ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 7/2018 (ኢዜኣ)፦ መርሃ ግብሪ ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓድ ኢትዮጵያ ማሕበራውን ቁጠባውን ተረባሕነት ሚሊዮናት ዜጋታት ብምርግጋፅ ክብርታት ሓቢርካ ምንባርን ምትሕግጋዝን የጎልብት ከምዘሎ ምክትል ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ሎሚ በዶ ገሊፀን። ኮሌጅ ሕክምና ሚሊኒየም ሆስፒታል ቅዱስ ጳውሎስ መርሃ ግብሪ ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓድ ክረምቲ ናፃ ህክምናን ምርመራን ኣጀሚሩ። ምክትል ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ሎሚ በዶ፤ ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓድ ክረምቲ ማሕበራውን ቁጠባውን ተረባሕነት ዜጋታት ኣብ ምርግጋፅ ዝልዓለ ረብሓ እናምፅአ ከም ዝኾነ ገሊፀን። ኣብ ማሕበራዊ ዓውዲ ዝካየዱ ምርመራታት ጥዕና፣ መርሃ ግብሪታት ደም ልገሳን ካልኦት ኣገልግሎት ሕክምናን ህይወት ዜጋታት ኣብ ምድሓን ዓብዪ ኣስተዋፅኦ የበርክቱ ከምዘለዉ ተዛሪበን። መርሃ ግብሪ ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓ ክረምቲ ኢትዮጵያ ማሕበራውን ቁጠባውን ተረባሕነት ሚሊዮናት ዜጋታት ብምዕባይ ሓጋዚ ሓይሊ ልምዓት ይኸውን ከምዘሎ ኣልዒለን። ብፍላይ ተረባሕነት ዓቕሚ ዘይብሎም፣ ኣረጋውያንን ሰብ ውዕለታ ሃገር ዝኾኑ ዜጋታትን ብምዕባይ ባህሊ ሕድሕዳዊ ምትሕግጋዝ የዕብይ ከምዘሎ ኣረዲአን። ኣብ ቀፃሊ እውን ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓድ ብምስፋሕ ክብርታት ሓቢርካ ምንባርን ምትሕግጋዝን ባህሊ ወለዶ ንክኸውን ብሓባር ምስራሕ ከምዝግባእ ኣገንዚበን። ሚኒስትር ጥዕና ዶክተር መቅደስ ዳባ ብወገነን፤ ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓድ ተበፃሕነት ኣገልግሎት ጥዕና ዜጋታት ኣብ ምስፋሕ ዓብዪ ግደ ይፃወት ከምዘሎ ገሊፀን። ተበፃሕነት ኣገልግሎት ምርመራ ጥዕና ፣ ደም ልገሳን ቅድመ ምክልኻል ተመሓላለፍትን ዘይተመሓላለፍትን ሕማማት ብምስፋሕ ተረባሕነት ጥዕና የረጋግፅ ከምዘሎ እውን ተዛሪበን። ኣብዚ ዓመት እዋን ክረምቲ ዝካየድ ኣገልግሎት ሰናይ ፍቓድ ጥዕና ብሃገር ለኸ ብርኪ ካብ 20 ሚሊዮን ንላዕሊ ዜጋታት ተረባሕቲ ንምግባር መደብ ተታሒዙ ናብ ስራሕ ከምዝተኣትወ ኣፍሊጠን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሓምለ 7/2018 (ኢዜኣ)፦ ኢንስቲትዩት ጥዕና ሕብረተሰብ ኢትዮጵያ ስርዓት ቁፅፅር ጥዕና ማሕበረሰብ ብምጥንኻርን እቲ ስርዓት ጥዕና ብሳይንሳዊ ሓበሬታ ብምድጋፍን ዓቕሚ ምክልኻል ሓደጋታት ጥዕና ሕብረተሰብ ከምዝሃነፀ ገሊፁ። ኢንስቲትዩት ጥዕና ሕብረተሰብ ኢትዮጵያ መበል 100 ዓመት በዓል ምስረታኡ ካብ ዝመፅእ ሓሙስ ጀሚሩ ብዝተፈላለዩ መደባት ከምዘኽብር ኣፍሊጡ። ዋና ዳይሬክተር እቲ ኢንስቲትዩት ዶክተር መሳይ ሃይሉ ከምዝገለፅዎ፤ እቲ ኢንስቲትዩት ካብ ዝምስረት ጀሚሩ ንሓደ ክፍለ ዘመን ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ጥዕና ሕብረተሰብ ክህብ ፀኒሑ እዩ። ኣብዚ እዋን ንዝበፅሖ ብርኪ ንምብፃሕ እውን ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ብዝተፈላለዩ ውዳበታትን መዋቕራትን ከምዝሓለፈ ገሊፆም። ኣብ ፃንሒቱ ዝተፈላለዩ ክትባታት ብምፍራይ፣ ሳይንሳዊ ምርምራት ብምክያድ፣ ከምኡ እውን ስግኣታት ጥዕና ሕብረተሰብ ኣቐዲሙ ብምፍላይ ቅልጡፍ መልሲ ክህብ ከምዝፀንሐ ኣረዲኦም። ብተወሳኺ እቲ ኢንስቲትዩት ብሕጊ፣ ብኣሰራርሓን ብሓይሊ ሰብን ብምጥንኻር ስራሕቲ ስርዓት ቁፅፅር ጥዕና ሕብረተሰብ ምዝማንን ተበፃሕነት ምስፋሕን ከም ዘሳለጠ ተዛሪቦም። ስርዓት ክትትል ብምጥንኻርን ስግኣታት ጥዕና ብምትንታን ስልታዊ መልሲ ንምሃብ ዘኽእሉ ስራሕቲ ከምዝተሰርሑ ዝገለፁ እቶም ዋና ዳይሬክተር፤ ስርዓት ቁፅፅር ዶብ ተሳገርቲ ሕማማት እውን ዓለምለኻዊ ሕግታት ጥዕና ብዝተኸተለ መገዲ ብምምራሕ ቅልጡፍን ዝተዋደደን ቁፅፅር ክግበር ከምተኽእለ ኣብሪሆም። በዙይ ድማ ኣብ ዝሓለፈ በጀት ዓመት ጥራሕ ካብ 7 ሚሊዮን ንላዕሊ ተጓዓዝቲ ብሰብ ሞያ ቁፅፅር ሓደጋ ጥዕና ሕብረተሰብ እቲ ኢንስቲትዩት ክትትል ከምዝተገበረሎም ጠቒሶም። ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ስርዓት ቁፅፅር ሓደጋ ጥዕና ሕብረረተሰብን ምጥንኻርን ስራሕቲ ድሕንነት ጥዕናን ብሰፊሑ ከምዝተሰርሐሉ እውን ወሲኾም ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ/ሰነ 30/2018 (ኢዜኣ) ኣብ ዓውዲ ትምህርቲ ፅሬት ንምርግጋፅ ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ልዑል ለውጢ እናመፀ ከም ዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ገሊፆም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ(ዶ/ር) ኣብ መበል 30 ስሩዕ ኣኼባ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ካብ ኣባላት እቲ ቤት ምኽሪ ንዝተልዓልሎም ሕቶታት መልስን መብራህርን እናሃቡ እዮም ዝርከቡ። እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብ ዝሃብዎ መብራህርሂ፤ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ተምሃሮ ብባዕሎም ተኣማሚኖም ፈተና ዝወስድሉ ኣሰራርሓ ተግባራዊ ከም ዝተገበረን ባህሊ ምቅድዳሕ ምትራፍ ከም ዝተኽኣለን ተዛሪቦም። ኣብ ዓውዲ ትምህርቲ ብዝተሰርሐ ስራሕ ልዑል ዓወት ከም ዝተመዝገበ ብምግላፅ፤ መዋእለ ህፃናት ንምስፍሕፋሕ ብዝተውሃቦ ትኹረት 35 ሽሕ መዋእለ ህፃናት ምህናፅ ከም ዝተኽኣለ ኣረዲኦም። ፅሬት ትምህርቲ ንምርግጋፅ፣ምቅድዳሕ ንምትራፍ፣ትምህርቲ ብቴክኖሎጂ ንምስፍሕፋሕ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ እውን ተስፋ ዝህብ እዩ ኢሎም። ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ እውን ኣዝዩ ዝተባባዕ ደረጅኦም ዝሓለዉ ህንፀታት እናተሳለጡ ከም ዝኾኑ ሓቢሮም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 29/2018(ኢዜኣ) ኢትዮጵያ ነቲ ኣህጉር ዝተርፍን ንተለዋዋጢ ኩነታት ጥዕና ዝተዳለወን ሓይሊ ሰብ እናሃነፀት ከም ዝኾነት ሚኒስትር ጥዕና ዶክተር መቅደስ ዳባ ገሊፀን። ንሰለስተ መዓልትታት ዝፀንሕን ካብ ልዕሊ 46 ሃገራት ዝመፁ ተሳተፍቲ ዝተረኸብሉን ጉባኤ ትምህርቲ ሕክምና ኣፍሪካ 2026 ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምክያድ ጀሚሩ። ሚኒስትር ጥዕና ዶክተር መቅደስ ዳባ ኣብ ስነ ስርዓት መኽፈተ እቲ ጉባኤ ተረኺበን ከም ዝበልኦ፤ ኣፍሪካ ኩለ መዳያዊ ኣገልግሎት ጥዕና ንምርግጋፅን ጠንካራ ስርዓት ጥዕና ንምህናፅን ብኣግባቡ ዝሰልጠነ፣ብቑዕን ንቀፃሊ ድሉው ዝኾነን በዓል ሞያ የድልያ። ኢትዮጵያ እውን ፍትሓዊ፣ ጠንካራን ሰብ ተኮርን ዝኾነ ስርዓት ጥዕና ንምህናፅ እናሰርሐት እያ ትርከብ ኢለን። እዚ ስርዓት ንናይ ሎሚ ድሌታት ምላሽ ካብ ምሃብ ብተወሳኺ ንናይ ፅባሕ ፈተና እውን ዝተዳለወ ከም ዝኸውን ሓቢረን። ስግግር ዓውዲ ጥዕና እታ ሃገር ቀዳማይ ብርኪ ሓለዋ ጥዕና ኣብ ምጥንኻር፣ስግግር ዲጂታል ኣብ ምቅልጣፍ፣ ምፍራይ መድሓኒትን መሳርሕታት ሕክምናን ውሽጢ ሃገር ኣብ ምዕባይ ከምኡ እውን ብቑዕን ንቀፃሊ ድሉው ዝኾነን በዓል ሞያ ጥዕና ኣብ ምፍራይ መሰረት ዝገበረ እዩ ኢለን። ብተወሳኺ እውን ኣብዚ ሕዚ እዋን ልዕሊ 63 ሚልዮን ህዝቢ ተጠቃሚ ዝኾነሉ ዘሎ ብብርኪ ማሕበረሰብ ስርዓት መድሕን ጥዕና ብምስፍሕፋሕ፣ማሕበራዊ መድሕን ጥዕና ብምዕባይን ሃፍቲ ውሽጢ ሃገር ብምእካብን ዘላቒ ዓውዲ ጥዕና ንምጥንኻር ዝግበር ስራሕ ተጠናኺሩ ከም ዝቕፅል ኣረጋጊፀን። ዓወት ዓውድታት ትኹረት ጥዕና ዝውሰን ብዘሎ ብቑዕ ሓይሊ ሰብ ስለዝኾነ ኢትዮጵያ ንልምዓት ሰብ ሞያ ቀዳምነት ከም ዝሃበት ብምግላፅ፤ ኣብዚ ሕዚ እዋን እታ ሃገር በቢዓመቱ ልዕሊ 21 ሽሕ ሰብ ሞያ ጥዕና እናምረቐት ከም ዝኾነት ገሊፀን። እዚ ዓቕሚ ካብ ሃገር ሓሊፉ ንኣፍሪካ ዝተርፍ ከም ዝኾነ ብምሕባር፤ ኣብ ቀረባ እዋን ካብታ ኣህጉር ዝመፁ ልዕሊ 600 ተምሃሮ ሕክምና ብስፔሻሊቲን ሰብ-ስፔሻሊቲን ሕክምና ከም ዝሰልጠኑ ተዛሪበን።

ኣዲስ ኣበባ/ ሰነ/ 29/2018ኢትዮጵያ ብሰብ ስራሕ ብልሕን ዲጂታል ስርዓት ጥዕናን መራሒት እቲ ኣህጉር ክትኸውን ንዓርሳ ኣብ ምድላው ከም ትርከብ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ገሊፆም። ንሰለስተ መዓልቲ ዝፀንሕን ካብ 46 ሃገራት ዝመፁ ተሳተፍቲ ዝተዓደምሉን ጉባኤ ትምህርቲ ሕክምና ኣፍሪካ (MedEDAfrica 2026) ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምክያድ ጀሚሩ። ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትር ተመስገን ጥሩነህ ኣብ ስነ ስርዓት መኽፈተ እቲ ጉባኤ ተረኺቦም ከም ዝበልዎ፤ ኣብ ዙርያ ትምህርቲ፣ ስግግር ቴክኖሎጂ ፣ምሕዝነትን ምርምርን እነመሓላልፎም ውሳነታት ንጥዕናን ድሕንነትን ህዝቢ ኣፍሪካ ዝውስኑ እዮም። ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ውሑዳት ዓመታት ምስፍሕፋሕ ትምህርቲ ሰብ ሞያ፣ሓደሽቲ ትካላት ትምህርቲ ጥዕና ምህናፅ፣ ነባር ትካላት ምጥንኻር ከምኡ እውን መናእሰይ ኢትዮጵያውያን ኣብ ሞያ ዓውዲ ጥዕና ንክዋፈሩ ሰፋሕቲ ዕድላት ምፍጣር ከም ዝተኽኣለ ተዛሪቦም። ብተወሳኺ እውን ኢትዮጵያ ሰብ ሞያ ጥዕና ሃገራት ኣፍሪካ ብምምሃር ዞባዊ ማእኸል ስልጠና ክትኸውን ከም ዝኸኣለት ሓቢሮም። ኢትዮጵያ ብመሪሕነት ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ብሰብ ስራሕ ብልሕን ዲጂታል ፈጠራን መራሒት እቲ ኣህጉር ንምዃን ዓርሳ እናዳለወት ከም ዝኾነት ኣረዲኦም። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ኢንፎርማቲክስ ጥዕና፣ዲጂታል ጥዕና፣ዝተሓላለኸን ዝረቐቐን ሕክምና፣ሮቦቲክስን ብሰብ ስራሕ ብልሕ ዝተደገ ምርመራ ሕማምን ትኹረት ዝገበረ ፈላማይ ዩኒቨርሲቲ ሰብ ስራሕ ብልሒ(ኤኣይ) ንምምራቕ ኣብ ናይ መወዳእታ ምዕራፍ ከም ዝተበፅሐ ዕላዊ ገይሮም። ኣፍሪካ ኣብዚ ስግግር ዘበን ተዓዛቢት ጥራሕ ዘይኮነስ ወናኒት ናይ ባዕላ ፈጠራ፣ኣፍራይትን መራሒትን ክትኸውን ከም ዘለዋ እውን ፃውዒት ኣቕሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 29/2018(ኢዜኣ) መንግስቲ መደመር ሃፍትታት ታሪኽ፣ተፈጥሮን ባህላዊ ሓድግን ኢትዮጵያ ብዘላቕነት ብምሕላውን ብምልማዕን ናብ ወለዶ ዝሳገር ዝነኣድ ስራሕ ከም ዝሰርሐ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ሓድጊ ኢትዮጵያ ረዳት ፕሮፌሰር ኣበባው ኣያሌው ገሊፆም። ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኽ ተቐማጥነቶም ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝገበሩ ኣምባሳደራት ዝተፈላለያ ሃገራትን መራሕቲ ዓለም ለኸ ትካላትን ኣብ ውቅር ኣብያተ ክርስትያናት ላሊበላ ዑደት ገይሮም። ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ሓድጊ ኢትዮጵያ ረዳት ፕሮፌሰር ኣበባው ኣያሌው ንኢዜኣ ከም ዝበልዎ፤ ኢትዮጵያ ወናኒት ዝነኣዱ ሃይማኖታዊ፣ታሪኻዊ፣ተፈጥሮኣውን ባህላውን ሓድግታት እያ። ኣሰራርሓ ኪነ ህንፃ ኣብ ትካል ትምህርቲ፣ሳይንስን ባህልን ውሕመ(ዩኔስኮ) ዝተመዝገበ ውቅር ኣብያተ ክርስትያናት ላሊበላ ንዓለም ዘደመመ ውፅኢት ጥበብ ከም ዝኾነ ተዛሪቦም። ሓድጊ ላሊበላ እውን ንሃይማኖታዊ ስርዓትን ዓለም ለኸ ጎብነይትን ምችው ንምግባር ምስ መንግስቲ ፈረንሳይ ብምትሕብባር ስራሕ መሰረተ ልምዓት ሓለዋ ዘላቒ ሓድጊ እናተሳለጠ እዩ ኢሎም። ቀዳማይ ሚኒስትር ዐቢይ ኣሕመድ (ዶ/ር) ታሪኻዊ፣ተፈጥሮኣውን ባህላውን ሃፍትታት ኢትዮጵያ ንምሕላው፣ ንምክንኻንን ንምልማዕን ዝሃብዎ ትኹረት ንውፅኢታውነት ሓለዋ ሓድጊ ከም ዘዕበዮ እውን ኣረዲኦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 27/2018 (ኢዜኣ) ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ንስትራቴጂካዊ ልኡኽቶታት ብቑዕ ዝኾነ ሰራዊት ናይ ምፍራይ ልኡኽትኡ ብብቕዓት እናተዋፅአ ከም ዝኾነ ሚኒስትር ምክልኻል ኢንጅነር ኣይሻ መሐመድ ገሊፀን። ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ሞያ ብቀዳማይን ካልኣይን ዲግሪ ትምህርቶም ዝዛዘሙ መበል 26 ዙር ሕፁያት ተመረቕቲ ተምሃሮ ሎሚ መዓልቲ ኣመሪቑ። ሚኒስትር ምክልኻል ኢንጅነር ኣይሻ መሐመድ ኣብዚ እዋን ከም ዝበልኦ፤ ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ፕሮፌሽናል ሰራዊት ካብ ዝህነፀሎም ማእኸላት እቲ ሓደ እዩ። ስትራቴጂካዊ ሰብ ሞያ ኣብ ምፍራይ እውን ግንባር ቀደም ትካል ከም ዝኾነ ሓቢረን። እቲ ዩኒቨርሲቲ ዝተውሃቦ ሃገራዊ ልኡኽቶ ብብቕዓት እናተዋፅአ ከም ዝኾነ ብምሕባር፤ ተመረቕቲ እዚ ዓመት እውን ናይዚ መርኣያ እዮም ኢለን። ተመረቕቲ ዝቐሰምዎ ፍልጠት ናብ ተግባር ብምቕያር ኣብ ቀፃሊ ኩለ መዳያዊ ብልፅግና ኢትዮጵያ ንምርግጋፅ ኣብ ዝግበር ርብርብ እጃሞም ክዋፅኡ ከም ዘለዎም እውን ተዛሪበን። ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብርጋዴር ጀነራል ከበደ ረጋሳ ብግደኦም፤ እቲ ዩኒቨርሲቲ ዓቕሚ እቲ ሰራዊት ናብ ዝለዓለ ብርኪ ንምብፃሕ ልዕሊ 77 ስሩዕ ፕሮግራማት ትምህርቲ ሓንፂፁ ብቑዓት ሰብ ሞያ እናፍረየ ከም ዝርከብ ኣረዲኦም። እቲ ዩኒቨርሲ ኣብ ዘየቋርፅ መንገዲ ለውጥን ዕቤትን ከም ዝርከብ ብምግላፅ፤ ተመረቕቲ ዝረኸብዎ ፍልጠትን ሞያዊ ስነ ምግባርን ኣብ ተግባር ንከውዕልዎ እውን ፃውዒት ኣቕሪቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 27/2018 (ኢዜኣ) ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ትምህርቲ ብቀዳማይ ካልኣይን ዲግሪ መርሃ ግብሪ ትምህርቲ ዘሰልጠኖም ተምሃሮ የመርቕ ኣሎ። ኣብቲ ስነ ስርዓት ምረቓ፤ ሚኒስትር ምክልኻል ኢንጅነር ኣይሻ መሐመድ፣ኣዛዚ እዚ ሜካናይዝድ ሌተናል ጄኔራል ከፍያለው ኣምዴ፣ኣብ ሚኒስቴር ምክልኻል ዋና ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ርክብ ወፃእን ወታደራዊ ምትሕብባርን ከምኡ እውን ኣካቦ ቦርድ እቲ ዩኒቨርሲቲ ሜጀር ጄኔራል ተሾመ ገመቹ ተረኺቦም። ብተወሳኺ እውን ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ምክልኻል ኢትዮጵያ ብርጋዴር ጄኔራል ከበደ ረጋሳ፣ላዕለዎት መኮንናት ሰራዊት እቲ ሰራዊት፣ወታደራዊ ኣታሼታት ዝተፈላለያ ሃገራት፣ዕዱማት ኣጋይሽን ቤተሰብ ተመረቕትን ተረኺቦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 26/2018 (ኢዜኣ) ከንቲባ ኣዳነች ኣቤቤ ህንፀት ዘበናዊ መንደር መንበሪ ፖሊስ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ሎሚ ኣጀሚረን። እተን ከንቲባ ኣብ ማሕበራዊ ምትእስሳር ገፀን ኣብ ዘመሓላለፍኦ መልእኽቲ፤ ኣብ ምምሕዳር ከተማና ኣብ ትካል ፖሊስ ንሰርሖም ኣብ ዘለና ስራሕቲ ሪፎርምን እቲ ሰራዊት ብህዝቢ ዝተውሃቦ ሓደራ ብኣግባቡ ንክዋፃእ ናይ ምግባር ስራሕን “መንደር እቲ ሰራዊት ክንሃንፅ ኣለና” ኢልና ዝኣተናዮ ቃል ሎሚ ናብ ተግባር ኣሸጋጊርናዮ ኢለን።   እናዓበየትን እናማዕበለትን ዝመፀት ማእኸል ዲፕሎማሲ ኣፍሪካን ዓለምን ዝኾነት ከተማ ኣዲስ ኣበባ ንዘገልግል ሰራዊት ፖሊስ ዝጀመርናዮ ህንፀት መንበሪ በዓል 16 ደብሪ ዝኾኑ 12 ህንፃታት ዝሓዘ እዩ ክብላ ሓቢረን። እዞ ድማ ኣባላት እቲ ሰራዊት ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን ፅልዋታት ኣባላት እቲ ሰራዊት ብምቕናስ ብትግሃትን ብኣግባቡን ንህዝቢ ንከገልግል ዝዓለመ ከም ዝኾነ ኣረዲአን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 23/2018 (ኢዜኣ)፦ መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ማዕርነት ፆታን ውሳነ ወሃብነት ደቂ ኣንስትዮን በትኹረት ክሰርሑ ከምዝግባእ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ሃይማኖት ዘለቀ ገሊፀን። በዓል መዚ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ምስ ኢንተርናሽናል ሚዲያ ስፖርት (IMS) ብምትሕብባር ኣብ ስርዓተ ፆታን ምብቃዕ ደቂ ኣንስትዮ ጋዜጠኛታትን ዘተኮረ ዘተ ፓናል ውይይት የካይድ ኣሎ። ኣብቲ መድረኽ ካብ ዝተፈላለዩ ትካላት መራኸብቲ ሓፋሽ ዝተውፃእፅኣ ደቂ ኣንስትዮ ጋዜጠኛታትን ዝተፈላለዩ መዳርግቲ ኣካላትን ይሳተፉ ኣለዉ። እተን ዋና ዳይሬክተር ሃይማኖት ኣብቲ እዋን ከምዝገለፃኦ፤ መራኸብቲ ሓፋሽ ማዕርነት ጾታ ንምስፋን ኣብ ዘኽእሉ ተግባራት ቆላሕታ ሂቦም ክሰርሑ ይግባእ። ብመሰረት ኣዋጅ መራኸብቲ ሓፋሽ ቁጽሪ 1238/2013 ክብሪ ደቂ ኣንስትዮ ኽብሪ ዘውርዱ፣ ዓመፅ ዘተባብዑ መልእኽትታት ምስርጫው ብጥብቂ ዝተኸልከለ ምዃኑ ኣዘኻኺረን።   ስለዝኾነ ንጉዳያት ንስርዓተ ፆታ እኹል ኣየር ሰዓት ብምምዳብ፣ ዘይግቡኣት ኣገላልጻታት ብምውጋድን ፍትሓውነትን ማዕርነትን ጾታ ኣብ ምርግጋፅ መዳይ መራኸብቲ ሓፋሽ ምስ ኤዲቶሪያል ፖሊሲኦም ኣጠዓዒሞም ክትግብሩ ይግበኦም ኢለን። ብተወሳኺ ኢትዮጵያ ብብርኪ ዓለምለኻውን ኣህጉራውን መሰል፣ ውክልናን ተሳትፎን ደቂ ኣንስትዮ ንምጥንኻር ብርክት ዝበሉ ስምምዕነታት ተቐቢላ እናተግበረት ምዃና ኣልዒለን። ኣብዚ እዋን ኣብ ብዙሓት ትካላት መራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ደረጃ ኣመራርሓ ደረጃ፣ ውሳነ ወሃብነትን መስርሕ ምድላው ትሕዝቶን ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ምምሕያሻት የርእይ እኳ እንተሃለወ ብዝበለጸ ክጎልብት ከምዝግባእ ገሊፀን። ኣብ ቀጻሊ እውን ተሳትፎን ኣመራርሓነትን ደቂ ኣንስትዮ ምጥንኻር፣ ኣብ ከይዲ ፍርያትን ፈነወን ትሕዝቶ ሚዛን ስርዓተ ፆታ ምርግጋፅ፣ ትሕዝቶታት ብናይ መነጽር ፆታ ምክትታል፣ ኣግለልትን ኣፈላላይ ዝፈጥሩን ቋንቋታት ምውጋድ፣ ቀጻልነት ዘለዎ ስርዓት ስልጠና ዓቕሚ ህንፀት ምድላው ይግባእ ኢለን። መራኸብቲ ሓፋሽ ዝተጠናኸረ ኣሰራርሓ ኤዲቶሪያል ስርዓተ ፆታ ብምዝርጋሕ፣ ንጉዳያት ስርዓተ ጾታ እኹል ኣየር ሰዓትን ሽፋንናን ብምሃብ፣ ሕግን ስነ-ምግባር እቲ ሙያን ሓልዮም ዘቕርቡሉ ኣሰራርሓ ኣብ ምዝርጋሕ በትኹረት ክሰርሑ ከምዝግባእ ብኣፅንኦት ኣተሓሳሲበን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 23/2018 (ኢዜኣ): ኣብ መላእ ሃገር 563 ሽሕን 501ን ተምሃሮ ሃገራዊ ፈተና መውፅኢ ክፍሊ 12 ከም ዝወስዱ ሚኒስቴር ትምህርቲ ኣፍሊጡ። ሚኒስትር ትምህርቲ ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ኣብ ቤተ-መፃሕፍቲ ኣብረሆት ተረኺቦም ከይዲ እቲ ፈተና ኣጀሚሮም። ከይዲ እቲ ፈተና ኣመልኪቶም ንመራኸብቲ ሓፋሽ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ፤ እቲ ፈተና ብኦንላይን ብወረቐትን ከም ዝወሃብ ኣፍሊጦም። ካብቶም ናይዚ ዓመት ፈተና መውፅኢ ክፍሊ 12 ዝወስዱ ጠቕላላ ተፈተንቲ ተምሃሮ እቶም 62 ሚኢታዊት ብኢንተርኔት፤ እቶም ዝተረፉ ድማ ብወረቐት ከም ዝወስዱ ገሊፆም።   ኣብዚ ዓመት ዝለዓለ ትምህርቲ መጠናኸሪ ብምውሃቡ ዝለዓለ ውፅኢት ክምዝገብ እዩ ተባሂሉ ትፅቢት ከም ዝግበር እውን ተዛሪቦም፡፡ ናይዚ ዓመት ፈተና ብዘይ ምንም ስርቅን ምትላልን ተምሃሮ ብኽእለቶምን ብብቕዓቶምን ዝፍተኑሉ ምዃኑ ገሊፆም። በዙይ መሰረት ድማ ኣብ መላእ ሃገር 563 ሽሕን 501ን ተምሃሮ ነቲ ፈተና ከም ዝወስዱ ኣፍሊጦም።

ኣዲስ ኣበባ/ ሰነ/20/ 2018 /ኢዜኣ/፦ ዩኒቨርስቲ ወራቤ ን7ይ ግዘ ብቅድመን ድህረን መርሃ ግብሪ ምረቓ ብዝተፈላለዩ ዓውዲታት ትምህርቲን ሞያን ዘሰልጠኖም 900 ተምሃሮ ኣመሪቑ። ኣብቲ ስነ ስርዓት ምረቓ ዝተረኸቡ ኣማኻሪ ሚኒስቴር ትምህርቲ ሚኒስትር ዴኤታ ክንደያ ገ/ህይወት (ፕ/ር) ኣብ ዘመሓላለፉዎ መልእኽቲ፤ ሃገር ትደልዮ ልዕልና ሞራልን ስምዒት ፍቕሪ ሃገርን ዘለዎ ተመራቒ ኢዩ ኢሎም። መንግስቲ ፅሬት ትምህርቲ ንምርግጋፅ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ እናወገነ ከምዝርከብ ብምግላፅ፤ ኣብ መሰረት ከይዲ ትምህርቲ ትኹረት ተገይሩ ዝተሰርሐ ስራሕ ዘዕግብ ውፅኢት ከምዝተመዝገበ ተዛሪቦም።   ዲጂታል ትግበራታት ጋህዲ ኣብ ምግባር ብፍላይ ምዘና ተምሃሮ ብመርበብ ሓበሬታ ምሃብ ብምኽኣሉ ምቕዳሕ ክተርፍ ገይሩ ኢሎም። ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ወራቤ ቶውፊቅ ጀማል (ዶ/ር) ብግደኦም፤ ናይ ሎሚ ተመረቕቲ ተምሃሮ ፈተናታት ናብ ዕድል ብምልዋጥ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ፃንሒቶም ዘኻዕበቱዎ ፍልጠት ንሃገር ብዝረብሕ መልክዑ ክጥቀሙሉ ይግባእ ኢሎም። ናብ ማሕበረሰብ እንትፅምበሩ ንመንነቶም ብዝገልፅን ናይ ዩኒቨርሲቶም ኣበርክቶ መሰረት ብዝገበረን መልክዑ እጃሞም ክዋፅኡ ከምዘለዎም ኣብሪሆም።

ወላይታ ሶዶ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ተመረቕቲ ንሰላምን ሓድነትን ኢትዮጵያ ኣምባሳደራት ብምዃን ዝለዓለ እጃሞም ክዋፅኡ ከም ዝግባእ ሚኒስትር ሰላም መሓመድ እድሪስ ገሊፆም። ዩኒቨርሲቲ ወላይታ ሶዶ ብዝተፈላለዩ ዓውድታታት ትምህርቲ ዘሰልጠኖም 1 ሽሕን 37ን ተምሃሮ ሎሚ መዓልቲ ኣመሪቑ። ኣብቲ ስነ-ስርዓት ምረቓ መልእኽቲ ዘመሓላለፉ ሚኒስትር ሰላምን ኣቦ መንበር ቦርድ ስራሕ ኣመራርሓ እቲ ዩኒቨርሲቲን መሓመድ እድሪስ፤ ተመረቕቲ ናብ ከባቢኦም ምስ ተመለሱ ኣምባሳደራት ሰላም፣ ሓድነትን ፍቕርን ክኾኑ ከምዝግባእ ኣተሓሳሲቦም። ተመረቕቲ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ብዝቐሰምዎ ፍልጠትንን ክእለትን ተስፋ ፅባሕ ኢትዮጵያ ብምልምላም፣ ብልፅግና እታ ሃገር ንምርግጋፅ ኣብ ዝግበር ፃዕሪ እጃሞም ከበርክቱ ከምዝግባእ ገሊፆም። ካብዚ ብተወሳኺ ርእሶምን ሃገሮምን ንምጥቃም ብመንፈስ ስራሕ ፈጣሪነት ክንቀሳቐሱ ከምዘለዎም ኣገንዚቦም።   እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ምምሃር ምስትምሃር፣ ምርምር፣ ኣገልግሎት ማሕበረሰብን ዓውዲ ቴክኖሎጂን ዝሓሸ ውፅኢት እናመዝገበ ከም ዝኾነ ብምጥቃስ፤ ብፍልጠት፣ ክእለትን ሰናይ ስነ-ምግባርን ዝተሃነፁ ተምሃሮ ንምፍራይ በትኹረት ምስራሕ ክቕፅል እዩ ኢሎም፡፡ ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ወላይታ ሶዶ ጉቼ ጉሌ (ዶ/ር) ብወገኖም፤ እቲ ዩኒቨርሲቲ ናይ ፅባሕ ሃገር ተረከብቲ ዜጋታት ንምፍራይ ኣብ ዝገበሮ ፃዕሪ ውፅኢት ይምዝገብ ከምዘሎ ገሊፆም። እቲ ዩኒቨርሲቲ ብዝተፈላለዩ ዓውድታት ፀገም ፈታሕቲ ምርምራት ብምግባር፣ ኣገልግሎት ማሕበረሰብ ብምስፋሕን ተምሃሮ ፈጠርቲ ስራሕ ንክኾኑ ስልጠናታት ብምሃብን ዜጋታት ተረባሕቲ ንምግባር ይሰርሕ ከምዘሎ ሓቢሮም። እቶም ተመረቕቲ ዝረኸብዎ ፍልጠት ናብ ተግባር ብምቕያር ዘምሃሮም ማሕበረሰብን ሃገሮምን ብተኣማንነትን ቅንዕናን ከገልግሉ ኣተሓሳሲቦም።

ጂንካ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ተመራቕቲ ዩኒቨርሲቲ ዝረኸብዎ ፍልጠትን ክእለትን ንዕብየት ሃገርን ንተረባሕነት ዜጋታትን ንምውዓል ድሉዋት ክኾኑ ከም ዝግባእ ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽንን ኣቦ ወንበር ቦርድ ስራሕ ኣመራርሓ ዩኒቨርሲቲ ጅንካን ኣገኘሁ ተሻገር ተዛሪቦም። ጅንካ ዩኒቨርሲቲ ብተፈላለዩ ዓውድታት ትምህርቲ ዘሰልጠኖም ተምሃሮ ቀዳማይ፣ ካልኣይን ክተሬት ዲግሪን ኣመሪቑ ኣሎ። ኣፈ-ጉባኤ ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽንን ኣቦ ወንበር ቦርድ ስራሕ ኣመራርሓ ዩኒቨርሲቲ ጅንካን ኣገኘሁ ተሻገር፤ ኢትዮጵያ ዝወጠነቶም ዘርፈ ብዙሕ ትልምታት ንምዕዋት ብፍልጠትን ክእለትን ዝማዕበለ ከምኡ እውን ንሓደሽቲ ፈጠራታት ዝተዳለወ ሓይሊ ሰብ የድልያ እዩ ኢሎም።   ኣብዚ መዳይ ካብ ዩኒቨርሲቲ ተመሪቖም ዝወፅኡ መንእሰያት ዓብዪ ዓቕሚ ምዃኖም ብምልዓል፤ ተመራቕቲ ዝረኸብዎ ፍልጠትን ክእለትን ንዕብየት ሃገርን ንተረባሕነት ዜጋታትን ንምውዓል ድሉዋት ክኾኑ ከምዘለዎም ኣገንዚቦም። ኣብ 2030 ዲጂታል ኢትዮጵያ ንምህናፅ ዝተወጠነ ሃገራዊ ራእይ ንምዕዋት መሪሕ ተዋናእቲ ክኾኑ ከም ዝግባእ ብምግላፅ፣ ንዕብየት ሃገርን ንተረባሕነት ዜጋታትን ክተግሁ ምኽሮም ለጊሶም። ዝተምሃሩ መንእሰያት ቀንዲ ተዋሳእቲ ከይዲ ህንፀት ሃገር ብምዃኖም፣ ኩሉ ግዜ ህይወት ፍልስፍናኦምን መምርሒኦምን ስምዒት ዘይኮነስ ስሌትን ብስለትን ክኸውን ይግባእ ኢሎም።

ኣሶሳ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ዩኒቨርሲቲ ኣሶሳ ኣብ ዓውድታት ዲጂታል ቴክኖሎጂን ኣገልግሎት ማሕበረሰብን ብኽእለት ዝተሃነፀ ወለዶ ንምፍራይ ይሰርሕ ከምዘሎ ኣፍሊጡ። እቲ ዩኒቨርሲቲ ንመበል 13 ዙሪያ ብመርሃ-ግብሪታት ስሩዕ፣ ተኸታታሊን ክረምትን ዘምሃሮም 673 ተምሃሮ ኣመሪቑ። ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ኣሶሳ ያሬድ ሙሉ (ዶ/ር) ከምዝተዛረብዎ፤ እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዓውዲ ተግባር ተኮር ሳይንስ ስግግር ቴክኖሎጂን ስራሕቲ ምርምርን ብምክያድ ዘተባብዕ ውጽኢት የመዝግብ ኣሎ። ብፍላይ ድማ ኣብ ዓውድታት ሕርሻን ማዕድንን ሓደሽቲ ስራሕቲ ፈጠራ ብምውፃእ ማሕበረሰብ እቲ ከባቢ ተረባሒ ንምግባር እናተስርሐ ይርከብ ኢሎም፡፡ እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ከይዲ ብዲጂታል ቴክኖሎጂ ዝተሃነፀን ብኽእለት ዝበለጸገን ወለዶ ኣብ ምፍጣር ናይ ባዕሉ ኣስተዋፅኦ የበርክት ከምዘሎ ገሊፆም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ተመራቕቲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ዲጂታል ጉዕዞ ኢትዮጵያ ንምቅልጣፍ ፍልጠቶም ናብ ፈጠራ ከሰጋግሩ ከም ዝግባእ ዋና ዳይሬክተር ምምሕዳር መርበብ ድሕንነት ሓበሬታ ትግስት ሃሚድን ኣዶ ወንበር ቦርድ ዩኒቨርሲት ሳይንስን ቴክኖሎጂ ኣዲስ ኣበባን ትዕግስት ሀሚድ ገሊጸን። ዩኒቨርሲት ሳይንስን ቴክኖሎጂ ኣዲስ ኣበባ ብቕድመ-ምረቓ፣ ድሕረ-ምረቓን ብሳልሳይ ዲግሪን ብስሩዕን ተኸታታሊን ፕሮግራማት ትምህርቲ ዘሰልጠኖም 1 ሽሕን 246 ተምሃሮ ኣመሪቑ። ኣብቲ ስነ-ስርዓት ምረቓ ላዕለዎት ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ፣ መራሕቲ እቲ ዩኒቨርሲቲ፣ ፃውዒት ዝተገበረሎም ኣጋይሽን ስድራቤት ተመራቕትን ተረኺቦም እዮም። ዋና ዳይሬክተር ምምሕዳር መርበብ ድሕንነት ሓበሬታ ትግስት ሃሚድን ኣዶ ወንበር ቦርድ ዩኒቨርሲት ሳይንስን ቴክኖሎጂ ኣዲስ ኣበባን ትዕግስት ሀሚድ ንተመራቕቲ መልእኽቲ እንቋዕ ደስ በለኩም ኣመሓላሊፈን። ዲጂታል ጉዕዞ ኢትዮጵያ ኣብ ሸትኡ ንምብፃሕ ሰብ ሞያ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ምፍራይ የድሊ እዩ ኢለን። እታ ሃገር ሐዚ ካብ ዘላትሉ ብርኪ ኢኮኖምን ቴክኖሎጂን ልዕል ንምባል ግደ ተመራቕቲ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ወሳኒ ምዃኑ ተዛሪበን። ተመረቕቲ ተምሃሮ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ዝረኸብዎ ፍልጠት ናብ ፈጠራን ናብ ዓቕሚ መፍረያይነት ኢንዱስትሪ ንክቕይሩ ብምግንዛብ ፣ ሃገሮም ብቕንዕና ከገልግሉ ፃውዒት ኣቕሪበን።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ተመራቕቲ ጉዕዞ ሪፎርም ኢትዮጵያ ብዝበለፀ ንምዕዋትን ሃገራዊ ብልጥግና ንምርግጋፅን ዘለዎም ዓብዪ ሓላፍነት ክዋፅኡ ከም ዝግባእ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሲቪል ሰርቪስ ፌዴራል መኩሪያ ሃይሌ (ዶ/ር) ገሊፆም። ዩኒቨርሲቲ ፐብሊክ ሰርቪስ ኢትዮጵያ ኣብ 2018 ዓ.ም ብስሩዕን ተኸታታሊን መርሃ-ግብርታት ትምህርቲ ብቐዳማይ፣ ብካልኣይን ብሳልሳይን ዲግሪ ዘሰልጠኖም ተምሃሮ ሎሚ መዓልቲ ብድምቀት ኣመሪቑ። ኣብቲ መርሃ-ግብሪ ምረቓ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሲቪል ሰርቪስ ፌዴራል መኩሪያ ሃይሌ (ዶ/ር) ፣ ፕሬዚዳንት እቲ ዩኒቨርሲቲ ንጉስ ታደሰ (ዶ/ር) ፣ ኣባላት ቦርድን ሴኔትን፣ ተመራቕትን ከምኡ እውን ስድራቤት ተመራቕትን ተረኺቦም እዮም። ኮሚሽነር ኮሚሽን ሲቪል ሰርቪስ ፌዴራል መኩሪያ ሃይሌ (ዶ/ር) ኣብቲ እዋን ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ፤ ኢትዮጵያ ኣብዚ እዋን ዓብዪ ትካላዊ ሪፎርም ትገብር ከምዘላ ገሊፆም። መንግስቲ ኣገልግሎት ንምዝማንን ንዜጋታት ዝተቐልጠፈ ኣሰራርሓ ንምዝርጋሕን ብዘመናዊ ቴክኖሎጂ ዝተደገፉ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ የሳልጥ ከምዘሎ እውን ሓቢሮም። ህንፀት ሃገር ብብቑዕ ሓይሊ ሰብ ዝረጋገፅ ብምዃኑ ተመራቕቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ጉዕዞ ሪፎርም ንምዕዋትን ሃገራዊ ብልፅግና ንምርግጋፅን ዓብዪ ሓላፍነት ከምዘለዎም ኣተሓሳሲቦም። ስለዝኾነ ተመራቕቲ ብተኣማንነት ሃገሮም ከገልግሉ ከምዘለዎም ብምግላፅ፤ እቲ ዩኒቨርሲቲ ንእዋኑ ዝምጥን ዝሰልጠነን ብቑዕ ሓይሊ ሰብ ብምፍራይ መዳይ ማእኸል ልህቐት ኮይኑ የገልግል ከምዘሎ ተዛሪቦም። ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ፐብሊክ ሰርቪስ ኢትዮጵያ ንጉስ ታደሰ (ዶ/ር) ብወገኖም ፤ እቲ ዩኒቨርሲቲ ብሓፈሻ 1 ሽሕን 363 ኣወዳትን 454 ኣዋልድን ብድምር 1 ሽሕን 817 ተምሃሮ ብቐዳማይ፣ ብካልኣይን ብሳልሳይን ዲግሪ ከምዘመረቐ ጠቒሶም። እቲ ትካል ኣብ ዓውዲ ትምህርቲ፣ ብሓፀርቲ ስልጠናታት፣ ብመፅናዕትን ምርምርን ከምኡ እውን ብዓውድታት ኣገልግሎት ማሕበረሰብ ትካላዊ ዓቕሚ ፐብሊክ ሴክተር ኢትዮጵያ ንምዕባይ ብርክት ዝበሉ ስራሕቲ ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊፆም። ብዝተገበረ ሃገራዊ መፅናዕቲ ካብ ዝተሳለጡ ተግባራት ውሽጢ ዝለዓለ ትካላዊ፣ ኣካዳሚያዊን ምምሕዳራዊን ሪፎርማት ኣብ ተግባር ይውዕሉ ከምዘለዉ ኣፍሊጦም።

ኣዲስ ኣበባ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ተመራቕቲ ኣብ ዝተዋፈሩሉ ዓውዲ ስራሕ ብፍቕሪ ሃገርን ብተኣማንነትን ሓላፍነቶም ክዋፅኡ ከምዝግባእ ሚኒስትር ትምህርትን ቻንስለር ዩኒቨርሲት ኣዲስ ኣበባን ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ገሊፆም። ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣካዳሚያዊን ምምሕዳራዊን ነጻነት ንክህልዎም ዝተጀመረ ስራሕ ጭቡጥ ለውጢ የምፅእ ከምዘሎ እውን ገሊፆም። ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ንመበል 76 ዙር ብቐዳማይ፣ ብካልኣይን ብሳልሳይን ዲግሪ ከምኡ እውን ብካልኦት መርሃ-ግብርታት ዘምሃሮም 6 ሽሕን 417ን ተምሃሮ ኣመሪቑ ኣሎ። ሚኒስተር ትምህርትን ቻንስለር እቲ ዩኒቨርሲትን ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ እንቋዕ ደስ በለኩም ፣ ናይ ሎሚ ተመራቕቲ በቲ ሓዱሽ ሪፎርም ትምህርቲ ዝተመረቑ ናይ መጀመርታ ተምሃሮ ምዃኖም ጠቒሶም። እዚ እውን ኣብ ታሪኽ ትምህርቲ ኢትዮጵያ ሓዱሽ ምዕራፍ ዝተበሰረሉ ዕለት ምዃኑ ብምግላፅ፤ ተመራቕቲ ንዕብየት ሃገሮምን ንህዝቦምን ናይ ባዕሎም ኣስተዋፅኦ ዘበርክቱሉ እኹል ፍልጠት ከምዝዓጠቁ ምሉእ ተስፋ ከምዘለዎም ወሲኾም ገሊፆም። ኣብ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓሰርተታት ዓመታት ዝነበሩ ስርዓታት ፖለቲካ ቤተ-ትምህርትታት ማእኸል ርእዮተ-ዓለምን ፖለቲካዊ ቁጽፅርን ምግባሮም እቶም ትካላት ብነፃነት ከይሓስቡ፣ ከየምህሩን መሰረታዊ እታወታት ከይማልኡሎምን ከምዝገበረ ገሊፆም። ብተወሳኺ መሰረት ትምህርቲ ኣብ ዝኾነ መባእታዊ ትምህርት ህፃናት ፍትሓውነት ብዘይምንባሩ ኣብ ሞንጎ እኹል ቀረብ ኣብ ዘለዎም ኣብያተ-ትምህርትን ውልቀን መሰረታዊ ቀረብ ኣብ ዝሰኣኑ ኣብያተ-ትምህርት መንግስቲን ሰፊሕ ክፍተትን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝሰጋገር ፀገም ማዕርነት ዘይምህላው ከምዝፈጠረ ጠቒሶም። ሳዓቤን ፅሬት ዘይብሉ ትምህርቲ ኣብ ማሕበረሰብ ምክፍፋል፣ ምድኻም ትካላት ፣ ብብልሽውናን ሓደገኛ ውልቃውነት ቅልውላው ዝተሰነየ ስነ-ምግባር ከምዘስዓበን እዚ ድማ እቲ ሓይሊ ሰብ ሓባራዊ ሓድነትን ሃገራዊ ስምዒትን ንክስእን ከምዝገበሮ ኣብራሪሆም። እቲ መንግስቲ ለውጢ ነቶም ብዙሓት ፀገማት ንምፍታሕን ኣብ ዓለምለኸ ደረጃ ተወዳዳሪ ዝኾነ፣ ብሳይንስን ቴክኖሎጂን ዝተሃነፀ፣ ናይ ሞራልን ስነ-ምግባርን መሰረት ዘለዎ ወለዶ ንምፍጣር ሓያሎ ተስፋ ዝህቡ ተግባራት ሪፎርም ከም ዝተጀመሩ እውን ሓቢሮም፡፡

ሃዋሳ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ዩኒቨርሲቲታት ሓዋሳ፣ ወላይታ ሶዶ፣ ወራቤን ዋቸሞን ተምሃሮኦም የመርቑ ኣለዉ። ዩኒቨርሲቲ ሃዋሳ ንመበል 27 ግዜ ብቐዳማይ፣ ብካልኣይን ሳልሳይን ዲግሪ ብስሩዕን ተኸታታሊን መርሃ-ግብሪ ትምህርቲ ዘሰልጠኖም ልዕሊ 3 ሽሕ ተምሃሮ እዩ የመርቕ ኣሎ። ብተመሳሳሊ ዩኒቨርሲቲ ወላይታ ሶዶ ንመበል 20 ግዜ ዘሰልጠኖም ልዕሊ 2 ሽሕ ተምሃሮ እናመርቐ ይርከብ። እቲ ዩኒቨርሲቲ ዘመርቖም ዘሎ ተምሃሮ ብቐዳማይ፣ ብካልኣይን ሳልሳይን ዲግሪ ከምኡ እውን ብስፔሻሊቲ ዘሰልጠኖም እዩ።   ከምኡ እውን ዩኒቨርሲቲ ዋቸሞ ንመበል 17 ዙር ብስሩዕን ተኸታታሊን መርሃ-ግብሪ ትምህርቲ ዘሰልጠኖም ልዕሊ 1 ሽሕን 400ን ተምሃሮ መርቕ ኣሎ። ካብቶም ተመራቕቲ እቶም 45 ናይ ሳልሳይ ዲግሪ (PhD) ተመረቕቲ ሰብ ሞያ ሕክምና ክኾኑ ከለዉ፣ እቶም 15 ድማ ስፔሻላይዝድ ዝገበሩ ምዃኖም ተመልኪቱ ኣሎ። ብተወሳኺ ዩኒቨርሲቲታት ወራቤ፣ ዲላ፣ ኣርባ ምንጭን ጂንካን እውን ተምሃሮኦም የመርቑ ኣለዉ።

ጅማ፤ ሰነ 20/2018 (ኢዜኣ)፦ ተመራቕቲ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ዘረኸብዎ ፍልጠት ናብ ተግባር ብምቕያር ንምህናፅ ኢትዮጵያ ክተግሁ ከምዝግባእ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስትር ጉዳያት ካቢኔን ኣለምፀሓይ ጳውሎስ ገሊፀን። ዩኒቨርሲቲ ጅማ ብተፈላለዩ መርሃ-ግብርታት ዘሰልጠኖም 2 ሽሕን 973 ተምሃሮ ሎሚ መዓልቲ የመርቕ ኣሎ። ኣብቲ ናይ ምረቓ መርሃ-ግብሪ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስጼርን ሚኒስጽር ጉዳያት ካቢኔን ከምኡ እውን ኣዶ ወንበር ቦርድ ስራሕ ኣመራርሓ ዩኒቨርሲቲ ጅማ ኣለምፀሓይ ጳውሎስ ከምዝበልኦ "ሎሚ ዝተመርቕኩም ተምሃሮ ክብርቲ ሃፍቲ ሃገርና ኢኹም" ኢለን። ተመራቕቲ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዝነበሮም ፃንሒት ዘረኸብዎ ፍልጠት ተጠቒሞም ንምህናፅን ንምብልጻግን ኢትዮጵያ ከምኡ እውን ንዕብየታ ናይ መፍትሒ ኣካል ክኾኑ ከምዘለዎም ገሊፀን። ኣብ ኢትዮጵያ ገና ዘይተተንከፉ ዓቕምታት ልምዓት ከምዘለዉ ብምሕባር፤ ሓድነትና ብምጥንኻር ኣብ ልምዓት ክንረባረብ ኣለና ኢለን።   ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ ጅማ ጀማል ኣባፊጣ (ዶ/ር) ንተመራቕቲ ኣብ ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ "ብፈተና ከይተሰናበድኩም ንዕንቅፋታት ሰጊርኩም ኣብዚ ብምብፃሕኩም እንቋዕ ሓጎሰኩም" ኢሎም። እቲ ዩኒቨርሲቲ ብርክት ዝበሉ ንማሕበረሰብ ዝጠቕሙ ስራሕቲ ከም ዝሰርሕ ብምጥቃስ፣ እዙይ ናይ ምቕጻል ናይ ኩሎም ኣካል እቲ ዩኒቨርሲቲ ዝኾኑ ተምሃሮን ሰራሕተኛታትን ሓላፍነት ምዃኑ ወሲኾም ገሊፆም። ዩኒቨርሲቲ ጅማ ዓቕሚ ተምሃሮ ምጥንኻርን ምርምራት ምክያድን ሓዊሱ ብዙሓት ዘፈር ስራሕቲ ይሰርሕ ከምዘሎ ሓቢሮም። ብተወሳኺ እቲ ዩኒቨርሲቲ ርእሱ ዝኸኣለራስ-ገዝ ትካል ንምዃን ነቲ መስርሕ ዘማልኡ ስራሕቲ ብትግሃት ይሰርሕ ከምዘሎ ገሊፆም። እቲ ዩኒቨርሲቲ ኣብ መጻኢ እውን ኣብ ዓውዲ ማሕበረሰብ ጸገም ፈታሕቲ ዝኾኑ ምርምራት ብምክያድ ዝርከቡ ዘለዉ ውጽኢታት ኣጠናኺሩ ክቕጽል እዩ ኢሎም።