Addis Ababa; Cuur 5/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) ayaa ka soo laabtay booqashadiisii ​​Imaaraadka Carabta, wuxuuna si toos ah ugu sii gudbay Arba Minch, sida uu sheegay Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha.   Wuxuu tacsi u diray dadkii ku dhintay iyo kuwii ku dhaawacmay masiibada ku dhufatay Arba Minch iyo dhammaan Aagga Gamo, wuxuuna sidoo kale sheegay inuu dib u eegi doono dadaallada gargaarka ee socda.   Xafiiska ayaa farriin ku sheegay in daadadka iyo dhul-go'a ka dhacay aagga ka dib maalmo roobaad culus ay galaafteen nolosha muwaadiniinteenna, burburiyeenna hantidii.  

Adeegga Isgaarsiinta Dowladda ayaa diray tacsi tiiraanyo leh oo ku saabsan khasaaraha naf iyo barakac ee ka dhashay musiibada dhul-go’a ee ka dhacday tuulada Laka, Degmada Gaajo Baba, Gobalka Gaamo ee Deegaanka Koonfurta Itoobiya, taas oo dhacday 1-da Cuur 2018 T.I. kadib roobab culus oo da’ay.   Musiibadan naxdinta leh waxaa la xaqiijiyay in 52 qof ay ku geeriyoodeen. Dowladda ayaa tacsi u dirtay qoysaska iyo ehelada dadka dhintay, dadka ku nool Gobalka Gaamo, iyo guud ahaan shacabka Deegaanka Koonfurta Itoobiya, iyadoo u rajeysay samir iyo iimaan.   Adeeggu wuxuu sheegay in hoggaaminta sare ee dowladda federaalka iyo kuwa deegaanka ay hadda ku sugan yihiin goobta musiibadu ka dhacday, halkaas oo ay si dhow ula socdaan hawlaha gargaar iyo tacsi u fidinta dadka dhibaatadu gaartay.   Waxaa sidoo kale la sheegay in dadka ka barakicay guryahooda ay si degdeg ah u heli doonaan agabka aasaasiga ah iyo raashin, iyadoo maamulka deegaanku uu si wadajir ah ula shaqeynayo Komishinka Maareynta Khataraha Musiibooyinka ee Federaalka si loo fuliyo hawlo gargaar oo ballaaran.   Dowladdu waxay caddeysay in aysan ku ekaan doonin oo keliya bixinta gargaar ku-meel-gaar ah, balse ay si gaar ah diiradda u saari doonto dib-u-dejinta iyo soo celinta nolosha caadiga ah ee dadka ay musiibadu saameysay, si loo helo xal waara.   Sidoo kale, si looga hortago khasaare naf iyo hanti oo dheeraad ah, waxaa la bilaabay hawlo lagu rarayo dadka ku nool meelaha khatarta leh loona rarayo goobo ammaan ah, iyadoo hawshan lagu wado isku-duwid iyo feejignaan.   Maaddaama roobabku weli socdaan oo ay sababi karaan musiibooyin la mid ah, dowladda ayaa ugu baaqday gaar ahaan dadka ku nool dhulka buuraleyda ah ama meelaha u nugul dhul-go’a inay si taxaddar leh u raacaan fariimaha digniinta iyo tilmaamaha ay dowladdu bixiso.   Ugu dambayn, Dowladda Federaalka Itoobiya waxay sheegtay inay sii xoojin doonto wada-shaqeynta ay la leedahay maamulka gobolka iyo hay’adaha kale ee ay khuseyso si dib loogu soo celiyo nolosha dadka ay musiibadu saameysay. Dowladda ayaa u rajeysay naxariis dadka geeriyooday, halka qoysaskoodana ay u rajeysay samir iyo iimaan.   Adeegga Isgaarsiinta Dowladda.  

Maktabadda Emerta waa mashruuc lagu dhisay dakhliga laga helay iibka buugaagta uu qoray Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). Maktabaddu waxay ku fidsan tahay dhul ka badan 1,000 mitir oo laba jibbaaran waxaana loogu talagalay inay yeelato kaabayaal casri ah. Maktabadda Emerta oo saddex dabaq ah; waxay leedahay dhul barxad ah oo loogu talagalay kuwa u baahan inay isticmaalaan iyagoo ku raaxeysanaya hawada raaxada leh. Maktabadda waxaa ku jira goob loogu talagalay akhristayaasha indhaha la', xarun IT ah oo loogu talagalay dadka baahiyaha gaarka ah qaba, meel wax lagu akhriyo oo bannaanka ah, qolal akhris iyo waxbarasho oo gaar loo leeyahay iyo kuwo kooxeed, iyo qol shirarka ah.   Guud ahaan, Maktabadda Emerta waxaa loogu talagalay inay u adeegto 1,000 qof markiiba waxayna leedahay awood ay ku qaadi karto 1 milyan oo buug oo khaanadaha saaran.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #WWI

Addis Ababa; Cirir 29/2018 (ENA): Waxaan hubin doonnaa barwaaqada Itoobiya iyada oo loo marayo codka iyo ka qaybgalka haweenka, ayay tiri Maayarka Magaalada Addis Ababa Adhaanej Abebe.   Tartan orod oo 5 kiiloomitir ah ayaa lagu qabtay Addis Ababa si loogu xuso Maalinta Haweenka Adduunka ee 50-aad.   Tartankan Orodka waxaa soo qabanqaabiyay Xafiiska Dhalinyarada iyo Ciyaaraha Ismaamulka Magaalada Addis Ababa iyadoo lala kaashanayo Xafiiska Haweenka iyo Arrimaha Bulshada. Fariinteeda, Maayarka Magaalada Addis Ababa Adhaanej Abebe ayaa ku nuuxnuuxsatay doorka aan la beddeli karin ee haweenku ku leeyihiin dhismaha qaranka iyo safarka barwaaqo.   Waxay xustay in ay jireen dad badan oo guuleystay iyo ciyaartoy dumar ah oo caan ah taariikhda Itoobiya; waxay sheegtay in kartidan iyo xooggan cajiibka ah la siiyo aqoonsi weyn.   Maayarka ayaa xasuusiyay in haweenku ay sameeyeen kaalintooda ka qaataan nabadda iyo barwaaqada Itoobiya; waxayna sheegtay in haweenku ay weli diyaar u yihiin inay hubiyaan horumarka qaranka.   Maayarka magaaladu waxay sidoo kale ay ku dhawaaqday in dawladdu si dadaal leh uga shaqeyneyso sidii loo hubin lahaa in haweenka si caddaalad ah uga qayb qaadan lahaayeen dhinac walba.   Waxay sidoo kale ballan qaaday inay si dadaal leh uga shaqeyn doonto sidii loo hubin lahaa in faa'iidooyinka dhaqaale iyo bulsho ee haweenka si caddaalad ah loogu gaaro safarka barwaaqada. Maayarka magaalada ayaa kale oo sheegtay in haweenku ay yihiin xoogga hormuudka u ah safarka barwaaqada Itoobiya; wuxuuna soo diray farriin uu kuugu hambalyeynayo munaasabadda maalinta.   Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Bulshada Ergoge Tesfaye (Dr.) ayaa dhankeeda sheegtay in dadaallada lagu soo bandhigayo xuquuqda haweenka iyo codadka 50-kii sano ee la soo dhaafay ay aasaas u yihiin isbeddelka weyn ee qaran ee maanta dhacay.   Waxay xustay in natiijooyinka ay haweenku ka gaarayaan qaybaha siyaasadda, dhaqaalaha iyo bulshada ay muhiim u yihiin horumarka dalka.   Waxay tilmaamtay in dadaallada lagu ixtiraamayo xuquuqda haweenka iyo kor u qaadista doorkooda go'aan qaadashada ay sii socon doonaan.   Haweenka ka qayb galay tartanka ayaa sheegay in tartanku uu door muhiim ah ka ciyaaro ilaalinta caafimaadka jirka iyo maskaxda haweenka, iyo sidoo kale xoojinta xiriirka bulshada.   Tartanka orodka ee 5-ta kiiloomitir ah waxaa ka soo qayb galay marti sharaf lagu casuumay, oo ay ku jiraan mas'uuliyiin sare oo ka tirsan dowladda iyo orodyahano caan ah.   #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cirir 27/2018 (ENA): Safiirka Japan u fadhiya Itoobiya, Danjire Shibata Hironori, ayaa sheegay in dowladda Japan ay sii wadi doonto taageerada ay siiso bulshada dalka, gaar ahaan mashaariicda kor u qaadaya nolosha dadka iyo horumarinta dhaqaalaha bulshada. Hadalkan ayuu ka jeediyay munaasabadda saxiixa mashruuca dhismaha Suuqa Khudaarta ee haweenka magaalada Godey. Danjire Shibata Hironori ayaa tilmaamay in mashruucan lagu fulinayo barnaamijka Deeqda Taageerada Mashaariicda Horumarinta Bulshada ee Heerka Hoose (GGP), kaas oo diiradda saaraya taageerada bulshooyinka u baahan horumar iyo adeegyo aasaasi ah. Wuxuu sheegay in mashruucu uu awood siin doono haweenka ganacsatada ah ee iibiya khudaarta, isla markaana uu kor u qaadi doono helitaanka khudaar tayo leh oo nadiif ah. Danjiraha ayaa sidoo kale xusay in tan iyo sanadkii 1989, markii la aasaasay barnaamijka GGP, dowladda Japan ay ka hirgelisay in ka badan 450 mashruuc oo kala duwan gudaha Itoobiya. Mashruucyadan ayaa diiradda saaraya horumarinta bulshada, iyadoo lagu taageero dhinacyada waxbarashada, caafimaadka, koboca dhaqaalaha, tababarrada xirfadaha, helitaanka biyaha iyo nadaafadda, iyo sugidda amniga cuntada. Danjire Shibata Hironori ayaa sheegay in Japan ay sii wadi doonto iskaashiga ay la leedahay Itoobiya si loo xoojiyo horumarka bulshada, isagoo xusay in mashruuca suuqa khudaarta Godey uu tusaale u yahay iskaashiga wax ku oolka ah ee u dhexeeya labada dal.   Dhankiisa, Maareeyaha Hay’adda Association Develop Horn (AD HORN) Cabdullaahi Suldaan Cali ayaa uga mahadceliyay dowladda Japan taageerada ay siisay mashruucan, isagoo sheegay in suuqa cusub uu gacan ka geysan doono kobcinta dhaqaalaha haweenka ganacsatada ah iyo horumarinta ganacsiga khudaarta ee magaalada Godey.

Addis Ababa, Cirir 28/2018 (ENA): Waxaa si rasmi ah loo kala saxiixday heshiiska Mashruuca Dhismaha Suuqa Khudaarta Godey ee Dowladd Deegaanka Soomaalida, kaas oo ay kala saxeexdeen Hay’adda Association Develop Horn (AD HORN) iyo Safaaradda Japan ee Itoobiya. Heshiiskan ayaa ah tallaabo muhiim ah oo lagu horumarinayo kaabayaasha ganacsiga deegaanka ee beeraha iyo taageeridda ganacsatada yar-yar ee , gaar ahaan haweenka ku tiirsan ka ganacsiga khudaarta maalinlaha ah. Heshiiska waxaa kala saxiixday Cabdulaahi Suldaan Cali, Maareeyaha Hay’adda Association Develop Horn (AD HORN), iyo Safiirka Japan u fadhiya Itoobiya, Danjire Shibata Hironori. Labada dhinac ayaa muujiyay sida ay uga go’an tahay hirgelinta mashruucan, kaas oo lagu dhisayo suuq casri ah oo leh qeybaha iibka, keydka khudaarta, goobaha nadaafadda. Mashruuca ayaana isku xidhi doona beeralayda iyo ganacsatada, isagoo meesha ka saaraya dilaaliinta qaaliyaynaysa maciishada iyo wax soo saarka beeraha.   Mashruuca ayaa sidoo kale diiradda saaraya yareynta khasaaraha dalagga ka dib goosashada, kor u qaadida habsami u socodka ganacsiga, iyo abuurista jawi ganacsi oo nidaamsan oo waafaqsan shuruucda deegaanka iyo kan dalka. Mashruucan ayaa la filayaa inay ku baxdo 9.4 milyan oo Birr, iyadoo uu qorshuhu yahay in mashruuca lagu hirgaliyo muddo sanad ah. Mas’uuliyiinta AD HORN ayaa tilmaamay in mashruucan uu muhiimad weyn u leeyahay kobcinta dhaqaalaha beeralayda iyo ganacsatada wax soo saarka beeraha Godey iyo guud ahaan horumarinta adeegyada suuqyada waxsoosaarka ee deegaanka Soomaalida. Mashruuca ayaa ka kooban suuqaq ganacsi oo lagu iibin doono khudaarta kala duwan, iyadoo ay maalgalinayso dowladda Japan. Waxaa la rajaynayaa in suuqa cusub uu u abuuro fursado shaqo 100 qof gaar ahaan haweenka , isla markaana uu sare u qaado waxsoosaarka iyo helitaanka khudaarta tayada leh ee inkabadan 20,000 oo bulshada aagaas ah. Labada dhinac ayaa sidoo kale ballan qaaday in ay si dhow ula socon doonaan heerka dhismaha, hubinta tayada shaqada, iyo ka qaybgalka bulshada si mashruucu u noqdo mid guuleysta isla markaana saameyn muuqata ku yeesha horumarka deegaanka. Heshiiskan ayaa lagu tilmaamay mid ka turjumaya iskaashiga wax ku oolka ah ee ka dhexeeya hay’adda AD HORN iyo dowladda Japan, taas oo ujeedadeedu tahay in la taageero horumarka waara ee bulshada iyo dhaqaalaha. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Addis Ababa, Cirir 26/2018 (ENA): Guddoomiyaha Guddiga Joogtada ah ee Arrimaha Caafimaadka, Horumarka Bulshada, Dhaqanka iyo Ciyaaraha ee Golaha Wakiillada Shacabka Warqusemu Maamo ayaa sheegay in hawlaha lagu ballaarinayo helitaanka adeegyada caafimaadka ee lagu taageerayo tamarta la cusboonaysiin karo ay tahay in la sii xoojiyo. Wasaaradda Caafimaadka ayaa qalab tamar qorraxeed ku shaqeeya u qaybisay 380 xarumood oo caafimaad, kuwaas oo ay ka mid yihiin isbitaallo, xarumo caafimaad iyo goobaha adeegga caafimaadka aasaasiga ah, si ay ugu adeegaan hay’adahaas iyo bulshada ku xeeran. Munaasabadda lagu wareejinayay qalabkan waxaa ka qaybgalay madax sare oo ka tirsan Wasaaradda Caafimaadka, masuuliyiinta xafiisyada caafimaadka ee dhammaan deegaannada dalka, wakiillo ka socda WHO iyo UNICEF, ururada iskaashiga iyo sidoo kale shaqaale ka socda safaaradaha. Warqusemu Maamo ayaa sheegay in dadaallada lagu ballaarinayo helitaanka adeeg caafimaad oo tayo leh oo cadaalad ah ay yihiin kuwo muhiim ah, isla markaana loo baahan yahay in la sii xoojiyo oo la ballaariyo. Dhankeeda, Wasiirka Caafimaadka Maqdhas Dhaabaa ayaa sheegtay in si gaar ah looga shaqaynayo sidii loo yareyn lahaa dhibaatooyinka ka dhasha go’itaanka korontada, gaar ahaan xarumaha bixiya adeegyada caafimaadka aasaasiga ah. Waxay sidoo kale tilmaantay in hawshan ay la jaanqaadayso yoolka qaran ee Itoobiya ee ku aaddan ballaarinta isticmaalka tamarta la cusboonaysiin karo ee deegaanka u roon. Wasiiradu waxay xustay in dadaalka lagu xaqiijinayo adeeg caafimaad oo tayo leh, cadaalad ah oo waara uu sii socon doono, isla markaana adeegyada caafimaad ee lagu taageerayo tamarta la cusboonaysiin karo ay abuuri karaan awood weyn oo lagu hubinayo adeeg joogto ah oo aan la kulmin go’itaanka korontada. Waxaa sidoo kale la tilmaamay in qaybinta qalabkan tamarta la cusboonaysiin karo aysan kaliya daboolayn baahida koronto ee xarumaha caafimaadka, balse ay sidoo kale u sahli karto bulshada ku nool agagaarka xarumahaas inay ka faa’iideystaan. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Addis Ababa, Cirir 24/2018 (ENA): Komishinka Wadatashiga Qaran ee Itoobiya waa hay’ad madax-bannaan oo loo aas aasay in ay fududeyso wada-tashi qaran oo u dhexeeya hoggaamiyeyaasha siyaasadda iyo fikirka, dowladda iyo qaybaha kala duwan ee bulshada. Ujeedadu waa in xal looga helo khilaafaad iyo kala aragti duwanaansho muddo dheer soo jiitamayay, iyada oo lagu wajahayo wada-hadal iyo is afgarad.   Sida ku cad Xeer Lr. 1265/2014 ee lagu dhisay Komishinka, wada-tashiyada qaran waa in loo qabtaa si wanaagsan oo lagu xoojinayo xiriirka u dhexeeya dowladda iyo shacabka, iyo sidoo kale qaybaha kala duwan ee bulshada. Qodobka 6(3) wuxuu si gaar ah u tilmaamayaa in geeddi-socodkani gacan ka geysto dhisidda nidaam siyaasadeed cusub oo ku dhisan kalsooni iyo is aaminaad, isla markaana Komishinku dejinayo habraacyada lagu hirgelinayo.   Marka laga duulo aragtidan, “abuurista nidaam siyaasadeed cusub” waxay ku xirnaan doontaa ka-qaybgal firfircoon oo ay sameeyaan dhammaan daneeyayaasha wada-tashiga. Qodobbada hoos ku xusan ayaa muujinaya sida wada-tashigu uga qayb qaadan karo dhismaha nidaam cusub:   1. Hagaajinta Dhaqanka Siyaasadda   Wada-tashiga qaran wuxuu abuuraa jawi ay hoggaamiyeyaasha siyaasadda ku falanqeeyaan mustaqbalka dalka, iyagoo diiradda saaraya wada-hadal. Tani waxay ka fogaaneysaa siyaasadda “guul ama guul-darro buuxda” oo ku saleysan iskugaynta eber, waxayna dhiirrigelisaa is ixtiraam iyo is faham.   2. Xiriir Ku Dhisan Run iyo Kalsooni   Isbeddel kasta oo nidaam siyaasadeed ah wuxuu ka bilaabmaa xiriir wanaagsan oo u dhexeeya daneeyayaasha. Wada-tashigu wuxuu abuuraa fursad lagu dhiso kalsooni, laguna abuuro jawi wada-jir iyo is aaminaad, taasoo saldhig u noqota nidaam siyaasadeed o waara.   3. Ka-Qaybgelinta Dhammaan Saamileyda Siyaasadda   Marar kala duwan, qaar ka mid ah hoggaamiyeyaasha iyo daneeyayaasha ayaa ka baxay masraxa siyaasadda. Tani waxay wiiqi kartaa dadaalka lagu dhisayo nidaam cusub. Sidaas darteed, ka-qaybgal firfircoon oo loo dhan yahay ayaa lagama maarmaan u ah in geeddi-socodku noqdo mid dhammaystiran oo raad wanaagsan uga taga jiilasha soo socda.   4. Fahamka Faa’iidada Siyaasadda ee Qaranka   Wada-tashigu ma aha oo kaliya abuurista is afgarad, balse wuxuu sidoo kale sahlaa in la helo faham guud oo ku saabsan arrimaha muranka dhaliya. Inkastoo fahamkaasi mar walba uusan keenin heshiis buuxa, haddana wuxuu noqon karaa jihada lagu gaaro meel dhexe oo la wada oggol yahay. Tani waxay ka caawisaa hoggaamiyeyaasha inay si cad u arkaan meelaha ay ku kala duwan yihiin iyo meelaha ay ku heshiin karaan.   Gunaanad ahaan, kala aragti duwanaanshuhu waa qayb ka mid ah horumarka bulsho iyo midka siyaasadeed. Waa in loo arkaa fursad lagu gaaro is faham iyo koboc, halkii laga dhigi lahaa sabab lagu kala fogaanayo ama lagu abuurayo colaad.  

Addis Ababa, Cirir 24/2018 (ENA): Sannadadii isbeddelka dalka, waxaa laga fuliyay deegaanka Aagga Gobalka Shabeelle iyo magaalooyinka Godey iyo Dhagaxbuur mashaariic horumarineed oo kala duwan kuwaas oo si toos ah uga faa’iideen bulshada. Inkastoo Deegaanka Soomaalida uu hodan ku yahay khayraad dabiici ah iyo awood horumarineed oo ballaaran, haddana muddo tobannaan sano ah ma helin waxqabad iyo horumar ku filan.   Si kastaba ha ahaatee, sannadadii u dambeeyay waxaa si xooggan loo dardargeliyay dhaqdhaqaaqyada horumarineed si loo xaqiijiyo in bulshada deegaanka ay ka faa’iideyso horumarka dhinacyada kala duwan. Shaqooyinkii la bilaabay muddadaas ayaa weli si xogan u socda, iyadoo la rumeysan yahay inay kaalin muuqata ka qaadanayaan kobaca guud ee dalka.   Maamulka Gobalka Shabeelle ayaa sheegay in si gaar ah loo ballaariyay dhismaha waddooyinka miyiga iyo magaalooyinka, taasoo fududeysay isu socodka iyo suuq-geynta wax-soo-saarka beeraha ee gudaha iyo dalalka dariska ah. Sidoo kale, qodista ceelal dhaadheer iyo mashaariic kale oo biyo gelin ah oo laga hirgeliyay hareeraha Wabiga Shabeelle ayaa sare u qaaday wax-soo-saarka beeraleyda. Dhanka warshadaha, waxaa socda diyaar garow lagu furayo warshado kala duwan si loo kobciyo dhaqaalaha loona abuuro shaqooyin. Waxaa sidoo kale la xaqiijiyay in qaar ka mid ah degmooyinka ay heleen adeeg koronto oo 24 saacadood ah, isla markaana la ballaariyay adeegyada isgaarsiinta.   Duqa magaalada Godey ayaa sheegay in magaalada laga hirgeliyay mashruuc weyn oo biyo ah, kaasoo wax weyn ka beddelay nolosha shacabka. Waxaa kale oo la dhisay 16 kiiloomitir oo waddo laami ah, halka waddooyin kale oo ay 80 boqolkiiba marayaan lana filayo in saddexda bilood ee soo socota la soo gabagabeeyo.   Mashaariicdan ayaa ka sokow horumarinta ganacsiga iyo maalgashiga, abuuray fursado shaqo.   Dhanka Dhagaxbuur, maamulka magaalada ayaa sheegay in nabadda ka jirta deegaanka ay sahashay in mashaariic horumarineed oo wax ku ool ah la hirgeliyo. Waxay xuseen in nabaddu ay bulshada u sahashay ka qaybgalka horumarka, isla markaana magaalada laga dareemayo koboc muuqda.   Qaar ka mid ah shacabka ku nool Godey iyo Qabridahare ayaa iyaguna caddeeyay in mashaariicda ka hirgalay deegaanka ay si weyn ugu faa’iideeyeen bulshada, gaar ahaan dhismaha waddooyinka iyo kaabeyaasha kale ee muhiimka ah.   Waxaa sidoo kale la tilmaamay in booqashooyinka mas’uuliyiinta federaalka, oo uu ku jiro Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed, ay kaalin ka qaateen dardargelinta horumarka deegaanka.   Ugu dambayntii, mashaariicda waaweyn ee dhawaan la bilaabay ayaa la sheegay inay faa’iido muuqata u yeelan doonaan deegaanka iyo guud ahaan dalka.  

Addis Ababa; Cirir 22/2018 (ENA): Ismaamulka Dir-dhabe ayaa si weyn ugu dabaaldegay sannad-guuradii 130-aad ee Guusha Adhwa, iyadoo halku-dhiggu ahaa: “Taariikh Sharaf Leh ilaa Mustaqbal Iftiin Leh!”   Xuskan ayaa lagu qabtay Fagaaraha Lagarka, halkaas oo lagu soo bandhigay barnaamijyo kala duwan oo si heer sare ah loo agaasimay.   Munaasabadda waxaa ka soo qeybgalay Duqa Ismaamulka Dir-Dhabbe, Mudane Kedir Juhar; Ku-xigeenka Duqa, Mudane Harbi Buh; Madaxa Xafiiska Xisbiga Barwaaqo ee Ismaamulka Dir-Dhabe, Mudane Ibrahim Yusuf; xubno ka tirsan golaha kaabineedka, hoggaamiyeyaasha heerarka kala duwan ee ismaamulka,saraakiisha iyo ciidamada amniga, marti-sharaf la casuumay, culimada diin, odayaasha dhaqanka,iyo sidoo kale tiro badan oo ka mid ah shacabka ku nool Ismaamulka Dir-dhabe. Xuskan ayaa muujinaya qiimaha iyo maqaamka ay Guushii Adwa ku leedahay taariikhda, midnimada, iyo wadajirka shacabka.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #WWI #ENA

Addis Ababa; Cirir 22 /2018 (ENA)‎: Madaxweynaha DDS, Mudane Mustafe Muxummed Cumar, ayaa ka qaybgalay dood-wadaag ujeedkiisu ahaa “Dardaarankii Adwa” oo halku-dhig looga dhigay: “Midnimo, Madaxbannaani iyo Dib-u-soo-nooleyn,” taas oo ka qabsoontay madasha kulammada ee Kuliyadda Maareynta iyo Adeegga Shacabka DDS. ‎ ‎Guushii Adwa waxa ay ka turjumaysay midnimo, geesinimo iyo waddaniyad, isla markaana waxa uu noqday astaan dhiirrigelisay halgannadii xornimo-doonka ee qaaradda Afrika. ‎ ‎Madaxweynaha oo munaasabadda ka hadlay ayaa sheegay in guusha Adwa ay tahay mid ay ku faanaan guud ahaan bulshada madowga ah, maadaama ay ahayd guushii ugu horreysay ee dad madow ahi ka gaadhaan quwad gumeysi oo reer Galbeed ah. Munaasabaddan ayaa waxaa ka soo qaybgalay masuuliyiin, ciidamada qaranka, kuwa deegaanka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada. ‎ #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #WWI

Addis Ababa; Cirir 22/2018 (ENA): Maayarka Magaalada Addis Ababa, Marwo Adanej Abebe, ayaa sheegtay in taariikhda Adwa ay ilaa maanta ka tarjumayso ruux adkaysi iyo go’aan adag.   Farriin ay ku daabacday boggeeda baraha bulshada, ayay ku sheegtay in xuska 130-guurada Guusha Adwa lagu maamuusay dood-wadaag lala yeeshay dhallinyarada magaalada, laguna qabtay Hoolka Xusuusta Guusha Adwa oo loo dhisay si habboon oo lagu xuso halgankii iyo geesinimadii halyeeyadeenna.   Iyada oo halku-dhiggu yahay “Taariikh Sharaf leh ilaa Mustaqbal Iftiin leh,” ayay sheegtay in sannadkan xuska Guusha Adhwa si ballaaran looga dabaaldegayo guud ahaan magaalada, iyadoo la xusuusanayo taariikhda sharafta leh ee dhiig iyo laf lagu bixiyay, taas oo iftiin guul u noqotay dadka madow iyo dhammaan dadyowgii ku jiray gumeystaha.   Waxay tilmaantay in casharka ugu weyn ee laga baranayo Guusha Adwa uu yahay midnimo, adkaysi, geesinimo iyo guul. Inkastoo waagaas ay jireen kala aragti duwanaansho, haddana markii dalka la taabtay, dadku waxay noqdeen “hal qalbi iyo hal cod,” iyagoo si midaysan uga adkaaday cadowgii soo duulay. Maayarku waxay sheegtay in jiilkan maanta jooga, si uu u dhiso taariikh cusub oo ka gudubta jiilasha, uu ku hubaysan yahay ruuxii Adwa, isla markaana ay ku guuleysteen inay jebiyaan fikirka “ma suurtaggal ahan,” iyagoo hirgeliyay mashaariic waaweyn sida dhismaha Biyo-xireenka Weyn ee Itpobiya, Barnaamijka Cagaaran horumarinta wax-soo-saarka qamadiga iyo isbeddelka magaalooyinka kuwaas oo ay ku tilmaantay “Guulo Adhwa oo cusub.”   Waxay sidoo kale sheegtay in doodda maanta ay ahayd madal ay dhallinyaradu ku muujiyeen go’aankooda, midnimadooda iyo jacaylkooda waddaniyadeed si ay u xaqiijiyaan safarka barwaaqada Itoobiya, iyagoo dhaxlay taariikhda iyo geesinimada halyeeyadii hore.   Ugu dambayn, Maayarka Magaalada Adhanej Abebe waxay xustay in dhallinyaradu sii xoojin doonaan midnimada ay ka dhaxleen Guusha Adwa, isla markaana ay door firfircoon ka qaadan doonaan xaqiijinta madaxbannaanida dhaqaale, ilaalinta nabadda, iyo raadinta xal caddaalad ah oo ku saabsan arrimaha marin-badeedka.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Hambalyo ku aaddan xuska 130-guurada Guusha Adhwa.   Guusha Dagaalki Adhwa waa guul muujisay mowqifka iyo awoodda aan isbeddelin ee shacabka Itoobiya. Itoobiyaanku waxay leeyihiin mowqif adag oo aan la beddeli karin marka ay timaaddo danaha qarankooda, xorriyaddooda iyo madaxbannaanidooda. Si ay mowqifkaas ugu taagaan sal adag, waxay adeegsadaan dhammaan awooddooda.   Nidaamyo iyo hoggaamiyeyaal way is beddeli karaan; arrimo qaarna way ku kala aragti duwanaan karaan. Hase yeeshee, mowqifka ay ka qabaan dalkooda iyo go’aanka ay u qaataan danta qarankooda ma isbeddelo.   Halyeeyadii u baxay dagaalkii Adhwa dhammaantood isku aragti ma ahayn. Waxay lahaayeen hal ujeeddo, balse isku mid ma ahayn. Waxay lahaayeen hal dal, balse ma wadaagin hal dhaqan iyo hal diin.   Waagaas waxaa jiray kuwo dalkooda khiyaameeyay oo la safay cadowga, kuwo dan ku meel gaar ah ku beddeshay danta waarta ee qaranka, iyo kuwo u adeegay shisheeyaha iyagoo ka soo horjeestay dadkooda. Halyeeyadeennii hooyooyin iyo aabbayaal waxay la dagaallameen oo keliya ciidankii Talyaaniga ma ahayn, balse sidoo kale waxay la dagaallameen khiyaano-wadayaal iyo dillaaliin qaran. Waddaniyaddu waa in laga adkaado shisheeyaha iyo kuwa la safanba.   Waddaniyaddu waa in marka danta qaranka la joogo laga hormariyo danta gaarka ah. Waddaniyaddu waa in marka sharafka dalka la difaacayo loo huro sharafka qofka.   Xuska Guusha Adhwa waa maalin aan ku xusuusanno dhammaan qiyamkaas. Sida ay Guusha Adwa u muujisay awoodda iyo mowqifka Itoobiyaanka, maanta sidoo kale waa waqti aan ku muujinno awoodda guud ee Itoobiya annagoo leh mowqif adag.   Waa inaan muujinno awoodda dalkeenna ee dhanka beeraha, warshadaha, dalxiiska, macdanta iyo dijitaalka. Si Guusha Adwa loogu soo celiyo dhammaan dhinacyada, awoodda Itoobiya waa inay ku taagnaataa sal adag.   Dal waxaa dhisa awood; awoodduna waa la dhisaa. Dal waxaa shaqeeya awood; mowqifkuna waa kan xoojiya. Awooddu waa tan horumarisa dalka; mowqifkuna waa kan ka gudbiya caqabadaha.   Waxaan rajaynayaa in xuska Guusha Adwa uu noqdo mid aan ku sii xoojinno awoodda Itoobiya, kuna sii adkayno mowqifka shacabka Itoobiya.   Itoobiya ha ku noolaato sharaf iyo karaamo dadaalka carruurteeda awgeed weligeedba!   — Ilaahay Itoobiya iyo shacabkeeda ha barakeeyo !   — CIRIR 22, 2018 T.I.

Addis Ababa, Cirir 19/2018 (ENA): Wasaaradda Waxbarashada ayaa shaacisay in la wado diyaargarow lagu suurtagelinayo in casharro ku saabsan garaadka macmalka iyo xirfadaha dijitaalka ah laga bilaabo dugsiyada hoose. Tani waxay qeyb ka tahay dadaallada lagu xoojinayo aqoonta tiknoolajiyadda iyo kobcinta kartida ardayda da’da yar. Isku-duwaha barnaamijka waxbarashada casriga ah iyo hindisaha 5 Milyan oo Itoobiyaan ah oo noqda barnaamij-yaqaanno, Muluneh Atnaafuu, ayaa sheegay in horumarinta awoodda aadanaha ay lama huraan u tahay hirgelinta dib-u-habeynta waxbarashada iyo istiraatiijiyadda Itoobiya Casri ah 2030. Wuxuu xusay in xoojinta xirfadaha iyo aqoonta dijitaalka ay saldhig u tahay guusha qorshayaashaas. Wasaaraddu waxay sidoo kale bilowday fulinta barnaamijyo lagu horumarinayo aqoonta dijitaalka ee macallimiinta, ardayda iyo guud ahaan bulshada. Arrintan ayaa lagu sheegay mid taageeraysa ajandayaasha qaran ee dib-u-habeynta iyo howlgalka wasaaradda. Garaadka macmalka ayaa ka mid ah meelaha mudnaanta leh ee ku jira istiraatiijiyadda Itoobiya casri ah 2030. Waxa uu tilmaamay in la wado shaqo lagu xaqiijinayo faa’iidada dhaqaale ee ay waxtarka u yeelan karto dalka. Waxaa sidoo kale la qorsheynayaa in manhajka waxbarashada laga dhex daro casharro kobcinaya fahamka garaadka macmalka iyo dijitaalka laga bilaabo fasalka koowaad ilaa fasalka 12aad. Dhinaca waxbarashada sare, waxaa socda dadaallo lagu horumarinayo xirfadaha dijitaalka ee macallimiinta iyo ardayda jaamacadaha. Ugu dambeyn, wasaaraddu waxay taageeraysaa tababarka 5 Milyan oo Itoobiyaan ah si ay u bartaan barnaamijyada teknoolajiyadda, iyadoo ujeeddadu tahay in la helo jiil aqoon iyo karti u leh tartanka dunida casriga ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Addis Ababa: Cirir 19/2018 (ENA): Xukuumada Deegaanka Soomaalida ayaa wada dadaalo loogaga jawaabayo xaalada jiilaalka adag ee Jiilaalka kajira deegaanka. ‎Madaxa Xafiiska Madaxweynaha Deegaanka, Xuseen Xaashi (Ph.D), ayaa saaka dhagaystay warbixintan oo ay soo jeediyeen kooxaha taageerada taakulaynta iyo jawaab-celinta oo mudo laba Todobaad ah ku sugnaa qaar kamid ah gobollada deegaanka, kuwaas oo ka hawlgalayay xaaladaha jilaalka iyo kulaylka saameeyay bulshada iyo xoolaha.‎ ‎Xukuumada Deegaankaas ayaana taageero kala duwan gaadhsiisay dadka iyo duunyada ay saameeyeen xaaladaha adag ee Jilaalka si loo yareeyo saamaynta ka dhalan karta. ‎‎Kooxahan ayaa faahfaahin ka bixiyay heerka xaaladda, baahiyaha jira iyo tallaabooyinka la qaaday intii ay ku sugnaayeen Goballada. ‎Dr. Xuseen Xaashi Qaasim ayaa kula dardaarmay kooxaha cusub ee loo dirayo gobalada inay laba jibbaaraan dadaalkooda. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #WWI

Addis Ababa, Cirir 17/2018 (ENA): Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyaddaha dalka ayaa ku dhawaaqday in ay laan cusub ka furtay magaalada Godey ee Dowlad Deegaanka Soomaalida, si loo ballaariyo loona fududeeyo adeegyada baasaboorka ee dalka. Hay’addu waxay sheegtay in ay sii xoojinayso adeegyada baasaboorka, iyadoo hadda adeegyo ka bixisa 23 laamood oo ku kala yaalla deegaanada dalka, oo ay ku jirto Addis Ababa. Furitaanka laanta Godey ayaa la filayaa in uu si weyn u yareeyo culayska safarka ee saarnaa shacabka ku dhaqan Godey iyo nawaaxigeeda, kuwaas oo hore ugu khasbanaa inay u safraan magaalooyin kale si ay u helaan adeegyada baasaboorka. Laantan cusub waxay bixinaysaa adeegyo ay ka mid yihiin bixinta baasaboorka cusub, cusboonaysiinta baasaboorka, dib u soo saarista baasaboorka lumay, beddelka baasaboorka wax noqday, sixidda macluumaadka iyo adeegyada kale ee E-baasaboor-ka. Macaamiisha ayaa si toos ah iskaga diiwaan gelin kara bogga rasmiga ah ee hay’adda www.immigration.gov.et si ay u doortaan laanta Godey una helaan adeegyada ay u baahan yihiin. Tallaabadan ayaa qeyb ka ah dadaallada dowladda ee lagu casriyeynayo adeegyada bulshada iyo hubinta in adeegyada muhiimka ah si siman looga helo dhammaan deegaannada dalka. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya # FDRE Immigration and Citizenship Service Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Addis Ababa, Cirir 16/2018 (ENA): Machadka Saadaasha Hawada ayaa ku boorrisay deegaannada hore u bilaaba howlaha beerashada xilli roobaadka inay si wanaagsan uga faa’iideystaan xaaladda cimilo ee qoyan ee la filayo siddeedda maalmood ee soo socda. War-saxaafadeed uu machadku u diray WWI oo ku saabsan saadaasha cimilada ee u dhaxeysa 14 ilaa 21-ka Cirir 2018 T.I., ayaa lagu sheegay in maalmaha soo socda laga filayo xaalad cimilo oo si qaraabo ah u qoyan deegaannada ku habboon wax-soo-saarka xilli roobaadka. Gaar ahaan, roobab laga dareemi doono koonfur-galbeed, koonfur iyo qeybo ka mid ah bartamaha dhulka hoose ayaa la sheegay inuu abuuri doono fursad ku habboon diyaarinta dhulka, diyaargarowga abuurka iyo howlaha beerista. Sidoo kale, roobabka la filayo ayaa faa’iido u yeelan doona koritaanka daaqa iyo dalagyada joogtada ah, isla markaana wax ka tari doona hagaajinta helitaanka biyaha cabbitaanka ee dadka iyo xoolaha. Waxaa intaas dheer in roob u dhexeeya heer dhexdhexaad ilaa mid fudud laga filayo dhulka sare ee Awaash, hareeraha sare iyo bartamaha Baaro, Omo-Gibe, Dooxada Rift, iyo qaybo kooban oo ka mid ah dooxada sare ee Genaale-Dawa. Sababtaas awgeed, waxaa la saadaaliyay in meelahaas laga filan karo qulqul dhexdhexaad ah oo biyaha dusha sare ah. Ugu dambayn, war-saxaafadeedka ayaa xusay in qeybo ka mid ah koonfurta iyo koonfur-bari oo ka faa’iideysta roobabkan ay wajihi karaan xaalad cimilo oo qalalan muddadaas. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Godey; Cirir 16/2018 (ENA): Mudane Cabdi Sheekh muuse oo kamid ah beeralayda gobolka shabeelle ayaa sheegay inuu ku faa'ideystay mashruuca horumarinta beeraha ee isku dhafan ee laga hirgeliyay gobolka Shebeelle ee Dawlad Deegaanka Soomaalida. Beeralayda Gobolka Shebeelle ee ayaa awooday inay ku lug yeeshaan shaqooyinka beereed ee isku dhafan iyagoo adeegsanaya kheyraadka dabiiciga ah ee gobolka waxayna noqdeen kuwo ka faa'ideysta mashruucan. Wariyaha ENA ayaa booqday beetaha khudaarta iyo miraha, naaxinta lo'da iyo hawlaha kale ee beeraha ee isku dhafan ee lagu horumarinayo Wabiga Shebeele ee Degmada Godey ee gobolka shabeelle. Beeralaydan ayaa sheegay inay kordhinayaan dakhligooda iyagoo korinaya lo'da iyana suuqgeynaya xoolaha; Waxay xuseen in nolosha dad badan ay isbeddelaysay sababo la xiriira hawlaha horumarinta degdegga ah ee ka socda gobolka sannadihii la soo dhaafay. Waxay sheegeen in caawimaadda tignoolajiyada iyo kuwa kale ee xirfadeed ee ay bixiyeen khubarada beeraha ee gobolka iyo degmadu ay u suurtagelisay inay qabtaan shaqo guul leh. "Mashruuca beeraha ee isku dhafan waxay ku habboon tahay kordhinta wax soo saarka; waad arki kartaa in noloshaydu ay is beddeshay sababtaas awgeed," ayuu yiri mudane Cabdi Sheekh Muuse. Wuxuu sidoo kale sheegay inay suurtagal tahay in wax soo saar la yeesho sababtoo ah dhulka bacrinka ah, Webiga Shebele, iyo kheyraad badan oo dabiici oo ku yaal gobolka. Mudane Cabdi Faarax, Maamulaha Guud ee Gobolka Shebele ayaa sheegay in shaqooyin rajo leh laga qabtay gobolka iyadoo la kordhinayo wax soo saarka khudaarta iyo miraha. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cirir 9/2018 (ENA): Madaxweynaha Golaha Arrimaha Islaamka ee dalka, Sheekh Xaaji Ibraahim Tufa, ayaa sheegay in Muslimiinta looga baahan yahay inay bisha Ramadaan ay xoojiyan camalka wanaagsan ee joogtada ah. Madaxweyne Tufaa ayaa xusay in Ramadaanku yahay xilli lagu muujiyo niyad wanaagsan iyo camal wanaagsan, isagoo tilmaamay in soonka uu ka mid yahay shanta tiir ee Islaamka, taas oo muujineysa muhiimadda diimeed ee bishan. Waxaa la cadeeyay in bilowga soonka lagu go’aamiyo aragtida; haddii la arko Talaadada fiidnimo, soonku wuxuu bilaabanayaa Arbacada, haddii kale wuxuu bilaabanayaa Khamiista. Madaxweyne Tufa ayaa sidoo kale Muslimiinta iskugu booriyaan inay isugu hambalyeeyaan bilowga soonka, iyagoo ku dadaalaya camal wanaagsan iyo cibaado joogto ah. Bishan Ramadaan waa fursad muhiim ah oo lagu xoojinayo xiriirka Ilaahay, lagu nafaqeeyo ruuxda, lana sameeyo camal wanaagsan oo faa’iido u leh bulshada. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Farriintaasi waxay ahayd mid uu ku muujinayo hambalyo iyo duco ku aaddan bisha Ramadan, isaga oo u rajeeyay in Ramadaanku noqdo bil nabad, midnimo iyo barwaaqo u ah dhammaan dadka Muslimiinta ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital