶክተር ማስተዋል ብርሃን ንኢዜአ ከም ዝገለፅዎ፤ እቲ ዩኒቨርሲቲ ምእጓል ፍርያት እንቋቁሖ ንምትራፍ ክሰርሕ ፀኒሑ እዩ፡፡ በዚ ድማ እንቋቁሖ ንክልተ ዓመት ከይኣጎለ ከፅንሕ ዝኽእል ቴክኖሎጂ ናይ ምልማድን ምፍላጥን ስራሕቲ እናተሳለጠ ከም ዝኾነ ገሊፆም፡፡ እቲ ቴክኖሎጂ ናብ ውሽጢ ሓደ ሊትሮ ማይ 30 ግራም ሓመድ ኖራ ወይ ድማ ላይም ስቶን ወሲኽካ ብምውህሃድ ክሳብ 12 እንቋቁሖ ከይተበላሸወ ክፀንሕ ዝገብር ኮይኑ ንሓረስቶት ተመራፂ ከም ዝኾነ እውን ተሓቢሩ፡፡ ብፍላይ ኣብ እዋን ፆም ፍርያት እንቋቁሖ ትሕዝቶኡ ብዝሓለወ መልክዑ ብምፅናሕ ኣብ እዋን ስዕረት ንምጥቃም ዘኽእል ብምዃኑ ንሃገርና ተመራፂ እዩ ኢሎም፡፡ ሓመድ ኖራ ወይ ድማ ላይም ስቶን እንቋቁሖ ቀልጢፉ ከይበላሾ ዝሕግዝ ካልሽየም ካርቦኔት ዝተብሃለ ውህድ ከም ዘለዎ ኣገንዚቦም፡፡ ናይ እንቋቁሖ ደርሁት ናብ ዝተዳለወለን ስፍራ ቅድሚ ምእታወን ኣብቲ ቦታ ዝኾነ ዓይነት ርስሓትን ራሕስን ዘይምህላው ምርግጋጽ ከም ዘድሊ እውን ኣረዲኦም፡፡ እቲ ቴክኖሎጂ ዝማዕበሉ ሃገራት ንብዙሓት ዓመታት ክጥቀምሉ ዝጸንሑን ውፅኢታውነቱ ዝተረጋገፀን ከም ዝኾነ ብምግላፅ፤ ንኣርባሕቲ ደርሁት ሃገርና እውን ጠቓሚ ከም ዝኾነ ተመላኺቱ፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 21/2018 (ኢዜኣ) በዓል መዚ ምኽባር ደንቢ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣሰራርሕኡ ብቴክኖሎጂ ብምምዕባል ኣብ ዓብይ ከይዲ ስግግር ከም ዝርከብ ከንቲባ እቲ ምምሕዳር ከተማ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን። ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ በዓል መዚ ምኽባር ደንቢ እቲ ምምሕዳር ከተማ ዘሳልጦ ዘሎ ስራሕቲ ሪፎርም ተዓዚበን። እተን ከንቲባ ኣብዚ እዋን ከምዝበልኦ፤ እቲ ምምሕዳር ከተማ ንህንፀት ትካል ዝሃቦ ትኹረት ጭቡጥ ውፅኢት እናተረኸበሉ እዩ። ትካላት ቀፃልነት ዘለዎ ስራሕ ንክሰርሑን ኣወሃህባ ኣገልግሎቶም እውን ዘላቒ ንክኸውንን ዝተፈላለዩ ስራሕቲ እናተሳለጡ ከምዝኾነ በዓል መዚ ምኽባር ደንቢ ዓብይ መርኣያ እዩ ኢለን። እቲ በዓል መዚ ብቴክኖሎጂ ዓርሱ ብምምዕባልን ኣብ ሓበሬታ መሰረት ብምግባርን ሕግን ስርዓትን ናብ ምኽባር ከምዝተሰጋገሩ እውን ሓቢረን። እቲ ትካል ኣብዚ ሕዚ እዋን ወረቐት ኣልባ ኣገልግሎት እናሃበ ከምዝርከብ ብምግላፅ፤ እዚ ድማ ሓደ ኣካል ህንፀት ስማርት ሲቲ እታ ከተማ ከምዝኾነ ተዛሪበን። እቲ ማሕበረሰብ ጥሕሰት ደንቢ እንትፍፀም ኣብ ዘለዎ ቦታ ኮይኑ ጥቆማ ዝህበሉ ዘበናዊ ኣሰራርሓ ከምዝተዘርገሐ እውን ኣብራህሪሀን። በዓል መዚ ምኽባር ደንቢ ኣሰራርሕኡ ብምምዕባል ኣብ ዓብይ ከይዲ ስግግር ከምዝርከብ እውን ኣረጋጊፀን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሚያዝያ 20/2018(ኢዜአ)፦ ከይዲ ልምዓት ተሓዳሲ ሓይልን ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስን ኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ንምቅልጣፍ ዕድል ከም ዝፈጠረ ኣምባሳደር ፈረንሳይ ኣብ ኢትዮጵያ ኣሌክሲስ ላሜክ ገሊፆም። ኣምባሳደር ፈረንሳይ ኣብ ኢትዮጵያ ኣሌክሲስ ላሜክ ንኢዜአ ከም ዝገለፅዎ፤ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ልምዓት ኣብ ዘቀላጥፍ ጉዕዞ ዕቤት ትርከብ ሃገር እያ። ብፍላይ ድማ ኣብ ተሓዳሲ ሓይልን ስግግር ቴክኖሎጂን ትፈጥሮ ዘላ ዘስደምም ዓቕሚ ኣብ ምምዕባል ንዝርከባ ሃገራት ሓዊሱ ልምድን ተሞክሮን ዝውሰደሉ ከም ዝኾነ ገሊፆም። ከይዲ ጉዕዞ ልምዓት ተሓዳሲ ሓይልን ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስን ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ዘቃላጥፉ ወሰንቲ ዓውድታት ከም ዝኾኑ እውን ተዛሪቦም። ዓወታት ልምዓት ተሓዳሲ ሓይሊ ፀቕጢ ለውጢ ኩነታት ኣየር ንምፅዋር ብዓለም ለኸ ብርኪ ፍሉይ ትኹረት ዝውሃቦ ዛዕባ ከም ዝኾነ ኣገንዚበም። ኢትዮጵያ ተሓዳሲ ሓይሊ ንምስፍሕፋሕ ኣብ ትገብሮ ፃዕሪ ፈረንሳይ ኣድላዪ ሓገዝ ገንዘብን ቴክኒክን ከም ትገብር እውን ኣረጋጊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ/ 19/2018 (ኢዜኣ)፦ ሰብ ስራሕ ብልሒ ኣብ ኩሎም ትካላት ተግባራዊ ምግባር ዘኽእል መሰረተ ልምዓት ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን እናተሃነፀ ከም ዝርከብ ፓርክ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ ገሊፁ፡፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) መራሒ (Champion) ሰብ ስራሕ ብልሒ(Artificial Intelligence)ን ዲጂታል ዓውዲ ጥዕናን ሕብረት ኣፍሪካ ኮይኖም ከም ዝተሾሙ ዝዝከር እዩ፡። እቲ ሹመት ዝተውሃበ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብቲ ዓውዲ ብዘርኣይዎ መሪሕነትን ኢትዮጵያ ኣብቲ ኣህጉር ሰብ ስራሕ ብልሕን ስራሕቲ ምህዞን ንምስፍሕፋሕ እናተግበረቶ ዝርከብ ዝለዓለ ግደ ኣፍልጦ ንምሃብን ከም ዝኾነ ተገሊፁ። ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ እቲ ሹመት ኢትዮጵያ መትከላት ስነ ምግባር ቴክኖሎጂ ሰብ ስራሕ ብልሒ ተኸቲላ ብምልማዕ፣ ብምምርማር ከምኡ እውን ተግባራዊ ብምግባር ካብ ሃገራት ኣፍሪካ ቀዳሚት ሃገር ክትከውን ንዝሰርሕዎ ስራሕ ዝተውሃበ ኣፍልጦ ክብል ገሊፅዎ፡፡ ፓርክ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ እውን ኢትዮጰያ ካብ ኣፍሪካ ግንባር ቀደም ማእኸል ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ምግባር ዘኽእሉ ተግባራት እናሳለጠ እዩ ዝርከብ፡፡ ፓርክ ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ኢትዮጵያ ንዕውትነት ዲጂታል ኢትዮጵያ 2025ን ንትልሚ ዲጂታል 2030 ሓደሽቲ ኣምራት ምህዞ ኣብ ምፍላቕን ሃናፂ ግደ እናተፃወተ እዩ። ዋና ፈፃሚ ስራሕ ፓርክ ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ኢትዮጵያ በለጠ እሱባለው ንኢዜአ ከም ዝበልዎ፤ ሰብ ስራሕ ብልሒ ንልህቐት ኣመራርሓን ልምዓት ቴክኖሎጂን ኣገዳሲ እናኾነ መፂኡ እዩ፡፡ ፓርክ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ኢትዮጵያ እውን መሰረተ ልምዓት ሰብ ስራሕ ብልሒ ብምስፍሕፋሕ ኣብ ኢትዮጵያ ኣኽኣላይ ከባቢ ዲጂታል ንምፍጣር እናሰርሐ ከም ዝኾነ ገሊጾም፡፡ ብፍላይ ፋይበር፣ፓወርን ካልኦት መሰረተ ልምዓት ዲጂታልን ብምምላእ ስርዓት ቴክኖሎጂ ኢንፎርሜሽን ዘዘምን ምቹው ኩነታት ከም ዝተፈጠረ ተዛሪቦም፡፡ ስትራቴጂ ዲጂታል ኢትዮጵያ 2030 ሽቶኡ ክወቅዕ ብሰብ ስራሕ ብልሕን ዲጂታል ክእለትን ዝበልፀገ ሓይሊ ሰብ ንምፍራይ እናተሰርሐ ከም ዝኾነ እውን ኣረዲኦም፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ/ 16/2018 (ኢዜኣ) ሕብረት ኣፍሪካ ንቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ኣብ ዓውዲ ሰብ ስራሕ ብልሒን (AI) ዘፈር ጥዕናን መራሒ (Champion) ገይሩ ምሿሙ ኢትዮጵያ ኣብ ዘፈር ቴክኖሎጂ ንዘመዝገበቶ ዝላ ግብራዊ ምላሽ እዩ ክብላ ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣካቢት ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ፍትሒን ሕግን ወ/ሮ እፀገነት መንግሥቱ ገሊፀን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ብሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዓውዲ ሰብ ስራሕ ብልሒን (AI) ዘፈር ጥዕናን መራሒ (Champion) ኮይኖም ከምዝተሾሙ ዝፍለጥ እዩ። እቲ ሹመት ዝተውሃበ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብቲ ዓውዲ ንዘርኣይዎ መሪሕነትን ኢትዮጵያ ኣብቲ ኣህጉር ሰብ ስራሕ ብልሕን ስራሕቲ ፈጠራን ንምስፍሕፋሕ ተሳልጦ ንዘላ ዝለዓለ እጃምን ኣፍልጦ ዝሃበ እዩ። ኣብ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣካቢት ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት ፍትሒን ሕግን ወ/ሮ እፀገነት መንግሥቱ ንኢዜኣ ከምዝገለፀኦ፤ ሹመት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ኣዝዩ ዘሕጉስን ንዝበለፀ ስራሕ ዘለዓዕልን እዩ። ኢትዮጵያ ንትማሊ መርሚራ፣ ጭቡጥ ኩነታት ሎሚ ተረዲኣን ፅባሕ ኣብ ፍልጠት ሰብ ስራሕ ብልሒ መሰረት ገይራ ንምንትንባይን ዝጀመረቶ ሰፊሕ ስራሕ ኣፍልጦ እናረኸበ ከምዝኾነ ተዛሪበን። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ዝተውሃቦም ሹመት ውፅኢት ተበግሶ ፈጠራን ቆራፅነት ቴክኖሎጅን መንግሥቲ እዩ ኢለን። ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ካብ ዝምስረት ዋላ ኳ ሓፂር ግዜ እንተኾነ ዘመዝገቦ ውፅኢት ግና ነቲ ናይ ሎሚ ሹመት ዘብቅዐ ውፅኢት ድኻም ከምዝኾነ ሓቢረን። ኢትዮጵያ ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዓውዲ ሰብ ስራሕ ብልሒ ኣብ ኣፍሪካ ቀዳመይቲ መርኣያ ሃገር ንክትኸውን ዝገብራ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ እናሳለጠት ከምትርከብ እውን ኣረዲአን። ኢትዮጵያ ዝረኸበቶ ኣፍልጦ ንዝበለፀ ስራሕ ምልዕዓል ዝፈጥር ከምዝኾነ ብምግላፅ፤ ኣብ ቀፃሊ እውን ሓደሽቲ ስራሕቲ ፈጠራ ብምውሳኽ እቲ ጉዕዞ ተጠናኺሩ ከምዝቕፅል ኣረጋጊፀን።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 15/2018(ኢዜኣ) ሕብረት ኣፍሪካ ንቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) መራሒ ሰብ ስራሕ ብልሕን ዲጂታል ዓውዲ ጥዕናን ገይሩ ምሿሙ ኢትዮጵያ ኣብ ዓውዲ ሰብ ስራሕ ብልሒ ኣብ ኣፍሪካ ንዝሓዘቶ መሪሕነት ብግልፂ ዘርኣየ ከምዝኾነ ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ገሊፁ። ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ሕብረት ኣፍሪካ ንቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) መራሒ (Champion) ሰብ ስራሕ ብልሕ(Artificial Intelligence)ን ዲጂታል ዓውዲ ጥዕናን ገይሩ ብምሿሙ ዝተሰምዖ ሓጎስ ገሊፁ። ዋና ዳይሬክተር እቲ ኢንስቲትዩት ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር)፤ ነቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ዝተውሃበ ሓላፍነት ኢትዮጵያ ኣብ ዓውዲ ሰብ ስራሕ ብልሒ ኣብ ኣፍሪካ ንዝሓዘቶ መሪሕነት ብግልፂ ዘርኣየ እዩ ኢሎም። እቲ ሹመት ዝተውሃበ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብቲ ዓውዲ ንዘርኣይዎ መሪሕነትን ኢትዮጵያ ኣብቲ ኣህጉር ሰብ ስራሕ ብልሕን ስራሕቲ ፈጠራን ንምስፍሕፋሕ ተሳልጦ ንዘላ ዝለዓለ እጃምን ኣፍልጦ ዝሃበ ከምዝኾነ ሓቢሮም። ኣብ ዝሓለፉ ውሑዳት ዓመታት ብመሪሕነት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኢትዮጵያ ኣብ ዓውድታት ዲጂታላይዜሽንን ሰብ ስራሕ ብልሕን ዘመዝገበቶ ዕቤት ልዑል ኣፈፃፅማ ኣርእያ እያ ክብል ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ምግላፁ ዝዝከር እዩ። ምስፍሕፋሕ ዲጂታል መሰረተ ልምዓት፣ኣገልግሎታት ኢ-መንግሥቲ (e-government) ኣብ ስራሕ ምውዓል፣ ኣብ ስነ ምህዳር ፈጠራ መዋእለ ንዋይ ምፍሳስ፣ኢንስቲትዩት ሰብ ስራሕ ብልሒ ምጥያሽ ከምኡ እውን ሃገራዊ ስትራቴጂ ሰብ ስራሕ ብልሒ ምሕንፃፅ ነቲ ለውጢ ጠንካራ መሰረት ዘንበሩ ስራሕቲ ከምዝኾኑ እውን ኣብሪሁ። ብተወሳኺ እውን ዓርሱ ዝኸኣለ ዩኒቨርሲቲ ሰብ ስራሕ ብልሒ ንምጥያሽ ዝተተለመ ትልሚ፤ ምርምር፣ ልምዓት ክእለትን ኣህጉራዊ ምትሕብባርን ዝበለፀ ከምዘጠናኽር ትፅቢት ይግበር ኢሉ እቲ ቤት ፅሕፈት።

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 14/2018(ኢዜኣ) ኣወሃህባ ኣገልግሎት ናብ ዲጂታልን ተንቀሳቓስን ኣማራፅታት ብምስግጋር ዕግበት ዜጋታት ምዕባይ ንሃገራዊ ብልፅግና እቲ ቀንዲ መንገዲ ከምዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ተዛሪቦም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ተንቀሳቓሲ ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ሎሚ መዓልቲ ብዕሊ ኣብ ዘጀመርሉ እዋን፤ ኣብ ኢትዮጵያ ንነዊሕ ዘበናት ዝፀንሑ ፀገማት ምርካብ ኣገልግሎት ንምፍታሕ ኣብ መንግሥቲ ይኹን ኣብ ዓውዲ ውልቀ ልዑል ለውጢ ባህሊ ከምዘድሊ ገሊፆም። ኣወሃህባ ኣገልግሎት ናብ ዲጂታልን ተንቀሳቓስን ኣማራፅታት ብምስግጋር ዕግበት ዜጋታት ምዕባይ ንሃገራዊ ብልፅግና እቲ ቀንዲ መንገዲ እዩ ኢሎም። ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተታት ዓመታት ዋላ ኳ ዝተፈላለዩ ሪፎርም ሲቪል ሰርቪስ እንተተፈተኑ እቲ ኣገልግሎት በቲ ዝድለ መጠን ከመሓይሽዎ ከምዘይኸኣሉ ኣዘኻኺሮም። ድሕሪ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ስትራቴጂ ብምሕንፃፅ ትካላዊ ስርዓት ብምህናፅ ኣብቲ ዓውዲ ኣገልግሎት ዝሳለጥ ዘሎ ሪፎርም ጭቡጥ ውፅኢት እናተረኸበሉ ከምዝኾነ እውን ኣረዲኦም። ማእኸላት ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ናብ 45 ከምዝዓበየ ብምግላፅ፤ ልዕሊ 100 ንምብፃሕ እናተሰርሐ ከምዝኾነ ኣብሪሆም። ኣብ ስራሕ ዘለዉ ማእኸላት ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል ንኢትዮጵያ እኹላት ብዘይምዃኖም እቲ ኣገልግሎት ብዝበለፀ ናብቲ ሕብረተሰብ ተበጻሒ ንምግባር ተንቀሳቓሲ ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ኣውቶብስ ከምዝተጀመረ ኣፍሊጦም። እቲ ኣገልግሎት ዝህባ ኣውቶብሳት ብኤሌክትሪክን ጋዝን ዝሰርሓ፣ኢንተርኔትን ዝተማልአ መሰረተ ልምዓትን ዘለወን ከምዝኾና እውን ኣብራህሪሆም። ዝኾነ ዜጋ ናብ ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ብምኻድ እቲ ኣወሃህባ ኣገልግሎት ምዕዛብ ከምዝኽእል ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ኣብ ዝቕፅሉ ክልተን ሰለስተን ዓመታት ሰባት ኣብ ዘለውዎ ኮይኖም ሙሉእ ኣገልግሎት ዝረኽብሉ ስርዓት ንምዝርጋሕ ፃዕሪ እናተገበረ ከምዝኾነ ተዛሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ሚያዝያ 14/2018 (ኢዜኣ)፦ተንቀሳቓሲ ኣገልግሎት ኣዲስ መሶብ ህዝቢ ናብ ቦታታት መውሃቢ ኣገልግሎት ምኻድ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣገልግሎት ናብ ህዝቢ ንምቕራብ ዕድል ዝፈጥር እዩ ክብላ ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ገሊፀን፡፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ሎሚ ብዓይነቱ ፍሉይ ዝኾነ ዲጂታል መውሃቢ ኣገልግሎታት መንግስቲ ተንቀሳቓሲ ኣገልግሎት ኣዲስ መሶብ ከም ዘጀመሩ ከንቲባ ኣዳነች ገሊፀን፡፡ ተንቀሳቓሲ ኣገልግሎት ኣዲስ መሶብ ህዝቢ ናብ ቦታታት መውሃቢ ኣገልግሎት ምኻድ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣገልግሎት ናብ ህዝቢ ንምቕራብ ዕድል ዝፈጥር እዩ ክብላ ከንቲባ ምምሕዳር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣዳነች ኣቤቤ ሓቢረን፡፡ ተንቀሳቓሲ ኣገልግሎት ኣውቶብስ ኣዲስ መሶብ ብዝተማልአ ብርኪ ኣገልግሎት ዝጀመረ ኮይኑ ህዝብና ኣብ ዘለዎ ኮይኑ ኣገልግሎት ክረክብ ዕድል ፈጢሩ እዩ ኢለን፡፡ ኣብታ ኣውቶብስ፤ ስራሕ መውሃቢ ኣገልግሎት፣ ስራሕ መማረጺ ሓይሊ(ካብ ፀሓይ ብርሃን)፣ ፈጠን መማረፂ ኔትዎርክ (MPLS = Multi Protocol Label Switching) ብዝተሳኸዐ መልክዑ ተግባራዊ ከምዝተገበረ ብምግላፅ፤ ምግጣም ካሜራን ስራሕ ኮንፊግሬሽንን ዝተዛዘመ ኮይኑ መሰረታዊ እታዎት መውሃቢ ኣገልግሎት ተማሊኡ ኣገልግሎት ፈተነ ብዝተሳኽዐ ኩነታት ከም ዝተኻየደ ኣረዲአን። ብመዳይ ምድላው ቴክኖሎጂ እውን ወፃዒ ዘትርፍ( በቢ ማእኸላት ህንፀት ዳታ ማዕኸል ዘትርፍ)፣ ፅሬት ኣገልግሎትን ሓደ ዓይነትነትን ዘረጋግፅ፣ ኣብ ኩሎም ማእኸላት ተመሳሳሊ ኣገልግሎት ምሃብ ዘኽእል Unified Infrastructure Model ተግባራዊ ምግባር ከም ምኽኣልና ብዝለዓለ ሓጎስ ክነብስር ንደሊ ኢለን እተን ከንቲባ፡፡ ተንቀሳቛሲ ኣገልግሎት ኣውቶብስ ዝህቦም ኣገልግሎታት፦ መለለዪ ቁፅሪ ሓዱሽ ከፋሊ ግብሪ (TIN) ምሃብ ‎• ፍቓድ ንግዲ ምውፃዕን ምሕዳስን ‎• ንመግንሒ መኪና ዘድሊ ምርመራ ሕክምና ምግባር ‎• መለለዪ ነባርነት ምሕዳስን ምዝገባ ልደትን ‎• መግንሒ መኪና ምሃብን ታርጋ ተሽከርካሪ ምሕዳስ ‎• ኣገልግሎት ፖስታ ኢትዮጵያ ክፍሊት ፈንድ መንገዲ ምስላጥ ‎• ምዝገባ ብሄራዊ ሓበሬታን እርማት ምዝገባን ‎• ብኣገልግሎት ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ዝውሃብ ኣገልግሎት ቅደመ ክፍሊት ኤሌክትሪክ ይህብ፡፡

ኣዲስ ኣበባ፤ሚያዝያ 14/2018 (ኢዜኣ)፦ ኣብ ኣወሃህባ ሃገራዊ ኣገልግሎት መሰረታዊ ዝኾነ ናይ ባህሊ ለውጢ ከም ዘድሊ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ገሊፆም፡፡ መንግስቲ ካብ ዝተለሞም ሓሙሽተ ዓምድታት ልምዓት ቴክኖሎጂ ንዓውዲ ኣገልግሎት ከም ቀንዲ መሳርሒ ብምጥቃም፣ቅልጥፍናን ተበፃሕነትን ኣገልግሎት ንምምሕያሽ ብቆራፅነት እናሰርሐ ከም ዝርከብ ኣፍሊጦም፡፡ ስርዓት ኣወሃህባ ኣገልግሎት ሓደ ማእኸል መሶብ ተግባራዊ ምግባር ዝተጀመረ ኣብ ቀረባ ግዘ ዋላ እንተኾነ፣ ብኣገልግሎት መሶብ ዝተርኣየ ዝልዓለ ዕግበት ዓማዊል ውፅኢታውነት እቲ ሞዴል ስራሕ ብግልፂ ኣረጋጊፁ እዩ ኢሎም፡፡ እዙይ ድማ እቲ ኣሰራርሓ ብዝበለፀ ምስፋሕ ኣድላይ ከም ዝኾነ ከም ዘመላኽት ዝገለጹ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፤ ሎሚ መዓልቲ ብዕሊ ዝተመረቐ ኣገልግሎት ሞባይል መሶብ ኣካል ናይዚ ቀፃልነት ዘለዎ ምንቅስቓ ስራሕ ከም ዝኾነ ሓቢሮም፡፡ ዜጋታት ግዚኦም ብኣግባቡ ክጥቀሙን ትርጉም ዘለዎ ቁጠባ ግዘ ክረኸቡን ንምኽኣል፤ እዞም ዝተዋደዱ ኣገልግሎታት ብዝበለፀ ተበፃሒ ናይ ምግባር ስራሕ ተጠናኺሩ ከም ዘቕጽል እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ መልእኽቶም ኣረጋጊጾም፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ ሚያዝያ/ 10/2018 (ኢዜኣ)፦ መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ኣብ ሰዓብቶም ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ካብ ምስራፅ ብተወሳኺ ንሰላምን ሓድነትን ሃገር ብሓላፍነት መንፈስ ክሰርሑ ከም ዝግባእ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ገሊፀን። በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ልዕሊ መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ዝገበሮ ክትትልን ግምገማን ዝርገሐን ትሕዝቶን ውፅኢቱ ዕላዊ ዝገብር መርሃ ግብሪ ኣዳልዩ። ኣብቲ "መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ንሰላምን ሓድነትን" ብዝብል ቴማ ዝተኻየደ መርሃ ግብሪ፤ ሚኒስትር ኣማኻሪ ቀዳማይ ሚንስትር ማሕበራዊ ጉዳያት ሙዓዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ክብረት፣ ሚኒስትር ሰላም መሀመድ ኢድሪስ፣ ሚኒስትር ድኤታ ኣገልግሎት ኮሙኒኬሽን ተስፋሁን ጎበዛይን ተወከልቲ መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖትን ተረኺቦም እዮም፡፡ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ኣብዚ እዋን ከም ዝበልኦ፤ መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ንሕብረተሰብን ሰዓብቶምን ሃይማኖታዊ ትምህርቲ ካብ ምሃብ ብተወሳኺ ሓድነት፣ ምትሕግጋዝ፣ ፍቕሪ፣ሰላም፣ ልምዓትን ሓበራዊ ክብርታትን ኣብ ምስራፅ ኣወንታዊ ኣበርክቶ ኣለዎም፡፡ ቅድሚ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ብዝነበሩ ሕግታት መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት መራኸብቲ ሓፋሽ ከየጣይሹ፣ ሕጋዊ ኣፍልጦን ፈቓድን ከይረኽቡ ተኸልኪሎም ከም ዝፀንሑ ኣዘኻኺረን፡፡ ይኹን እምበር ድሕሪ እቲ ሃገራዊ ለውጢ ፖሊሲን ኣዋጅን መራኸብቲ ሓፋሽ ክመሓየሽ ብምግባር መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ብሕጊ ኣፍልጦ ክረኽቡን ፍቓድ ብሮድካስት ረኺቦም ክንቀሳቐሱን ብምግባር ምቹው ኩነታት ተፈጢሩ እዩ ኢለን፡፡ በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ምስ ኩሎም ትካላት ሃይማኖት ብምውዳድ፣ መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ብሕጊ ብዝተውሃቦም ኣፍልጦ መሰረት ፍቓድ ኣውፂኦም ክሰርሑ ኣድላይ ዝኾነ ክትትልን ሓገዝን እናገበረ ከም ዝፀንሐ ገሊፀን፡፡ ልዕሊ 51 ዝኾኑ ጣብያታት ቴሌቬዥን ትካላት ሃይማኖት ፍቓድ ብምርካብ ኣብ ፈነወ ከም ዝርከቡ ብምግላጽ፤ ብኣማራፂታት ዲጂታልን ማሕበራዊ ሚዲያን ሃይማኖታዊ መልእኽትታቶም ንሰዓብቶም ከም ዘቕርቡ ተዛሪበን፡፡ ይኹን እምበር ውሑዳት ዘይብሃሉ ሕጊ ዝጥሕሱ፣ ሃይማኖታዊ ክብርታ ዝሽርሽሩ፣ ክብርን ባህልን ሕብረተሰብ ዘይውክሉ ሓላፍነት ዝጎደሎም ትሕዝቶታት ዘመሓላልፉ ከም ዘለዉ ኣመላኺተን፡፡ መራኸብቲ ሓፋሽ ትካላት ሃይማኖት ሕግታት ሃገርን ሃይማኖታዊ ክብርታትን ኣኽቢሮም ንክንቀሳቐሱ እውን ፃውዒት ኣቕሪበን፡፡

ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ/6/ 2018 (ኢዜኣ) ኢትዮጵያ ኣብ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዘለዋ ተመኩሮ ንሃገራት ኣፍሪካ ንምክፋል ቅርብቲ ምዃና ዋና ዳይሬክተር ኢንስትዩትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር)። ብሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ላይቤሪያ ሳራ ቤይሶሎው ኒያቲ ዝምራሕ ጉጅለ ልኡኽ ኣብ ኢንስቲትዩት ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢትዮጵያ ዑደት ኣካይዱ። ዋና ዳይሬክተር እቲ ኢንስቲትዩት ወርቁ ጋቸና (ዶ/ር) ኣብዚ እዋን፤ እቲ ኢንስቲትዩት ካብ ምርምርን ምዕባለን ጀሚሩ ፀገማት ሕብረተሰብ ንምፍታሕ ኣብቲ ዓውዲ ዘካየዶ ስራሕቲ ብዝምልከት መብርሂ ሂቦም። ኣብ መብራህርሂኦም፤ እቲ ኢንስቲትዩት ኣብ ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ጠመተ ገይሩ ከምዝሰርሕን ተመኩሮታቱ ምስ ካልኦት ሃገራት ኣፍሪካ ንምክፋል ድልው ምዃኑን ኣረጋጊፆም። ኢትዮጵያ ኣብ ዓውዲ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ንዝሰርሓቶ ስራሕ ዓወት ንሃገራት ኣፍሪካ ብፍላይ ድማ ንላይቤሪያ ዓብዪ ትምህርቲ ከምዝኾነ ገሊፆም። ኢትዮጵያ ኣብ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ እትሰርሖ ዘላ ስራሕ ንሃገራት ኣፍሪካ ተመክሮን ኣብነትን ከምዝኾነ እውን ኣመልኪቶም።