Siyaasada - ENA Af-Soomaali
Siyaasada
Qodobbada Waaweyn ee warbixinta dajire Maxamuud Dirir Gudoomiyaha Komishanka Wadatashiga Qaranka Itoobiya.
Jul 21, 2026 40
Danjire Maxamuud Dirir, ayaa maanta warbixn uu soo saaray oo ku saabsan geeddi-socodka wadatashiga qaranka ku muujiyay qodobbada ugu waaweyn ee ay kamidka yihiin: 👉 Bilaabidda Wadatashiga: Ka-qeybgalayaashu waxay bilaabeen inay ka wada hadlaan 8-da ajanda ee uu komishanku si rasmi ah u shaaciyay. 👉 Ahabaynta Kooxaha: Laga bilaabo Afagaal8, 2018 waxaa la habaysay 8 kooxood oo ay doorkooda ka qaadanayaan mid walba 500 oo ka-qeybgale. 👉Fahamka Habraaca: Ka-qeybgalayaashu waxay qaateen faham ku filan oo ku saabsan nidaamka iyo habraacyada lagaga wada hadlayo madasha. 👉Kulamada Horudhaca ah: Ka-qeybgalayaashu waxay hore u soo sameeyeen isbarasho iyo wada-hadallo horudhac u ah Shirka Wadatashiga. 👉Subeekha (Nidaamka) Kooxaha Yaryar: Koox kasta oo yar waxaa loo xiddigiyay 50 ka-qeybgale. 👉Fariinta Maanta: Maanta ka-qeybgalayaashu waxay u kala go'een kooxaha yaryar waxayna si toos ah u bilaabeen wadatashiga ajandaha loo xiddigiyay. 👉Muhiimadda Habraaca: Geeddi-socodka maanta bilaabmay waa qayb muhiim ah oo loo dhigay in lagu kafeyo fikradaha kala duwan. 👉 Is-dhagaysiga Fikradaha: Nidaamkani wuxuu ka-qeybgalayaasha siinayaa fursad ay ku soo bandhigaan fikradahooda, isla markaana ay ugu dhagaystaan fikradaha kuwa kale si dhiiran. 👉Khiseeyayaasha/Dhexdhexaadiyaasha: Komishanku wuxuu hawl-galay 160 dhexdhexaadiye (facilitators) oo magac iyo khibrad sare u leh aqoontooda iyo tayada shaqo. 👉Qorayaasha Shiraqa (Minutae Workers): Waxaa loo xiddigiyay 256 qoraa oo si teera-gal ah oo hufan u maaraynaya habraaca shirka wadatashiga qaranka. 👉Kudhex-jirka Wadarta: Isku geyntu waa 80 kooxood oo yaryar oo hadda si toos ah uga wada hadlayo ajandayaasha loo cayimay.
Ka qayb gaalayasasha shirka wadatashiga qaranka uwaxay bilaabeen ka wada hadlka ajandayaashii loo doortay – Komishineer Maxamuud Dirir.
Jul 21, 2026 47
Addis Ababa, Afagaal 13, 2018 (ENA) — Komishineerka Guddiga Wada-tashiga Qaranka Itoobiya, Danjire Maxamuud Dirir, ayaa sheegay in ay ka qaybgalayaashsShirweynaha Wada-tashiga Qaranku ay maanta bilaabeen inay ka wada hadlaan ajandayaashii loo xushay. Danjire Maxamuud Dirir ayaa maanta warbaahinta siiyay warbixin ku saabsan Shirweynaha Wada-tashiga Qaranka Itoobiya. Komishineerku wuxuu sheegay in ergada wada-tashigu ay u qeybsameen kooxo kala duwan iyagoo ka wada hadlayay ajandaha laxulay. Wuxuu tilmaamay in geeddi-socodka maanta bilaabatay uu yahay qayb muhiim ah oo ka mid ah wada-tashiga, wuxuuna xusay in fikrado badan oo ka yimid qaybaha kala duwan ee bulshada lagu falanqeyn doono. Guddiga ayaa u assigning-gareeyay dhexdhexaandiyayaal khibrad leh oo la socda habka uu wada-tashigu u socdo. Shirweynaha Wada-tashiga Qaranka Itoobiya ayaa la xusuustaa inuu si rasmi ah u furmay Agaai 8, 2018.
Xisbiga Barwaaqo wuxuu guulo waaweyn ka gaaray dadaallo kala duwan oo u sameyay -- Mudane Aadam Faarax
Jul 21, 2026 46
Addis Ababa, Afagaal 13, 2018 (ENA) — Guddoomiye ku-xigeenka Xisbiga Barwaaqo Mudane Aadam Faarax, ayaa sheegay in xisbigu sannadihii u dambeeyay uu gaaray guulo waaweyn iyadoo la dhisay oo la dhaqangeliyay dadaallo kala duwan. Hoggaanka xafiiska dhexe ee xisbiga iyo xafiisyada laamaha deegaannada oo uu hoggaaminayo Mudane Aadam Faarax ayaa boqday dhismaha hay'adaha/xarumaha ee ka socda magaalada Addis Ababa. Mudane Aadam Faarax ayaa intii uu kormeerku socday tilmaamay in shaqooyinkii kala duwanaa ee lagu qabtay hoggaaminta Xisbiga Barwaaqo ay ka soo bixiyeen guulo muhiim ah. Wuxuu xusay in iyadoo la qaabeeyay dadaallo kala duwan la qabtay shaqooyin dhinacyo badan taabanaya oo lagu gaaray guulo waaweyn, wuxuuna caddeeyay in diiradda xisbiga ee gogol-xaadhka dambe ay tahay sii xoojinta iyo sustained-ka guulahaas la gaaray. Hoggaamiyayaasha ayaa sidoo kale ka sokow kormeerka ka qayb qaatay barnaamijka "horumarinta Cagaaran"iyagoo dhir ku beeraay xafiisyada laamaha xisbiga ee ka jira caasimadda.
Kooxda TPLF ee sharci darrada ah ayaa dadka Tigray ka horjoogsanaysa horumarka - Mudane Getachew Reda
Jul 18, 2026 70
Addis Ababa; Afagaal 11/2018 (ENA): Kooxda TPLF ee sharci darrada ah ayaa dadka Tigray ka celinaysa horumarka, ayuu yiri Guddoomiyaha Xisbiga Samret, Getachew Reda. Mudaharaad nabadeed oo lagu cambaaraynayo dulmiga iyo caburinta kooxda TPLF ee sharci darrada ah ee ay ku hayso dadka gobolka Tigray ayaa lagu qabtay Fagaaraha Mesqel. Mudane Getachew Reda ayaa isla waqtigaas sheegay inaan abaabulno halgan oo aan codkeenna kor u qaadno si kooxda TPLF ee sharci darrada ah ay si buuxda u hirgeliso Heshiiska Nabadda ee Pretoria. Wuxuu sidoo kale sheegay in kooxda TPLF ee sharci darrada ah ay joojiso iibinta dhalinyarada Suudaan iyo in kooxda sharci darrada ah ay dadka Tigray ka celinayso horumarka. Wuxuu xasuusiyay in Heshiiska Pretoria uu gargaar u keenay dadka Tigray oo uu ka noqday isbeddellada la sameeyay, isagoo meesha ka saaray maamulka ku meel gaarka ah isla markaana magacaabaya dowlad cusub. Wuxuu sheegay in kooxda TPLF ee sharci darrada ah aysan halkaas ku joogsanayn, laakiin ay si qasab ah dhalinyarada ugu diyaarinayso adeeg ciidan. Wuxuu sheegay in kooxda TPLF ee sharci darrada ah ay geysanayso falal ka baxsan bani'aadamnimada iyagoo carruurta ka qaadanaya hooyooyinkood oo u diraya xeryaha militariga iyo inay xirayaan hooyooyinkood. Wuxuu sheegay in TPLF-ta sharci darrada ah ay diiradda saarayso oo keliya awoodda iyo hantida oo ay dhibaato ku hayso dhallinyarada, wuxuuna tilmaamay in dhibaatada ay kooxdu geysanayso lala xisaabtamo. Wuxuu sheegay in kooxdu aysan dhallinyarada u dirayn xeryaha militariga iyagoon ogolaansho haysan, balse ay sidoo kale u iibinayso Suudaan iyo Eritrea, taasoo muujinaysa inay tahay kaligii-taliye aan dan ka lahayn xuquuqda aadanaha.
Banaanbax nabadeed ayaa ka socda Fagaaraha Mesqell ee Addis Ababa si loo cambaareeyo afduubka iyo dulmiga ay kooxda TPLF ee sharci darrada ah ku hayso dadka Tigreega.
Jul 18, 2026 82
Adis Ababa; Afagaal 11/2018 (ENA): Banaanbax nabadeed ayaa ka socda Fagaaraha Meskel ee Addis Ababa si loo cambaareeyo afduubka iyo dulmiga ay kooxda TPLF ee sharci darrada ah ku hayso dadka Tigreega. Banaanbaxa nabadeed ee uu soo qabanqaabiyay Golaha Nabadda iyo Isbeddelka Tigreega oo cinwaankiisu yahay "Jooji rabshadaha, nabaddu ha waarto" ayaa waxaa ka soo qayb galaya dadka deegaanka Tigreega, ururada bulshada rayidka ah, iyo kooxo kala duwan oo bulshada ah oo ku sugan Addis Ababa iyo deegaannada ku xeeran. Banaanbaxa ayaa si xooggan uga soo horjeeda askaraynta qasabka ah ee kooxda sharci darrada ah iyo xadgudubyada xuquuqda aadanaha iyo cadaadiska nafsiga ah ee socda ee lagu hayo dhalinyarada gobolka Tigreega. Ujeeddada dibadbaxu waa in bulshada caalamka laga wacyigeliyo sida bani'aadamnimada ka baxsan ee loola dhaqmo muwaadiniinta aan waxba galabsan, gaar ahaan hooyooyinka, kuwaas oo si xaq darro ah loogu xiray gobolka. #WakaaladdaWararkaItoobiya #Nabad
Itoobiya oo loo doortay Guddoomiyaha Ururka Dowladaha Afrika, Kariibiyaanka iyo Baasifigga (OACP)
Jul 18, 2026 82
Addis Ababa; Afagaal 10/2018 (ENA): Itoobiya ayaa loo doortay Guddoomiyaha Ururka Dowladaha Afrika, Kariibiyaanka iyo Baasifigga (OACP). Shirkii 121-aad ee Golaha Wasiirada ee Ururka Dowladaha Afrika, Kariibiyaanka iyo Baasifigga (OACP) ayaa lagu qabtay Brussels, Beeljiyam, Afagaal 8-9, 2018. Wafti ay hoggaaminaysay Wasiiru-dowlaha Maaliyadda, Marwo Samerita Sewasew, oo ay ku jiraan mas'uuliyiin ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda, ayaa matalayay Itoobiya kulanka. Ajandaha shirka wasiirada ayaa diiradda lagu saaray dib u eegista hirgelinta Bayaanka Malabo iyo soo jeedinta tallaabooyinka lagu dhisayo awoodda dhaqaale ee ururka si waara. Kulanka ayaa sidoo kale looga hadlay xaaladda geeddi-socodka dib-u-habaynta ururka, hirgelinta Heshiiska Samoa, iyo arrimo kale oo ka faa'iideysan doona ururka iyo dowladaha xubnaha ka ah. Itoobiya ayaa jeedisay khudbado ka tarjumaya mowqifkeeda oo tilmaamaya meelaha diiradda la saarayo ee ay raaci doonto inta ay xilka madaxtinimo hayso ururka. Dhammaadkii shirka, Itoobiya waxaa loo doortay Madaxweynaha Golaha Wasiirada ee Ururka Afrika, Kariibiyaanka iyo Baasifigga laga bilaabo Naaf 1, 2026 ilaa Dharabley 31, 2027. Itoobiya waxay soo bandhigtay meelaha mudnaanta leh ee ay diiradda saari doonto muddada lixda bilood ah ee ay xilka madaxtinimo ee ururka hayso. Kuwani waa: hubinta madax-bannaanida xafiiska ururka iyo dowladaha xubnaha ka ah marka loo eego xaqiiqada juqraafiyeed ee hadda jirta; hoggaaminta tusaale ahaan iyadoo la wadaagayo khibradda Itoobiya ee mashaariicda horumarinta iyo abaabulka kheyraadka gudaha ee si madax-bannaan loo fulin karo; ka shaqaynta sidii loo tirtiri lahaa dhibaatada maamul-wanaagga iyadoo la xoojinayo hufnaanta iyo isla xisaabtanka gudaha ururka; sii wadidda dadaallada abaabulka kheyraadka ee la bilaabay si wax looga qabto hoos u dhaca dhaqaale ee ururka si waara; iyo ka shaqaynta horumarinta hirgelinta Heshiiska SAMOA, kaas oo ah saldhigga xiriirka EU-ACPAD. Itoobiya waxay laba jeer u shaqeysay guddoomiyaha ururka tan iyo markii la aasaasay 1975 (laga bilaabo Naaf 1, 1986 ilaa Dharabley 31, 1987 iyo laga bilaabo Cirir 1, 2017 ilaa Afagaal 31, 2017), sida laga soo xigtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda. Doorashada Itoobiya ee hadda ah Guddoomiyaha Golaha Wasiirrada ee Ururka Afrika, Kariibiyaanka iyo Baasifigga (ACPO) waa guul weyn oo xaqiijinaysa saameynta diblomaasiyadeed ee ay ku leedahay masraxa caalamiga ah. Itoobiya waxaa loo doortay Guddoomiyaha Ururka Dalalka Afrika, Kariibiyaanka iyo Baasifigga (ACP). Mas'uuliyaddan taariikhiga ah kaliya ma sii xoojin doonto ka qaybgalka Itoobiya ee iskaashiga Koonfur-Koonfureed, laakiin waxay sidoo kale furi doontaa fursado diblomaasiyadeed oo ay ku hoggaamin karto iskaashiga waddamada xubnaha ka ah iyo Midowga Yurub, si loo ilaaliyo danaheeda qaran loona dhiso muuqaalkeeda wanaagsan. Shirka waxaa sidoo kale la qabtay Gudba 2026. Shirka 122-aad ee Wasiirrada ACP, oo loo qorsheeyay Noofambar 2026, waxaa go'aamiyay dowladaha xubnaha ka ah ururka in Itoobiya ay martigeliso Addis Ababa.
Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) Ayaa wadahadal la yeeshay Madaxweynaha Bangiga AfriExim
Jul 16, 2026 90
Addis Ababa, Afagaal 8/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) Ayaa wadahadal la yeeshay Madaxweynaha Bangiga AfriExim Joorj Elombi (Dr.). Fariin uu ku qoray boggiisa baraha bulshada, Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu yiri; Caawa, waxaan wadahadal miro dhal ah la yeelanay Madaxweynaha Bangiga AfriExim Joorj Elombi (Dr.) iyo xubnaha guddiga agaasimayaasha bangiga. Wuxuu xusay in intii lagu jiray wadahadalka, ay ka wada hadleen iskaashiga, kobaca, iyo fursadaha mustaqbalka ee Afrika.
Midowga Yurub wuxuu ka go'an yahay inuu ballaariyo iskaashiga istaraatiijiyadeed ee uu la leeyahay Itoobiya
Jul 16, 2026 70
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Midowga Yurub wuxuu ka go'an yahay inuu ballaariyo iskaashiga istaraatiijiyadeed ee uu la leeyahay Itoobiya dhammaan qaybaha, ayay tiri Kaya Kalas, Wakiilka Sare ee Midowga Yurub ee Arrimaha Dibadda iyo Siyaasadda Amniga iyo Madaxweyne ku xigeenka Guddiga Yurub. Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa wadahadal miro dhal ah la yeeshay Kaya Kalas, Wakiilka Sare ee Midowga Yurub ee Siyaasadda Arrimaha Dibadda iyo Amniga iyo Madaxweyne ku xigeenka Guddiga Yurub. Intii ay wadahadleen, waxay ka wada hadleen xoojinta xiriirka ka dhexeeya Midowga Yurub iyo Afrika, waxayna is dhaafsadeen aragtiyo ku saabsan arrimaha muhiimka ah ee danaha iyo mudnaanta leh. Waxay sidoo kale ka wada hadleen siyaabaha loo sii xoojin karo loona ballaarin karo iskaashiga dhaqaale ee ku salaysan arrimaha gobolka iyo kuwa degdegga ah. Sidoo kale, Wasiirka Arrimaha Dibadda Dr. Gideon TimothyGedhiyoon Timotiyoos ayaa wadahadallo la yeeshay Wakiilka Sare ee Midowga Yurub ee Siyaasadda Arrimaha Dibadda iyo Amniga iyo Madaxweyne ku xigeenka Guddiga Yurub Kaya Kalas. Wadahadalladooda, waxay ku xaqiijiyeen ballanqaadkooda ah inay sii xoojin doonaan xiriirka diblomaasiyadeed ee soo jireenka ah ee u dhexeeya Itoobiya iyo Midowga Yurub, iyo sidoo kale inay si wadajir ah uga wada shaqeeyaan si wadajir ah oo faa'iido iyo iskaashi leh. Madaxweyne ku xigeenka Guddiga Kaya Kalas ayaa u sheegtay ENA; booqashadooda Addis Ababa waxay Midowga siisay kheyraadka uu u baahan yahay si uu u sii xoojiyo iskaashiga istaraatiijiyadeed ee uu la leeyahay Itoobiya iyo Afrika. Waxay sheegtay in wadahadalladooda ay la yeesheen Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Gedhiyoon Timotiyoos (Dr.) ay u suurtagelin doonto inay Itoobiya iyo Midowga Yurub gaarsiiyaan heerka xiga. Waxay sidoo kale xaqiijisay in Midowga Yurub uu ka go'an yahay inuu sii ballaariyo iskaashiga uu la leeyahay Itoobiya ee maalgashiga, maamulka dijitaalka ah, tamarta la cusboonaysiin karo iyo qaybaha kale.. Waxay xaqiijisay in Midowga uu gacan ka geysan doono horumarinta warshadaha isagoo taageeraya qiimaha lagu kordhinayo agabka ceeriin ee dalka. Tani waxay door muhiim ah ka ciyaari doontaa ballaarinta abuurista shaqada.
Itoobiya waxay qaadaysaa tallaabooyin astaan u ah xoojinta dimuqraadiyadda
Jul 16, 2026 62
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Tallaabooyin astaan u ah xoojinta dimuqraadiyadda Itoobiya, ayuu yiri MakDonald Lewanika, oo ka tirsan Golaha Amniga Macluumaadka Baarlamaanka iyo Agaasimaha Fulinta ee Shaybaarka Isla-xisaabtanka ee Bariga iyo Koonfurta Afrika. Itoobiya waxay waddaa wadatashi qaran si loo xalliyo khilaafaadka muddada dheer soo jiray, iyo sidoo kale in la abuuro is-afgarad qaran iyo in la dhiso nabad waarta. Guddiga Wada-tashiga Qaranka ee Itoobiya ayaa hawlo ajandaha lagu dhisayo ka waday qaybo kala duwan oo dalka ah iyo Itoobiyaanka ku nool dibadda afartii sano ee la soo dhaafay. Sidaas darteed, Shirka Wada-tashiga Qaranka ee Itoobiya ayaa si rasmi ah u furmay maanta, Afagaal 8, 2018, Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Addis, oo uu ka qaybgalay Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr ). Makdonald Lewanika, Agaasimaha Fulinta ee Shaybaarka Isla-xisaabtanka ee Bariga iyo Koonfurta Afrika, ayaa u sheegay ENA in Wada-tashiga Qaranka ee Itoobiya uu yahay geeddi-socod dimuqraadi ah oo dhisa is-afgarad qaran. Wuxuu intaas ku daray in dadka Itoobiya ay isu imaanayaan si ay uga wada hadlaan oo ay u helaan xalal dhibaatooyinka aasaasiga ah ee qaranka. Wuxuu sheegay in guusha doorashadii guud ee toddobaad ee Itoobiya iyo u gudubka Wadahadalka Qaranka ay yihiin tallaabooyin muhiim ah oo kor u qaadi doona dhismaha nidaam dimuqraadi ah. Wuxuu sidoo kale xusay in guusha doorashadii guud ee toddobaad, oo ah matalaadda xubnaha dhowr xisbi siyaasadeed oo tartamaya ee Golaha Wakiillada Dadweynaha, ay faa'iido weyn u yeelan doonto xoojinta dhaqanka dimuqraadiyadda.
Ballanqaadyada waa in loo rogaa ficillo la taaban karo si loola dagaallamo saameynta xun ee isbeddelka cimilada — Dr. Gedhiyoon Timotiyoos
Jul 16, 2026 90
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Waa muhiim in ballanqaadyada loo rogo ficillo la taaban karo si loola dagaallamo saameynta xun ee isbeddelka cimilada, ayuu yiri Wasiirka Arrimaha Dibadda Gedhiyoon Timotiyoos. Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Madaxweynaha COP32 Dr. Gedhiyoon Timotiyoos ayaa maanta wadahadallo la yeeshay Madaxweynaha COP21 Laurent Fabius. Intii lagu jiray wadahadalka, Laurent Fabius wuxuu la wadaagay khibraddiisa hoggaaminta COP21, kaas oo lagu soo gabagabeeyay ansixinta Heshiiska Paris, kaas oo ahaa guul weyn oo laga gaaray la dagaallanka isbeddelka cimilada adduunka. Intaa waxaa dheer, labada hoggaamiye waxay ka wada hadleen diyaargarowga COP32, arrimaha gacan ka geysan kara shir COP32 oo guuleysta, iyo casharro laga bartay shirarkii hore ee COP. Wasiirka Arrimaha Dibadda Gedhiyoon Timotiyoos (Dr.) wuxuu sheegay muhiimadda waarta ee Heshiiska Paris ee ku aaddan waxqabadka cimilada adduunka, wuxuuna ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in ballanqaadyada loo rogo ficillo la taaban karo si wax looga qabto saameynta xun ee isbeddelka cimilada. Itoobiya waxay sidoo kale xaqiijisay sida ay uga go'an tahay hirgelinta geeddi-socod hufan, loo dhan yahay oo ay hoggaaminayaan xubnaha COP32 kaas oo dhisa kalsooni diblomaasiyadeed dhinacyo badan leh. Wasiirku wuxuu sidoo kale uu xusay horumarka la taaban karo ee laga sameeyay dhinacyada kala duwan ee diyaarinta, oo ay ku jiraan nuxurka iyo gorgortanka, saadka iyo hawlgallada, iskaashiga, iyo warbaahinta iyo isgaarsiinta. #Wakaaladda Wararka Itoobiya #COP32
FARRIINTA RAYSALWASARE KU-XIGEENKA DALKA TEMESGEN TIRUNEH TIRUNEH
Jul 16, 2026 80
Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Itoobiya, Temesgen Tiruneh, ayaa sheegay in inkastoo shacabka ay marar badan saameeyeen khilaafaad ay abuureen aqoonyahannada, haddana dhaqanka Itoobiya uu mar walba ku dhisnaa wada-tashi iyo is-afgarad. Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Temesgen Tiruneh wuxuu xusay in astaamaha dhaqanka Itoobiya sida guryaha, miisaska dhaqanka, hab-fadhiisiga iyo qaabka nololeedkuba ay yihiin kuwo wareegsan, taasoo astaan u ah sinnaanta, wada-hadalka iyo ka-qaybgalka loo siman yahay. Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka dalka Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in dhaqankaas soo jireenka ah dib loogu soo celiyay Madasha Wadatashiga Qaranka, halkaas oo Itoobiyaanku ay isaga yimaadeen afarta jiho ee dalka si ay uga wada tashadaan mustaqbalka qarankooda, iyadoo qof kasta la siiyay fursad uu aragtidiisa ku cabbiro . Ugu dambayn wuxuu intaas ku daray in maanta Itoobiyaanku ay isu yimaadeen si ay gacmahooda ugu dhistaan mustaqbalka dalkooda, isagoo xusay in ducada iyo rajada shacabka ay garab taagan yihiin ka-qaybgalayaasha Madasha Wadatashiga Qaranka.
Wadatashiga Qaran waa Fursad Weyn oo Itoobiya ay ku Gaadhi karto Yoolalkeeda - Olusegun Obasanjo
Jul 16, 2026 57
Addis Ababa; Afgaal 8/2018 (ENA): Wadatashiga Qaran waa fursad weyn oo Itoobiya ay ku gaari karto yoolalkeeda, ayuu yiri Madaxweynihii hore ee Nayjeeriya iyo Ergeyga Gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Geeska Afrika, Olusegun Obasanjo. Furitaanka Wadatashiga Qaran ee Itoobiya ayaa ka dhacaya Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Addis. Madaxweynihii hore ee Nayjeeriya iyo Ergeyga Gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Geeska Afrika, Olusegun Obasanjo, ayaa sheegay in Wadahadal Qaran oo maanta bilaabmay uu yahay mid taariikhi ah oo aan ahayn oo keliya Itoobiya laakiin sidoo kale gobolka iyo Afrika. Waxa kale oo uu sheegay in Itoobiya iyo Nayjeeriya ay leeyihiin siyaabo isku mid ah oo ay ku xallin karaan dhibaatooyinkooda gudaha iyada oo loo marayo wadahadal iyo wadahadal. Waxa uu ku ammaanay Guddiga Wadahadalka Qaranka ee Itoobiya hawlahooda iyo diyaargarowgooda xilligan taariikhiga ah. Obasanjo wuxuu sheegay inuu fursad u helay inuu booqdo guddiga wadatashiga oo uu ku faraxsan yahay waxa uu arkay. Waxa kale oo uu xusay in Itoobiya ay tahay waddan leh fursado iyo fursado badan, oo ay ku jiraan dadkeeda, kheyraadkeeda dabiiciga ah iyo qaybta dhaqaalaha. Wuxuu xusay inay ka gudubtay soo dejinta qamadiga una gudubtay soo saarista keligeed una gudubtay dhoofinta, taasoo u sahlaysa inay noqoto dambiisha cuntada ee Afrika. Fariintiisa, wuxuu ku sheegay in Itoobiya ay leedahay awood badan oo ay ku kori karto oo ay isbeddeli karto. Wuxuu xusay in Itoobiya laga filayo inay sameyso geeddi-socod wadatashi qaran oo guuleysta si ay u xaqiijiso yoolalkeeda iyo hindisaheeda. Wuxuu xusay in wadatashiga qaran uu si weyn uga qayb qaatay gaaritaanka yoolalka mustaqbalka ee Itoobiya, kaas oo kor u qaadi doona doorkeeda hoggaamineed ee Afrika iyo adduunka. #Itoobiya_iska-caabbinta_La-tashiga
Shirka Wadatashiga Qaranku waa fursad weyn oo lagu qoro taariikh badbaadin doonta oo dhisi doonta dalka - Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.)
Jul 16, 2026 60
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa sheegay in Shirka Wadatashiga Qaranku uu yahay fursad lagu qoro taariikh badbaadin doonta, faa'iido u yeelan doonta, dhisi doonta oo lagu xasuusan doono qarniyo badan. Munaasabadda furitaanka Shirka Wadatashiga Qaran ee Itoobiya ayaa ka socota Xarunta Shirarka Caalamiga ee Addis. Farriin uu munaasabadda ka jeediyay, Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ayaa ku sheegay in Shirka Wadatashiga Qaranku uu leeyahay ujeedo iyo shaqo weyn oo ku jirta taariikhda casriga ah ee Itoobiya marka loo eego baaxaddeeda, geeddi-socodkeeda iyo natiijooyinkeeda. Isagoo xusay in madashani ay tahay madal dhammaystiran oo loo diyaariyey kuwa matalaya Itoobiya, wuxuu xusay in fursadaha ay hor yaallaan qalinka iyo warqadda taariikhda. Wuxuu sidoo kale ku nuuxnuuxsaday in madashani maanta ay bixinayso fursad weyn oo lagu qoro taariikh badbaadin doonta oo dhisi doonta dalka. Wuxuu xusay in kuwa aan fursaddan isticmaalin oo aan ogaan in aan dib loo celin doonin ay qori doonaan taariikh burburin doonta dalka halkii ay ka dhisi lahaayeen. Sidaa darteed, maadaama fursaddan wadatashiga taariikhiga ah aysan ahayn mid fudud in la helo oo aan dib loo celin karin, annaga iyo kuwii naga horreeyayba waa inaan si xushmad leh u ixtiraamnaa si carruurteennu aysan u lumin fursadaha annaga iyo kuwii naga horreeyayba aan haysanno, ayuu yiri. Wuxuu ugu baaqay ka qaybgalayaasha wadatashiga inay doorkooda ka qaataan dareen mas'uuliyad sare iyo is-hoosaysiin si loo gaaro guusha shirka wadatashiga. #La-tashi_loogu talagalay_Dal_Xasillooni_Ethiopia
Farriinta Madaxweynihii hore ee Nayjeeriya iyo Wakiilka Gaarka ah ee Midowga Afrika ee Geeska Afrika, Olusegun Obasanjo
Jul 16, 2026 57
Kalmad uu ka jeediyay daahfurka Wadatashiga Qaranka, Madaxweynihii hore ee Nayjeeriya iyo Wakiilka Gaarka ah ee Midowga Afrika ee Geeska Afrika, Chief Olusegun Obasanjo, wuxuu ku nuuxnuuxsaday taariikhda Itoobiya, kala duwanaanshaha iyo shaqada adag ee dadkeeda, wuxuuna sharraxay in guusha Wadatashiga Qaran, oo hadda bilaabmay, ay fure u tahay xaqiijinta rajada dhalaalaya ee dadkan. #ITOOBIYA #PMOethiopia
Xalinta khilaafaadka iyada oo loo marayo wadatashi waxay furi doontaa cutub cusub oo taariikhda Itoobiya ah - Xoghayaha Guud ee IGAD Worqineh Gebeyehu (Dr.)
Jul 16, 2026 36
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Xalinta khilaafaadka iyada oo loo marayo wadatashi waxay furi doontaa cutub cusub oo taariikhda Itoobiya ah, ayuu yiri Worqneh Gebeyehu (Dr.), Xoghayaha Guud ee Urur-goboleedka Horumarinta (IGAD). Munaasabadda furitaanka Shirka Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya ayaa ka socota Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Addis. Worqneh Gebeyehu (Dr.) ayaa munaasabadda ka yiri; Shirkan taariikhiga ah waa dhacdo muhiim ah oo furaysa cutub cusub oo taariikhda dheer ee Itoobiya iyo faankeeda leh, maalintaasna waa mid taariikhi ah oo dalka u ah. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in uusan jirin waddan taariikhda adduunka ku jira oo la abuuray, la dhisay ama lagu barwaaqoobay colaado. Wuxuu xusay in dalalka maanta gaaray heer ka wanaagsan ay awood u yeesheen inay ku guuleystaan iyagoo mudnaanta siinaya danahooda qaran, dhegeysiga iyo hadalka; wuxuu sheegay in khilaafaadka lagu xallin karo oo keliya si nabad ah iyo wadahadal. Wuxuu tilmaamay in Itoobiya aysan ahayn waddan cusub oo raadinaya aqoonsigeeda, balse ay tahay mid ka mid ah ilbaxnimooyinka ugu da'da weyn uguna xooggan adduunka; wuxuu xasuusiyay in ay jiraan nidaamyo qoto dheer oo qurux badan oo dib-u-heshiisiin iyo dib-u-heshiisiin ah oo taariikhda, dhaqanka iyo iimaanka ah. Wuxuu sheegay in xalalka dhaqanka ee qadiimiga ah ee dhibaatooyinka ay yihiin qalab muhiim ah oo Itoobiya ay ku bogsiin karto nabarradeeda. Xoghayaha Guud wuxuu sheegay in aan loo baahnayn in dibadda loo raadiyo xalalka dhibaatooyinka; wuxuu sidoo kale sheegay in fiiro gaar ah loo yeesho tusaalooyin badan oo wanaagsan oo tusaale u ah gudaha dalka. Wuxuu sheegay in ay tahay goob ay Itoobiyaanku si dhab ah u caddeyn karaan inay khilaafaadkooda ku xallin karaan wadatashi iyo is-ixtiraam. Wuxuu sheegay in taariikhda Itoobiya mustaqbalka ay ku dhisan tahay wadahadal; wuxuu dhinacyada u igmaday inay xalliyaan arrin kasta iyada oo loo marayo wadatashi. IGAD waxay sidoo kale xaqiijisay inay si adag u garab istaagi doonto dhinaca Itoobiya safarkan taariikhiga ah. #Itoobiya_A_Dal_Tashi_By_Taltan
Wadatashiga Qaranku wuxuu leeyahay ujeedo iyo shaqo aad muhiim u ah taariikhda casriga ah ee Itoobiya - Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.)
Jul 16, 2026 44
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) wuxuu sheegay in Wadatashiga Qaranku uu leeyahay ujeedo iyo shaqo aad muhiim u ah taariikhda casriga ah ee Itoobiya oo aan si fudud loogu celin karin. Wadatashiga Qaran ee taariikhiga ah ee Itoobiya wuxuu ku bilaabmay joogitaanka Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) wuxuu isla waqtigaas sheegay; shirku wuxuu leeyahay ujeedo iyo shaqo aad muhiim u ah taariikhda casriga ah ee Itoobiya oo aan si fudud loogu celin karin. Wuxuu xusay in Wadatashiga Qaran ee taariikhiga ah uu yahay madal dhammaystiran oo tusaale u noqon doonta Afrika siyaabo badan. Wuxuu tilmaamay in madashu ay tahay fursad weyn oo loogu talagalay dadka caqliga leh; wuxuu sheegay in madashan ay tahay in si xushmad leh loo qabto. Ra'iisul Wasaaraha wuxuu sheegay in Itoobiyaanka ay soo mareen dhibaatooyin badan; Wuxuu sheegay in wadatashigu uu keeni doono xal waara. Wuxuu sheegay in wadatashigu uu yahay fursad wanaagsan oo jiilka mustaqbalka ay ku yeelan karaan mustaqbal wanaagsan; Wuxuu tilmaamay in tan la isticmaalo. Wuxuu tilmaamay in wadatashiga loo arko fursad iyo aasaas weyn; wuxuu yiri waa inaan ku dadaalnaa inaan fursadda la abuuray u isticmaalno. Wuxuu sheegay in la-taliyayaashu ay u tashadaan Itoobiya; wuxuu ku nuuxnuuxsaday in la dhiso saldhig wanaagsan. Wuxuu sidoo kale sheegay in mustaqbalka dalkeenna lagu dhisi doono dhegeysi iyo kalsooni. #ITOOBIYA
Shirka Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya wuxuu awood u siin doonaa Itoobiya inay xoojiso nabadda oo ay ka dhigto xalalka nabadeed ee maxalliga ah kuwo wax ku ool ah
Jul 16, 2026 42
Addis Ababa; Afagaal 8/2018 (ENA): Midowga Afrika ayaa sheegay in Shirkan Wadatashiga Qaranka ee taariikhiga ah ee ka dhacaya Itoobiya uu awood u siin doono Itoobiya inay xoojiso nabadda oo ay ka dhigto xalalka nabadeed ee maxalliga ah kuwo wax ku ool ah. Midowga Afrika ayaa sidoo kale tilmaamay inay sii wadi doonaan xoojinta taageeradooda xalalka nabadeed ee maxalliga ah ee Itoobiya iyo geeddi-socodka wadatashiga. Furitaanka Shirka Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya ayaa ka dhacaya Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Addis. Farriin uu soo diray Guddoomiyaha Midowga Afrika ee Arrimaha Siyaasadda, Nabadda iyo Amniga, Danjire Bankole Adoye, Shirkan Wadatashiga Qaranka ee taariikhiga ah wuxuu awood u siin doonaa Itoobiya inay xoojiso nabadda oo ay ka dhigto xalalka nabadeed ee maxalliga ah kuwo wax ku ool ah. Midowga Afrika wuxuu sii wadi doonaa xoojinta taageeradiisa ikhtiyaarrada nabadeed ee maxalliga ah ee Itoobiya iyo geeddi-socodka wadatashiga. Wuxuu xusay in bilowga Shirka Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya uu yahay maalin taariikhi ah wuxuuna muujiyay sharaftiisa iyo sharaftiisa Midowga Afrika inuu qayb ka noqdo dhacdadan taariikhiga ah. Danjire Bankole, oo sheegay inuu aad u qadarinayo qoto-dheerida, ka qaybgalka, ka-qaybgalka iyo kala duwanaanshaha Shirka Wadatashiga Qaranka, ayaa tilmaamay in Midowga Afrika uu taageerayo geeddi-socodkan taariikhiga ah. Wuxuu sheegay in Shirkan Wadatashiga Qaran ee taariikhiga ah uu awood u siin doono Itoobiya inay xoojiso nabadda oo ay ka dhigto xalalka nabadeed ee dadka asaliga ah mid wax ku ool ah. Wuxuu sidoo kale sheegay in wadatashigu uu door muhiim ah ka ciyaari doono abuurista is-afgarad qaran iyo kor u qaadidda nabadda iyo xasilloonida waarta. Wuxuu sidoo kale xusay in maadaama ay tahay Afrikaan, nabadda, xasilloonida iyo midnimada Itoobiya ay muhiim u yihiin gobolka iyo Afrika oo dhan. Wuxuu muujiyay sida uu ugu faanayo in Midowga Afrika uu xaruntiisa ka yahay Addis Ababa in ka badan 63 sano. Wuxuu sidoo kale tilmaamay in Midowga uu sii wadi doono xoojinta taageeradiisa si loo xaqiijiyo nabadda, loo abuuro is-afgarad qaran, loo hubiyo horumar waara, loona waafajiyo riyada dhammaan dadka Itoobiyaanka ah Ajandaha 2063. Wuxuu xusay in geeddi-socodka lagu sameeyo is-afgarad iyo ixtiraam ay door muhiim ah ka ciyaaraan keenista nabadda. #Itoobiya_waa_dal_talo_talo_wadareed
Golaha Wakiillada Shacabka ayaa maanta ansixiyay laba heshiis oo amaah ah oo qabyo ah.
Jul 14, 2026 74
Addis Ababa; Afagaal 7/2018 (ENA): Golaha Wakiillada Shacabka ayaa maanta ansixiyay laba heshiis oo amaah ah oo qabyo ah kalfadhi degdeg ah. Golaha Wakiillada Shacabka ayaa maanta yeeshay kalfadhigoodii labaad ee degdega ahaa sannadkiisii shanaad ee xilka. Golaha Wakiillada shacabka ayaa maanta si aqlabiyad ah u ansixiyay heshiis amaah ah oo lagu hirgelinayo taageerada miisaaniyadda ee Itoobiya si loo helo horumar waara oo waara iyadoo la raacayo Siyaasadda Saddexaad ee Kobaca iyo Horumarinta Itoobiya, iyo sidoo kale Siyaasadda Saddexaad ee Kobaca iyo Horumarinta Itoobiya ee Bangiga Adduunka. Sharaxaaddiisa ku saabsan heshiiska amaahda, Wakiilka Dowladda ee GWS, Wasiir Tesfaye Beljige (Dr.), ayaa sheegay in heshiiska amaahda uu yahay 70 milyan oo Yuuro oo aan wax khidmad adeeg ah laga qaadi doonin. Wuxuu tilmaamay in amaahda si toos ah loogu maalgelin doono miisaaniyadda dowladda, wuxuuna sheegay inay gacan ka geysan doonto dardargelinta kobaca iyadoo la fududeynayo hirgelinta dhaqaalaha guud. Wuxuu sheegay in heshiiska amaahdu uu leeyahay muddo 16 sano ah waana amaah muddo dheer ah oo lagu bixin doono qaybo muddo 30 sano ah. Golaha ayaa si aqlabiyad ah u ansixiyay qabyo-qoraalka heshiiska amaahda. Sidoo kale, Golaha ayaa si aqlabiyad ah u ansixiyay heshiiska amaahda ee u dhexeeya Dowladda Itoobiya iyo Dowladda Faransiiska si loo hirgeliyo mashruuca dhijitaalka ah ee nidaamyada xakamaynta taliska iyo maaraynta hantida. Markii uu sharraxayay heshiiska, Wasiiru-dowlaha Dowladda ee golaha ayaa sheegay in heshiiska uu ku jiro taageero dhaqaale oo dhan 54 milyan 600 kun oo Yuuro. Wuxuu xusay in heshiiska amaahda lagu bixin doono qaybo muddo 25 sano ah muddo 10 sano ah, heerka dulsaarkuna uu yahay heer hoose oo ah 0.347 boqolkiiba. Wuxuu sidoo kale xusay in heshiiska amaahdu uu dardar gelin doono safarka dhijitaalka ah ee Itoobiya.
ITOOBIYA IYO JARMALKA OO MUUJIYAY GO’AANKOODA KU AADDAN XOOJINTA ISKAASHIGA DHAQAALE EE WAARA IYO ISKAASHIGA GOBOLKA.
Jul 14, 2026 72
ADDIS ABABA, AFAGAAL, HAMLE 6, 2018 (ENA ) :- Itoobiya iyo Jarmalka ayaa shaaciyay inay si wadajir ah uga shaqeyn doonaan xoojinta xiriirkooda dhaqaale ee waara iskaashiga horumarinta iyo ganacsiga. Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Gedion Timothewos ayaa xusay muhiimadda ay leedahay in la sii xoojiyo lana sii wado khibradda iskaashi ee labada dhinac ay ku leeyihiin arrimaha ajandayaasha caalamiga ah. Dhankiisa, Wasiiru-Dawlaha wasarada Arrimaha Dibadda Jarmalka Geza Andreas von Geyr,(Dr.) ayaa sheegay in Jarmalku yahay suuq muhiim ah oo ay galaan wax-soo-saarka Itoobiya, isagoo tilmaamay baahida loo qabo in la sii xoojiyo xiriirka dhaqaale ee labada dal. Labada dhinac ayaa sidoo kale ka wada xajooday iskaashi ku saabsan shaqaale xirfad leh, isbeddelka cimilada, iyo arrimaha gobolka iyo Bariga Dhexe.
RA’IISUL WASAARE ABİY AXMED (DR.) OO QATAR GAARAY SI UU UGA TACSIYEEYO GEERIDII AMIIRKII HORE EE QATAR .
Jul 14, 2026 85
Addis Ababa Agaali, Hamle ,6,2018 (ENA) :- Raysalwasare Wasaaraha Abiy Ahmed (Dr.) ayaa gaaray dalka Qatar si uu uga tacsiyeeyo geerida Amiirkii hore ee Qatar Sheekh Hamad bin Khalifa Al Thani, isla markaana uu murugada ula wadaago shacabka iyo dowladda Qatar.