Addis Ababa; Cirir 28/2018 (ENA): Madasha 8-aad ee Sayniska, Teknolojiyadda iyo Hal-abuurka Afrika ayaa lagu qaban doonaa Addis Ababa Duugato 18 iyo 19, 2018 T.I. Madashan, oo ay soo qabanqaabisay Guddiga Dhaqaalaha ee Qaramada Midoobay ee Afrika (ECA), ayaa lagu qabanayaa cinwaanka "Ka dhigista Ajandaha 2030 iyo Ajandaha 2063 mid wax ku ool ah iyada oo loo marayo Sayniska, Teknolojiyadda iyo Hal-abuurka Dhijitaalka ah". Madashu waxay isu keeni doontaa siyaasad-dejiyeyaasha Afrika, cilmi-baarayaasha, hal-abuurayaasha iyo la-hawlgalayaasha horumarinta. Madashu waxay ka hadli doontaa doorka sayniska iyo tignoolajiyadda ee hubinta horumar waara ee Afrika. Madashu waxay u adeegi doontaa qaab-dhismeed muhiim ah si loo sii horumariyo Ajandaha Hal-abuurka Afrika, sida laga soo xigtay xogta ay heshay ENA. Waxaa sidoo kale jiri doona doodo ku saabsan sida loo xoojin karo iskaashiga u dhexeeya dowladaha, jaamacadaha, warshadaha iyo hay'adaha caalamiga ah. Madashu waxay qiimeyn doontaa horumarka Afrika ee ku aaddan Yoolalka Horumarinta Waara. Doodaha waxaa diiradda lagu saari doonaa Yoolalka Horumarinta Waara ee kala duwan, oo ay ku jiraan biyaha iyo nadaafadda, tamarta la awoodi karo iyo tan nadiifka ah, warshadaha iyo kaabayaasha dhaqaalaha, magaalooyinka waara iyo iskaashiga horumarinta. Ka qaybgalayaashu waxay wadaagi doonaan fikradahooda ku saabsan xalalka ku saleysan hal-abuurka iyo tallaabooyinka wax ku oolka ah ee lagu xoojinayo iskaashiga gobolka. Madashu waxay soo bandhigi doontaa teknoolojiyada bilowga, oo ay ku jiraan garaadka macmalka ah, shirkadaha cusub, hindisayaasha cilmi-baarista iyo xarumaha hal-abuurka. Munaasabadda waxaa loogu talagalay in lagu fududeeyo wareejinta aqoonta, xoojinta iskaashiga ka dhexeeya jaamacadaha iyo hay'adaha cilmi-baarista iyo taageeridda wareejinta tiknoolajiyada ee Afrika. Madashu waxaa la filayaa inay isu keento wakiillo ka socda dowladaha Afrika, hoggaamiyeyaasha Guddiga Midowga Afrika iyo Bangiga Horumarinta Afrika, jilayaasha waaxda gaarka loo leeyahay, hay'adaha tacliinta iyo ururada caalamiga ah. Natiijooyinka Madasha Sayniska, Teknolojiyadda iyo Hal-abuurka Afrika ayaa la filayaa inay ku darsamaan Madasha Gobolka 12-aad ee Afrika ee Horumarinta Waara oo lagu qaban doono Addis Ababa. Madasha Gobolka 12-aad ee Afrika ee Horumarinta Waara ayaa la qaban doonaa laga bilaabo 20 ilaa 22 Duugato 2018 T.I. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa, Cirir 8/2018 (ENA): Ku-xigeenka Ra’iisul Wasaaraha dalka Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in Itoobiya ay si firfircoon u dhisayso awood ay hoggaan uga noqoto xilliga kacaanka Garaadka Macmalka ah (AI).   Ku-xigeenka Ra’iisul Wasaaraha ayaa si rasmi ah u daahfuray Xarunta Cilmi-baarista iyo Hal-abuurka Jaamacadaha ee AI (AI UniPod), oo ay si wadajir ah u aas-aaseen Machadka Garaadka Macmalka ah ee Itoobiya, Jaamacadda Addis Ababa iyo Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay (UNDP) iyada oo loo marayo hindisaha Timbuktu.   Isagoo hadal ka jeediyay munaasabadda, Temesgen Tiruneh wuxuu sheegay in Itoobiya aysan noqon doonin daawade ku sugan geeska, balse ay qaadanayso door hoggaamineed xilligan cusub ee tiknoolajiyadda.   Wuxuu xusay in xaruntan cusub ay xoojinayso madaxbannaanida dijitaalka ah ee dalka, isla markaana ay iftiiminayso rajada mustaqbalka.   Wuxuu sidoo kale tilmaamay in qarnigan 21aad madaxbannaanidu aysan ku koobneyn xuduudaha dhulka oo keliya, balse ay ku jirto awoodda lagu maamulo xogta, lagu sameeyo jihooyin u gaar ah dalka, laguna xalliyo dhibaatooyinka aqoonta gudaha ah.   Xaruntu waxay isku xiraysaa barnaamijyo kobcinaya kartida laga bilaabo cilmi-baaris ilaa hal-abuur ganacsi, iyadoo u abuureysa dhalinyarada fursad ay ku horumariyaan tiknoolajiyadooda kuna gaarsiiyaan heer caalami.   Sidoo kale, mashruucan wuxuu la jaanqaadayaa istaraatiijiyadda “Dhijitaal Itoobiya 2030” iyo ajandaha dib-u-habeynta dhaqaalaha gudaha, isagoo la filayo inuu door muuqda ka qaato hirgelintooda.   Temesgen Tiruneh ayaa ku adkeeyay in xaruntani ay noqoneyso meel ay dhalinyarada iyo cilmi-baarayaashu ka helaan deegaan hal-abuur oo heer sare ah, isla markaana Itoobiya iyo guud ahaan Afrika ay mustaqbalkooda tiknoolajiyadeed ku dhisi karaan awooddooda iyo hal-abuurkooda.

Addis Ababa, Cirir 4/2018 (ENA): Mas’uuliyiinta hay’adaha cilmi-baarista iyo cilmi-baareyaal ayaa sheegay in si loo helo natiijooyin cilmiyeed oo wax ka qabta dhibaatooyinka Afrika ay lama huraan tahay in la xoojiyo iskaashiga iyo isuduwidda dalalka qaaradda. Toddobaadka Sayniska, Teknolojiyadda iyo Hal-abuurka 2026 oo ay si wadajir ah u soo qabanqaabiyeen Hay’adda Horumarinta Midowga Afrika (AUDA-NEPAD) iyo Ururka Sayniska African, kuna qabsoomay halku-dhigga “Qaabeynta mustaqbalka Afrika iyada oo loo marayo garaadka macmalka ah, sayniska, teknoolojiyadda iyo hal-abuurka,” ayaa arrimahan diiradda lagu saaray. Dr. Nikki Tiffin oo ah cilmi-baare sare oo ku takhasustay xogta caafimaadka kana tirsan Machadka Qaranka ee Bioinformatics ee Koonfur Afrika, ayaa sheegtay in ay jiraan caqabado badan oo hor taagan fulinta cilmi-baaris xal u noqota dhibaatooyinka Afrika. Waxay tilmaantay in dalal badan oo Afrikaan ah ay cilmi-baarayaashu la kulmaan dhibaatooyin isku mid ah, gaar ahaan dhinacyada caafimaadka, yaraynta saboolnimada iyo arrimaha aasaasiga ah. Waxay sidoo kale sheegtay in si loo horumariyo cilmi-baarista caafimaadka ee Afrika ay muhiim tahay in la xoojiyo warshadaha soo saara kiimikooyinka iyo agabka shaybaarada. Sidoo kale waa in la ballaariyo aragtida si hay’adaha caalamiga ah loogu dhiirrigeliyo inay yimaadaan Afrika. Dr. Yaw Bediyaako, oo ah aasaasaha iyo Agaasimaha Fulinta ee Yemaaji Biotechnology oo diiradda saarta cilmi-baarista kansarka ee Afrika, ayaa isaguna xusay in cilmi-baareyaal badan ay la daalaa dhacaan dhibaatooyin la xiriira saadka iyo silsiladda sahayda. Wuxuu sheegay in si xal waara loo helo ay muhiim tahay in la xoojiyo iskaashiga iyo isuduwidda dalalka Afrika. Waxa kale oo la adkeeyay in la fududeeyo helitaanka iyo dhaqdhaqaaqa agabka cilmi-baarista si kor loogu qaado wax-soosaarka iyo waxtarka waaxda. Ka-qaybgalka firfircoon ee dowladda iyo ganacsiga gaarka loo leeyahay ayaa lagu tilmaamay mid lama huraan u ah koboca waaxda, iyadoo sidoo kale loo baahan yahay in la dhiirrigeliyo warshadaha qaaradda. Dhankiisa, Fincent Okungu oo ah cilmi-baare sare kana tirsan Jaamacadda Nairobi ee Kenya, ayaa sheegay in loo baahan yahay in la hagaajiyo nidaamka birookrasiyeed ee ka jira hay’adaha cilmi-baarista Afrika. Wuxuu ku baaqay in cilmi-baaristu noqoto mid yareysa khasaaraha, si cad u qeexda dhibaatooyinka Afrika, una jeedda arrimaha aasaasiga ah. Ugu dambayn, wuxuu xusay in cilmi-baaristu ay tahay mid loogu talagalay xalinta dhibaatooyinka bulshada, isla markaana aan loo arkin hawl qurxin ama raaxo lagu sameeyo. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital�

Addis Ababa; Dharabley 14/2018 (ENA): Barnaamijyada tababarka horumarinta xirfadaha cusub ayaa la hirgelinayaa si kor loogu qaado tartanka caalamiga ah iyo himilooyinka hal-abuurka dhalinyarada, ayuu yiri Agaasimaha Guud ee Machadka Tababarka Farsamada iyo Xirfadaha Federaalka, Biruuk Kedir (Dr.).   Barnaamij la yiraahdo "Skill Ethiopia" ayaa la hirgelinayaa si dhalinyarada loogu suurtageliyo inay xirfadahooda iyo fikradahooda u beddelaan hal-abuur macno leh.   Sida uu horay u sheegay Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.), fikradda Skill Ethiopia waa in dhalinyarada loo suurtogeliyo inay sahamiyaan baahiyaha degdegga ah ee bulshada iyo inay abuuraan xalal u anfaca dalkooda.   Waxa kale oo uu ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in la taageero hal-abuurayaasha da'da yar si loo kordhiyo awooddooda wax soo saar.   Agaasimaha Guud ee Machadka Tababarka Farsamada iyo Xirfadaha Federaalka Biruuk Keder (Dr.) ayaa u sheegay ENA in tababarka farsamada iyo xirfadeed uu yahay mid faa'ido weyn u leh mustaqbalka.   Wuxuu sheegay in inkastoo xaaladda adduunku ay dhiirrigeliso xirfadaha iyo aqoonta, haddana wacyigayaga ku aaddan xirfadaha Itoobiya weli ma uusan horumarin.   Wuxuu sheegay in xirfaduhu ay yihiin goobta tartanka iyo nimcada adduunka casriga ah; wuxuu sheegay in tababarka farsamada iyo farsamada gacanta aan loo arkin doorasho labaad.   Wuxuu sheegay in Itoobiya ay natiijooyin la taaban karo ka gaadhayso hirgelinta tababar farsamo iyo xirfadeed oo tixgelinaya kartida dhallinyaradeeda tan iyo markii isbeddelku dhacay.   Wuxuu xusay in badeecadaha tignoolajiyada ee hormuudka ka ah adduunka ay yihiin hantida xirfadaha; wuxuu iftiimiyay awoodda tababarka iyo gelitaanka ee sii kordheysa ee hay'adaha farsamada iyo farsamada gacanta ee Itoobiya.   Wuxuu sheegay in Machadka Tababarka Farsamada iyo Xirfadaha ee Federaalka uu horumarinayo meelaha tababarka ee jira iyo hirgelinta kuwa cusub si loo soo saaro xirfadlayaal aqoon leh oo tartan leh oo warshadaha casriga ahi u baahan yihiin.   Wuxuu sheegay in sannadkii 2018, 11 meelood oo tababar cusub la bilaabay, oo ay ku jiraan garaadka macmalka ah, amniga internetka, tignoolajiyada biomedical, tignoolajiyada balaastikada, tignoolajiyada robotics-ka, iyo tignoolajiyada wax soo saarka.   Wuxuu tilmaamay in machadku uusan kaliya kordhinayn tirada dhalinyarada galaysa tababarka; sidoo kale wuxuu siinayaa meelo cusub oo tababar ah tignoolajiyada ugu dambeysay.   Wuxuu sheegay in tani ay u suurta gelisay inay diiradda saarto tababarka wax ku oolka ah marka loo eego waxbarashada aragtida.   Agaasimaha Guud, oo sheegay in waaxda tababarka farsamada iyo farsamada gacanta ee Itoobiya ay awood u leedahay inay qaabilto lix milyan oo muwaadin iyada oo loo marayo tababar joogto ah iyo mid gaaban, ayaa sidoo kale sheegay in tababarayaashu ay dhisi doonaan awoodda xuduudaha ka baxsan dalka.   Sababtan awgeed, dawladdu waxay hubinaysaa in hay'adaha tababarka farsamada iyo farsamada gacanta ay ku qalabaysan yihiin agabka ay u baahan yihiin si ay si wax ku ool ah ugu baraan xirfadaha goobaha ay ku tababaraan.   Sidaa darteed, waxay ugu baaqeen dhalinyarada inay fahmaan in tababarku uu ku saabsan yahay u diyaargarowga shaqada iyo horumarinta xirfadaha xallinta dhibaatooyinka oo ay galaan xarumaha tababarka farsamada iyo farsamada gacanta.

  Addis Ababa: Dharabley 13/2018 (ENA): Shirweynaha dhalinyarada waxaa ka soo qayb-galay Madaxweyne Ku-xigeenka DDS Mudane Ibraahim Cusmaan Faarax, Wasiirka Dhalinyarada iyo Ciyaaraha Somaliland, dhalinyaro iyo marti-sharaf kala duwan. Madaxweyne Ku-xigeenka DDS Mudane Ibraahim Cusmaan Faarax ayaa sheegay in dhalinyaradu ay door muhiim ah ku leeyihiin arrimaha bulshada, aaladaha casriga ah, waxbarashada, ka faa’iidaysiga khayraadka dabiiciga ah, beeraha, iyo horumarka guud ee deegaanka. Waxaana shirweynaha dhalinyarada ee deegaanka, inta uu socdo, looga hadli doonaa qodobo muhiim ah oo ay ka mid yihiin ka-qaybgalka arrimaha bulshada iyo horumarka deegaanka.  

Addis Ababa; Dharabley 12/2018 (ENA): Xafiiska Hal-abuurka iyo Tiknoolajiyadda Ismaamulka Magaalada Addis Ababa ayaa ku dhawaaqay in Istaraatiijiyadda Dijitaal Itoobiya 2030 ay sii dardargelin doonto hindisaha horumarinta magaalooyinka Casriga ah ee ka socda Addis Ababa. Markii Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) uu si rasmi ah u bilaabay hirgelinta Dijitaal Itoobiya 2030, wuxuu sharraxay in ballaarinta kaabayaasha abuurista fursado shaqo oo loo siman yahay oo loogu talagalay muwaadiniinta, iyo dhisidda kalsoonida muwaadiniinta iyo hay'adaha ay yihiin yoolalka ugu muhiimsan ee istaraatiijiyadda. Madaxa Xafiiska Hal-abuurka iyo Tiknoolajiyadda Ismaamulka Magaalada Addis Ababa Tulu Tilahun (PhD) ayaa u sheegay ENA; Sannadihii la soo dhaafay, mashaariicda kaabayaasha dhaqaalaha ee muhiimka u ah horumarinta dhaqaalaha dijitaalka ah ayaa si guul leh looga hirgeliyay caasimadda. Gaar ahaan, wuxuu xusay in Istaraatiijiyadda Dijitaalka Itoobiya 2025 si guul leh looga hirgeliyay magaalada; Tani waxay aasaas adag u dhigtay kala-guurka Istaraatiijiyadda Dijitaalka Itoobiya 2030. Wuxuu tusaale u soo qaatay xoojinta Aagga ICT ee caasimadda iyadoo la raacayo Istaraatiijiyadda Dijitaal Itoobiya 2025. Madax-xafiiseedka ayaa sheegay in isku-xirka shabakadda, oo markii hore ku koobnaa xawaare hoose iyo heer degmo, uu soo hagaagay; wuxuu sheegay in siddeetan iyo lix hay'adood oo dowladeed ay hadda ku xiran yihiin kaabayaasha shabakadda Magaalada. Wuxuu sidoo kale xusay in hirgelinta Adeegga Hal-goob ah iyo helitaanka Kaarka Aqoonsiga Qaranka ay yihiin natiijooyinka istaraatiijiyadda. Wuxuu sheegay in aasaaska loo dhigay si buuxda loogu sameeyo adeegyada dowladda ee magaalada, taasoo u oggolaanaysa muwaadiniinta inay helaan adeegyo hufan meel kasta oo ay joogaan. Wuxuu sheegay in Istaraatiijiyadda Dijitaal Itoobiya 2030 ay sii dardargelin doonto dhismaha Addis Ababa oo ah magaalo caqli badan oo ay ka dhigi doonto nolosha muwaadiniinta mid fudud. Wuxuu sidoo kale xusay in istaraatiijiyadda ay abuuri doonto jawi ay muwaadiniintu aysan kaliya noqon doonin isticmaaleyaasha tignoolajiyada laakiin sidoo kale ay noqon doonaan abuureyaasha xalal cusub oo dijitaal ah. Wuxuu sidoo kale sheegay in Istaraatiijiyadda Dijitaal Itoobiya 2030 ay xaqiijin doonto aragtida ah in Addis Ababa laga dhigo magaalo casri ah.

Addis Ababa, Xoorreey 28/2018 (ENA): Wuxuu xusay in dowladda ay horumar ka samaysay dhismaha wadooyinka iyo kor u qaadista kaabayaasha, aqoonyahannaduna ay tahay inay ka faa’iideystaan maskaxda bini’aadamka si ay u fahmaan sida ugu wanaagsan ee loo maamulo horumarka. Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu tilmaamay in Itoobiya ay leedahay mustaqbal weyn oo la xiriira Garaadka Macmalka ah, iyadoo ay muhiim tahay in lagu maalgeliyo tamarta. Wuxuu xusay in Itoobiya ay leedahay awood ballaaran oo wax soo saar tamareed, sida biyaha, qoraxda, kulaylka dhulka, iyo tamarta nukliyeerka. Wuxuu intaas ku daray in maalgashiga tamarta uu fududeyn doono horumarka Garaadka Macmalka ah, isla markaana AI-ga uu sidoo kale u baahan yahay xog iyo xarumo xog ururin. Ugu dambeyntii, wuxuu carrabka ku adkeeyay in haddii aan diyaar garowno oo aan iskaashi sameyno, AI waxay ka caawin doontaa Itoobiya in ay gaarto heer aan caadi ahayn oo horumarineed, iyadoo sidoo kale fursado badan oo AI ah ay ku jiraan qaaradda Afrika. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Xoorreey 19/2018 (ENA): Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030 waxay abuuri doontaa awood weyn oo lagu dhiso magaalooyinka casriga ah iyada oo loo marayo tignoolajiyada iyo hagaajinta xaaladaha nololeed ee muwaadiniinta, ayay tiri Wasiirka Horumarinta Magaalooyinka iyo Kaabayaasha Dhaqaalaha Jaaltu Sani.   Waxaa la ogyahay in uu Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) uu si rasmi ah u daahfuray istraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030, uu sheegay in ballaarinta marin u helidda, abuurista fursado siman oo loogu talagalay muwaadiniinta, iyo kor u qaadista kalsoonida ka dhaxaysa muwaadiniinta iyo hay'adaha ay yihiin tiirarka ugu muhiimsan ee istaraatiijiyadda.   Waxay xustay in ballaarinta kaabayaasha dhijitaalka ah ee dadweynaha ay tahay hawl muhiim ah si loo gaaro tiirarkan, taas oo abuuri doonta awood weyn oo lagu horumarinayo nolol maalmeedka muwaadiniinta iyadoo laga dhigayo tignoolajiyada mid ku saleysan aadanaha.   Wasiirka Magaalooyinka iyo Kaabayaasha Dhaqaalaha Jaaltu Sani ayaa ku tiri wareysi ay la yeelatay ENA; Dowladda Iskudarka waxay ka shaqeyneysaa sidii magaalooyinka looga dhigi lahaa bandhig hal-abuur, tignoolajiyada, iyo barwaaqada.   Waxay sheegtay in Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2025 ay aasaas adag u dhigtay in magaalooyinka loo beddelo magaalooyin casri ah. Waxay sheegtay in tani ay gacan weyn ka geysatay sidii magaalooyinka loogu maamuli lahaa qaab dijitaal ah laga bilaabo marxaladda qorsheynta iyo casriyeynta bixinta adeegga.   Wasiirka ayaa kale oo sheegtay in tani ay u suurtagelisay magaalo ku habboon dadka deegaanka, ganacsiga elektaroonigga ah, iyo adeegyo aan kala go 'lahayn oo loogu talagalay muwaadiniinta.   Waxay sheegtay in tani ay keentay natiijooyin muuqda iyo aasaas weyn oo loogu talagalay horumarinta magaalooyinka oo si guul leh loo dhammaystiray.   Waxay tilmaamtay in Istaraatiijiyadda cusub ee Dhijitaal Itoobiya 2030 ay awood u siin doonto magaalooyinka inay ka gudbaan magaalooyinka caqliga badan oo ay noqdaan kuwo horumarsan oo tignoolajiyada ah.   Waxay sharraxday in siyaasadda cusub ee horumarinta magaalooyinka ay sidoo kale si toos ah ula xiriirto istaraatiijiyadda; waxay isku xirtaa isticmaalka tamarta, dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha, iyo bixinta adeegga.   Waxay sidoo kale sheegtay in casriyeyntu ay abuurto kalsooni u dhaxaysa muwaadiniinta iyo dowladda, iyo sidoo kale bixiyeyaasha adeegga iyo kuwa qaata.  

Addis Ababa; Xoorreey 17/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in Siyaasadda Horumarinta Ganacsiga la diyaariyey iyadoo la raacayo Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030.   Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen Temesgen Tiruneh ayaa wadahadal khadka internetka ah la yeeshay xubnaha Golaha Dhijitaalka, kaas oo ku saabsan qabyo-qoraalka Siyaasadda Horumarinta Ganacsiga.   Farriin uu ku soo dhigay boggiisa baraha bulshada, Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa sheegay in ganacsigu uu yahay qalab muhiim ah oo lagu gaarayo kobac waara oo degdeg ah iyadoo lagu beerayo dhaqan ganacsi oo dhinac walba ah.   Wuxuu tilmaamay in siyaasaddu ay si gaar ah u dhiirrigeliso oo ay taageerto ganacsi dhijitaalka ah iyo tartan iyadoo la kobcinayo dhaqdhaqaaq ganacsi oo qaran oo dhammaystiran oo loo dhan yahay oo waafaqsan Istaraatiijiyadda Dijitaal Itoobiya 2030. Wuxuu sidoo kale sheegay in qaab-dhismeedka siyaasaddu uu yahay qaab-dhismeed kobac dhaqaale oo dhisi kara bulsho xallinta dhibaatooyinka, kobcin karta dhaqan hal-abuur leh, ku dari karta qiimo, iyo dhisi karta nidaam deegaan oo ku habboon.   Intaa waxaa dheer, wuxuu sheegay inay door muhiim ah ka ciyaarto hagista nidaamka ganacsiga Itoobiya iyo hindisayaasha abuurista shaqada.   Wuxuu sharraxay inay si weyn uga caawin doonto horumarinta dabeecadaha, iyo dhaqamada caadiga ah ee hagaajin kara nidaamka ganacsiga.   Intii lagu jiray doodda, waxay muujiyeen fahamkooda Golaha Dijitaalka ah in nidaam kormeer oo joogto ah oo xooggan la sameeyo heer kasta iyadoo la aqoonsanayo awoodaha iyo caqabadaha siyaasadda horumarinta si loo gaaro natiijooyinka la doonayo.   Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa tilmaamay in ka dib dood qoto dheer oo ku saabsan qabyo-qoraalka Siyaasadda Horumarinta Ganacsiga iyo ku darista kheyraadka, la go'aamiyay in dukumentiga siyaasadda horumarinta loo diro Golaha Wasiirrada si loo ansixiyo.

Addis Ababa; Xoorreey 14/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen ahna Guddoomiyaha Golaha Isbeddelka Dhijitaalka ah ee Qaranka Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030 ay abuuri doonto jawi wanaagsan oo lagu hubinayo barwaaqada loo dhan yahay ee la beegsanayo. Waxa kale oo uu ku boorriyay qof walba inuu doorkiisa ka qaato waxtarka istaraatiijiyadda. Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) waxaa la ogyahay inuu shaaca ka qaaday Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka dalka ahna Guddoomiyaha Golaha Isbeddelka Dijitaalka ah ee Qaranka Temesgen Tiruneh ayaa farriin ku saabsan dhammaystirka Dijitaalka ah ee Itoobiya 2025 iyo daahfurka rasmiga ah ee Istaraatiijiyadda Dijitaalka ah ee Itoobiya 2030. Fariintiisa, wuxuu ku sheegay in Itoobiya ay tahay waddan leh rabitaan ah inuu koro iyo awood uu ku koro. Wuxuu sheegay in waxa aan u baahanahay dal ahaan ay tahay istaraatiijiyad isku xirta rabitaankayaga ah inaan korno iyo awooddeenna aan ku korno, wuxuuna tilmaamay in awooddan isku xirka ah la shaqeynayo iyadoo la aaminsan yahay in tignoolajiyada dijitaalka ah ay tahay furaha. Wuxuu xusay in dowladdu ay billowday barnaamijka Dijitaalka Itoobiya iyadoo lagu saleynayo dib-u-habaynta dhaqaalaha dalka, qorshaha horumarinta ee 10-ka sano ah, iyo istaraatiijiyadaha isbeddelka qaaradda Afrika. Wuxuu sheegay in istaraatiijiyadda Dijitaalka Itoobiya ee 2025, oo lagu sameeyay arrintan, ay safarka dijitaalka ah ee Itoobiya u qaadday marxalad kale. Wuxuu xusay in istaraatiijiyadda ay beddeshay dhaqammo kala duwan oo heer qaran ah, oo ay ku jiraan nidaamyada maaliyadeed, bixinta adeegga, xiriirka dadweynaha, nidaamyada ganacsiga, helitaanka dowladda, amniga iyo badbaadada, iyo waaxda warbaahinta.   Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa sheegay in fikirka, cilmi-nafsiga, iyo dhaqamada dhallinyarada ay isbeddeleen, deegaanka la abuurayna uu door muhiim ah ka ciyaaray kobaca qaybta dijitaalka ah. Wuxuu sheegay in Istaraatiijiyadda Dijitaalka Itoobiya ee 2030 ay tahay tallaabo taariikhi ah oo Itoobiya u ah, iyo in istaraatiijiyaddan ay dhawaan ansixisay Golaha Wasiirrada. Istaraatiijiyadan cusub waa qaab-dhismeed lagu dardar gelinayo ballaarinta degdegga ah ee hindisayaasha dijitaalka ah ee lagu bilaabay dadaallo wadajir ah, dadaal, iyo iskaashi, dhisidda nidaam dijitaal ah oo firfircoon, abuurista wax soo saar dijitaal oo waara, iyo hubinta isbeddelka qaranka. Wuxuu xusay in Istaraatiijiyadda Dijitaalka ah ee Itoobiya 2030 ay tahay qaab-dhismeed lagu ballaarinayo nidaam dowladeed oo muwaadiniintu ku xiran yihiin, bixinta adeegyo dijitaal oo dhammaystiran oo loo dhan yahay, ballaarinta nidaamyada dijitaalka ah ee madaxbannaan oo ammaan ah, iyo dhiirigelinta hal-abuurka gudaha.  

Addis Ababa; Xoorreey 14/2018 (ENA):- Hibadu waxa ay kamid tahay kaabayaasha Horumarka ugu muhiimsan ee dalka, waana in si la mid ah loo maalgeliyaa horumarinta hibada, ayuu yiri Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa ka jawaabay su'aalo ka yimid ka qaybgalayaasha Soo Koobidda hindisaha dhijitaal Itoobiya 2025 iyo Xafladda Daahfurka Rasmiga ah ee Istaraatiijiyadda dhijitaal Itoobiya 2030 wuxuuna bixiyay sharraxaad. Sharaxaaddiisa, Ra'iisul Wasaaraha ayaa sheegay in mid ka mid ah awoodaha hal-abuurka tignoolajiyada ay tahay awooddooda ay kaga sarreeyaan tartamayaashooda. Wuxuu sidoo kale xaqiijiyay in dowladdu ay kor u qaadi doonto oo ay taageeri doonto hal-abuurka caafimaadka iyo qaybaha kale. Ujeeddada ugu weyn ee istraateejiyadda dhijitaal Itoobiya 2030 waa in la helo ugu yaraan hal robot oo gabi ahaan lagu sameeyay dalka gudihiisa; Wuxuu sheegay in ay tahay in la abuuro awoodda lagu dhiso wax soo saarka qalabka kaas oo abuuri kara taleefanno iyo iPads, taas oo noo abuuri doonta fursad aan kaga fogaanno barnaamijyada oo aan ku dhisno qalabka. Dhanka kale, wuxuu sheegay in dhoofinta bunka ay saddex jibbaar korodhay, waana in tan loo dhoofiyaa iyada oo loo marayo dijitaalaynta iyo qiimaha lagu daray, dawladduna ay si adag uga shaqaynayso arrintan. Wuxuu sidoo kale sheegay in dawladdu ay si buuxda u taageeri doonto shirkadaha tignoolajiyada ee alaabadooda ka dhoofiya suuqa Itoobiya una dhoofiya suuqa Afrika. Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu sheegay in dawladdu ay aaminsan tahay in kartidu ay tahay kaabayaal muhiim ah, sida korontada, waddooyinka, iyo isgaarsiinta, wuxuuna sharraxay inay qabatay hawlo badan oo ujeeddadaas ah. Iskuullada xagaaga ee laga bilaabay oo la sii xoojinayo ee INSA, tartanka robot-ka ee sanadlaha ah ee lagu qabtay Maktabadda Abrhot, iyo dhismaha kaabayaasha cusub ee dhawaan la bilaabay ee Machadka garaadka Macmalka ah ayaa ah tusaalooyin arrintan. Wuxuu sidoo kale raaciyay in la sameeyay xafiisyo dawladeed oo tayo leh iyo goobo loogu talagalay shirkadaha cusub. Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) wuxuu sheegay in mas'uuliyiinta dawladdu ay tahay inay si siman u maalgashadaan kartida shaqada aan qabanno, isagoo ku nuuxnuuxsaday inay tahay mas'uuliyadda laba-geesoodka ah ee mas'uuliyiinta dawladdu inay hubiyaan in shirkadaha yaryar ee cusub ay koraan oo aysan baaba'in.

Addis Ababa; Xoorreey 13/2018 (ENA):- Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) ayaa ku nuuxnuuxsaday in gaaritaanka aragtida Dijitaalka ah ee Itoobiya 2030 la gaari karo oo keliya marka la helo koronto iyo isku xirnaan dhonaca isgaadhsiinta . Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) ayaa soo bandhigay xafladdii rasmiga ahayd ee daahfurka Soo gabagabayinta mashruuca hore ee Dijitaalka Itoobiya ee 2025 iyo daahfurka Istaraatiijiyadda Dijitaalka ah ee Itoobiya 2030. Isla mar ahaantaana, wuxuu xusay in aragtida Dijitaalka ah ee Itoobiya 2030 (sahayda, fursadda iyo kalsoonida) la gaari karo oo keliya marka la buuxiyo qodobbada muhiimka ah ee helitaanka korontada iyo isku xirnaanta khadadka networka . Korontadu waa shidaalka tiknoolajiyada kala duwan oo ay ku jiraan taleefannada, baabuurta iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, waana in si habboon loo bixiyaa; haddii kale, tiknoolajiyaddu ma awoodi doonto inay bixiso adeegyada la filayo, ayuu yiri. Sidaa darteed, Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) wuxuu sheegay in loo baahan yahay in la sameeyo koronto, oo ah cuntada tignoolajiyada, oo la heli karo; Wuxuu tilmaamay in habka loo maro aysan daruuri ahayn inuu noqdo shabakadda qaranka. Sidaa darteed, wuxuu tilmaamay in qaar ka mid ah ay noqon karaan shabakado yaryar, qaarna ay noqon karaan kuwo aan shabakad lahayn; tusaale ahaan, wuxuu sheegay in dadaallo la sameynayo si loo ballaariyo nidaamyada tamarta qorraxda ee guryaha beeraley kasta oo ku yaal dhulkeenna miyiga ah.   Wuxuu tilmaamay in Itoobiya ay hadda bilowday soo saarista unugyada qorraxda oo ay siinayso suuqa dibadda qiimo dhan 20 ilaa 25 milyan oo doolar bishii; wuxuu sheegay inay suurtagal tahay in unuggan lagu ballaariyo miyiga Itoobiya iyadoo la buuxinayo shuruudaha harsan. Marka la soo koobo, ma hubin karno horumarka iyada oo aan la hubin helitaanka korontada. Wuxuu sheegay in tamarta loo baahan yahay si loo gaaro horumar dhammaystiran; si kastaba ha ahaatee, tamarta waa in aan lagu koobin magaalooyinka iyo masaafada dhow, laakiin waa inay noqotaa mid ay heli karaan dhammaan muwaadiniinta, ayuu yiri. Wuxuu sidoo kale tilmaamay in isku xirnaantu ay door muhiim ah ka ciyaarto gaaritaanka yoolalka Itoobiya ee Dijitaalka ah 2030; Magaalooyin dhowr ah ayaa bilaabay isticmaalka shabakadaha 4G iyo 5G. Sida loogu xidhi karo waa in la isticmaalo 4G iyo 5G, laakiin meelaha miyiga ah ee aan si fudud u heli karin fiilooyinka in badalaadisa lo isticmaalkaro fursadaha dayax-gacmeedka iyadoo la adeegsanayo tiknoolajiyada aan hadda isticmaalno, ayuu yidhi. Waa inaan Itoobiya boqolkiiba boqol ku ku gaadhsiino dalka adeyada as aska , shanta sano ee soo socota; tani waa suurtagal, ayuu yidhi Ra'iisul Wasaaruhu; haddii aan rumaysanno inay suurtagal tahay oo aan isku xidhno, muwaadiniintu ma heli doonaan fursado siman, ayuu yidhi. Waxa kale oo uu xusay in korontadu ay la mid tahay cuntada; isku xidhku waa simitaan iyo waax aan si adag uga shaqayno si loo hubiyo fursado siman oo ay helaan dhammaan muwaadiniinta. Wuxuu sheegay in marka aan tan gaarno oo aan kordhinno aqoonta, aan si buuxda u xaqiijin karno tigsigeena .

Addis Ababa; Xoorreey 12/2018 (ENA): Aqoonsiga dijitaalka ah ayaa loo hirgeliyay maadaama uu arrin muhiim ah u yahay hirgelinta hindisaha dhijitaal Itoobiya 2030, ayuu yiri Yodhaahe Arayaslesse, Isuduwaha Guud ee Barnaamijka Aqoonsiga Qaranka.   Hindisaha Dhijital Itoobiya 2030 ayaa si rasmi ah loo daahfuray iyadoo uu goobjoog ka ahaa Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.).   Isagoo ka hadlayay madasha, Yodhaahe Arayaslesse, Isuduwaha Guud ee Barnaamijka Aqoonsiga Qaranka, ayaa sheegay in Aqoonsiga Dijital ah loo hirgeliyay maadaama uu arrin muhiim ah u yahay hirgelinta hinidsha Dijital itoobiya 2030.   Wuxuu intaas ku daray in 30 milyan oo muwaadiniin ah ay hadda iska diiwaan geliyeen Aqoonsiga qaran ee Dijitalka ah. Wuxuu sheegay in Aqoonsiga qaran ee Dijitalka ah la siiyay fiiro gaar ah oo istiraatiijiyadeed oo ku saabsan Tigidhada Dijital ah ee 2030, shaqadana ay socoto si loo helo si buuxda.   Wuxuu sheegay inuu si dadaal leh uga shaqeyn doono sidii loo gaari lahaa yoolalka lagu dejiyay istaraatiijiyadda, gaar ahaan isku xirka adeegyada iyo gunta hoose.   Mudane Yodhaahe Arayaslese wuxuu ku nuuxnuuxsaday in qof walba uu si buuxda uga shaqeeyo in lagu guuleysto hirgelinta hinidsahan.  

Hindisaha waxaa la hirgelin doonaa shanta sano ee soo socota, iyadoo lagu saleynayo nidaam maamul oo hufan, natiijooyin la cabbiri karo, iyo isla xisaabtan. Tani waxay u baahan doontaa dadaal wada jir ah oo ka yimaada dhammaan daneeyayaasha. Marwo Miriyaam Cali - Lataliyaha Dijitaalka ah ee Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha

Addis Ababa; Xoorreey 12/2018 (ENA): Hindisaha Dhijitaal Itoobiya 2030 waxa uu horumar muhiim ah u horseedi doonaa waaxda Telekoomka, ayay tiri madaxa shirkadda Ethio Telecom Frehiwot Tamiru.   Hindisaha Dhijitaal Itoobiya 2030 ayaa si rasmi ah loo daahfuray iyadoo uu goobjoog ka ahaa Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.   Madaxa shirkadda Ethio Telecom Frehiwot Tamiru, oo fariin ka soo jeedisay madasha, ayaa sheegtay in hindisaha dhijitaal Itoobiya 2030 uu yahay horumar muhiim ah oo ka jira waaxda telekoomka.   Tusaale ahaan, tirada macaamiisha moobaylka ayaa la kordhiyay ilaa 97 milyan, kuwaas oo 57 milyan ay noqdeen isticmaalayaasha internetka.   Madaxa shirkadda ayaa intaa ku dartay in kow iyo soddon magaalo sidoo kale la siiyay marin u helidda shabakadda 4G.   Waxa kale ay sheegtay in iyadoo la raacayo istaraatiijiyadda dhijitaal Itoobiya 2030, tirada dadka isticmaala moobaylka ay gaari doonto 128 milyan, caymiska shabakadda 5G-na uu gaari doono 100 magaalo.   Waxa kale oo ay xaqiijisay in fiiro gaar ah loo yeelan doono kordhinta lacagaha dijitaalka ah ilaa in ka badan toddobo jibaar heerka hadda jira marka la eego wax soo saarka guud ee gudaha marka la gaaro 2030.    

Addis Ababa; Xorreey 12/2018 (ENA): Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030 waxay dejisay saldhigyo badan oo loogu talagalay amniga internetka, ayay tiri Agaasimaha Guud ee hay'adda sirdoonka iyo Amniga, Tigist Xaamid.   Hindisaha Dhijitaal Itoobiya 2030 ayaa si rasmi ah loo daahfuray iyadoo uu joogo Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.).   Agaasimaha Guud ee Hay'adda Sirdoonka iyo Amniga, Tigist Xamid, oi ka hadashay nadasha ayaa sheegtay in Istaraatiijiyadda Dhijitaal Itoobiya 2030 ay saldhigyo badan u dhigtay amniga internetka.   Waxa kale ay sheegtay in iyadoo la dhisayo kaabayaasha kaydinta macluumaadka ee aan leenahay, ay suurtogal tahay in la abuuro kalsooni adeegyada dijitaalka ah ee Itoobiya.   Waxay sidoo kale raacisay in shaybaar baaritaan dijitaal ah la dhisay oo loo howlgaliyay hay'adaha amniga.   Agaasimaha Guud waxay sidoo kale sheegtay in amniga internetka la siiyay fiiro gaar ah oo istiraatiijiyadeed oo ku saabsan Amniga Internetka.   Waxay sheegtay in tani ay ku jiri doonto dhismaha kaabayaasha dijitaalka ah ee muhiimka ah ee aan la jabin karin, casriyeynta kaabayaasha dadweynaha, sameynta xarun looga hortagayo dgibaatooyinka ka iman kara amni darrada internetka iyo horumarinta shaqada amniga internetka ee ku lug leh hay'adaha gaarka loo leeyahay.

Addis Ababa, Xoorreey 1/2018 (ENA): Maamulka Amniga Shabakadda Macluumaadka (IMDA) ayaa sheegay in shaqada lagu ilaalinayo danaha qaranka, gaar ahaan ka hortagga weerarrada badan ee cyber-ka ee lagu beegsado kaabayaasha muhiimka ah, ay si xooggan u socoto. Agaasimaha Waaxda Ka Hortagga Weerarrada internet-ka, Mudane Maxamed Farajaa, ayaa u sheegay WWI in saddexdii bilood ee ugu horreeyay ee sanadkan la diiwaangeliyay 13,443 weerar iyo isku day weerarro. Wuxuu sheegay in weerarka ugu badan uu ahaa kan loo yaqaan "sargo gab" oo lagu bartilmaameedsaday mareegaha, kaabayaasha muhiimka ah iyo qaybaha kale ee muhiimka ah. Isagoo hadalkiisa wata wuxuu sheegay in INSA iyo hay’adaha maamula kaabayaasha muhiimka ah ay ka hortageen 97.16% isku dayada weerarradaas. Waxa uu intaas ku daray in la maareeyay oo la xakameeyay weerarrada, lana dhimay khasaaraha ka dhalan lahaa, isla markaana la xoojiyay amniga hay’adaha si aysan mar kale u nuglaan. Maxamed Farajaa wuxuu tilmaamay in haddii weerarradaas aan la joojin lahayn, khasaaruhu uu ahaan lahaa mid aad u weyn oo heer qaran ah. Hay’adaha amniga macluumaadka iyo kuwa maamula kaabayaasha muhiimka ah ayaa sidoo kale caddeeyay inay guulo muhiim ah ka gaareen ka hortagga weerarro badan. Ugu dambeyna, waxay sheegeen in shaqada qorsheysan ee lagu difaacayo dalka ka dhanka ah weerarrada internetka ay si adag u socon doonto. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Gudba 27/2018 (ENA): Tiknoolajiyadda cusub ee diiwaangelinta muwaadiniinta ah iyo adeegga degenaanshaha ee isku dhafan ayaa hay'adda u rogi doonta nidaam adeeg dijitaal ah oo dhammaystiran, ayay tiri maayarka Magaalada Addis Ababa Adhaanej Abebe. Maayarka Magaalada Adhaanej Abebe ayaa maanta bilaabay nidaamka dijitaalka ah ee diiwaangelinta madaniga ah iyo adeegga degenaanshaha oo ay samaysay Garaadka ee Itoobiya. Maayarka ayaa xustay in hirgelinta nidaam adeeg oo casri ah oo hufan oo ay taageerto tiknoolajiyadda dijitaalka ah ee qaybaha kala duwan ay ka badbaadisay dadka deegaanka khasaare aan loo baahnayn oo lacag iyo waqti ah. Adeegga ayaa ku dhawaaqay inuu bixin doono adeegyo isku dhafan oo casri ah iyada oo loo marayo nidaam hawlgal oo dijitaal ah oo awood u leh. Waxa kale ay tilmaamtay inay door muhiim ah ka ciyaari doonto dejinta nidaam hawlgal oo hufan oo isla xisaabtan leh. Waxay ku dhawaaqtay in tiknoolajiyadu ay siin doonto awood dheeraad ah oo lagu sameeyo siyaasado sax ah iyo diyaarinta qorshayaal iyadoo la diiwaangelinayo macluumaadka ay soo saarto hay'addu. Wuxuu sheegay in nidaamka dijitaalka ah uu kordhin doono tartanka caalamiga ah ee Addis Ababa, lagana hirgelin doono 50 degmo laga bilaabo Gudba 29, 2018 T.Y. Worku Gachena (Dr.), Agaasimaha Guud ee Machadka Garaadka Macmalka ee Itoobiya, ayaa yiri; Garaadka Macmalka ah waa matoorka koboca. Wuxuu tilmaamay in shaqooyin badan la qabtay si Itoobiya looga dhigo mid ka faa'iidaysata tiknoolajiyada sirdoonka macmalka ah, waxayna diiwaan galiyeen natiijooyin dhiirigelin leh oo ku saabsan qaybaha dhaqaalaha iyo bulshada. Agaasimaha Guud ee Hay'adda Diiwaangelinta Madaniga ah iyo Adeegyada Degenaanshaha, Yoosef Nigusse, ayaa sheegay in tiknoolajiyadda cusubi ay kor u qaadi doonto tayada adeegga hay'adda iyo baabi'inta dhaqamada musuqmaasuqa. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Gudba 24/2018 (ENA): Wasiirka Hal-abuurka iyo Tiknoolajiyadda, Belete Molla (Dr.), ayaa sheegay in loo baahan yahay qaab iskaashi oo cusub oo caalami ah si looga hortago loona xalliyo caqabadaha xilligan casriga ah ee dijitaalka ah. Bandhigga Naadiga Diamond Club 2025 oo ay soo qabanqaabisay Jaamacadda Sayniska iyo Tiknoolajiyadda Addis Ababa ayaa lagu qabtay cinwaanka "Xoojinta Hoggaanka Dijitaalka ah ee Caalamiga ah si loo Abuuro Mustaqbal ifaya". Furitaanka siminaarka, Wasiirka Hal-abuurka iyo Tiknoolajiyadda, Belete Molla (Dr.); ayaa sheegay in horumarka dijitaalka ah ee Itoobiya uu yahay mid dhiirigelin leh; wuxuu ku dhawaaqay in malaayiin muwaadiniin ah lagu darayo nidaamyada aqoonsiga dijitaalka ah. Wuxuu tusaale u soo qaatay ballaarinta kaabayaasha dijitaalka ah iyo kobaca adeegyada dowladda ee elektaroonigga ah ee la bixiyo. Wuxuu tilmaamay in si xun u isticmaalka tignoolajiyadda adduunka ay leedahay awood ay ku abuurto caqabado cusub; Wuxuu sheegay in dalalku ay xoojinayaan iskaashigooda si ay uga gudbaan caqabaddan. Wuxuu tilmaamay in caqabadaha haysta asturnaanta xogta, amniga internetka iyo garaadka macmalka ah aan lagu xallin karin awoodda hal waddan. Sidaa darteed, wuxuu tilmaamay in loo baahan yahay in la dhiso qaab iskaashi oo cusub oo caalami ah si looga hortago loona bixiyo xalal loogu talagalay caqabadaha la kulmay xilligan casriga ah. Madaxweynaha Jaamacadda Sayniska iyo Teknolojiyadda ee Addis Ababa Dhereje Gedha (Dr.) ayaa sheegay in; Waagii waa wakhti tiknoolajiyada dijitaalka ah ay dunida ku qaabaynayso xawaare aan hore loo arag. Wuxuu sheegay in jaamacaddu ay ka shaqaynayso sidii ay u noqon lahayd mid saameyn ku leh heerka qaaradda iyadoo kaashanaysa xarumaha heer sare. Borofisar Junseok Hwang, Agaasimaha Barnaamijka Xirfadlayaasha Tignoolajiyadda Caalamiga ah, ayaa u mahadceliyay qabanqaabiyeyaasha madasha. Wuxuu sheegay inay fulinayaan mashaariic kala duwan oo wadajir ah oo ay la leeyihiin Jaamacadda Sayniska iyo Tignoolajiyadda ee Addis Ababa; wuxuu xaqiijiyay in iskaashiga uu sii xoojin doono. Waxa kale oo uu tilmaamay in hoggaanku ay ka go'an tahay inay furaan jaamacadda sirdoonka macmalka ah ee ugu weyn mustaqbalka. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Gudba 24/2018 (ENA):Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr) ayaa ku nuuxnuuxsaday in hay'ad kasta iyo waax kasta ay u isticmaasho sancada sirdoonka macmalka ee AI , halbeeg waxqabadkeeda iyo yoolalkeeda. "Aragtida Dowladda ISKUTAGA / Medemer/, Horumarka Waaxyaha" Mid ka mid ah fikradaha uu Ra'iisul Wasaare Abiy AXmed (Dr.) u soo jeediyay gabagabadii tababarkii ​​​​u socday hoggaamiyeyaasha sare ee Xisbiga Barwaaqada ayaa ahaa qaybta dijitaalka ah.   Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa sheegay in qaybta dijitaalka ah ay tahay awood isku xirta hawlaha waaxya . wuxuuna tilmaamay in dowladdu ay ka shaqeyneyso ballaarinta aqoonsiga dijitaalka ah, bangiyada moobaylka iyo hababka lacag bixinta casriga ah. Wuxuu sidoo kale sheegay in sirdoonka macmalka ah ee Ai ay si isa soo taraysa u saameeyaan sida dadku u nool yihiin, u shaqeeyaan iyo u fikiraan. Ra'iisul Wasaaraha, oo sheegay in aan qaadanno tiknoolajiyada, ayaa sharraxay in sirdoonka macmalka ah uu dib u qorayo sharciyada awoodda, wax soo saarka iyo ka qaybgalka. Waxa kale oo uu xusay in faa'iidooyinka, baasaboorrada, adeg kahelida hal daaq , bangiyada moobaylka, hababka lacag bixinta casriga ah, adeegyada dijitaalka ah ee kastamka iyo dakhliga iyo Nidaamka Macluumaadka Maareynta Maaliyadda ee Isku-dhafan (IFMIS) ay tahay in dalka laga horumariyo .. Wuxuu sheegay in haddii aynaan bilaabin cabbiraadda inta sirdoonka macmalka ah loo adeegsaday qaybaha kala duwan, ma gaari doonno xitaa haddii aan rabno.   Wuxuu tilmaamay in tignoolajiyada loo baahan yahay in lagu isticmaalo dhammaan shaqooyinka wuxuuna ku nuuxnuuxsaday in loo baahan yahay in la isku daro tignoolajiyada kala duwan si loo hubiyo barwaaqo dhammaystiran. Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu sidoo kale xusay in magaalo kasta ay furto adeeg hal daaq ah iyadoo la raacayo fikraddiisa hal yool. Waxa kale oo uu sheegay in si loo gaaro yoolalka boqolkiiba boqol, si buuxda loo qaadnaayo aqoonsiga faa'iidooyinka Itoobiya, wuxuuna ku nuuxnuuxsaday in dhammaan qaab-dhismeedka maamulka ay si adag uga shaqeeyaan arrintan. Wuxuu tilmaamay in Hindisaha Shanta Milyan ee tababarka Cod-bixiyeyaasha uu yahay hawl aad muhiim u ah, wuxuuna sheegay in hindisaha la gaaro boqolkiiba boqol. Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu sidoo kale sheegay in hay'ad kasta iyo waax kasta ay tahay inay dejiso yool ku saabsan adegsiga sirdoonka macmalka ah ee la isticmaalay. Waxa kale oo uu tilmaamay in haddii aan la kordhin isticmaalka sirdoonka macmalka ah, aysan suurtogal ahayn in la keeno isbeddelka iyo isku xirnaanta la filayo. Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa sheegay in ku dadaalidda xaqiijinta tayada iyo tirada iyada oo loo marayo hal-abuurka iyo xawaaraha ay tahay hawl muhiim ah oo ay qabato dowladda cusub. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA