Dirdhaba; Dharabley 26/2018 (ENA): - Hawlaha uu maamulku fuliyay si wax looga qabto arrimaha horumarinta iyo maamulka wanaagsan ee bulshooyinka magaalada iyo miyiga ayaa waxtar leh, ayuu yiri maayarka magaalada Mudane Khadiir Juhar.   Shirkii 11-aad ee caadiga ahaa ee muddo-xileedka 3-aad ee sanadka 5-aad ee golaha Ismaamulka Dirdhaba ayaa maanta la qabtay.   Kalfadhiggan ayaa waxa uu Maayarka IDD, Mudane Khadiir Juhar ku soo bandhigay warbixinta waxqabadka ee adeegyada fulinta iyo kuwa degmooyinka ismaamulka ee lixda bilood ee ugu horreeya SM-ka 2018 T.I.   Maayarka IDD Mudane Khadiir ayaa xilligaas yiri; Hawlaha lagu qabtay wax ka qabashada arrimaha horumarinta iyo maamulka wanaagsan ee bulshooyinka magaalada iyo miyiga lixdii bilood ee la soo dhaafay waa kuwo dhiirigelin leh oo wax ku ool ah.   Wuxuu iftiimiyay waxtarka shaqada lagu qabtay si loo xasiliyo suuqa, gaar ahaan iyadoo wax soo saarka beeraha iyo warshadaha si ballaaran looga heli karo oo laga heli karo suuqyada Axadda.   Wuxuu sheegay inay hubinayaan qanacsanaanta macaamiisha iyagoo adeegsanaya howlaha la qabanayo si adeegyada loo fidiyo shacabka ismaamulka looga dhigo kuwo dijitaal ah oo aan warqado isticmaal lahayn. Wuxuu sheegay in 62 nooc oo adeegyo ah oo ay bixiyaan hay'adaha federaalka iyo kuwa ismaamulka loo fududeeyay 9,760 macaamiil iyada oo loo marayo adeegga hal-goob ah ee Mesob Dhire.   Dhanka kale, wuxuu sharraxay abuurista fursado shaqo oo loogu talagalay in ka badan 16,200 oo dhalinyaro iyo haween ah oo ku nool miyiga iyo magaalada, kuwaas oo in ka badan 11,600 ay abuureen shaqooyin joogto ah.   Afhayeenka Golaha Ismaamulka Dirdhaba, Mudane Cabdi Muktar, ayaa ku nuuxnuuxsaday in shaqada laga qabtay dhinaca waxbarashada iyo natiijooyinka dhiirigelinta leh ee laga arkay qaybta warshadaha wax soo saarka ay tahay in la sii xoojiyo.   Wuxuu sheegay in taageerada iyo la socodka aysan kaliya u suurtogelin doonin warshadaha wax soo saarka inay soo saaraan alaabada badali kara kuwa dalka dibaddiisa laga keeno, laakiin ay sidoo kale door muhiim ah ka ciyaari doonaan abuurista fursado shaqo oo loogu talagalay dhalinyarada. Xubnaha golaha IDD, ayaa dhankooda sharraxay in hawlaha bulshada, dhaqaale iyo maamul wanaagga ee laga qabtay miyiga iyo magaalada qeybtii hore ee sannad-maaliyadeedka ay muujiyeen inay faa'iido u leeyihiin bulshada heer kasta.   Waxay sidoo kale ku nuuxnuuxsadeen in natiijooyinkan la sii wado, gaar ahaan shaqooyinka la bilaabay si loo yareeyo shaqo la'aanta iyo in la xoojiyo qiimaha nolosha.   Ka dib dood dheer, golaha IDD wuxuu si aqlabiyad leh u ansixiyay warbixinta uu soo bandhigay Maayarka Magaalada Khadiir Juhar, wuxuuna soo gabagabeyn doona kalfadhiga maalinta berrito.  

Addis Ababa; Dharabley 25/2018 (ENA): Midowga Afrika iyo Boqortooyada Midowday (UK) ayaa ku dhawaaqay inay ka shaqeyn doonaan sidii loo xoojin lahaa iskaashigooda dhinacyo kala duwan, oo ay ku jiraan nabadda iyo horumarka.   Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf, ayaa wadahadallo la yeeshay Xoghayaha Arrimaha Dibadda iyo Horumarinta ee Boqortooyada Ingiriiska, Yovet Kuuber, xarunta Midowga Afrika ee Addis Ababa. Wadahadallada waxay diiradda saareen iskaashiga muddada dheer socday ee u dhexeeya Afrika iyo Boqortooyada Midowday (UK).   Labada dhinac waxay muujiyeen ballanqaadkooda wadajirka ah ee ku aaddan diblomaasiyadda dhinacyo badan leh iyo ku dhaqanka nidaamka caalamiga ah ee ku salaysan sharciga.   Guddoomiyaha Guddiga ayaa ammaanay xiriirka dheer ee Boqortooyada Midowday (UK) la leedahay Afrika, isagoo iftiimiyay doorka wax dhisaya ee ay ka qaadato adduunka iyo iskaashiga ay la leedahay waddamada xubnaha ka ah Midowga Afrika ee caafimaadka, waxbarashada, ka jawaabista cimilada iyo ganacsiga.   Waxa kale oo uu xusay in waddanku uu taageerayo Xarumaha Xakamaynta iyo Kahortagga Cudurrada Afrika (Africa CDC) ee u diyaargarowga iyo ka jawaabista xaaladaha degdegga ah, iyo sidoo kale Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika (AUSOM) ee Soomaaliya. Marwo Yofeet Kuuber ayaa ammaantay doorka Midowga Afrika ee diblomaasiyadda caalamiga ah, nabadda gobolka iyo horumarinta.   Labada dhinac ayaa ka wada hadlay sidii loo xoojin lahaa iskaashiga u dhexeeya Midowga Afrika iyo UK ee ku saabsan howlgallada nabad ilaalinta ee Midowga Afrika ee Suudaan, gobolka Saaxil iyo Soomaaliya, sida laga soo xogta ay ENA ka heshay Midowga Afrika.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa; Dharabley 25/2018 (ENA): Daneeyayaashu waa inay door muhiim ah ka ciyaaraan hubinta in Doorashada 7-aad ee Qaranka ay noqoto mid xor ah, caddaalad ah oo loo dhan ayuu yiri Guddoomiyaha Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya, Melatewarq Haylu.   Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya ayaa Addis Ababa ku qabanaya madal wadatashi oo ay ku yeelanayaan daneeyayaasha si loo qiimeeyo xaaladda amniga ee deegaannada, gobollada iyo magaalooyinka. Madaxda deegaannada, gobollada, maayarada magaalooyinka, hoggaamiyeyaasha xisbiyada siyaasadda, saraakiisha amniga iyo wakiillada bulshada rayidka ah ayaa ka soo qayb galay madasha.   Guddoomiyaha Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya, Melatewarq Haylu, ayaa sheegay in hawlo diyaargarow ah ay socdaan si loogu guuleysto qabashada Doorashada Qaranka ee 7-aad.   Waxa ay ku dhawaaqday in ururada bulshada rayidka ah ay heleen ogolaansho ay ku bixiyaan waxbarasho iyo tababar si loo kordhiyo wacyigelinta codbixiyayaasha oo ay bilaabeen inay shaqeeyaan.   Waxa kale oo ay sheegtay in taageero la siinayo xisbiyada siyaasadda si loo xoojiyo ka qaybgalka doorashooyinka.   Waxa ay sheegtay in madasha wadatashiga daneeyayaasha ay sidoo kale tahay meel lagu abuuro wacyigelin ku saabsan xaaladda hadda ka jirta dalka gudihiisa.   Waxa kale oo ay gudbisay farriin ah in daneeyayaashu ay door muhiim ah ka ciyaaraan hubinta in doorashada qaran ee 7-aad ee Itoobiya ay noqoto mid xor ah, caddaalad ah oo loo dhan yahay.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa, Dharabley 24/2018 (ENA): Wasiirka Arrimaha Dibadda, Dr. Gedhiyoon Timootiwoos, ayaa galabta xafiiskiisa kula yeeshay kulan Musaliya Mudafadi, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Qurbajoogta ee Jamhuuriyadda Kenya. Labada wasiir ayaa adkeeyay xiriirka taariikhiga ah ee muddada dheer ka dhaxeeya Itoobiya iyo Jamhuuriyadda Kenya, iyaga oo si gaar ah diiradda u saaray xoojinta iskaashiga dhaqaale ee labada dal. Waxay sidoo kale ku heshiiyeen in ay sii xoojiyaan wada shaqeynta lagu dardargelinayo isdhexgalka dhaqaale ee gobolka, isla markaana kor loo qaado horumarinta, nabadda, iyo amniga Geeska Afrika. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 24/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed, ayaa wadahadal la yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Boqortooyada Ingiriiska, Marwo Yfette Kuuber. Ra’iisul Wasaaraha ayaa farriin uu ku daabacay boggiisa baraha bulshada ku sheegay inuu la kulmay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee UK, Yfette Kuuber, isla markaana ay ka wada hadleen arrimo muhiim ah oo la xidhiidha xidhiidhka labada dal iyo xaaladaha gobolka. Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu sidoo kale xusay in, intii wadahadalladu socdeen, ay ka qayb galeen munaasabad lagu saxiixayay Heshiis Is-faham oo ku saabsan iskaashiga farsamo ee dhinacyada maalgashiga iyo maareynta kheyraadka, iyo laba heshiis oo kale oo ku saabsan horumarinta wadajirka ah, kuwaas oo hoos yimaada Qaab-dhismeedka la-talinta maalgashiga. Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu sidoo kale tilmaamay in heshiisyadaasi ay si gaar ah ula xidhiidhaan mashaariicda gudbinta korontada ee Hurso – Ayshica (400 kiilo-volt) iyo Dhagaxbuur – Qabridahar (132 kiilo-volt). Ugu dambayn, Ra’iisul Wasaaruhu uu sidoo kale carrabka ku adkeeyay in heshiisyadani ay yihiin tallaabo weyn oo lagu xoojinayo iskaashiga labada dal, isla markaana lagu ballaadhinayo kaabayaasha dhaqaalaha ee istiraatiijiga ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 22/2018 (ENA): Shirkado waaweyn oo Talyaani ah ayaa muujiyay rabitaan xooggan oo ay ku doonayaan inay si firfircoon uga qayb qaataan mashaariicda horumarineed ee ka socda Itoobiya, sida uu sheegay Safiirka Talyaaniga u fadhiya Itoobiya, Danjire Sam Fabrisi. Danjiraha oo wareysi siiyay WWI ayaa xusay in Itoobiya iyo Talyaanigu leeyihiin xiriir taariikhi ah oo soo jireen ah oo adag, isla markaana dowladda Talyaanigu ay si gaar ah diiradda u saarayso taageeridda safarka horumarka ee Itoobiya. Waxa uu intaas ku daray in dowladda Talyaanigu ay ka shaqaynayso taageeridda dadaallada horumarineed ee Itoobiya iyada oo adeegsanaysa fursado maalgashi oo kala duwan. Gaar ahaan, Danjiruhu waxa uu tilmaamay in Qorshaha Mattei uu yahay aragti fog oo lagu xoojinayo iskaashiga istiraatiijiyadeed ee u dhexeeya labada dal. Isagoo xusay in Itoobiya ay haatan ku jirto marxalad sare oo dib-u-habayn iyo horumar ah, Danjiruhu waxa uu sheegay in shirkadaha waaweyn ee Talyaanigu ay doonayaan inay ka qayb qaataan mashaariicda horumarineed ee dalka si ay u muujiyaan kaalintooda. Sidoo kale, waxa uu sheegay in Talyaanigu xoojin doono dadaallada uu ku taageerayo Itoobiya ee Midowga Yurub iyo fagaarayaasha caalamiga ah ee kala duwan. Danjiruhu waxa uu tilmaamay in Itoobiya ay leedahay tiro badan oo dhalinyaro ah oo firfircoon, isla markaana awooddan loo adeegsan karo iskaashi ku saabsan waxbarashada, horumarinta xirfadaha, cilmi-baarista sayniska, is-dhaafsiga dhaqanka iyo ilaalinta dhaxalka taariikheed, kuwaas oo noqday tiirarka ugu waaweyn ee iskaashiga labada dal. Waxa uu carrabka ku adkeeyay in Talyaanigu sii ahaan doono saaxiib taariikhi ah oo lagu kalsoonaan karo oo Itoobiya ay leedahay, isla markaana uu la wadaagi doono khibraddiisa sare si loo taageero rajada horumarineed ee dalka si waara. Isagoo xusay in xaaladda caalamka ee hadda jirta ay tahay mid adag, Danjiruhu waxa uu sheegay in wada-hadallada diblomaasiyadeed iyo xiriirka laba-geesoodka ah ay door muhiim ah ka ciyaaraan nabadda iyo xasilloonida gobolka. Shirka Talyaaniga iyo Afrika ayaa la filayaa in uu ka qabsoomo Addis Ababa 6-da bisha Cirir 2018. Ujeeddooyinka ugu waaweyn ee shirka ayaa ah horumarka waara, kaabeyaasha dhaqaalaha, tamarta, waxbarashada iyo tababarka, caafimaadka iyo beeraha. Sidoo kale, waxa la filayaa in si gaar ah loo xoojiyo Qorshaha Mattei, oo ah qaab-dhismeedka iskaashiga istiraatiijiyadeed ee u dhexeeya Talyaaniga iyo Afrika. Shirka ayaa sidoo kale lagu qiimeyn doonaa natiijooyinka ilaa hadda la gaadhay, iyadoo la filayo in la dejiyo qaybaha mudnaanta gaarka ah lasiin doono ee ku saabsan hawlaha wadajirka ah ee mustaqbalka. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 22/2018 (ENA): Kulanka ayaa waxaa shir-gudoominayay Hogaan ku-xigeenka Xafiiska Nabadgalyada deegaanka Soomaalida, Mudane Maxamed Maxamuud Aaaden. Kulanka ayaa diiradda lagu saaray qiimeynta shaqooyinkii la qabtay, iyadoo sidoo kale lagu falanqeeyay qodobo muhiim ah oo saameynaya geedi socodka shaqooyinka xafiiska iyo sidii loo dardargelin lahaa shaqooyinka qorshaysan. Gudiga ayaa ka wada hadlay sidii loo hubin lahaa hufnaanta iyo waxtarka hawlaha xafiiska, iyagoo isku raacay in shaqooyinka la qabtay la sii xoojiyo lana qorsheeyo kuwa soo socda si waafaqsan baahiyaha bulshada. Mudane Maxamed Maxamuud ayaa ka hadlay muhiimadda kulamada noocan ah ee lagu qiimeeyo shaqada, isagoo tilmaamay in ay fududeynayaan is-waafajinta hawlaha iyo kor u qaadida hufnaanta xafiiska. Kulanka ayaa ku soo dhamaaday iyadoo la isku raacay qorsheyaal iyo talaabooyin cusub oo lagu horumarinayo shaqooyinka xafiiska Nabadgalyada ee deegaankaas. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 22/2018 (ENA): Weftiga ayaa Garoonka Diyaaradaha Ugaas Miraad Layli waxaa kusoo dhaweeyay Madaxweynaha Deegaanka Soomaalida, Mudane Mustafe Muxummed iyo Agaasimaha Hay'adda Nabadsugida iyo Sirdoonka Qaranka, Mudane Ridwaan Xuseen. Booqashada weftiga ayaa ka tarjumaysa xoojinta iskaashiga amni iyo sirdoon ee u dhaxeeya labada dal, iyadoo ay labada dhinac ka wada shaqeeyaan sidii loo horumarin lahaa wada shaqeynta amniga gobolka. Madaxa Sirdoonka ee Kenya, Mudane Nuuradiin Yuusuf Xaaji, ayaa booqashadiisa ku tilmaamay fursad lagu xoojinayo xiriirka iyo is-dhaafsiga macluumaadka sirdoonka ee u dhexeeya Kenya iyo Deegaanka Soomaalida. Madaxweyne Mustafe Muxummed, ayaa dhiniciisa sheegay in soo dhoweyntu ay muujinayso muhiimadda ay leedahay iskaashiga amniga iyo ilaalinta xasilloonida gobolka. Waxaa la filayaa in kulamo gaar ah iyo wadahadallo dhex mara dhinacyada ay ka dhici doonaan magaalada Godey si loo sii xoojiyo iskaashiga amniga iyo sirdoonka ee Itoobiya iyo Kenya. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 22/2018 (ENA): Guddiga doorashooyinka qaranka ayaa sheegay in isbeddellada sharci iyo nidaam ee socda ay abuuri doonaan xaalado dimoqraadiyadeed oo wanaagsan oo doorashadan ah, taasoo kor u qaadeysa ka qaybgalka xisbiyada siyaasadda. Shaqada diyaargarowga ee doorashada 7aad waxaa ka mid ah diiwaangelinta codbixiyayaasha laga bilaabo 1-da Dharabley ilaa 1-da Cirir, 2018, iyo diiwaangelinta musharaxiinta laga bilaabo 7-da Cirir ilaa 7-da Cuur, 2018. Guddiga siyaasadeed ee xisbiyada ayaa sheegay in doorashadu ay noqon doonto mid nabadgelyo iyo guul leh, iyadoo la diyaariyey qorshayaal gaar ah si loo xaqiijiyo hanaan hufan, iyadoo iskaashi lala yeeshay Wasaaradda Nabadda iyo xisbiyada siyaasadda. Waxaa sidoo kale la soo bandhigay in diiwaangelinta codbixiyayaasha lagu sameyn doono qaab dijital ah, taasoo ka caawinaysa dalka inuu horumariyo adeegsiga tignoolajiyada. Doorashadan 7aad waxay leedahay muhiimad weyn maadaama ay ka tarjumayso xoojinta wadashaqeynta xisbiyada siyaasadda, dhisidda nabad iyo nidaam dimoqraadiyadeed oo waara, isla markaana dhaxal u noqonaya jiilasha soo socda. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 22/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaaraha Barbados, Miya Motley, ayaa sheegtay in inkastoo dunidu ka hor istaagtay Itoobiya taageero maaliyadeed oo loogu talagalay dhismaha Biyo-xireenka Weyn ee Itoobiya (GERD), haddana in shacabka Itoobiya ay ku dhammeeyeen mashruuca awooddooda gaarka ah ay tahay guul weyn oo u soo hoyatay Afrikaanka. Miya Motley, ayaa marti ku ahayd barnaamijka “What Now?” ee podcast-ka uu daadihiyo majaajiliistaha caanka ah ee Koonfur Afrika, qoraa iyo soo-jeediye telefishan Trefor Noah. Intii uu socday wareysiga, Trefor Noah wuxuu si gaar ah diiradda u saaray Biyo-xireenka Itoobiya, xiriirka tamarta gobolka, iyo sida mashruuca loogu dhisay awoodda Itoobiyaanka laftooda. Miya Motley waxay sheegtay in Itoobiya ay leedahay in ka badan 100+ milyan oo qof, halka in ka badan 50 boqolkiiba muwaadiniinta dalka ay heli karaan koronto. Waxay xustay in Biyo-xireenku uu yahay “Adhwa-dii qarniga 21-aad”, iyadoo xasuusisay in Adhwa ay ahayd meel ay Itoobiya ka gaartay guul mucjiso ah oo ay kaga adkaatay Talyaaniga, guul aan dunidu markaas rumaysan karin. Waxay sheegtay in Adhwa ay albaab u furtay dhaqdhaqaaqa Midnimo-Afrikanimo, isla markaana ay dhiirrigelisay halgankii ay dadka madow uga xoroobayeen dulmi iyo gumeysi soo jiray qarniyo. Ra’iisul Wasaaraha Barbados waxay sidoo kale xustay in hay’adaha maaliyadeed ee caalamiga ah iyo beesha caalamku ay ka hor istaageen taageero maaliyadeed oo loo fidiyo biyo-xireenka, balse taasi ay keentay in Itoobiyaanku ay go’aan adag qaataan oo ay yiraahdaan: “Annaga ayaa awooddeenna ku dhiseyna.” Waxay tilmaantay in bangiyada, hay’adaha maaliyadeed, iyo gaar ahaan muwaadin kasta oo Itoobiyaan ah uu ka qayb qaatay bixinta dhaqaale si mashruucu u hirgalo. Waxay sheegtay in inkastoo ay qaadatay 14 sano, haddana Itoobiyaanku ay ku guuleysteen inay biyo-xireenka ku dhisaan kuna dhammeeyaan awooddooda. Arrintan, ayay tiri, waxay beddeshay sheeko muddo dheer jirtay oo ay quwadaha waaweyn ku faafin jireen in dalal sida Itoobiya oo kale ah aysan awoodin inay kaligood dhisaan mashaariic waaweyn. Waxay ku tilmaantay Biyo-xireenku inuu yahay astaan muujinaysa adkaysi, samir, iyo go’aan adag oo ay leeyihiin Itoobiyaanku. Waxay mar kale ku celisay in tani ay tahay guul weyn oo Afrikaanka oo dhan ah, isla markaana ay ku boorrisay Afrikaanka inay ku dhiirradaan dhismaha mashaariic waaweyn oo ay iyagu leeyihiin. Miya Motley waxay sheegtay in biyo-xireenku yahay mid muujinaya heer sare oo injineernimo, isla markaana uu yahay xarunta koronto-dhaliyaha ugu weyn Afrika. Waxay tilmaantay in dhererka, ballaca, xawaaraha biyaha, iyo awoodda tamareed ee biyo-xireenka ay yihiin kuwo aad yaab u leh, iyadoo sheegtay in qof kasta oo doonaya inuu fahmo baaxaddiisa uu u baahan yahay inuu booqdo goobta. Waxay sidoo kale sheegtay in tamarta ka dhalan doonta biyo-xireenka ay tahay tamar la cusboonaysiin karo, taas oo ka caawinaysa ilaalinta deegaanka iyo meeraha aynu ku nool nahay. Iyadoo xustay in Afrika ay ku nool yihiin qiyaastii 1.4 bilyan oo qof, islamarkaana ku dhowaad 600 milyan oo ka mid ah aysan haysan koronto, ayay sheegtay in Biyo-xireenku uu qayb ka noqon karo xalka baahidaas tamareed. Ugu dambayn, waxay carrabka ku adkaysay in dunidu ay haysato awood dhaqaale oo ka badan inta ku filan si loo daboolo baahida tamareed ee Afrika, isla markaana ay beesha caalamka ugu baaqday inay bixiso taageerada loo baahan yahay. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Jigjiga; Dharabley 22/2018 (ENA):- Ururo kala duwan oo rayid ah oo ka jira Dregaanka Soomaalida ayaa sheegay inay qaybtooda ka qaadan doonaan guusha Wadatashiga Qaranka. Sida laga soo xigtay Madaxweynaha Golaha Dhalinyarada Deegaanka, Maxamed Axmed; Wadatashiga Qaranku ma aha oo kaliya hab lagu xalliyo dhibaatooyinka muddada dheer soo jiray iyada oo loo marayo wadatashi, laakiin sidoo kale waa ilo lagama maarmaan u ah dhismaha dawladda. Waxa kale oo uu sheegay in dhallinyaradu ay diyaar u yihiin inay si ka wanaagsan wax u qabtaan iyagoo xoojinaya ka qaybgalkooda Wadatashiga Qaranka. Waxa uu sheegay in Wadatashiga Qaranku uu door weyn ka ciyaari doono ka caawinta dhallinyarada inay horumariyaan dhaqanka xallinta khilaafaadka si ilbaxnimo leh. Guddoomiyaha Ururka Haweenka Deegaanka, Nimca Cabdullaahi, ayaa sidoo kale sheegay in hawlaha lagu xallinayo dhibaatooyinka iyada oo loo marayo wadatashi iyo diyaargarowga la samaynayo ay si weyn uga qayb qaadan doonaan dhismaha Itoobiya oo barwaaqo ah. Waxa kale oo ay sharxday in hawlaha harsan ee guddigu ku guda jiro wadatashiga kama dambaysta ah ay tahay inay helaan taageero buuxda oo ka timaada muwaadiniinta si ay u guuleystaan. Waxay sidoo kale u xaqiijisay ENA in Ururku uu kaalintiisa ka qaadan doono si loo hubiyo in wadatashigu uu keeno natiijooyinka la doonayo. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa, Dharabley 19/2018 (ENA): Guddoomiyaha Komishinka Midowga Afrika Maxamuud Cali Yuusuf ayaa sheegay in rabitaanka wadajirka ah ee Afrika ee ku aaddan helidda xubinimo joogto ah oo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ah uu yahay mid xaqiijinaya caddaalad taariikhi ah isla markaana suurtagelinaya sinnaanta. Waxa uu xusay in Afrika muddo dheer ka maqnaanshaha matalaad joogto ah ay su’aal gelinayso kalsoonida Golaha Ammaanka, isla markaana tani ay tahay cillad qaab-dhismeed oo u baahan in la saxo. Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa shalay qabtay kulan heer sare ah oo dood dadweyne ah. Guddoomiyaha Komishinka Midowga Afrika ayaa khudbad uu si fogaan-arag ah uga jeediyay kulankaas ku sheegay in Afrika si adag u rumeysan tahay in caqabadaha caalamka aan lagu xallin karin si gooni-gooni ah. Maxamuud Cali Yuusuf waxa uu carrabka ku adkeeyay in sharciga caalamiga ah loo baahan yahay in loo dabaqo si la jaanqaadaysa fahamka taariikhda, gaar ahaan marka la eego raadadka gumeysiga iyo cadaalad-darrada qaab-dhismeed ee weli saameynta leh. Waxa uu intaa ku daray in ka go’naanta Afrika ee nabadda ay tahay mid dhab ah, isagoo tusaale u soo qaatay kaalinta ay ka qaadato hawlgallada nabad-ilaalinta, naf-hurnimada ciidamada ammaanka, mudnaanta la siiyo nidaamka sharciga halkii xoog laga adeegsan lahaa, iyo iskaashiga adag ee u dhexeeya Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay ee arrimaha nabadda. Inkasta oo Afrika wax badan ku biirisay nabadda iyo ammaanka caalamka, haddana Guddoomiyuhu wuxuu sheegay in cadaalad-darro weli ka jirto matalaadda ay ku leedahay fagaaraha caalamiga ah, taasoo noqotay dhibaato aasaasi ah. Afrika oo ka kooban 55 dal isla markaana leh qiyaastii 1.4 bilyan oo qof, ayuu yiri, weli ma helin kursi joogto ah Golaha Ammaanka tan iyo markii la aas aasay Qaramada Midoobay ku dhowaad 80 sano ka hor. Arrintan ayuu ku tilmaamay mid aan kaliya ahayn cadaalad-darro, balse sidoo kale dhaawacaysa kalsoonida Golaha. Guddoomiyaha Komishinka Midowga Afrika waxa uu carrabka ku adkeeyay in danaha wadajirka ah ee Afrika ay yihiin helidda matalaad joogto ah oo Golaha Ammaanka ah, lana helo dhammaan xuquuqaha la socda. Tani, ayuu sheegay, waxay horseedi doontaa sinnaanta, wax-ku-oolnimo nidaamka caalamiga ah, iyo xaqiijinta caddaalad taariikhi ah. Sida ay sheegayso xogta laga helayo Midowga Afrika. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Dharabley 18/2018 (ENA):- Hay'ado kala duwan oo ka tirsan Ismaamulka Magaalada Addis Ababa ayaa sheegay in mashaariicda kaabayaasha dhaqaalaha ee laga dhisay caasimadda lixdii bilood ee la soo dhaafay ee SM-kan ay xaqiijinayaan faa'iidada guud ee shacabka magaalada. Qiimeynta qorshaha nus-sanadka koowaad ee Ismaamulka Magaalada Addis Abab ayaa socota. Madaxda hay'adaha kala duwan ee ismaamulka magaalada ee ka qayb qaadanayay madasha qiimaynta iyo wadatashiga ayaa sheegay inay diiwaan galiyeen natiijooyin sii wadi doona kobaca caasimadda. Madaxa Xafiiska Horumarinta Guryaha Ismaamulka Addis Ababa, Qidhist Woldegiyorgis, ayaa sheegtay in shaqo la taaban karo la qabtay si loogu faa'iideeyo shacabka magaalada iyadoo la dhisayo guryo lixdii bilood ee la soo dhaafay ee sannad-maaliyadeedka. Waxay sheegtay in dadaallo lagu bixinayo sidii loo dabooli lahaa baahiyaha guryaha ee shacabka magaalada iyada oo loo marayo iskaashiga dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay, ururada, hantida ma-guurtada ah iyo fursadaha horumarinta guryaha gaarka loo leeyahay. Waxay sheegtay in mashaariicda horumarinta guryaha ee laga dhisay caasimadda iyo kuwa dhismaha ku socda ee fursado kala duwan ay gaarayaan natiijooyin la taaban karo iyagoo ka jawaabaya baahiyaha guryaha ee shacabka magaalada. Agaasimaha Guud ee Hay'adda Waddooyinka Addis Ababa Injineer Muxyidiin Rashad ayaa sheegay in kaabayaasha waddooyinka ee fududeyn doona nidaamka gaadiidka caasimadda la dhisay SM-ka. Wuxuu sheegay inuu si dadaal leh uga shaqeyn doono sidii loo dhameystiri lahaa mashaariicda waddooyinka ee dhismaha ku socda xawaare iyo tayo wanaagsan lixda bilood ee soo socota ee sannad-maaliyadeedka loona furi lahaa adeeg. Maareeyaha Guud ee Hay'adda Biyaha iyo Dareerayaasha Addis Ababa Injineer Zerihun Abate ayaa sheegay in aasaaska loo dhigay si loo daboolo baahida biyaha nadiifka ah ee la cabbo ee caasimadda. Wuxuu ku dhawaaqay in shaqada kordhinta awoodda biyaha la sii xoojin doono iyadoo la hirgelinayo mashaariic biyood oo cusub iyo hagaajinta tayada iyo heerka mashaariicda biyaha ee jira.  

Addis Ababa; Dharabley 17/2018 (EZA):- Isticmaalka saxda ah ee nidaamyada xallinta khilaafaadka iyo caddaaladda ee laga sameeyay Deegaanka Amxaarada ayaa door muhiim ah ka ciyaara xaqiijinta nabad waarta, ayuu yiri Wasiirka Nabadda Maxamed Idris. Shir caalami ah oo ay soo qabanqaabisay Maxkamadda Sare ee Deegaanka Amxaarada iyo Jaamacadda Bahir Dhaar oo cinwaankiisu yahay "Xukunka Sharciga iyo Hababka kale ee Xallinta Khilaafaadka oo lagu krenayo Nabad waarta iyo Horumar" ayaa lagu qabanayaa magaalada Bahir Dhar. Wasiirka Nabadda Maxamed Edris, oo ka qayb galay madasha ayaa sheegay in isticmaalka saxda ah ee nidaamyada xallinta khilaafaadka iyo caddaaladda ee laga sameeyay gobolka ayaa faa'iido weyn u leh xaqiijinta nabad waarta. Ajandaha laga soo qaaday shirka, oo ay ku jiraan xukunka sharciga, xallinta khilaafaadka kale, nabadda waarta iyo horumarka waara, waa kuwo degdeg ah oo waqtigooda ku habboon, ayuu yiri. Wasiirku wuxuu sheegay in ajandaha ka soo baxay dhammaan ajendayaasha dalkeenna tan iyo markii isbeddelku dhacay uu yahay ajandaha horumarka iyo barwaaqada oo dhammaystiran; Wuxuu sheegay in shaqo badan la qabanayo si loo dhiso dal barwaaqo ah oo tusaale u ah kaas oo Itoobiya ka saari doona wareegga colaadaha iyo saboolnimada ee taariikhda lagu xusay. Wuxuu sheegay in xilligan oo la kicinayo ajandaha horumarka sare ee Itoobiya, kuwa isku dayaya inay hirgeliyaan arrimaha lagu xallin karo wadahadal xoog leh ay abuureen dhibaatooyin carqaladeeya nabadda bulshada oo carqaladeeya rabitaanka horumarka. Wasiirku wuxuu sheegay in horumarku u baahan yahay nabad; wuxuu xusay in dowladda isbeddelka uu ka dhigay xalka nabadda ee nabadda waarta ikhtiyaarka koowaad iyadoo beddelaysa aragtideeda iyo siyaasaddeeda ku saabsan nabadda. Wuxuu ku tilmaamay xaqiiqda ah in dhinacyada deegaanka Amxaarada ay doorteen ikhtiyaarka nabadda oo ay ku soo laabteen hawlo nabadeed guul weyn oo loogu talagalay dhismaha nabad waarta; wuxuu sharraxay in tani ay door weyn ka ciyaari doonto gaaritaanka mashaariicda nabadda iyo horumarinta ee gobolka. Sidaa darteed, wuxuu sheegay in dawladdu ay fursadda la siiyay nabadda u isticmaasho inay door wanaagsan ka ciyaarto nabad waarta iyadoo laga fogaanayo burburka keena mas'uuliyadda taariikhiga ah iyo tan jiilka. Wasiirka, oo xusay in ay jiraan in ka badan toddobaatan nidaam oo kale oo isku dhac dhaqameed iyo xallinta dhibaatooyinka ah, ayaa sheegay in fiiro gaar ah loo siiyay nidaamyada dhaqanka ee gobolka Amxaarada ay dhiirigelinayso. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa; Dharabley 17/2018 (ENA):- Casriyeynta Nidaamyada Caddaaladda ayaa muhiim u ah sugidda cadaaladda iyo dhisidda nabad waarta, ayuu yiri Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen Temesgen Tiruneh. Shir caalami ah oo cinwaankiisu yahay "Xukunka Sharciga iyo Hababka Xallinta Khilaafaadka oo laggu kernayo Nabadda iyo Horumarka Waara" oo ay si wadajir ah u soo qabanqaabiyeen Maxkamadda Sare ee deegaanka Amxaarada iyo Jaamacadda Bahir Dhaar ayaa ka dhacay magaalada Bahir Dhaar. Fariintiisa, Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa ku sheegay in nidaamyada cadaaladda iyo hababka kale ee xallinta khilaafaadka ay door muhiim ah ka ciyaaraan nabadda waarta, horumarka iyo maalgashiga. Wuxuu xusay in nidaamyada maxaliga ah sida dhexdhexaadinta ay ku salaysan yihiin fahamka iyo abuurista nabadda bulshada; wuxuuna tilmaamay inay keenaan xalal la aqbali karo oo loo helo dhibaatooyinka adag. Wuxuu sharraxay in maxkamadda caadiga ah ay diiradda saarto go'aan qaadashada, halka nidaamyada cadaaladda dhaqameed ay ku fidsan yihiin dib-u-heshiisiin waarta iyo isdhexgalka bulshada. Waxa kale oo uu xusay in haddii nidaamyada caddaaladda ee dadka asaliga ah laga hirgeliyay dalkeenna iyo deegaanka Amxaarada si habboon loo isticmaalo, ay si weyn u yareyn karaan culayska culus ee saaran hay'adaha caddaaladda ee rasmiga ah iyo inay bixiyaan xalal leh dareen lahaansho bulshada dhexdeeda ah. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa xusay in caqabadaha saboolnimada, khilaafaadka, khilaafaadka iyo khilaafaadka gobolka Amxaarada ay tijaabiyeen nidaamyada caddaaladda ee dhaqanka. Gaar ahaan, sannadihii ugu dambeeyay, wuxuu sheegay in xubno u qaatay hub sababo siyaasadeed iyo kuwo shaqsiyeed oo kala duwan ay si ula kac ah uga shaqeeyeen inay wiiqaan nidaamyada caddaaladda ee dhaqanka iyo kuwa rasmiga ah labadaba. Wuxuu tilmaamay in nidaamyada caddaaladda ee dhaqanka ay tahay in la waafajiyo fikradaha casriga ah iyo dib-u-habaynta qaranka si loo gaaro caddaalad la heli karo oo mabda' leh oo heer qaran ah. Waxa kale oo uu tilmaamay inay muhiim tahay in la taageero oo la casriyeeyo shaqada hay'adaha asaliga ah lana siiyo qaab-dhismeed hay'adeed. Waxa uu sheegay in loo baahan yahay in la abuuro jawi ay nidaamyada caddaaladda ee rasmiga ah iyo kuwa dhaqameedku ay si iswaafaqsan ugu shaqeyn karaan; waxa uu tilmaamay in ay tahay waajibka waqtiga in si joogto ah loogu daro hababka xallinta khilaafaadka ee dhaqanka iyo kuwa kale ee nidaamka caddaaladda ee rasmiga ah si loo hubiyo xukunka sharciga. Wuxuu sheegay in Sharciga Dhexdhexaadinta iyo Heshiisiinta ee laga dhaqan geliyay heer qaran iyo Baaqa ku saabsan Aasaasidda Maxkamadaha Dhaqanka ee laga ansixiyay deegaanka Amxaarada ay siiyeen waaxda caddaaladda qaab-dhismeed hay'adeed iyo mid casri ah. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in xoojinta nidaamyada xallinta khilaafaadka ee kale iyo xallinta khilaafaadka ay muhiim u yihiin gaaritaanka dib-u-heshiisiinta xaaladaha ka dambeeya colaadaha, hagaajinta xiriirrada burburay, iyo mudnaanta la siinayo wadahadalka halkii laga hormarin lahaa iskahorimaadka. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa sheegay in dowladda iskudarka ay si adag u aaminsan tahay dhismaha berri iyadoo isku daraysa qiimaha wanaagsan ee shalay iyo qiimaha cusub ee maanta; isagoo sharraxaya in Itoobiyada barwaaqada ah ee berri ay u baahan tahay isku-darka wanaagsan ee nidaamyada caddaaladda dhaqameed iyo kuwa rasmiga ah. #Ethiopian_News_Agency #ENA

Addis Ababa, Dharabley 16/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed ayaa sheegay in ciidanka cirka uu dabaaldegayo sannad-guuradii 90-aad, isagoo carrabka ku adkeeyay in muddo 90 sano ah uu ciidanka cirku soo maray kufaa kac badan. Shanta sano ee la soo dhaafay, ciidanka cirka wuxuu horumar ka sameeyay teknoolojiyadda, awooda bini’aadamka, iyo difaaca hawada iyo dhulka si uu u ilaaliyo dalka ugana hortaggo weerarada cirka. Ra’iisul Wasaaraha ayaa sheegay in qorshaha dowladda uu yahay in shanta sano ee soo socota la xoojiyo awooda ciidanka cirka, iyadoo la diyaariyay qorshe cad, miisaaniyad iyo ilo si wadajir ah ula shaqeynaya hormuudka ugu waaweyn. Waxa uu sheegay in ciidanka cirka uu diyaar u yahay inuu jiilka shanaad ee 2030 gaarsiiyo awood buuxda, isla markaana uu diiradda saarayo difaaca danaha istiraatiijiga ah ee dalka. Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed ayaa adkeeyay in Itoobiya ay diyaar u tahay iskaashiga iyo wada shaqeynta saaxiibadeeda, isla markaana ilaalinta sharafta, midnimada iyo danaha qaranka ay tahay masuuliyad ay iska leedahay, isagoo xusay in horumarka, teknoolojiyadda casriga ah iyo qorshayaasha mustaqbalka ay ka dhigan yihiin in Itoobiya aysan ahayn dal halkii shalay ay taagnayd taagan, balse ay tahay dal u taagan horumar, kobac iyo difaac xooggan. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 16/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed ayaa sheegay in haddii Itoobiya ay si miisaaman uga horumarto dhammaan dhinacyada, ay suurtagal tahay in jiilka soo socda loo gudbiyo dal adag, la ixtiraamo, oo mustaqbal leh. Hadalkan ayuu ka jeediyay xilli uu socday xuska sannad-guuradii 90aad ee Ciidanka Cirka dalka. Ra’iisul Wasaaraha oo khudbad ka jeediyay munaasabadda ayaa sheegay in inkastoo Ciidanka Cirka uu jiro 90 sano, haddana muddo dheer uusan helin dhisme joogto ah oo ku filan. Waxa uu xusay in shantii sano ee la soo dhaafay la qabtay hawl dib-u-dhis iyo casriyeyn ballaaran, taas oo wax ka qabatay dib-u-dhacyadii 85 sano, laguna dhisay awood dhinaca tignoolajiyada, tayada ciidanka, iyo kartida lagu difaaci karo Itoobiya ee weerarrada cirka ah. Ra’iisul Wasaaraha ayaa sheegay in shanta sano ee soo socota qorshuhu yahay in awoodda hadda jirta ee Ciidanka Cirka la laba jibbaaro. Waxa uu sidoo kale tilmaamay in Ciidanka Cirka, oo maanta dhisay awood dagaal oo jiilka afraad ah, uu hiigsanayo inuu sanadka 2030 u gudbo awoodda jiilka shanaad. Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu caddeeyay in horumar waara aan lagu gaari karin awood ciidan oo keliya, balse ay lama huraan tahay horumar dhammaystiran oo dhinacyo badan taabanaya. “Haddii aan si dheellitiran u horumarino dhaqaalaha, diblomaasiyadda, siyaasadda, iyo awoodda milatari, waxaan carruurteena u gudbin karnaa Itoobiya adag, laga cabsado, lana ixtiraamo,” ayuu yiri. Waxa uu intaas ku daray in Itoobiya ay u furan tahay la-shaqeynta saaxiibbadeeda, balse ay si buuxda uga go’an tahay difaaca danaha qaranka, midnimada, iyo madax-bannaanida dalka marka ay timaado cid kasta oo cadaw ah. Ra’iisul Wasaaraha ayaa sidoo kale sheegay in safarka lagu xaqiijinayo barwaaqada iyo horumarka Itoobiya uu sii socon doono si ka xooggan, isla markaana uusan jirin awood joojin karta. Isagoo xusay in Itoobiya aysan ku hakan shalay, ayuu sheegay in dalka uu maanta dhisanayo awood uu berrito ku wajahayo. Ugu dambayn, waxa uu carrabka ku adkeeyay in nabadda, midnimada, iyo barwaaqada Itoobiya ay ku hirgeli doonaan iskaashi iyo wadajir ay yeeshaan dhammaan Itoobiyaanka, isla markaana dalka loogu hawlan yahay in uu noqdo mid qof walba ku filan, qof walbana uu ka helo kaalintiisa. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 16/2018 (ENA): Taliyaha Ciidanka Cirka ee dalka, Lt. Jeneraal Yilma Mardhaasa, ayaa sheegay in Ciidanka Cirka uu yahay astaan muujinaysa awoodda qaranka iyo calaamad ka tarjumaysa awooda iyo qaranimada dalka. Dabaaldegga sannad-guuradii 90aad ee aasaaska Ciidanka Cirka Itoobiya ayaa si heer sare ah u qabsoontay, iyadoo ay ka soo qaybgalayaan Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed iyo marti sharaf sare oo ka kala socda dalal kala duwan. Iyadoo loo dabbaaldegayo munaasabadda aasaaska, bandhig hawadeed aad u xiiso badan oo loo bixiyay “Libaaxyada Madow” ayaa sidoo kale la qabtay. Taliyaha Ciidanka Cirka, Lt. Jeneraal Yilma Mardhaasaa, ayaa sheegay in barnaamijkani uusan ahayn oo kaliya xuska 90 sano guurada, balse uu yahay muujin cad oo ka tarjumaya sagaal iyo toban sano oo adeeg qaran oo xooggan iyo hal-abuurnimo joogto ah. Waxa uu carrabka ku adkeeyay in Ciidanka Cirka Itoobiya uu 90-kii sano ee la soo dhaafay ahaa difaac adag oo ilaalinayay madax-bannaanida Itoobiya. Sidoo kale, waxa uu xusay in Itoobiya ay ka mid tahay dalalkii ugu horreeyay Afrika ee dhisa ciidan cirka ah, isla markaana ay door muuqda ka qaadatay taageeridda hawlgallada nabad-ilaalinta iyo fashilinta awoodihii halista ku ahaa danaha qaran ee dalka. Waxa uu sheegay in dabaaldegga sannad-guuradan 90aad iyo bandhigga hawada ee “Libaaxyada Madow” ay si dhab ah u muujinayaan awooda Itoobiya iyo heerka sare ee xirfadda duulista. Taliyaha ayaa tilmaamay in ay sharaf u tahay ka-qaybgalka munaasabaddan ee taliyeyaasha ciidamada cirka ee Afrika iyo dalal kale, isagoo uga mahadceliyay dhammaan dhinacyadii gacan ka geystay guushan. Waxa uu intaas ku daray in bandhigga hawadu uu kor u qaadayo sawirka Itoobiya ee caalamka, isla markaana uu dhiirrigelinayo jiilkan inay u dadaalaan riyooyinkooda, muwaadiniintana lagu abuuro kalsooni ku saabsan mustaqbalka tignoolajiyada dalka. Sidoo kale, waxa uu xusay in Ciidanka Cirka Itoobiya uu yahay aalad istaraatiiji ah oo lagu xoojinayo awoodda qaranka, sharafta qaranimada, iyo joogitaanka caalamiga ah ee dalka. “Waxaan ku faanaynaa wixii aan soo marnay, maanta waxaan nahay hoggaaminta hawada, mustaqbalkana waan qorshaynaynaa sii xoojinta,” ayuu yiri Lt. Jeneraal Yilma Mardaasa, isagoo tilmaamay in barnaamijkani yahay muujin isbeddel warshadeed iyo iskaashi wadajir ah. Waxa uu sidoo kale xusay in dabaaldegga uu ka tarjumayo guulaha dhanka kaabeyaasha horumarinta iyo awoodda Ciidanka Cirka ee jiilka afraad iyo shanaad. Taliyaha ayaa amaan ballaaran u jeediyay xubnaha Ciidanka Cirka isagoo sheegay in ay u shaqeeyeen si adag si ay si dhab ah ugu muujiyaan awoodda Itoobiya. Ugu dambayn, waxa uu sheegay in ka-qaybgalka saaxiibbada caalamiga ah ee munaasabaddan uu xoojinayo xiriirrada wada shaqeyneed, isla markaana uu abuurayo jawi ku habboon dhismaha ciidan cir oo casri ah, lagu kalsoonaan karo, oo wadajir loo horumariyo. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 16/2018 (ENA): Taliyaha Ciidanka Cirka dalka, Lt. Jeneraal Yilma Mardhaasaa, ayaa sheegay in Ciidanka Cirka oo ah astaanta iyo sharafta Itoobiya uu maanta ku marayo meel sare, isagoo si wax ku ool ah u adeegsanaya tignoolajiyado casri ah. Hadalkan ayuu ka jeediyay xilli Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed uu goob joog ka ahaa bandhigga hawada ee “Libaaxyada Madow”, kaas oo ka socda magaalada Bishoftu, isla markaana lagu qabanayo xuska sannad-guuradii 90aad ee Ciidanka Cirka dalka. Taliyaha ayaa xusay in Ciidanka Cirka, oo ah hay’ad qaran oo fac weyn isla markaana 90 sano jirsatay, uu qabtay hawlo badan oo waaweyn, isla markaana maanta ku jiro diyaargarow sare oo lagu xaqiijinayo nabadda iyo amniga dalka. Waxa uu intaas ku daray in si joogto ah loo xoojinayo awoodda Ciidanka Cirka, dhinaca tayada iyo tirada ciidanka iyo sidoo kale dhinaca tignoolajiyada, si loo guto waajibaadka ka saaran ilaalinta amniga iyo madaxbannaanida dalka. Bandhigga hawada waxaa ka qaybgalay Afhayeenka Golaha Wakiillada Shacabka Tagaase Jaafo, Afhayeenka Golaha Federeeshinka Aganyahu Tashaagar, madaxweynayaasha deegaannada, wasiirro, iyo saraakiil sare oo ka tirsan Ciidamada Difaaca Qaranka. Bandhiggan hal-ku-dhigga looga dhigay “Hawada Libaaxyadu leedahay ee Itoobiya”, waxaa ka qaybgalaya, marka laga soo tago Ciidanka Cirka dalka, sidoo kale ciidamo cirka oo ka kala socda dalal kala duwan. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Dharabley 16/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaare Dr. Abiy Axmed ayaa sheegay in Ciidanka Cirku uu yahay hay’ad qaran oo adkaysay jiritaanka dalka, isla markaana u noqotay jawaab adag oo ka hortagtay dhammaan xoogaggii isku dayay inay ku soo duulaan Itoobiya jiho kasta haka yimaadeene. Hadalkan ayuu Ra’iisul Wasaaruhu ka jeediyay munaasabadda dabaaldegga sannad-guuradii 90aad ee Ciidanka Cirka dalka, xilli lagu qabtay bandhigga hawada ee “Libaaxyada Madow”, kaas oo uu isagu goob joog ka ahaa. Dr. Abiy Axmed ayaa sheegay in Ciidanka Cirku uu 90-kii sano ee la soo dhaafay soo maray marxalado kala duwan, waqtiyo kor iyo hoosba leh, balse mar walba u taagnaa difaaca qaranka. Waxa uu carrabka ku adkeeyay in ciidanka cirka uu ahaa hay’ad qaran oo adkaysay Itoobiya, isla markaana noqotay caqabad adag oo hortimid cid kasta oo isku dayday inay dalka ku xadgudubto. Ra’iisul Wasaaruhu waxa kale oo uu xusay in Ciidanka Cirka aanu kaliya u adeegayn difaaca Itoobiya, balse xilligii gumaysiga ka bixitaanka Afrika uu door ka qaatay ilaalinta hawada Tansaaniya, taas oo ka dhigtay astaan ay Afrikaan badani ku faanaan. Waxa uu sheegay in maanta Ciidanka Cirka lagu qalabeeyay hub casri ah, isla markaana uu marayo heer karti iyo awood sare ah. Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu Ra’iisul Wasaaruhu yiri, “Annagu hooyo kale ma lihin marka laga reebo Itoobiya. Itoobiya waa hooyadeenna aan beddelka lahayn”, isagoo ugu baaqay dhammaan shacabka in ay si wadajir ah uga shaqeeyaan ilaalinta madaxbannaanida iyo qarannimada dalka. Waxa uu sidoo kale shaaca ka qaaday in qorshe xooggan oo horey loo bilaabay uu socdo, kaas oo lagu doonayo in shanta sano ee soo socota lagu labanlaabo awoodda hadda ee Ciidanka Cirka dalka. Ra’iisul Wasaaruhu waxa kale oo uu sheegay in waxqabadka lixdii bilood ee la soo dhaafay uu muujinayo in Itoobiya sannadkan ay gaari doonto koboc dhaqaale oo gaaraya 10.3 boqolkiiba. Waxa uu xusay in kobocani uusan suurtagal noqon karin haddii aan la dhisin hay’ado ciidan iyo amni oo xooggan, kuwaas oo saldhig u ah horumarka waara. Dr. Abiy Axmed ayaa sheegay in Itoobiya aysan ahayn dal ku ekaaday shalay, balse ay tahay dal mustaqbalka u diyaarsan, gaar ahaan dhanka awoodda iyo tayada Ciidanka Cirka oo la jaanqaadaysa waqtiga casriga ah. Ugu dambayn, waxa uu yiri, “Annagu ma doonayno wax dad kale leeyahay, mana bixinayno wixii annaga noo gaar ah. Haddii naloo hanjabo ama nala soo fara-geliyo, waan is-difaacaynaa.” #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya