ዓለም ለኸዊ ዜናታት
ጓርድዮላ፡ ኣላያይ ጋንታ ማንቸስተር ሲቲ
May 20, 2024 21
ማንቸስተር ሲቲ ኣብ ታሪኽ ፕሪሜርሊግ ንኣርባዕተ ዓመታት ኣከታቲላ ቻምፕዮን ክትከውን ዝኸኣለት ጋንታ ኰይና ኣላ። እዚ ዅሉ ከኣ ኣብ ትሕቲ ኣላይነት ጓርድዮላ ኰይና ዝተጐናጻፈቶ ዓወታት’ዩ። ጓርድዮላ ኣብ ዓመት 2016-2017 ኣሰልጣኒ እታ ጋንታ ኰይኑ ካብ ዝሕረ፡ ኣብ ሸውዓተ ዓመታት ማንቸስተር ሲቲ ሽዱሽተ ግዜ ቻምፕዮን ፕሪሜርሊግ ክትከውን ኣኽኢልዋ። ማንቸስተር ሰቲ ኣብ ናይ ትማሊ ጸወታ ቻምፕዮን ንኽትከውን፡ ንዌስትሃም እንተስዒራ ኣርሰናል ዘመዝገበት ዓወት ተመዝግብ ቻምፕዮን ክትከውን ከምእትኽእል ርግጽ ስለዝነበረ፡ ከምቲ ጓርድየላ ቅድሚ ጸወታ ዝሃቦ መግለጺ፡ ዓወት ሒዝካ ምውጻእ ጥራይ ከምዘዋጽኦም ኣሚኑ’ዩ ናብ ሜዳ ኣትዩ። እታ ንፕሪሜርሊግ ዓብሊላቶ ዘላ ማንቸስተር ሲቲ ከኣ ዋላ ድኣ ኣርሰናል ንኤቨርተን ትስዓራ’ምበር ንሳ’ውን ንዌስትሃም ዩናይትድ፡ ፎደን ኣብ መበል 2 ደቂቕን 18 ደቂቕን ሮድሪ ከኣ ኣብ መበል 59 ደቂቕ ብዘመዝገብወን ሰለስተ ሸቶታት ሰለስተ ንሓደ ስለዝሰዓረት ንኣርሰናል ብክልተ ነጥቢ በሊጻ ንዓመት 2023-2024 ቻምፕዮን ክትከውን ክኢላ። ማንቸስተር ሲቲ ዋላ ደኣ ቻምፕዮን ትዅን’ምበር ኣብ ቤት ፍርዲ ዝተንጠልጠለ ምስ ጥሕሰት ፋይናንሳዊ ሕግታት ዝተኣሳሰር 115 ክስታት ኣለዋ፡ ደገፍቲ ናይታ ካልኣይቲ ኰይና ዝዛዘመት ኣርሰናል ከኣ ነዘን 115 ክስታት ማንቸስተር ሲቲ ከኮማስዕወን ጀሚሮም ኣለዉ። ማንቸስተር ሲቲ እዚ ክሲ ቅድሚ 15 ኣዋርሕ’ዩ ተመስሪትዋ፡ እዚ ክሲ እዚ ብቤት ፍርዲ ሓቅነቱ እንተተረጋጊጹ ክሳብ ቻምፕዮንነት ምምንጣል ዝበጽሕ መቕጻዕቲ ከጋጥማ ስለዝኽእል፡ እዛ ጋንታ ነዚ 115 ክስታት ሕጋዊ መዕለቢ ክሳብ ትገብረሉ ቀሲና ከምዘይትድቅስ ገይርዋ ዘሎ። ማንቸስተር ሲቲ ካብ 2017-2018 ክሳብ እዛ ናይ ትማሊ ዓወታ፡ ነታ ዋንጫ ሓንሳብ ጥራይ’ያ ክትዕወተላ ዘይከኣለት፡ ኣብ ዓመተ 2019-2020 ሊቨርፑል ዝተዓወተትሉ ዓመት። ተጻወትቲ’ውን በብውልቆም እንተተመዚኖም ምስቶም ዝበለጹ ተጻወተቲ ናይዛ ዓለም ዝስርዑ’ዮም፡ ኤርሊን ሃላንድ፡ ከቬን ዲ ብሩይነ ፎደን፤ ነዞም ተጻወተቲ ክትውንን ዘይትደሊ ጋንታ የላን። ዲ ብሩይነን ኤርሊግ ሃላንድን ኣብ ምጅማር ፕሪሜርሊግ ተሃሪሞም ንነዊሕ ተኣልዮም ስለዝነበሩ እታ ጋንታ ሰንከልከል ዝበለት’ኳ መሲላ እንተነበረት፡ እታ ዝወደቀት ጋንታ ናይ ምትሳእ ክእለት ዘለዎ ጓርድዮላ ግን መሬት ኣየተንከፋን። ማንቸስተር ሲቲ ቅድሚ ናይ ትማሊ ዛዛሚ ጸወታኣ፡ ኣንጻር ቶቶንሃም ኣብ ዝነበረ ጸወታ፡ እቲ ልዕሊ ናይ ትማሊ ዝኸበደን ወጥሪ ዝነበሮን ጸወታ ኢልካ ክግለጽ ይከኣል’ዩ። እንተዀነ ኣብቲ ጸወታ ኣርሊን ሃላንድ ብዘመዝገበን ክልተ ሸቶታት [ሓንቲ ብፍጹም ቅላዕ] ክልተ ንዜሮ ስለዝሰዓረት፡ ዓቕሚ ዌስትሃም ኣብ ግምት ብምእታው ትማሊ ዝበለጸ ዕድል ሒዛ’ያ ናብ ሜዳ ኣትያ። ጓርድዮላ ስነኣእምሮኣዊ ነውጺ ናይ ምጽዋርን፡ ኣብ ወጣሪ እዋን ከይተረበሸ ናብ ዓወት ዘመርሾ ውሳነታት ናይ ምውሳን ዓቢ ዓቕሚ ከምዘለዎ’ዩ ዝግለጽ። እታ ኣብዚ ዓመት’ዚ ቀንዲ ተናሓናሒት ማንቸስተር ሲቲ ኰይና ካልኣይቲ ብምዃን ጸወታ ዝዛዘመት ኣርሰናል ኣብ ገዛእ ሜዳኣ ብኣስቶን ቪላ ክልተ ንዜሮ ዝተሰዓረትሉ ጸወታ እታ ቀንዲ ንማንቸስተር ሲቲ ዘርብሐትን ንኣርሰናል ርእሳ ዘድነነትን’ያ ነይራ። ብድሕሪ እዛ ጸወታ እዚኣ ምህለላ ኣርሰናል ማንቸስተር ሲቲ ብኻልእ ጋንታ ክትሰዓረላ ጥራይ ኰይኑ፡ እቲ ከመይ ጌርካ ዋንጫ ኣብ ከብሕኻ ትሰቅል ኣጸቢቑ ዝፈልጥ ጓርድዮላ ግን ንኣርሰናል ዘርብሕ ጌጋ ኣይፈጸመን፡ ብሓፈሻ ኣብ 38 ጸወታታት 28 ተዓዊቱ፡ 7 ማዕረ ወጺኡ ሰለስተ ተሳዒሩ ብ91 ነጥቢ ቀዳማይ ክኸውን እንተሎ፡ እታ ካብ 38 ጸወታታት 28 ዓወት፡ 5 ማዕረ 5 ስዕረት ዘመዝገበት ኣርሴናል ከኣ ብ89 ነጥቢ ካልኣይቲ ኰይና ጸወታኣ ወዲኣ። ጓርድዮላ ሕጂ’ውን ልክዕ ከም ናይ ዓሚ ዋንጫ ኤፍኤ ካብ ናብ ከብሒ ክሰቅል ኣንጻር ማንቸስተር ዩናይትድ ኣብ ሜዳ ዌንብለይ ጸወታ ይጽበዮ ኣሎ። ነታ ተዳኺማ ዘላን ኣብ ጸወታታት ፕሪሜርሊግ ካብ ማንቸስተር ሲቲ ብ31 ነጥቢ ድሒራ መበል ሻሙነይቲ ኰይና ውድድራ ዝዛመትን ማንቸስተር ዩናይትድ ዘናሕስየላ ኣይመስልን’ዩ። ብሓፈሻ ኣብ 2016 ናብ ማንቸስተር ሲቲ ካብ ዝመጽእ 17 ዋንጫታት ተዓዊቱ ኣሎ። ኣብ 2019 ኣብ ሓደ ዓመት ዋንጫ ፕሪሜርሊግ፡ ዋንጫ ኤፍኤን ዋንጫ ኢኤፍኤልን ክዕወት ክኢሉ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት’ውን ዋንጫ ቻምፕዮንስ ሊግ ዋንጫ ፕሪሜርሊግን ዋንጫ ኤፍኤን ብምዕዋት ሰለስተ ዓበይቲ ዓወታት ከመዝግብ ክኢሉ። ብሓጺሩ ጓርድዮላ ከመይ ጌርካ ቀዳማይ ኴንካ ትውድእ ኣጸቢቑ ዝፈልጥን ኣብ ኣእምሮ መቐናቕንቱ ከመይ ገይሩ ስነኣእምሮኣዊ ራዕዲ የእቱን ዝፈልጥ ኣሰልጣኒ ምዃኑ ብዙሓት ይምስክርሉ።
 ክሳራታትን መኽሰባትን ዘስዓበ ግጥም ቶተንሃምን ማንቸስተር ሲቲን
May 16, 2024 50
አዲስ አበባ/ግንቦት/8/2016/ኢዜአ/ ብሰሉስ ምሸት ኣብ ሰሜን ለንደን ዝተኻየደ ግጥም ቶተንሃምን ማንቸስተር ሲቲን ካብ ንቡር ወጻኢ ልዑል ኣገዳስነት ዝነበሮ'ዩ። ድርብ ክሳራታትን መኽሰባት ዝሓዘለ ብምንባሩ ድማ ኣቓልቦ ብዙሓት ደገፍትን ጋንታታትን ዝረኸበ'ዩ ነይሩ።ብቐዳምነት ንክልቲአን ጋንታታት'ውን ወሳኒ ጸወታ'ዩ ነይሩ። ነቲ ግጥም ዘአንገደት ቶተንሃም እንተ ትዕወት ናብቲ ኣብ ኩዕሶ ዓለም ዓቢ ግምት ዝወሃቦ ብሉጻት ጋንታታት ኣውሮጳ ጥራይ ዝሳተፋኦ ቻምፕዮንስ ሊግ ኣውሮጳ ክትሓልፍ ሰፊሕ ዕደል ምፈጠረላ። እታ 63 ነጥቢ ኣዋህሊላ ኣብ ሰሌዳ ናይቲ ሊግ ኣብ ሓምሻይ ደረጃ ትርከብ ዘላ ስፐርስ፡ ሰለስተ ነጥቢ ብምርካብ ነታ ኣብ ራብዓይ ደረጃ ዘላ ኣስቶን ቪላ ክትጽግዓ ተስፋ ነይሩዋ። ማዕረ ምውጻእ'ውን ኣየዋጽኣን'ዩ ነይሩ፤ ስለዚ ዓወት ናይ ግድን ክረጋገጽ ነይሩዎ። እቶም ቀንዲ ነቲ ግጥም ከብዶም ሓቚፎም ዝተጸበይዎን ዝተዓዘብዎን ግን፡ ደገፍቲ፡ ተጻወቲን ኣሰልጠንትን 'ሰብ-ብረት' ወይ 'መድፈዐኛታት' ኣርሰናል'ዮም ነይሮም። ብዙሓት ደገፍቲ ኣርሰናል ነታ ቀንዲ መቐናቕንቶም ዝዀነት ቶተንሃም ዕረ እናጠዓሞም ክድግፉዋ ዝተራእዩላ ፍልይቲ ለይቲ'ያ ነይራ - ገለ ፍሉጣት ደገፍቲ ኣርሰናል፡ ጸላዕላዕ እናበሎም ማልያታት ስፐርስ ክኸደኑ ዝተራእዩላ። እታ 86 ነጥቢ ሒዛ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ተሰሪዓ ዘላ ኣርሰናል ካብ 2004 ኣትሒዛ ዋንጫ ፕሪሚየር ሊግ ተሓሪሙዋ'ዩ ጸኒሑ። ሕጂ ድማ እታ ኣብቲ ናይ ትማሊ ግጥም 2 ብ 0 ስዒራ ሰለስተ ነጥብታት ሒዛ ናብ ማንቸስተር ዝተመለሰትን ብድምር 88 ነጥቢ ዘዋህለለትን ሲቲ ክትሰዓረላ ዝነበራ ትጽቢት በርዒኑ ተሪፉ። ኣብቲ ናይ ሰሉስ ግጥም ግን ኣርሰናል ጥራይ ኣይኮኑን ከብዶም-ሓቚፎም ብተርባጽ ክጽበዩ ኣምስዮም። ደገፍቲ ናይታ 68 ነጥቢ ሒዛ ኣብ ራብዓይ ደረጃ ዘላ ኣስቶን ቪላ'ውን፡ ቶተንሃም ክትሰዓረሎም ክምህለሉ'ዮም ሓዲሮም። ኣማስያኡ ቀኒዕዎም ድማ ብኾፎም ድሕሪ 42 ዓመት ንዋንጫ ኣውሮጳ ክወዳደሩ ናብ ቻምፕዮንስ ሊግ ሓሊፎም ኣለዉ። ኵለን ጋንታታት ፕሪሚየር ሊግ ኣብ ዝመጽእ ሰንበት ዝካየድ ሓደ ግጥም ጥራይ'ዩ ተሪፉወን ዘሎ። ስለዚ ሕጂ'ውን ደገፍቲ ኣርሰናል፡ ምስ ቶተንሃም እናተራገሙ፡ ነታ ምስ ሲቲ ክትገጥም ትዳሎ ዘላ ኣብ መበል ትሸዓተ ትርከብ ዌስትሃም ዩናይትድ ክትስዕር ጸሎቶም ከዕርጉ'ዮም። ጸሎት ጥራይ ግን ኣኻሊ ኣይክኸውንን'ዩ፡ ኣርሰናል'ውን ዕዮ ገዛኣ ብምስራሕ ንኤቨርተን ብገፊሕ ክትስዕራ ኣለዋ- ምናልባት ሲቲን ዌስትሃምን ማዕረ እንተወጺአን ብሸቶ ዋንጫ ክውሰን ተኽእሎ ስለዘሎ። ነቲ ተስፋ ኣማህሚንዎ ዘሎ ግን ብቕዓት ናይ ማንቸስተር ሲቲ'ዩ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን መት ሓዚ ተሳኢንዎም ብምሃላዉ ድኽምቲ ዌስትሃም ክትስዕሮም ወይ ክትብድሆም'ያ ዝብል ትጽቢት የለን። ሲቲ ብወገኖም ንራብዓይ ግዜ ብተኸታታሊ ዋንጫ ፕሪሚየር ሊግን ንምዕታር ዝክኣሎም ክገብሩ ምዃኖም ዝስሕቶ የለን፤ ግን መን ይፈልጥ ነገረ ኩዕሶ ምግልባጥ'ዩ። ናብ ኣውሮጳ ሊግ ከምኡ'ውን ኣውሮጳ ኮንፈረንስ ሊግ መን ሓለፈ'ውን ኣብ መንጎ ቶተንሃምን ኒውካስልን ትጽቢት ክቕጽል'ዩ- ኵነታት ብኣለክሳንደር ኢሳቕ ድዩ ክውሰን ብሓለቓ ጋንታ ስፐርስ ሶን ሁዪን ሚን ሰንበት ክርአ'ዩ። ኣብ መወዳእታ፡ ኣብ እግሪ ሰሌዳ ዝርከባ ኖቲንግሃም ፎረስትን ሉተንን'ውን መን ጸደፈ መን ሰረረ ንምውሳን ወሳኒ ግጥማት ከካይዳ'የን።እታ 29 ነጥቢ ዘዋህለለት ፎረስት ግን ኣብ ፕሪሚየር ሊግ ንምቕጻል ዝሓሸ ዕድል ኣለዋ።
ዓመታዊ ጉባኤ ማሕበር ኮሚሽናት ፀረ ግዕዝይና ምብራቕ ኣፍሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይካየድ ኣሎ
May 2, 2024 137
  ኣዲስ ኣበባ/ሚያዝያ 24/2016 (ኢዜኣ) ማሕበር ኮሚሽናት ፀረ ግዕዝይና ምብራቕ ኣፍሪካ ዝተሰረቑን ካብ ሃገር ዝወፁን ሃፍትታት ተዋዲድካ ኣብ ምምላስ ዝጠመተ ጉባኤ ኣብ ኣዲስ ኣበባ የካይድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ፤ ኢትዮጵያ ሓዊሱ 8 ሓለፍቲ ዘፈር ስራሕ ፀረ ግዝይናን ተወከልትን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪካ ተረኺቦም። ግዕዝይና ኣብ ኣፍሪካ ኣብ ልዕሊ ኢኮኖሚያዊ፣ፖለቲካውን ማሕበራውን ዓውድታት ልዑል ፅልዋ እናሕደረ ስለዝኾነ ሃገራት ብሓባር ጠጠው ዝብላሉ እዋን ሕዚ ምዃኑ ተገሊፁ። ተፈፃምነት ስምምዓት ፀረ ግዕዝይና ውድብ ሕቡራት መንግስትታትን ሕብረት ኣፍሪካን ንምጥንኻር ብትኹረት ክስራሕ ከምዝግባእ እውን ኣብቲ ጉባኤ ተሓቢሩ። ኮሚሽነር ኮሚሽን ስነ ምግባርን ፀረ ግዕዝይናን ፌዴራል ዶክተር ሳሙኤል ኡርቃቶ ኣብዚ እዋን ከምዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ኣብ ውሽጢ እዚ ማዕቐፍ ዘለዋ ሃገራት ግዕዝይና ንምቅላስ ብምትሕብባር ክሰርሓ ኣለወን። ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ብምክትል ፕሬዚዳንትነት ነቲ ማሕበር ዝመርሐት እንትትኸውን ኣብ ቃልሲ ፀረ ግዕዝይና ዝጀመረቶም ስራሕትን ዘለዋ ልምድን እውን ክተካፍል እያ ኢሎም። ኢትዮጵያ፣ኬንያ፣ታንዛንያ፣ጅቡቲ፣ኡጋንዳ፣ቡሩንዲ፣ደቡብ ሱዳንን ሶማሊያን ኣባል ሃገራት ማሕበር ኮሚሽናት ፀረ ግዕዝይና ምብራቕ ኣፍሪካ እየን።
'መዓልቲ መሬት' እንታይ እዩ? መዓስከ ይኽበር?
Apr 23, 2024 222
  ኣብ መላእ ዓለም ብሚልዮናት ዝቝጸሩ ሰባት መዓልቲ መሬት ንምኽባርን ምንቅስቓስ ከባቢ ንምጽንባልን ይእከቡ ኣለዉ። እዚ ፍጻመ ኣብ 1970 ኣብ ኣመሪካ ዝተጀመረ ኰይኑ፡ ሕዚ ኣብ መላእ ዓለም ይኽበር ኣሎ። መዓልቲ መሬት እንታይ እዩ፣ መዓስከ ይዝከር? መዓልቲ መሬት ኣገዳስነት ሐለዋ ከባቢ ንምጕላሕ ዝዓለመ ዓለማዊ መዓልቲ እዩ። ዓመት ዓመት ብዕለት 22 ሚያዝያ ይኽበር። ኣብ 1970 ብሰነተርን ተጣባቒ ከባቢን ኣሜሪካ ጌይሎርድ ኔልሰንን ኣብ ዩኒቨርሲቲ ሃርቫርድ ምሩቕ ተምሃራይ ደኒስ ሄይስን ዝተመስረተት እያ። ክልቲኦም ኣብ ኣሜሪካ ብዛዕባ እቲ ኣብ 1969 ኣብ ሳንታ ባርባራ ካሊፎርንያ ብዝተፈጥረ ዓቢ ምኽዓው ነዳዲ ዘስዓቦ ዕንወት ከባቢ ስክፍታ ፈጢሩሎም ነይሩ። መዓልቲ መሬት፡ ህዝቢ ንምውፋርን ‘ሓምለዋይነት’ ሃገራዊ ኣጀንዳ ንምግባርን፡ ዝሕግዝ መንገዲ ጌሮም እዮም ርእዮምዎ። ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ መሬት፡ ኣብ መላእ ኣሜሪካ 20 ሚልዮን ሰባት ናብ ጐደናታት ወጺኦም እዮም። ኣብ1990 ዓለምለኻዊ ፍጻመ ኰይኑ፡ ሕዚ ድማ ኣብ ኣስታት 200 ሃገራት ልዕሊ ሓደ ቢልዮን ኣብ ኵሉ ዕድመ ዝርከቡ ሰባት ከምዝሳተፍዎ ኣሰናዳእቲ ይገልጹ። IMAGES መዓልቲ መሬት 2024 እንታይ ይግበር? "ፕላነትን ፕላስቲክን" ብዝብል ቴማ ዝኽበር 2024፡ ብከላ ፕላስቲክ ኣብ ጥዕና ደቂ ሰባትን ፕላነታትን ዘስዕቦ ጉድኣት ንቕሓት ንምዕባይ ዝዓለመ እዩ። ቅድሚ ሕዚ ዝተኻየዱ ፍጻመታት፡ ካብ ለውጢ ከባብያዊ አየር ንጹህ ጸዓትን ክሳብ ሓለዋ ዓሌታትን ረብሓታት ኣግራብን ዝኣመሰሉ ዝተፈላለዩ ጉዳያት ከባቢ ዝሽፍኑ እዮም። ትዅረት ሎሚ ዓመት፡ ምስቲ ታሪኻዊ ውዕል ሕቡራት ሃገራት ‘ኣንጻር-ፕላስቲክ’ ዝኸይድ ኰይኑ፡ ኣብ መወዳእታ 2024 ክፍረም ትጽቢት ይግበር። ልዕሊ 50 ሃገራት፡ ብከላ ፕላስቲክ ክሳብ 2040 ደው ክብል ጸዊዐን ኣለዋ። ኣሰናዳእቲ ‘መዓልቲ መሬት’ ግን ልዕሊ እዚ ክኸዱ ይደልዩ ኣለዉ፤ ክሳብ 2040 ድማ ፍርያት ፕላስቲክ፡ ብ60 ሚእታዊት ክጐድል ይጽውዑ ኣለዉ። ኣሰናዳእቲ፡ ብዙሓት ሰባት ብድልየቶም ኣብ ናይ ጽሬት መደብ ክሳተፉ ወይ ብዛዕባ ብከላ ፕላስቲክ ዘስዕቦ ጉድኣት ዝያዳ ክፈልጡ፡ ሓሳብ ኣቕሪቦም ኣለዉ።
ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ኢራን ተወሳኺ ማዕቐብ ክተንብር ትሕነ ከምዘላ ተፈሊጡ
Apr 17, 2024 209
  ኣዲስ ኣበባ/ ሚያዝያ/9/2016 /ኢዜአ/ኣሜሪካ ኣብ ዝቕፅሉ መዓልቲታት ኣብ ልዕሊ ኢራን ተወሳኺ ማዕቐብ ከምተንብር ኣፍሊጣ። ኣማኻሪ ብሄራዊ ድሕንነት ኣሜሪካ ጄክ ሱሊቫን÷ “ኣሜሪካ ኣብ ሰብ ኣልቦ ድሮንን ፕሮግራም ሚሳኤልን ኢራን ዒላማ ዝገበረ ማዕቐብ ክተንብር ኢያ” ኢሎም፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ንዘብዒ ኣብዮታዊ ኢራንን ሚኒስቴር ምክልኻልን ኢራን ኣብ ልዕሊ ዝድግፉ ኣካላት ማዕቐብ ከምተንብር ኣጠንቂቖም። ኢራን ኣብ ልዕሊ እስራኤል ዝፈፀመቶ መጥቃዕቲ ኣየር ስዒቡ ናይ ሕነ ምፍዳይ ግብረ መልሲ ንመሃብ ፕሬዚዳንት ባይደን መሓዙት ኣሜሪካ ምስ ዝኾና ኣባል ሃገራት ጉጅለ 7 እናዘተዩ ከምዝኾኑ እውን ገሊፆም፡፡ ኣሜሪካ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ናይ ኣየር መከላኸሊታትን ስርዓታት ቅደመ መጠንቀቕታን ከምዝሃነፀት ብምሕባር፤ እዚ ድማ ሚሳኤላት ኢራን ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ውፅኢታዊ ከይኾኑ እናገበረ ከምዝኾነ ኣብሪሆም፡፡ “ካብ ምክልኻል ብተወሳኺ ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝንበሩ ሓደሽቲ ማዕቐባት ወታደራዊ ዓቕሚ ኢራን ዘዳኽሙን ዓቕመ ኣፅዋር ንምቁፅፃር ዝሕግዙን ኢዮም” ምባሎም ዝተፈላለዩ ፀብፃባት ኣመልኪቶም፡፡
ታይዋን፡ ኣብ ውሽጢ 25 ዓመታት ዝሓየለ ምንቅጥቃጥ ምድሪ አጋጢምዋ
Apr 3, 2024 279
ኣርባዕተ ሰባት ቀቲሉ ተባሂሉ። እቲ 7.4 ሬክተር ዝዓቐኑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ኣብታ መበገሲ’ቲ ምንቅጥቃጥ ዝዀነት ከተማ ሁዋሊን፡ ጻዕርታት ህይወት ኣድሕን ዝካየድ ዘሎ ኰይኑ፡ ብዙሓት ህንጻታት ከምዝፈረሱ ጸብጻባት የመልክቱ። ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተደጋጋሚ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ዝተራእየ ዀይኑ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ቀረባ እዋን ኣስታት 5 ሬክተር ዝዓቐኑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣጋጢሙ ምንባሩ ዝዝከር እዩ። እቲ ኣብ ውሽጢ 25 ዓመታት ኣብታ ሓውሲ ደሴት ዘጋጠመ ዝሓየለ ዝተበሃለ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ብሓያል ምህማም-መሬት ዝተናወጸ ኣኽራናዊ ውሽጣዊ ክፋል ታይዋን እውን ተሰሚዑ። ኣብ ርእሰ ከተማ ታይፐይ፡ ህንጻታት ክነቓነቑ ዘርኢ ተንቀሳቓሲ ምስልታት ተዘርጊሑ። "እቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ናብ መሬት ዝቐረበ ኰይኑ፡ ከቢድ'ዩ። ኣብ መላእ ታይዋንን ኣብ ገማግም ባሕሪ ዝርከባ ደሴታትን ተሰሚዑ'ሎ። ኣብ ውሽጢ 25 ዓመታት እቲ ዝሓየለ'ዩ" ይብል ዳይረክተር ማእከል ስነ-ምድራዊ ምንቅጥቃጥ-ምድሪ ታይፐይ ዉ ቺየን ፉ። ሃገራዊ ትካል መጥፋእቲ ሓዊ ከምዝበሎ፡ ኣብ ከባቢ ሓደ ሃገራዊ ፓርክ ሓደ ሞይቱ ካልኦት ሰለስተ ድማ ቆሲሎም። ልዕሊ 50 ሰባት ከምዝቘሰሉ፡ ገሊኦም ድማ ኣብ ዙርያ እታ ከተማ ኣብ ዝርከቡ ህንጻታትን ገለርያታት ተዓጽዮም ከምዘለዉ እቲ ትካል ወሲኹ ሓቢሩ። ታይዋናዊ ትካል ምፍራይ ቺፕ [TSMC] ንድሕነት ሰራሕተኛታቱ ክብል፡ ኣብ ገለ ደቡባዊ ታይዋን ዝርከባ ገለ ፋብሪካታቱ ክዓፁ ተገዲዱ ኣሎ። ቲኤስኤምሲ፡ ንኣፕልን ኤንቪድያን ሓዊሱ ንዓለማዊ ትካላት ቴክኖሎጂ ዝኸውን ሰሚኮንዳክተራት ዝሰርሕ ዓቢ ኣፍራዪ ትካል እዩ። ኣቕራቢ ትካል ኣፕል ፎክስኮን ንሕቶ ቢቢሲ ርእይቶ ኣይሃበን። ኣብ ታይፐይ፡ ኣብ ማዕከናት ዜና ውሽጢ ዓዲ ዝተሳእሉ ተንቀሳቓሲ ምስልታት፡ ዝፈረሱ መንበሪ ህንጻታትን ሰባት ካብ ገዛኦምን ኣብያተ ትምህርቶምን ክሃድሙ የርእዩ። እቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ንመካይን ከም ዝሰባበረን ንውሽጢ ድኳናት ኣቝሑ ከምዘናወጸን ብናይቲ ከባቢ ፈነወ ቲቪቢኤስ ዝተመሓላለፈ ጸብጻብ የመልክት። ኣብ መላእ እታ ደሴት ምቍራጽ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ኢንተርነትን ከምዝተራእየ ተቘጻጻሪ ኢንተርነት ኔትብሎክስ ሓቢሩ። ብ14 መጋቢት ብፍላይ ድማ ኣብ ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ - ኤርትራ፡ 4.9 ሬክተር ዝዓቐኑ ዝተራእየ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ዕዲ ዝተበሃለት ሓውሲ ከተማ ንሸነኽ ምዕራብ 70 ኪሎሜተር ርሒቑ ዘጋጠመ ነይሩ። እቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣብ ሰብን ንብረትን ዘውረዶ ጉድኣት’ኳ እንተዘይተገልጸ፡ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ጅቡትን የመንን ከምዝተሰመዐ ኣይዝንጋዐን። እቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣብ ኣስመራ፡ ዓዲ ቀይሕ፡ ዓሰብ፡ ደቀምሓረ፡ መንደፈራ፡ ዓዲ ግራት፡ መቐለ፡ ኣኽሱም፡ ሽረ እንዳስላሴን ማይጨውን ብመጠኑ ከምዝተሰምዐ ተሓቢሩ ነይሩ።
ናብ ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካ ዝተፀምበሩ ኣባል ሃገራት ኣቀባብላ ተገይሩ
Apr 3, 2024 208
ኣዲስ ኣበባ/መጋቢት 25/2016 (ኢዜኣ) ናብ ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካ ዝተፀንበሩ ኣባል ሃገራት ኣቀባብላ ተገይሩ። ኣንጎላ፣ቦትስዋና፣ኮትዴቯር፣ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ፣ግብፂ፣ኢኳቶሪያል ጊኒ፣ጋምቢያ፣ሴራሊዮን፣ታንዛኒያን ኡጋንዳን እተን ኣቀባብላ ዝተገበረለን ሃገራት እየን። ኣብዚ መርሃ ግብሪ ተረኺቦም መደረ ዘስምዑ ኮሚሽነር ጉዳያት ፖለቲካ ኮሚሽን ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካ ኣምባሳደር ባንኮሌ ኣዴዬ፤ እቲ ቤት ምኽሪ ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት ዘሳለጦም ቀንዲ ስራሕትን ዝተረኸቡ ውፅኢታትን ኣረዲኦም። ድምፂ ጥይት ዘይስመዐላ ኣፍሪካ ክውን ንምግባር ሰፋሕቲ ፃዕርታት ከምዝተገበሩ ብምዝኽኻር፤ ኣብ ህንፀት ትካላት እውን ሓደሽቲ ኣሰራርሓታት ብምዝርጋሕ ተግባራዊ ተገይሮም እዮም ኢሎም። ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዝቕፅሉ 10 ዓመታት ኣብ ምክልኻል ጎንፅታት እቲ ኣህጉር ትኹረት ገይሩ ከምዝሰርሕ እውን ኣረጋጊፆም። ብተወሳኺ እውን ኣብ ኣፍሪካ ግብረ ራዕዲ ምቅላስ፣ሃገራት ንሰላምን ፀጥታን ብምትሕብባር ንክሰርሓ ምሕጋዝ፣ባህሊ ዲሞክራሲ ምዕባይን ካልኦት ጉዳያትን ኣብ ቀፃሊ ትኹረት ከምዝወሃቦም ሓቢሮም። እተን ናብ ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካ ዝተሓወሳ ኣባል ሃገራት እውን እዚ ትልሚ ንክዕወት እጃመን ንክዋፅአ ሓቲቶም። ኣብ ኣባል ሃገራት ዝረኣዩ ጎንፅታት ክሳብ ሕዚ ምህላዎም ብምሕባር፤ ብፍላይ ድማ ኣብ ሱዳን ዘሎ ጎንፂ ጠጠው ንክብል ፃውዒት ኣቕሪቦም። ቤት ምኽሪ ሰላምን ፀጥታን ሕብረት ኣፍሪካ 15 ኣባል ሃገራት ከምዘለውዎ ዝፍለጥ እዩ።
 ኣብ ክብሪታት ሰብኣዊነትን ምሕረትን ምትእምማን ሕዚ ንዓና ኣዚዩ ጠቓሚ ነገር ኢዩ” -ፕሬዚዳንት ፑቲን
Mar 27, 2024 109
  ኣዲስ ኣበባ/ መጋቢት/18/ 2016 /ኢዜአ/ኣብ ሞስኮ ድሕሪ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ግብረ ራዕዲ ፕሬዚዳንት ሩሲያ ቭላድሚር ፑቲን ናይ ሰብኣዊነትን ምሕረትን ፃውዒት ኣቕሪቦም። ኣብ ኣዳራሽ ከተማ ክሮከስ ዝተፈፀመ መይቃዕቲ ስዒቡ እቶም ፕሬዚዳንት ሎሚ መዓልቲ ኣብ ዝገበሩዎ መደረ÷ “ኣተሓሳስባታት ሰብኣዊነትን ምሕረትን ፍሉይ ረብሓ አለዎም” ኢሎም፡፡ እቶም ፕሬዚዳንት እዚ ዝበሉ ኣብ ሞስኮ መውፃእቲ ሕጊ ኣብ ልዕሊ ግብረ ራዕዳውያን መቕፃዕቲ ሞት ንምውሳን እቲ ሕጊ ናብ ዝነበሮ ንምምላስ ክትዕ ምግጣሞም ስዒቡ ኢዩ። ኣብ ክሬምሊን ንመናእሰይ ኣርቲስታትን መምህራንን ክብሪ ንመሃብ ኣብ ዝተሰናደአ ስነ-ስርዓት መደረ ዘስምዑ ፕሬዚዳንት ፑቲን÷ ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ሞስኮ እንግዶት ሙዚቃ ብዘጋጠመ መጥቃዕቲ ግብረ ራዕዲ ልዕሊ 130 ሰባት እንትሞቱ ብዙሓት ድማ ከቢድ ጉድኣት ከምዘጋጠሞም ኣልዒሎም። “ምስዚ ተተሓሒዙ ኣብ ክብሪታት ሰብኣዊነትን ምሕረትን ምትእምማን ሕዚ ንዓና ኣዚዩ ጠቓሚ ነገር ኢዩ” ኢሎም፡፡ “ኩሉ ግዘ ብሓድነትን ብጥንካረን ጠጠው ንምባል ቆራፅ ውሳነ ዘለና ህዝቢታት ኢና ዝበሉ እቶም ፕሬዚዳንት፤ መጥቃዕቲ ዘብፅሑ ዝተጎድኡ ብምሕጋዝ ሓደ ክንከውን ገይሮምና ኢዮም” ክብሉ ምዝራቦም አርቲ ፀብፂቡ፡፡
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ኣብ ቓዛ ተዅሲ ብቅጽበት ደው ክብል ሓዲሽ ጻውዒት ኣቕሪቦም
Mar 25, 2024 94
  አዲስ አበባ/መጋቢት/16/2016/ኢዜአ/ ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ኣብ ቓዛ ተዅሲ ብቅጽበት ደው ክብል ሓዲሽ ጻውዒት ኣቕሪቦም። ኣንቶንዮ ጉተረስ ብሸነኽ ግብጺ ኣብ ዝርከብ ክፋል ራፋሕ ኮይኖም ኣብ ዘስምዐዎ መደረ “ሕዚ ኩሉ ዓይነታት ምልውዋጥ ተዅሲ ደው ዝብለሉ ግዜ’ዩ” ድሕሪ ምባል እስራኤል ናብ ቓዛ ገደብ ዘይብሉ ሰብኣዊ ሓገዛት ንኽኣቱ ከተፍቕድ ጸዊዖም። ብሕቡራት ሃገራት ዝድግፍ ትካል ኣብዚ ሰሙን እዚ ኣብ ዝገበሮ መጽናዕቲ ኣብ ቓዛ 1.1 ሚልዮን ሰባት ናብ ህልቂት ከስዕብ ዝኽእል ጥምየትን ዓጸቦን ተቃሊዖም ከምዘለዉ ገሊጹ። ኣንቶንዮ ጉተረዝ ኣብ ጽባሕ እቲ ኣሜሪካ፡ ሓማስ ጅሆ ዝሓዞም ክፍንዎም እስራኤል ከኣ ተዅሲ ደው ከተብል ዘቕረበቶ እማመ፡ ብሩስያን ቻይናን ድሕሪ ምንጻጉ’ዩ ናብ ራፋሕ ምብጻሕ ኣካይዱ። ጉተረዝ “ቓዛ ብሰብኣዊ ሓገዛት ከተዕልቕልቕ ሕዚ ግዚኡ’ዩ፡ እቲ ሕርያ ወይ ረድኤት ምእታው ወይ ሰባት ብጥምየት እናሃለቑ ስቕ ኢላካ ምርኣይ’ዩ። ብወገን ግብጺ ናብ ቓዛ ክኣተዋ ዝተዳለዋ ሰብኣዊ ረድኤት ዝጽዓና መካይን ምኽልካል ዘይሞራላዊ’ዩ” ድሕሪ ምባል እቶም ብሓማስ ጅሆ ተታሒዞም ዘለዉ ክፍትሑ’ውን ጸዊዑ። ጉተረዝ “ኣብ ቓዛ ዘለኹም ፍልስጤማውያን በይንኹም ዘይምዃንኩም ክሕብረኩም እፈቱ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ህዝቢ ነቲ ኣብ ልዕሌኹም ዝወርድ ዘሎ ኣሰንባዲ ነገር ይምስክር ኣሎ፤ ኣብ ቓዛ ዘለኹም ፍልስጤማውያን ኣብ ዘየቋርጽ ኣባህራሪ ኵነት ከምዘለኹም ንፈልጥ ኢና” ኢሎም። ጉተረዝ ምስ ወኪል ቢቢሲ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ሁጎ ባቸጋ ኣብ ዝገበርዎ ቃለ መሕተት እስራኤል ነቲ ናብ ቓዛ ረድኤት ከይኣቱ ኣንቢራቶ ዘላ ክልከላ ከተልዕል ኣለዋ ኢሎም። ሚኒስተር ጉዳያት ወጸኢ እስራኤል ካትዝ፡ ንመግለጺ ጉተረዝ ኣምልኪቱ ብኤክስ [ትዊተር ነበር] ኣብ ዝሃቦ ምላሽ “ሓላፊ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ኣብ ቓዛ ኣጋጢሙ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው፡ ራፋሕ ናብ ቓዛ ሰብኣዊ ረድኤት ዝመሓላለፈላ ቀንዲ ቦታ’ያ፡ እንተኾነ እቲ ቦታ ሰብኣዊ ረድኤት ጽዒነን ናብ ቓዛ ንኽኣትዋ ካብ እስራኤል ፍቓድ ክውሃበን ብዝጽበያ ዓበይቲ መካይን ኣዕለቕሊቑ’ዩ ዝርከብ። ትካላት ሰብኣዊ ረድኤትን ሃገራት ምዕራብን እስራኤል ኣብ ምሃብ ፍቓድን ኣብ ተፍትሽን ትወሰዶ ዘላ ግዜ ሰብኣዊ ረድኤት ናብ ቓዛ ብቅልጡፍ ንከይኣቱ ዕንቅፋት ይፈጥር ኣሎ ብምባል ንእስራኤል ብተደጋጋሚ ክኸስዋ ይስምዑ’ዮም። ኲናት ቓዛ፡ ሓማስ ብ7 ጥቅምቲ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ሃንደበታዊ መጥቃዕቲ ብምፍናው ኣስታት 1,200 ሰባት ቐቲሎም 253 ሰባት ጅሆ ሒዞም ምስ ከዱ’ያ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ቓዛ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ከተካይድ ጀሚራ። ብሓማስ ዝመሓደር ሚኒስተሪ ጥዕና፡ ኲናት ሓማስን እስራኤልን ካብ ዝጅመር ኣብ ቓዛ ላዕሊ 32 ሽሕ ሰባት ብደብዳብ ከቢድ ብረትን ነፈርትን እስራኤል ከምዝተቐተሉ ይሕብር። ጉተረዝ እስራኤል ንራፍሕ ብኣጋር ናይ ምጥቃዕ መደብ ከምዘለዋ ኣብ ዝገለጽትሉ’ዩ ናብቲ ቦታ ምብጻሕ ዘካይዱ ዘለዉ ። ፍርቂ ካብቶም 2.3 ሚልዮን ነበርቲ ቓዛ ኣብ ደቡባዊ ሸነኽ ራፋሕ’ዮም ተዓቒቦም ዘለዉ። እስራኤል መራሕቲ ሓማስ ኣብቲ ቦታ’ዮም ተሓቢኦም ዘለዉ ክትብል እንተላ ቦጦሎኒታት ሓማስ’ውን ካብቲ ቦታ ብምብጋስ መጥቃዕትታት ኣብ ምክያድ ይርከባ። ቀዳማይ ሚኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ነታንያሁ ነቲ ኣብ ልዕሊ ራፋሕ መጥቃዕቲ ከይፍጽም ዝቐርበሉ ዘሎ ምሕጽንታን ነቀፌታትን ዕሽሽ ብምባል “እስራኤል ንዝወጠነቶ ኲናት ብዓወት ካብ ምዝዛም ዝኾነ ዓለምለኻዊ ጸቕጢ ደው ኣየብላን’ዩ” ብምባል ኣብ ልዕሊ ራፋሕ መጥቃዕቲ ካብ ምፍጻም ደው ዘብሎ ነገር ከምዘየለ ገሊጹ ኣሎ።
ኣብ ዝቕፅል ዓመት ንዝካየድ መረፃ ላዕለዋይ አመራርሓ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ዝጠመተ መበል 22 ፍሉይ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ፈፀምቲ ሕብረት ኣፍሪካ ተኻይዱ
Mar 16, 2024 75
ኣዲስ ኣበባ /መጋቢት/7/ 2016 /ኢዜአ/መበል 22 ፍሉይ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ፈፀምቲ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተኻይዱ። እቲ ፍሉይ ኣኼባ ኣብ ዝቕፅል ዓመት ንዝካየድ መረፃ ላዕለዋይ አመራርሓ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ምድላው ኣመልኪቱ ዝቐረበ ፀብፃብ ተመልኪቱ። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ሞሪታንያ ኣካቢ እቲ ቤት ምኽሪ ፈፃሚ ስራሕን መሃመድ ሳሌም ኦሉድ (ዶ/ር) ኣብቲ መድረኽ ከምዝበሉዎ÷ መረፃ ላዕለዋይ ኣመራርሓ እቲ ኮሚሽን ኣፍሪካ ኣብ ሰላምን ድሕንነትን ከምኡ እውን ዓለም ለኸ ፅዕንቶ ኣብ ምፍጣር ዝህልዋ ግደ ዘደንፍዕ ክኸውን ይግባእ። ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ፌዴሪኢ ኣምባሳደር ታዬ ኣፅቀስላሴ÷ እቲ መረፃ ተኣማንነት እቲ ሕብረት ብምሕላው ዝተቐመጡ መምርሒታትን ደምቢታትን ብምኽባር ንአቀማምጣ ላዕለዎት ኣመራርሓ እቲ ኮሚሽን ምክያዱ ምርግጋፅ ኣድላይ ከምዝኾነ ምግንዛቦም ሓበሬታ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ።
ወታደራት ኔቶ ኣብ ዩክሬን ዝዋፈሩ እንተኾይኖም ዝተሓላለኸ ኩነታት ክስዕብ ከምዝኽእል ሩሲያ ኣጠንቂቓ
Feb 28, 2024 99
  ኣዲስ ኣበባ/የካቲት/20/ 2016 /ኢዜአ/ወታደራት ቃል ኪዳን ጦር ሰሜን ኣትላንቲክ (ኔቶ) ኣብ ዩክሬን ዝዋፈሩ እንተኾይኖም ዓለም ዝተሓላለኸ ኩነታት ክስዕብ ከምዝኽእል ሩሲያ ኣጠንቂቓ። ሩሲያ እዚ ዝበለት ፕሬዚዳንት ፈረንሳይ ኢማኑኤል ማክሮን ኣብ ፓሪስ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ሕብረት ኣውሮፓ ኔቶ ኣብ ዩክሬን እግረኛ ወታደራዊ ሓይሉ ከዋፍር ከምዝኽእል ምግላፆም ስዒቡ ኢዩ፡፡ ካብዚ ብምብጋስ ምክትል ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን ሩሲያ ኮንስታንቲን ኮሳቼቭ ኣብ ዝሃቡዎ ምላሽ÷ ኔቶ ወታደራዊ ሓይሉ ኣብ ዩክሬን ዝዋፈር እንተኾይኑ ኣብ ልዕሊ ሞስኮ ቀጥታ ኲናት ከም ምእዋጅ ይቑፀር ኢሎም፡፡ እዚ ናይ ኔቶ ሓሳብ ተግባራዊ ዝኸውን እንተኾይኑ ኣዚዩ ዝተሓላለኸ ዝተሓላለኸ ኩነታት ክፍጠር ከምዝኽእል ብምግንዛብ፤ ትልሚ ኔቶ ክሬምሊን ብሱቕታ ኣይትሓልፎን እውን ኢሎም፡፡ መራሕቲ ኣውሮፓ ንሩሲያ ንምውጋእ ወታደራቶም ናብ ዩክሬን ንምልኣኽ ዝኾነ ይኹን ትልሚ ከመዘይብሎም ዝተገለፀ ይኹን እምበር ፍሉይ ሓይሊታት ምዕራባውያን ምስ ጦር ዩክሬን እናሰርሑ ከምዝኾኑ ሩሲያ ምግላፃ ቢቢሲ ፀብፂቡ፡፡
ፎረም ጉዳያት ፍልሰት ሚኒስትራት ምብራቕ ኣፍሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይካየድ ኣሎ
Feb 26, 2024 96
  ኣዲስ ኣበባ /የካቲት/18/ 2016 /ኢዜአ/ሓምሻይ ዞባዊ ፎረም ጉዳያት ፍልሰት ሚኒስትራት ምብራቕ ኣፍሪካን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ይካየድ ኣሎ። ኣብቲ መርሃ-ግብሪ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ዓሰርተ ኣባል ሃገራት እቲ ዞባ፣ ተወከልቲ ዓለም ለኸ ትካል ፍልሰተኛታት፣ ትካል በይነ መንግስታት ምብራቕ ኣፍሪካ (ኢጋድ)ን ኣብ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኮሚሽን ኢኮኖሚክ ኣፍሪካን እናተሳተፉ ይርከቡ። ኣብ ሞንጎ ኣባል ሃገራት እቲ ዞባ ዝረአ ልዑል ቁፅሪ ዘለዎ መጠን ፍልሰተኛታት ንምቁፅፃር ብፖሊሲ ዝተደገፈ ምኽረ ሓሳብ ንምቕማጥ ዘኽእል መድረኽ ከምዝኾነ ተሓቢሩ። ብፍላይ ከም ኢትዮጵያ ዝበላ ሃገራት ሰፊሕ ቁፅሪ ፍልሰተኛታት ዘለወንን መመሓላለፊ ዝኾና ሃገራት፤ ኣብቲ ዓውዲ ሜላታት ምሕደራ ዝምልከት ልውውጥ ልምዲ ብምግባር ብሓባር ንምስራሕ ዘኽእሉ ኣንፈታት ከምዝቕመጡ ተገሊፁ። ካብ ሎሚ ዕለት ጀሚሩ ንኣርባዕተ መዓልቲታት ኣብ ዝዘልቕ መድረኽ ዘተ÷ ኢትዮጵያ ሓዊሱ ተወከልቲ ሶማሊያ፣ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ሩዋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ብሩንዲ፣ ኤርትራን ጅቡቲን እናተሳተፉ እዮም።
ፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ስርዓተ-ምግቢ ኣፍሪካ ንምልዋጥ ኩሉ ንክረባረብ ፃውዒት አቐሪበን
Feb 18, 2024 148
ኣዲስ ኣበባ/የካቲት /10/2016 /ኢዜአ/ፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ስርዓተ-ምግቢ ኣፍሪካ ንምልዋጥ ኩሉ ንኸረባረብ ፃውዒት አቐሪበን። "ኣፍሪካ ብምግቢ ዓርሳ ትኸእል እያ" ብዝብል መሪሕ ሓሳብ ኢትዮጵያ ዘሰናደየቶ መድረኽ ዘተ ኣብ ሙዚየም ዝኽሪ ዓወት ዓድዋ ተካይዱ፡፡ ፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ኣብቲ መድረኽ ኣብ ዝገበረኦ መደረ÷ 90 ሚኢታዊ ኣብ ኣፍሪካ ዘሎ ተግባር ሕርሻ ብዝተበታተከ አገባብ ዝሳለጥ ከምዝኾነ ኣልዒለን፡፡ "ሓረስቶት እውን ብለውጢከባብያዊ አየር እናተፈተኑ ይርከቡ" ኢለን። ኣብ መፍረያይነት ምግቢ ዓብዪ ፈተና እናኾነ ዝመፅአ ለውጢ ከባብያዊ አየር ንምፅዋር ብትብዓት ምስራሕ ከምዘድሊ ኣገንዚበን፡፡ ኣፍሪካ ብምግቢ ዓርሳ ንኽትክእል ግዚኡ ሕዚ ስለዝኾነ ኩሉ ርብርብ ንኽገብር ሓቲተን፡፡ ኢትዮጵያ ብምግቢ ርእሳ ንምኽኣል ዝተባባዕ ስራሕቲ እናሰርሐት ከምዝኾነት ብምሕባር÷ ተግባራት ሓምለዋይ ኣሰር፣ ሃገር ለኸ ልምዓት ስርናይን መርሃ ግብሪታት ትሩፋት ሌማትን ከም ኣብነት ፀሪሐን፡፡ ኣብቲ መድረኽ ዘተ፥ ፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ፣ ቀዳማይ ሚኒስትር ቱኒዚያ ኣሕመድ ሃሻኒ፣ ቀዳማይ ሚኒስትር ስግግር መንሴቲ ቻድ ሰክሰስ ማስራን ሓዊሱ መራሕቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪካ፣ ሚኒስትራትን ዲፕሎማሰኛታትን ተረኺቦም።
ብራዚል ምስ አፍሪካ ዘለዋ ርክብ ብዝበለፀ ንምሕያል ቅርብቲ ምኩና ተገሊፁ
Feb 17, 2024 108
  አዲስ አበባ/ የካቲት /9/2016/ኢዜአ/ብራዚል ምስ አፍሪካ ዘለዋ ርክብ ብዝበለፀ ንምሕያል ቅርብቲ ምኩና ፐረዝዳንት ብራዚል ሉዊስ ኢናሲዮ ሉላ ዳ ሲልቫ ገሊፆም። እቶም ፕረዝዳንት አብ መበል 37 ጉባኤ መራሕቲ ሕብረት አፍሪካ መክፈቲ መደረ አቐሪቦም። አሻቡ ዓለም ለከ ቅልውላዋት ብሓባር ንምክልካል ሃገራት ሓቢረንን ታሓባቢረንን ክሰርሓ ይግባእ ኢሎም ። ኣብ ዓለም ለኸ ትካላት ፋይናንስ ዘሎ ኢ-ፍትሓዊ ኣሰራርሓ ህፁፅ መፍትሒ ዝጠልብ ምኩኑ እውን ፕሬዚዳንት ብራዚል ሉዊስ ኢናሲዮ ሉላ ዳ ሲልቫ አመልኪቶም። እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ ስነ ሰርዓት መኽፈቲ መበል 37 ስሩዕ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዝገበርዎ መደረ፥ ከም ባንኪ ዓለምን ኣይ ኤም ኤፍን ዝበላ ትካላት ኣብ ምዕባይ ንዝርከባ ሃገራት ዘቕርብኡ ኣሰራርሓ ልቓሕ ተለቃሕቲ ሃገራት ብዝልውጥ መገዲ ክኸውን ኣለዎ ኢሎም። ኣፍሪካ ኣብ ካልኦት ዓለም ለኸ ትካላት ዘለዋ ውክልና ኣብ ፅዕንቶ ንክትኣቲ ዝገብር ኢዩ ብምባል፥ 54 ሃገራት ዝሓዘት ኣህጉር ዝግበኣ ረብሓ ነክትረክብ ህፁፅ ፃዕሪ የድሊ ክብሉ ተዛሪቦም። ንአማራፅታት ሓይሊ ምስፋሕ ንለውጢ ከባብያዊ አየር ትምህርትን ቴክኖሎጂን ምስፋሕ ንዘላቂ ልምዓት ወሳኒ ምኩኑ እቶም ፕረዝዳንት ፀሪሖም። ኮይኑ እውን ብራዚል ምስ አፍሪካ ዘለዋ ርክብን ምትሕብባርን ክተዛይዶ ከምእትደሊ ገሊፆም ።
ዓለም ለኸ ትካላት ፋይናንስ ኣብ ድሌታት ልምዓት ኣፍሪካ መእኸል ገይሮም ንክሰርሑ ሓባራዊ ፃዕሪ የድሊ
Feb 17, 2024 84
  ኣዲስ ኣበባ/የካቲት 9/2016 (ኢዜኣ) ኣብ ድሌታት ልምዓት ኣፍሪካ መእኸል ዝገበሩ ትካላት ፋይናንስ ንምህናፅ ብሓባር ምስራሕ ከምዝግባእ መራሒ ወፍሪ ሪፎርም እቲ ዘፈር ሕብረት ኣፍሪካን ፕሬዚዳንት ጋናን ናና ኣኩፎ ኣዶ ፃውዒት ኣቕሪቦም። ፕሬዚዳንት ጋና ናና ኣኩፎ ኣዶ እዚ ዝበሉ ሎሚ ንጉሆ ጎና ጎኒ እቲ ዝካየድ ዘሎ መበል 37 ጉባኤ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪካ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪካ ዓለም ለኸ ስርዓት ፋይናንስ ንምምሕያሽን ኣብ ዛዕባ ኣፍሪካን ዝጠመተ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ እዩ። እቶም ፕሬዚዳንት ኣብ መደረኦም፤ ዓለም ለኸ ትካላት ፋይናንስ ኣፍሪካ ዘለውዋ ፀገማት ንምቅላል ኣብ ድሌት እታ ኣህጉር መሰረት ዝገበረ ኣሰራርሓ ክኽተሉ ከምዝግባእ ተዛሪቦም። እቲ ስርዓት ፋይናንስ ብምፍታሽ ዘለው ፀገማት ኣሰራርሓ ምስትኽኻል ከምዝግባእ እውን ሓቢሮም። እቲ ምምሕያሽ ዓለም ለኸ ትካላት ፋይናንስ ብፍላይ ድማ ካብ ኣፍሪካ ብዘይ ሕጋዊ መንገዲ ዝወፅእ ገንዘብ ምቁፅፃር ኣብ ዝከኣለሎም ጉዳያት ጠመተ ክገብሩ ኣለዎም ኢሎም።
አብ አፍሪካ ዘላቂ ሰላም ንምዕሳል ዲሞክራሲያዊ ባህሊስግግረ ስልጠን ምጉልባት ይግባእ-አቦ ምንበረ ኮሚሽን ሕብረት አፍሪካ
Feb 17, 2024 84
  አዲስ አበባ/ የካቲት/ 9/2016/ኢዜአ/ አብ አፍሪካ ዘላቂ ሰላም ንምዕሳል ዲሞክራሲያዊ ባህሊስግግረ ስልጠን ምጉልባትከም ዝግባእ ክብሉ አቦ ምንበረ ኮሚሽን ሕብረት አፍሪካ ሙሳ ፋቂ ማሃማት ገሊፆመ። አቦ ምንበረ ኮሚሽን ሕብረት አፍሪካ ሙሳ ፋቂ ማሃማት አብ መክፈቲ መደረኦም ፖለቲካውን ኢኮኖሚያዊን ፅገማት አብ ልዕሊ አፍሪካ ፈተንቲ ኮይናም አለዉ። ኣፍሪካ አብ ዓለም ለኸ ትካላት ዝግበኣ ቦታ ነክትረክብ ሕብረት ኣፍሪካን ኣባላት ሃገራትን ጠንኪሮም ክሰርሑ ኣለዎም ዝበሉ እቶም አቦ ምንበር ኣፍሪካ አብ ዓለም ለኸ ትካላት ዝግበኣ ቦታ ነክትረክብ ሕብረት ኣፍሪካን ኣባላት ሃገራትን ጠንኪሮም ክሰርሑ ኣለዎም ኣቦ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ ሙሳ ፋኪ መሓመት አመልኪቶም። እቶም ኮሚሽነር ኣብ ስነስርዓት መኽፈቲ መበል 37 ስሩዕ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካ ኣብ ዝገበርዎ መደረ፥ ኣፍሪካ ሐዚ ዘላትሉ ስእነት ሰላም ጠመተ ብምግባር ተዛሪቦም። ኣፍሪካ ጠንካራ፣ ሰላማዊትን ዝማዕበለትን ንክትከውን ኩሎም ኣካላት ኢድ ንኢድ ብምትሕሓዝ ክሰርሑ ኣለዎም ኢሎም። በቢእዋኑ እናተበራኸቱ ዝመፅኡ ዕልዋ መንግስታትን ብዕጡቓት ሓይልታት ዝግበር ጎንፂን እታ ኣህጉር ንቕድሚት ከይትግስግስ ከምዝቐየድዋ ገሊፆም። ሓድነታ ነፃነታ ዝሓለወት አፍሪካ ክውን ንምግባር ኩሉ ናይ ወገኑ ፃዕሪ ክገብር ከምዘለዎ አገንዚቦም
የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት
2015
ዓ.ም