Diridhaba; Naaf 15/2018 (ENA): Xafiiska Caafimaadka Ismaamulka Diridhaba ayaa sheegay in isbitaallada dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay ay iska kaashanayaan barnaamijka samafalka caafimaad ee xilligan, kaas oo loogu talagalay bulshada aan awoodin kharashaadka daaweynta.   Isbitaallada dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay ayaa heshiis iskaashi ah ka gaaray bixinta adeegyada caafimaad ee bilaashka ah, waxaana la filayaa in barnaamijku dhawaan u gudbo marxaladda fulinta.   Sida lagu sheegay xogta barnaamijka, 270 bukaan oo u baahan qalliin, balse aan awoodin inay iska bixiyaan kharashaadka adeegga caafimaad ee isbitaallada gaarka loo leeyahay, ayaa adeeggan ka faa'iideysan doona.   Waxaa sidoo kale barnaamijka lagu daweyn doonaa carruur qaba xanuunnada wadnaha, kuwaas oo baahidooda caafimaad hore loogu aqoonsaday dugsiyada.   Madaxa Xisbiga Barwaaqo ee laanta Diridhaba, Mudane Ibraahim Yuusuf, ayaa sheegay in bulshada danyarta ah iyo dadka aan awoodin adeegyada caafimaad ee isbitaallada gaarka loo leeyahay loo fidiyo adeegyo samafal oo noocan ah ay tahay hawl muhiim ah oo mudan in la sii wado.   Wuxuu sheegay in Ismaamulka Diridhaba uu bixin doono taageerada iyo fududeynta lagama maarmaanka u ah hirgelinta adeeggan.   Madaxa Xafiiska Caafimaadka Ismaamulka Diridhaba, Dr. Tsigeradaa Kiflee, ayaa sheegtay in barnaamijkan lagu caawinayo bukaanno muddo sugayay qalliin loogu sameeyo isbitaallada dowladda, kuwaas oo aan awoodin inay iska bixiyaan kharashaadka isbitaallada gaarka loo leeyahay.   Dr. Tsigeradaa ayaa sheegtay in 270-ka qof ee ka faa'iideysanaya adeeggan ay ku jiraan 135 qof oo u baahan qalliin, iyadoo sidoo kale adeegga loo fidinayo carruurta qaba xanuunnada wadnaha.   Waxay u mahadcelisay isbitaallada iyo dhammaan dhinacyada caafimaadka ee ka qayb qaadanaya barnaamijkan samafalka ah.   Maamulayaasha iyo xirfadlayaasha caafimaadka ee ka qayb galay kulanka ayaa sheegay in ay ku faraxsan yihiin ka qaybqaadashada hawshan samafalka ah, ayna ka go'an tahay inay si wanaagsan oo xilkasnimo leh u fuliyaan adeegyada loo qorsheeyay bulshada.  

Horumarinta Marinnada magaalada Harar oo Isku Daraysa Taariikhdii hore iyo Casrigan   Waa goobtii ilbaxnimada, Harar waa magaalo leh taariikh ka badan kun sano, xarun ganacsi, siyaasad, iyo is-dhexgal bulsho.   Harar, oo leh taariikh, dhaxal, iyo dhaqan la dhisay kumanaan sano, waa magaalo tusaale u ah ilaalinta taariikhdeeda, dhaqankeeda, iyo dhaxalkeeda una gudbinaysa jiilka soo socda si ku habboon jiilalka soo socda.   Mashruuca horumarinta Marinadad ee hadda laga hirgelinayo Harar ma aha oo kaliya mashruuc horumarineed oo kaabayaasha dhaqaalaha ah laakiin sidoo kale waa mashruuc aragti fog leh oo ujeedadiisu tahay in lagu daro qiimaha dhaqanka iyo taariikhiga ah ee gobolka iyo quruxda magaalooyinka cusub.   Mashruuca horumarinta Marinada, oo qayb ka ah goobta dhaxalka adduunka ee Jegol, ayaa sidoo kale gaaray natiijooyin cajiib ah, isagoo isku daraya waagii hore iyo kan hadda, qadiimiga ah iyo kan casriga ah, wuxuuna noqday astaan ​​​​u ah meelaha dhaxalka.   Hawsha horumarinta Marinada ayaa sidoo kale la sameeyay si loo muujiyo raadadka taariikhiga ah iyo muujinta dhaqanka ee laga helo mid kasta oo ka mid ah guryaha qadiimiga ah ee Harar iyo in laga dhigo meel dalxiis oo loogu talagalay dadka deegaanka iyo booqdayaasha.   Horumarinta Marinada ayaa muujisay hal-abuurka, xawaaraha, iyo tayada dowladda ee hirgelinta taariikhda iyo dhaqanka Harar iyo ilbaxnimadeedii hore heer ku habboon.   Marka laga soo tago barashada taariikhda iyo dhaqanka gobolka iyada oo loo marayo buugaag, jiilka da'da yar waxay heli doonaan fursad ay ku arkaan oo ay ku arkaan shaqooyinka horumarinta marin-haweedka ee laga sameeyay Jugel, oo ah goob dhaxal caalami ah, iyo inay horumariyaan jacaylkooda iyo ixtiraamkooda taariikhdooda iyo dhaxalkooda.   Dhaxalka caalamiga ah ee Jegol iyo shaqooyinka horumarinta Marinada ee laga sameeyay magaalada ayaa abuuray fursado dalxiis iyo madadaalo oo cusub oo loogu talagalay booqdayaasha iyo dadka deegaanka.   Tani waxay si weyn u kordhisay faa'iidooyinka sarrifka lacagaha qalaad iyo dhaqaalaha ee waaxda dalxiiska.   Intaa waxaa dheer, waxay horumarin doontaa habab cusub oo lagu ilaalinayo goobaha dhaxalka laga soo bilaabo burburka iyo hubinta inay helaan daryeel habboon, iyadoo hubinaysa in kheyraadka taariikhiga ah la ilaaliyo qarniyo badan oo ay noqdaan dhaxal qaran oo weyn oo loogu talagalay jiilalka soo socda.

Jiroo; Naaf 11/2018 (ENA):- Dadaallada dowladdu ku doonayso inay ku ballaariso tamarta qorraxda ee meelaha ka fog shabakadda korontada ugu weyn ayaa kordhinaya helitaanka korontada, sida ay sheegtay Wasaaradda Biyaha iyo Tamarta.   Waxaa sidoo kale lagu dhawaaqay in mashruuca korontada qorraxda ee lagu dhisay kharash ka badan 800 milyan oo birr oo ka socda degmada Hawi Gudina ee gobolka Galbeedka Hararge la furay..   Inta uu mashruuca furayay, Wasiiru-dowlaha Biyaha iyo Tamarta, Injineer Suldaan Wali (Dr.), ayaa sheegay in hawlaha qaybinta korontada ee ka socda meel ka baxsan shabakadda weyn ay kordhinayaan helitaanka korontada.   Wuxuu sheegay in daboolida korontada Itoobiya ay ka korodhay 43 boqolkiiba shan sano ka hor ilaa 63 boqolkiiba, iyo in korontada qorraxda ay si weyn uga qayb qaadatay arrintan.   Wuxuu sheegay in warshadaha tamarta qorraxda ee Halo Guba, Torban, Bate iyo Haro Eba ee maanta laga dhisay oo laga furay degmada Hawi Gudina ee aagga Galbeedka Hararge ay awood u leeyihiin inay u adeegaan in ka badan 5,000 oo qoys.   Wuxuu tilmaamay in shaqada bixinta adeegyada korontada ee meelaha miyiga ah ay sii xoojin doonto; wuxuuna xasuusiyay bulshada inay qaadaan mas'uuliyadda ilaalinta iyo daryeelka mashaariicda la dhisay.   Maamule Ku-xigeenka Gobolka Galbeedka Hararge, Mudane Teshome Kebedhe, ayaa sheegay in mashaariic horumarineed oo kala duwan oo laga dhisay aagga sannad-maaliyadeedka oo ku kacaya in ka badan lix bilyan oo birr la dhammeeyay oo ay diyaar u yihiin adeeg.   Wuxuu sheegay in warshadda tamarta qorraxda ee laga dhisay degmada Hawi Gudina, oo dhawaan loo aasaasay degmo xoolo-dhaqato ah oo ku taal aagga, ay gacan weyn ka geysatay beddelka nolosha bulshada.   Dadka deggan degmada ayaa sheegay inay u safri jireen in ka badan 25 kiiloomitir si ay u helaan koronto, laakiin hadda ay ku faraxsan yihiin inay helaan adeegga meelaha ay deggan yihiin.   Waxay muujiyeen farxadooda ah in adeegga korontadu uu gaaray iskuulada iyo xarumaha caafimaadka, marka laga soo tago isticmaalka guriga.   Mashruucyada waxaa lagu dhisay wax ka yar hal sano iyo lix bilood iyadoo lagu qiimeeyay in ka badan 800 milyan oo birr; waxay leeyihiin awood koronto oo ka badan 931 kiilowatts.

Addis Ababa; Naaf 8/2018 (ENA): Ardayda iyo waalidiinta ay taageertay Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) ee dagan magaalada Bahir Dhaar ayaa muujiyay farxadooda taageerada agabka waxbarasho ee la siiyay.   Ku-xigeenka Madaxa Fulinta ee adeegga, mudane Tefera Beqele, ayaa sheegay in ENA ay si ballaaran uga qayb qaadanayso ka qaybgalka bulshada iyo adeegga iskaa wax u qabso ah oo ka baxsan la wadaagidda macluumaadka.   Hogaamiyayaasha iyo shaqaalaha ENA, iyo sidoo kale hoggaamiyeyaasha iyo dadka deggan Magaalada Bahir Dhaar, ayaa magaalada ka sameeyay barnaamij raadka cagaaran.   Ku-xigeenka Madaxa Fulinta ee hay'adda, Mudane Tefera Beqele, oo ka qayb galay barnaamijka, ayaa sheegay in ENA ay gacan ka geysanayso doorkeeda ka qaybgalka bulshada iyo adeegga iskaa wax u qabso ah marka lagu daro siinta muwaadiniinta macluumaad dheellitiran oo casri ah.   Isagoo xusay inay si joogto ah u taageeraysay dugsiyada lixdii ilaa toddobadii sano ee la soo dhaafay.   Madaxa Xafiiska maayarka Magaalada Bahir Dhaar Marwo Asrate Muche ayaa tiri; Taageerada agabka waxbarashada iyo beerista geedaha ee ay bixiso ENA waa aataan wax ku ool ah oo muujinaysa ka qaybgalka bulshada ee xooggan ee hay'addu marka lagu daro ka dhigista macluumaadka mid la heli karo.   Wuxuu sheegay in barnaamijka beerista geedaha ee la fuliyay uu leeyahay faa'iido jiilal badan oo ku aaddan ilaalinta deegaanka; taageerada agabka waxbarashona ay muhiim u tahay dhismaha jiilka soo socda ee dalka.   Wuxuu sheegay in shaqada tusaalaha ah ee ENA ay tahay in ay sii wadaan kuwa kale; wuxuu u mahadceliyay Maamulka Magaalada Bahir Dhar dhammaan shaqada wanaagsan ee la qabtay.   Ardayda iyo waalidiinta helay taageerada Adeegga Wararka Itoobiya (ENA) ee dagan magaalada Bahir Dhar waxay muujiyeen sida ay ugu qanacsan yihiin taageerada agabka waxbarashada ee la siiyay.   #ENA

Addis Ababa; Naaf 8 /2018 (ENA): Itoobiya waxay si adag uga shaqeyneysaa sidii looga hortagi lahaa socdaalka aan caadiga ahayn, ayay tiri Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Bulshada, Ergoge Tesfaye (Dr.).   Itoobiya iyo Malawi waxay saxiixeen Heshiis Is-faham ah si wadajir ah looga hortago tahriibinta dadka, loo ilaaliyo amniga muwaadiniinta loona xoojiyo maaraynta socdaalka.   Heshiiska waxaa saxiixay Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Bulshada, Ergoge Tesfaye (Dr.) iyo Wasiirka Amniga Gudaha, Peter Mukito oo ka socda Malawi.   Inta lagu guda jiray saxeexa heshiiska, Wasiir Ergoge Tesfaye (Dr.) Ayaa sheegtay in labada dal ay leeyihiin saaxiibtinimo soo jireen ah iyo xiriir laba geesood ah.   Waxay xustay in heshiiska hadda jira uu xiriirkan u qaadi doono heerka xiga; wuxuu sheegay in heshiisku uu door weyn ka ciyaari doono burburinta shabakadaha dambiyada.   Waxa kale ay xustay in Itoobiya ay dhistay Gole Qaran oo uu hoggaamiyo Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka si wax looga qabto sababaha asaasiga ah ee socdaalka aan sharicyeysneyn .   Waxay sheegtay in tani ay la jaanqaadayso Qorshaha Istaraatiijiyadda Maareynta Socdaalka Qaranka ee shanta sano ah ee dalka, isla markaana ay xoojin doonto iskaashiga xuduudaha ka gudba.   Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Malawi, Peter Mukito, ayaa sheegay in ka ganacsiga dadka uu yahay dambi ka gudba dalalka kale, isla markaana ay tahay in waddamadu ay si wadajir ah uga shaqeeyaan la dagaallanka.   Wuxuu sharraxay in heshiiska la saxiixay uu u oggolaan doono labada waddan inay si wadajir ah uga shaqeeyaan maaraynta socdaalka iyo ka hortagga ka ganacsiga dadka.   #ENA

Itoobiya iyo dhalinyaradeeda lama kala sooci karo!   Sida ay muujinayso qaab-dhismeedka da'da dadkeenna, xaqiiqda ah in dhallinyaradu ay yihiin tirada ugu badan waa fursad weyn oo lagu xaqiijin karo laguna xoojin karo barwaaqada guud ee qaran.   ‎Dhalinyarada Itoobiya waa xoogga ka dambeeya ujeedooyinka wanaagsan, matoorka ugu weyn ee isbeddelka, iyo difaacayaasha adag ee madax-bannaanideenna! Dhalinyarada Itoobiya waxay taariikhda dalka ku qorayaan qalin iyo warqad cusub. Iyagoo ka fogaanaya caadooyinka xun, khilaafaadka aan loo baahnayn, colaadaha, iyo dagaallada dib u dhigay dalkeenna, dhallinyarada maanta waxay diiradda saarayaan horumarka waxayna ka gudbeen saboolnimada.   Dowladda Wadajirka waxay ka shaqeyneysaa diiradda iyo go'aan qaadashada si loo xoojiyo faa'iidooyinka guud iyo doorka hoggaamineed ee dhallinyarada.   ‎Waxaan dhammaantiin idiinku baaqayaa inaad noqotaan kuwo firfircoon oo aad ku socotaan jacayl si aad u xaqiijisaan aragtideenna qaran.   #Youthday

Addis Ababa Naaf 5,2018 (ENA) ; Muwaadiniinta Itoobiya ayaa sii wada ka-qaybgalka firfircoon ee Shirka Wadatashiga Qaranka, kaas oo muujinaya go’aanka adag ee ay Itoobiyaanku u leeyihiin inay si wadajir ah uga tashadaan arrimaha aasaasiga ah ee dalkooda, isla markaana ay gaaraan is-afgarad waara. Shirkan taariikhiga ah oo si rasmi ah loo daah-furay 8-da Hamle 2018-ka, ayaa hadda dhisaya dhaqan cusub oo lagu xallinayo, iyadoo loo marayo wada-hadal ilbaxnimo leh, dhibaatooyinka iyo kala-duwanaanshaha murugsan ee Itoobiya soo maray muddo dheer.   Ka-qaybgalayaasha wadatashiga ayaa hadda ka wada hadlaya siddeed ajande. Ajandayaashan ayaa la kala saaray kaddib markii Guddiga Wadatashiga Qaranka Itoobiya uu wada-xajood isdaba-joog ah la yeeshay dhinacyada kala duwan ee ay khusayso. Guddigu wuxuu xusay in siddeedda ajande ee loo gudbiyay Shirka Wadatashiga Qaranka ay ka soo jeedaan codka, cabashada, rabitaanka, rajada iyo walaaca shacabka Itoobiya. Guddigu wuxuu sidoo kale sheegay in, iyadoo la raacayo awoodda uu siiyay Xeerka Dhismaha Guddiga Lr. 1265/2014, uu qabtay hawl loo dhan yahay oo ballaaran, taas oo xaqiijisay ka-qaybgalka tooska ah ee shacabka, isla markaana raacday habka ama nidaamka “hoos ilaa kor”. Ajandayaasha hadda laga wada-tashanayo waxaa ka mid ah dhismaha qaranka; qaab-dhismeedka iyo habaynta dowladda iyo nidaamka siyaasadeed, matalaadda siyaasadeed iyo nidaamka doorashooyinka, magaalooyinka federaalka ee Addis Ababa iyo Dire Dawa; arrimaha diimaha, dhismaha hay’adaha, sarreynta sharciga iyo xuquuqda aadanaha, arrimaha bulshada iyo dhaqaalaha iyo sidoo kale arrimaha beeraleyda iyo xoolo-dhaqatada, musuqmaasuqa iyo maamul-wanaagga; iyo nabad-dhisidda. Hannaankan wadatashiga oo ujeeddadiisu tahay xoojinta qiyamka mideeya bulshada iyo in sheekooyinka iyo aragtiyaha kala fogaaday loo soo dhoweeyo midnimo, ayaa hadda gaaray marxalad muhiim ah. Laga bilaabo 2-da Nehasa 2018-ka, talooyinka ajandayaasha ee ay soo diyaariyeen kooxaha istaraatiijiga ah ayaa la isku dubbariday, waxaana la bilaabay in loo gudbiyo kooxaha shaqada, iyadoo hannaanka gudbinta talooyinkaas uu weli maanta socdo. Sidaas awgeed, waxaa sii socda dood ballaaran oo diiradda lagu saarayo ajandayaasha waaweyn ee la soo ururiyey. Talooyinkan oo ay soo jeediyeen 30 wakiil oo laga soo xulay mid kasta oo ka mid ah 8-da kooxood ee shaqada, kuwaas oo mid kasta ka kooban 500 xubnood, ayaa si qoto dheer loo eegayaa si loogu horumariyo talooyin loo dhan yahay oo kama-dambays ah. Shirkan waxaa si toos ah uga qaybgalaya 4,000 oo ka-qaybgalayaal wadatashi ah, kuwaas oo loo qaybiyey siddeed kooxood oo wadatashi ah, isla markaana si qoto dheer uga doodaya siddeedda ajande ee muhiimka ah ee wadatashiga. Si hannaanka loogu hago hab iyo nidaam, waxaa loo qoondeeyay 16 kooxood oo istaraatiiji ah, 160 la-taliye, 158 xoghayayaal shirarka, iyo 80 kooxood oo khubaro ah (Panel of Experts) oo bixiya taageero xirfadeed, kuwaas oo si isku-dhafan u wada shaqeynaya. Intaa waxaa dheer, si loo hubiyo in codka dhammaan dhinacyada lagu daro, 336 wakiillo oo ka kala socda heer deegaan iyo federaal ayaa si firfircoon uga qaybgalaya hannaanka, sida lagu sheegay xogta Guddiga Wadatashiga Qaranka Itoobiya. Wadatashigan ayaa socda iyadoo muwaadiniintu si buuxda uga gudbeen aragtiyada shaqsiga, kooxeed ama deegaanka, ayna mudnaanta siinayaan Itoobiya. Ka-qaybgalka firfircoon, hufan oo loo dhan yahay ee bulshada ee heer kasta, marka laga soo tago inuu kor u qaadayo dhaqanka ah in dhibaatooyinka wadajirka ah ee Itoobiya lagu xalliyo si nabadeed, wuxuu sidoo kale xaqiijinayaa lahaanshaha dhabta ah ee muwaadiniintu ku leeyihiin geeddi-socodka. Wadatashigan Qaranka ayaa ah dhacdo taariikhi ah oo aasaas adag u dhigaysa nabad waarta, walaaltinimo iyo horumar wadajir ah oo dalka ka hanaqaada. Muwaadiniintu waxay si buuxda oo xorriyad iyo rajo leh uga wada hadlayaan arrimaha qaranka, iyagoo abuuraya is-afgarad wadajir ah, isla markaana si wadajir ah u dhisaya rajo cusub oo u suurtagelinaysa dalkooda inuu u gudbo marxalad ka wanaagsan oo horumar iyo ilbaxnimo ah.

​Addis Ababa,Nahaase, 5,2018 (ENA) Guddiga Xisaabaadka iyo Hanti-dhowrka Itoobiya ayaa xusay in xirfadlayaasha ay tahay inay si ka go’naansho leh uga shaqeeyaan horumarinta tayada hanti-dhowrka, iyagoo tixgelinaya heerarka caalamiga ah. Guddiga Xisaabaadka iyo Hanti-dhowrka Itoobiya ayaa khubaro hanti-dhowr iyo hay’adaha ay khusayso kala hadlay natiijooyinka qiimeynta tayada hanti-dhowrka.   Agaasimaha guud ee guddiga Xisaabaadka iyo Hanti-dhowrka Itoobiya Wubeshet Tadhele ayaa munasabaddaasi ka xusay in hanti-dhowrayaashu ay tahay inay si adag ugu hoggaansamaan heerarka caalamiga ah ee xirfadda, mabaadi’da anshaxa, isla markaana ay shaqadooda u gutaan si madax-bannaan oo dhexdhexaad ah, si loo xaqiijiyo tayada warbixinnada xisaabaadka iyo hanti-dhowrka. Waxa uu sidoo kale tilmaamay in si loo buuxiyo daldaloollada tayada hanti-dhowrka ee lagu ogaaday qiimeynta, ay muhiim tahay in la kobciyo awoodda xirfadlayaasha, la ballaariyo adeegsiga tiknoolajiyadda, lana ilaaliyo heerarka xirfadeed.   Dhankiisa ku-xigeenka agaasimaha guud ee guddiga xisaabaadka iyo hanti-dhowrka Itoobiya Fikadu Agonafer ayaa isaguna xusay in warbixin hanti-dhowr oo tayo leh ay door muhiim ah ka qaadato soo jiidashada maalgashiga, si hufan u maareynta nidaamka canshuuraha iyo xoojinta dhaqaalaha dalka.

Addis Ababa; Afagaal 30/2018 (ENA): Shirka 76-aad ee Guddiga Gobolka Afrika ee Hay’adda Caafimaadka Adduunka (RC76) ayaa ka dhici doona Addis Ababa laga bilaabo Naaf 18 illaa 22, 2018 [Agoosto 24 illaa 28, 2026]. Shirkan ayaa waxaa iska kaashanaya oo soo agaasimaya Xafiiska Gobolka Afrika ee Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO). Sida ay sheegtay xogta Gobolka Afrika ee WHO, shirku wuxuu miisaanka saari doonaa lagana wada hadli doonaa ajandayaasha caafimaadka ee gobolka, iyadoo la xoojinayo iskaashiga qarada.   Shirka waxaa ka qaybgalaya in ka badan 600 oo ergey, oo ay ku jiraan Wasiirada Caafimaadka ee 47-da dal ee qarad Afrika, mas'uuliyiin sare, hoggaamiyeyaasha caafimaadka caalamiga ah, hawl-wadaagga horumarinta, deeq-bixiyeyaasha, iyo wakiilo ka socda Hay’adda Caafimaadka Adduunka. Qaybgalayaasha shirka waxay qiimeyn doonaan natiijooyinka ka soo baxay qorshayaasha caafimaadka gobolka, iyagoo ka arrinsan doona xeelado cusub iyo go'aamo wax ku ool ah. Waxa kale oo la kỳ dhowyahay in lagu heshiiyo jihooyin wadajir ah oo loogu talagalay xoojinta blocks-ka caafimaadka, ballaadhinta gaadhitaanka caymiska caafimaadka ee guud, pobaadi taageerida amniga caafimaadka, iyo kor u qaadida u diyaar-garowga xaaladaha dadada. Wakiilka Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee Etiyoobiya, Midowga Afrika, iyo Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay (UNECA), Pr. Francis Kasolo, ayaa sheegay in shirkani u ka dhigan yahay fursad weyn oo wadamada ka tirsan ay ku qaabaystaan ajandaha caafimaadka gobolka, ku xoojiyaan iskaashigooda, kuna dedejiyaan geeddi-socodka dhismaha bulshooyin caafimaad qaba, oo badbaado leh, kana mid ah qaarada Afrika oo dhan. Wakiilku wuxuu ku daray in martigelinta Etiyoobiya ee shirkan ay muujineyso daacadnimada iyo dadaalka ay u leedahay walaaltinimada gobolka iyo iskaashiga wadajirka ah. Xogtu waxay tilmaamtay in shirkan qaaraddu uu fursad u abuuri doono in lagu soo bandhigo guulaha uu gaadhay mfumo caafimaad ee Etiyoobiya, gaar ahaan ballaadhinta hudheelada iyo adeegyada caafimaadka ee asaasiga ah iyo natiijooyinka kale ee la diwaan geliyay. Addis Ababa, oo ah hooyga Midowga Afrika iyo Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay (UNECA), waxay adeegsan doontaa xajmiga xarunteeda diblomaasiyadeed si ay u noqoto madal istaraatiiji ah oo jawaab culus oo midaysan oo qaaradeed ka bixisa dhibaatooyinka caafimaad ee ka dhexeeya. Muddada uu shirku socdo waxaa ka dhici doona wada-hadallo farsamo, bandhigyo, kulamo laba-geesood ah, iyo hawlo xidhiidhka dadweynaha ah, kuwaas oo dhammaantood diiradda saari doona nawaaxiga hal-abuurka caafimaadka iyo is-weydaarsiga aqoonta ee ka dhex jira hay'adaha Afrika.

Addis Ababa,Afagaal, 28,2018 (ENA ): Ka qeybgalayaasha Shirweynaha Wadatashiga Qaran ee Itoobiya ayaa sheegay in shirkan laga filayo talooyin wax-ku-ool ah oo lagu xallinayo kala aragti duwanaanshaha jira iyadoo loo marayo wada-tashi.   Shirweynaha guud ee Wadatashiga Qaran ee Itoobiya ayaa tan iyo 8-da Hamle 2018 T.I. ka socda Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee magaalada Addis Ababa.   Waxaa shirkan ka qeybgalaya 4,000 oo ergooyin ah oo matalaya Itoobiyaan ku nool gudaha iyo dibadda dalka, kuwaas oo ka doodaya siddeed ajande oo waaweyn oo qaran.   Mid ka mid ah ka Ergooyinka ka qaybgalaya Shirweynaha Wadatashiga Qaran oo magaciisa la yidhaa Ongolay Goshandho Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) u sheegay in shirku xambaarsan yahay rajo weyn oo lagu gaari karo nabad waarta oo dhab ah kana saarta Itoobiya mugdiga hubanti la'aanta.   Waxa uu intaa ku daray in madashu ay gogol u dhigayso dhismaha Itoobiya ka wanaagsan oo xasilloon, taas oo jiilasha soo socda uga tagaysa mustaqbal wanaagsan, iyadoo si xor ah loogu soo bandhigayo fikradaha iyo aragtiyaha kala duwan.   Dhankeeda, ka qeybgalaha dhalinyarada ah ee Saron Amenew ayaa sheegtay in madashu ay tahay goob si cad uga tarjumaysa fikradaha iyo aragtiyaha dhammaan shacabka Itoobiya.   Waxay sidoo kale xustay in ka qeybgalayaashu ay si xor ah u cabbiri karaan fikradahooda, isla markaana ay yareyn karaan kala duwanaanshaha jira si ay u gaaraan is-afgarad guud.   Dhankiisa, Siriyat Dhengreti ayaa xusay in isu imaatinka hal madal ee wakiillada bulshada iyo ururrada kala duwan ee ka kala yimid qeybaha dalka uu sii xoojinayo midnimada qaranka.   Waxa uu ugu dambeyn sheegay in wada-tashiga ay Itoobiyaanku ku yeelanayaan wakiilladooda uu muujinayo sida ay uga go'an tahay inay si wadajir ah u dhistaan dalkooda iyo mustaqbalkiisa.

Addis Ababa; Afagaal 20/2018 (ENA): Waxaan bixin doonnaa taageerada ay u baahan yihiin ilaa hooyooyinka ku dhashay Shirka Wadatashiga Qaranka ay dhammaystiraan shirka oo ay guryahooda ku laabtaan, ayay tiri Maayarka Magaalada Addis Ababa Adhaanej Abebe.   Maayarka Magaalada Adhaanej ayaa farriin ay ku qortay boggeeda baraha bulshada ku sheegtay: Hada Al-Mahdi, oo matashay xisbi la tartamaya oo ka tirsan Wadatashiga Qaranka oo ka soo jeeda deegaanka Benishangul Gumz, ayaa si nabad ah u dhashay wiil iyadoo fulinaysa mas'uuliyadda loo dhiibay iyada oo leh waddaniyad iyo dareen lahaansho.   Waxaan u diyaarinay Marwo Hada qol ku yaalla Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Cusub waxaanan u diyaarinay agabka lagama uu u baahan yahay ilmaha dhashay oo ayay tidhi.   Waxa kale oo ay sheegtay in hooyada dhashay ay sheegtay inay ku laaban doonto wadatashiga qaranka ka dib dhowr maalmood oo nasasho ah si ay u gaarto yoolka weyn ee qaran ee ay u timid.     #ENA

Addis Ababa; Afagaal, Hamle, 17,2018 (ENA) :- Dhallinyarada iskaa wax u qabso ah ee ka kala yimid dhammaan qaybaha dalku ka kooban yahay , kuwaas oo ka qayb qaatay Shirweynaha Wadatashiga Qaran ee lagu go'aaminayo mustaqbalka dalka , ayaa sheegay in ka qaybgalka adeegga iskaa wax u qabso uu siiyay dareen weyn oo sharaf iyo Hansare oo muwaadinnimo.   Waxaa xusuus mudan in Shirweynaha Wadatashiga Qaran oo uu goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Dr. Abiy Axmed markii la furay Hamle 8, 2018 /15 Luulyo 2026, laguna qabtay Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee magaalada Addis Ababa.   Hannaankan loo bilaabay in wada hadal lagu xalliyo arrimaha muddo dheer ahaa sababta khilaafaadka, ayaa la sheegay inuu noqon doono raad qaran oo sharaf leh oo jiilasha soo socda u gudbi doona.   Shirkan taariikhiga ah oo ay si firfircoon uga qayb qaadanayaan muwaadiniin ka kala socda dhammaan qaybaha dalku ka kooban yahay iyo qaybaha bulshada, Hadaba waxaa qayb ka ah ldhallinyaro iskaa wax u qabso ah ee isku dubbaridaya nidaamka shirka, bixiya adeegyada xogta Ergooyinka/qaybgalayaasha iyo hawlaha taageerada, ayaa noqday qayb aan si muuqata loo arkin balse aad muhiim ugu ah geeddi-socodka.   Mid ka mid ah dhalinyarada Mutadawacadka bixinaya oo magaciisa la yidhaa Yohaannis Girma oo u waramay Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) ayaa xusay in adeegidda dalkiisa si iskaa wax u qabso ah xilli uu socdo geeddi-socod qaran oo taariikhi ahi ay tahay arrin qofka ku abuuraysa sharaf iyo faan weyn.   Wuxuu kale oo xusay in halkii laga odhan lahaa Dalkeygu muxuu ii qabtay?, loo baahan yahay in loo gudbo fikirka leh Anigu maxaan dalkayga u qabtay? taas oo ah masuuliyad muwaadinnimo oo qofka siinaysa qanacsanaan gudaha ah isla markaana xoojinaysa dareenka masuuliyadda wadajirka ah.   Waxa kale oo uu sheegay in adeegga iskaa wax u qabso uu yahay astaan sare oo lagu muujiyo jacaylka waddanka iyo muwaadinnimada dhabta ah.   Dhankeeda, midkamida dhalinyarada mutadawacadda bixinaysa oo magaceeda la yidhaa Maqdas Mezgebu ayaa sheegtay in adeegga iskaa wax u qabso uu yahay muujinta ugu sarreysa ee qiyamka bani’aadannimada, isla markaana u adeegidda shacabka iyo dalka inta lagu jiro geeddi-socodkan muhiimka ah ee wadatashiga qaran ay tahay dareen gaar ah oo aan la qiyaasi karin.   Waxay sidoo kale sharraxday inay si gaar ah u caawinayaan ka qaybgalayaasha u baahan taageero dheeraad ah, iyagoo siinaya adeegyo xogeed iyo kaalmooyin kale si uu shirku ugu qabsoomo si habsami leh.   Dhankiisa Axmed Alewu oo ka socday deegaanka Canfarta ayaa isaguna sheegay in ka qaybqaadashada dhacdadan qaran ee weyn isagoo gudanaya waajibaadkiisa muwaadinnimo ay u tahay sharaf iyo faan aad u weyn.   Wuxuu tilmaamay in geeddi-socodka wadatashiga qaran uu door weyn ka ciyaari doono xoojinta kalsoonida muwaadiniinta dhexdooda, hirgelinta nabad waarta iyo dejinta aragti mideysan oo ku saabsan mustaqbalka Itoobiya.   Ugdamabayn Mutadawiciintu waxay sheegeen in maadaama Wadatashiga Qaranku yahay fursad taariikhi ah oo lagu qaabeynayo mustaqbalka Itoobiya iyadoo la wada leeyahay mas’uuliyadda, ka mid noqoshada geeddi-socodkan ay u noqon doonto xusuus aan marnaba ka go’i doonin noloshooda iyo raad weyn oo ay uga tagayaan dalkooda.   #Dal_Wadatashi_Ku_dhismaaya#

Danjire Maxamuud Dirir, ayaa maanta warbixn uu soo saaray oo ku saabsan geeddi-socodka wadatashiga qaranka ku muujiyay qodobbada ugu waaweyn ee ay kamidka yihiin:   👉 Bilaabidda Wadatashiga: Ka-qeybgalayaashu waxay bilaabeen inay ka wada hadlaan 8-da ajanda ee uu komishanku si rasmi ah u shaaciyay.   👉 Ahabaynta Kooxaha: Laga bilaabo Afagaal8, 2018 waxaa la habaysay 8 kooxood oo ay doorkooda ka qaadanayaan mid walba 500 oo ka-qeybgale.   👉Fahamka Habraaca: Ka-qeybgalayaashu waxay qaateen faham ku filan oo ku saabsan nidaamka iyo habraacyada lagaga wada hadlayo madasha.   👉Kulamada Horudhaca ah: Ka-qeybgalayaashu waxay hore u soo sameeyeen isbarasho iyo wada-hadallo horudhac u ah Shirka Wadatashiga.   👉Subeekha (Nidaamka) Kooxaha Yaryar: Koox kasta oo yar waxaa loo xiddigiyay 50 ka-qeybgale.   👉Fariinta Maanta: Maanta ka-qeybgalayaashu waxay u kala go'een kooxaha yaryar waxayna si toos ah u bilaabeen wadatashiga ajandaha loo xiddigiyay.   👉Muhiimadda Habraaca: Geeddi-socodka maanta bilaabmay waa qayb muhiim ah oo loo dhigay in lagu kafeyo fikradaha kala duwan.   👉 Is-dhagaysiga Fikradaha: Nidaamkani wuxuu ka-qeybgalayaasha siinayaa fursad ay ku soo bandhigaan fikradahooda, isla markaana ay ugu dhagaystaan fikradaha kuwa kale si dhiiran.   👉Khiseeyayaasha/Dhexdhexaadiyaasha: Komishanku wuxuu hawl-galay 160 dhexdhexaadiye (facilitators) oo magac iyo khibrad sare u leh aqoontooda iyo tayada shaqo.   👉Qorayaasha Shiraqa (Minutae Workers): Waxaa loo xiddigiyay 256 qoraa oo si teera-gal ah oo hufan u maaraynaya habraaca shirka wadatashiga qaranka.   👉Kudhex-jirka Wadarta: Isku geyntu waa 80 kooxood oo yaryar oo hadda si toos ah uga wada hadlayo ajandayaasha loo cayimay.

ADDIS ABABA,፤AGAALI,6/2018 (ENA) :-   Dowladda Itoobiya ayaa sii wada dib u soo celinta muwaadiniinteeda ka faa'iidaystay cafiska boqortooyada Sacuudi Carabiya, iyadoo Wasaaradda Arrimaha Dibadda ay sheegtay in ilaa hadda 1,971 muwaadiniin Itoobiyaan lagu soo celinayo dalka duulimaadyo isdaba joog ah.   Wasaaradda Arrimaha Dibadda dalka ayaa sheegtay inay si dhow ula shaqaynayso hay’adaha ay khusayso ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya si wax looga qabto xaaladda muwaadiniinta Itoobiya ee ku sugan dalkaas, gaar ahaan kuwa ku jira marxaladaha dacwadaha sharci iyo kuwa ay maxkamaduhu hore ugu rideen xukunno.   Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa soo saartay warsaxaafadeed ku saabsan xaaladda muwaadiniinta Itoobiya ee ku sugan duruufaha adag gudaha Boqortooyada Sacuudi Carabiya.   Warsaxaafadeedka oo wasarada Arrimaha Dibadda oo dhammaystiran ayaa u dhigan sidatan :-   Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya ayaa sheegtay inay sii waddo wada-shaqeynta dhow ee ay la leedahay mas'uuliyiinta Boqortooyada Sacuudi Carabiya si wax looga qabto xaaladda muwaadiniinta Itoobiya ee ku sugan dalkaas, gaar ahaan kuwa wajahaya dacwooyin sharci ama lagu riday xukunno maxkamadeed.   Dowladda Itoobiya waxay mudnaan gaar ah siisaa ilaalinta badqabka, amniga, xuquuqda iyo adeegyada qunsuliyadeed ee muwaadiniinteeda ku nool dibadda.   Dawlada a oo duulaysa arrinta muwaadiniinta Itoobiya ee ku sugan xaaladaha adag ee Sacuudiga, dowladda ayaa heerarkeeda ugu sarreeya wada-hadallo xiriir ah la yeelatay mas’uuliyiinta Boqortooyada Sacuudi Carabiya si xal loogu helo xaaladdooda, sida lagu sheegay warsaxaafadeedka Wasaaradda Arrimaha Dibadda.   Safaaradda Itoobiya ee Riyadh iyo Qunsuliyadda Guud ee Jeddah ayaa sii xoojinaya dadaallada ay kula shaqeynayaan hay’adaha ay khusayso ee Sacuudi Carabiya, si muwaadiniinta Itoobiya ee ku jira xaaladaha adag loogu helo cafis bani’aadamnim

Addis Ababa; Afagaal 5 /2018 (ENA): Shirka wadatashiga qaran wuxuu noqon doonaa meel arrimaha keena khilaafaadkeena lagu xallin doono wadatashi, ayuu yiri Guddoomiyaha Guud ee Guddiga Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya, Professor Mesfin Araya.   Guddoomiyaha Guud ee guddiga Mesfin Araya ayaa hadalkan ka jeediyay tartanka weyn ee 5-ta kiiloomitir ah oo ay soo qabanqaabisay guddiga laguna qabtay Fagaaraha Meskel ee Addis Ababa iyadoo cinwaan looga dhigay "Itoobiya way tashanaysaa".   Isla mar ahaantaana, Professor Mesfin Araya ayaa yiri; Dhammaan diyaargarowgii lagama maarmaanka ahaa ee lagu qaban lahaa shirka wadatashiga ugu weyn waa la dhammeeyay.   Guddoomiyaha Guud wuxuu ku dhawaaqay in xubnaha wadatashiga ka qayb qaadan doona ay yimaadeen Addis Ababa iyagoo ka kala yimid dhammaan degmooyinka, deegaamnada dalka iyo xitaa dibadda dalka.   Wuxuu sidoo kale sheegay in la filayo in shirka wadatashiga ugu weyn uu ka doodi doono oo ka wada hadli doono arrimaha sababa khilaafaadka muwaadiniinta isla markaana uu gaaro heshiis ku saabsan fikradaha bixiya xalal waara.   Wuxuu sidoo kale u mahadceliyay hay'adaha amniga, hay'adaha dowladda ee heer kasta, ururada bulshada rayidka ah iyo daneeyayaasha kale ee gacan ka geystay marxaladdan taariikhiga ah ee wadatashiga.   Shirka ugu weyn ee wadatashiga qaranka ee Itoobiya ayaa lagu qaban doonaa Addis Ababa laga bilaabo Luulyo 8, 2018; siddeed ajende oo waaweyn ayaa lagu soo jeedin doonaa shirka.   Ajandaha ugu muhiimsan ee shirka ugu weyn waa dhismaha qaranka, qaab-dhismeedka dowladda iyo qaabka, nidaamka siyaasadeed, matalaadda iyo nidaamka doorashada, magaalooyinka federaalka (Addis Ababa iyo Dire Dawa), arrimaha diinta, dhismaha hay'adaha, ku dhaqanka sharciga iyo xuquuqda aadanaha, arrimaha bulshada iyo dhaqaalaha (oo ay ku jiraan arrinta beeraleyda iyo xoolo dhaqatada), musuqmaasuqa, maamul wanaagga, iyo dhisidda nabadda.

Addis Ababa; Afagaal 3/2018 (ENA): Maayarka Ismaamulka Magaalada Addis Ababa, Adanech Abebe, ayaa sheegtay in ismaamulka magaaladu uu abuuri doono awood weyn oo lagu gaarsiinayo adeegyada caafimaadka ee casriga ah iyo kuwa tayada leh mid aad loo heli karo.   Maayarka ayaa daah furay ballaarinta Isbitaalka Ras Desta Damtew ee laga hirgeliyay Ismaamulka Magaalada Addis Ababa.   Farriin ay ka jeedisay intii lagu guda jiray furitaanka, maayarka ayaa sheegtay in bilaabista mashaariicda waqtigii loogu talagalay iyo dhammaystirka si dhakhso ah iyo adeeggooda ay hadda tahay astaanta maamulka magaalada.   Waxay intaas ku dartay in waaxda caafimaadku ay ka mid tahay qaybaha bulshada ee maamulka magaaladu uu si weyn u daneeyay shantii sano ee la soo dhaafay.   Maayarka, oo xusay in dhowr isbitaallo iyo xarumo caafimaad oo cusub la dhisay si loo horumariyo adeegyada caafimaadka ee caasimadda; Marka laga soo tago dhismayaasha cusub, waxaa la sameeyay ballaarin iyo dib-u-habayn ballaaran oo lagu sameeyay xarumaha caafimaadka ee jira.   Waxay tilmaamtay in tani ay keentay isbeddel weyn oo ku saabsan bixinta adeegyada caafimaadka ee tayada leh ee bulshada.   Waxay tilmaamtay in adeegyada caafimaad ee ay muwaadiniintu u safri jireen dibadda kharash badan lagu bixin jiray hadda laga helayo magaaladeenna ay dalka ka badbaadisay lacagaha qalaad iyo muwaadiniinta saboolnimada.   Waxay sidoo kale sheegtay in hawlaha kala duwan ee laga fuliyay waaxda caafimaadka ay Addis Ababa ka dhigayaan xarun dalxiis caafimaad.   Xarunta ballaarinta waxay dhererkeedu yahay toddobo dabaq waxayna daboolaysaa dhul dhan 2,600 mitir oo laba jibbaaran.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #Masrs #ENA

19,157 qrday ayaa sanadkan 2018-ka T.I Deegaanka Soomaalida u fadhiisanaysa imtixaanka shahaadiga ah ee fasalka 12aad, kuwaasi oo ka kala socda 192 dugsi halka goobaha imtaxaankana loo qoondeeyay in ay ku galaan 12 xarumood.   Ardaydan oo ah qaybta culuunta cilmiga dabiiciga ah (Natural Science)oo ay tiradoodu dhan tahay 14,369 arday iyo qaybta culuunta arrimaha bulshada (Social Science) oo dhan 4,788 ayaa imtixaanka u mari doona laba hab oo kala ah nidaamka kombiyuutarka ee tooska (online) ah iyo qoraalka waraaqaha iyada oo loo qaybiyay wareegyo kala duwan.   Wareega koowaad ayaa lagu bilaabay ardayda qaybta cilmiga dabiiciga ee (Natural science) qabta ku galaysa nidaamka tooska ah ee kombiyuutarka (online).   Wasiir kuxigeenka Xafiiska Waxbarashada DDS Mudane Guuleed Axmed oo furitaankii imtaxaanka ka hadlay ayaa sheegay in kahor imtixaanka xafiiska waxbarashadu uu sameeyay dadaalo kala duwan oo ardayda faham buuxa laga siinayo nidaamyada casriga ah ee imtixaanka loo galayo.   Guud ahaan ardayda galaysa imtixaanka shahaadiga ah ee Fasalka 12aad ee Deegaanka Soomaalida ee sanadkan 2018-ka T.I oo tiradooda guud dhan tahay 19,157 arday ayaa 5,951 ka mid ah ay ku galayaan nidaamka onlin-ka halka, 13,206 ardayna ay ku galayaan nidaamka waraaqaha.   Xigasho :- SRTV

Ajendaha Lambarka 1aad:- Dhismaha Qaranka   1.1 Arrimaha Aqoonsiga iyo Lahaanshaha Qaranka 1.2. Taariikhda iyo Aqoonsiga 1.3. Aqoonsiga iyo Qiyamka Guud ee Qaranka (oo ay ku jiraan Arrimaha la xiriira Qiyamka) 1.4. Arrimaha Dhismaha Qaranka iyo Maareynta Kala Duwanaanshaha 1.5. Arrimaha Luqadda 1.6 Arrimaha ilaalinta dhaqanka, taariikhda iyo dhaxalka iyo arrimo kale oo badan   Ajendaha Lambarka 2aad: - Dhismaha iyo qaabka dowladda iyo sidoo kale nidaamka siyaasadeed, matalaadda siyaasadeed iyo nidaamka doorashada   2.1 Dhismaha dowladda iyo qaabkeeda 2.1.1 Abaabulka dowladda, nooca nidaamka maamulka 2.1.2 Xaqqa go'aan gaarista 2.1.3 Qeexidda quruumaha iyo jinsiyadaha 2.1.4 Muddada xilka dowladda federaalka iyo madaxda dowlad deegaannada. 2.1.5 Xiriirka ka dhexeeya dowladaha federaalka iyo kuwa deegaannada. Qaybinta awoodaha, federaalka maaliyadeed iyo qaybinta kheyraadka u dhexeeya dowladaha federaalka iyo kuwa gobollada 2.1.6 Maamulka gobolka iyo xuduudaha; dejinta deegaanno cusub. Xuduudaha Maamulka Gobolka 2.1.7 Qaab-dhismeedka iyo Doorka Hay'adda Sharci-dejinta ama Baarlamaanka 2.1.8 Awoodda Fasiraadda Dastuurka 2.1.9 Nidaamka Wax-ka-beddelka Dastuurka 2.2 Arrimaha Matalaadda Siyaasadeed iyo Nidaamka Doorashada 2.2.1 Nidaamka Doorashada Dalka 2.2.2 Nidaamka Xisbiyada Badan 2.2.3 Ururada Xisbiyada Siyaasadda 2.2.4 Kala-soocidda Doorarka Dowladda iyo Xisbiga Xukunka Haysta 2.2.5 Qaab-dhismeedka Deegaannada 2.2.6 Isticmaalka Khayraadka Dowladda ee Xisbiyada Siyaasadda   Ajandaha Lambarka 3: Magaalooyinka Federaalka (Addis Ababa iyo Dirdhaba)   3.1 Arrinta Addis Ababa 3.1.1 Xaaladda Sharci ee Addis Ababa. Xiriirka Addis Ababa iyo deegaanka Oromiya. Saamiga miisaaniyadda ee magaalada Addis Ababa. 3.1.2 Arrinta caasimadda federaalka. 3.1.3 Arrinta booliiska iyo maxkamadda Addis Ababa. 3.1.4 Xuduudaha Addis Ababa iyo magacyada goobaha. 3.1.5 Luqadda shaqada ee Addis Ababa. 3.1.6 Dhaxalka taariikhiga ah ee Addis Ababa, arrinta ku darista. 3.2 Arrinta Dirdhaba. 3.2.1 Xaaladda sharci ee Dirdhaba. 3.2.2 Xaaladda maamul ee mustaqbalka ee Dirdhaba, matalaadda dadkeeda iyo xiriirka ay la leedahay deegaanka Oromia iyo Soomaalida. 3.2.3 Matalaadda Dirdhaba ee dowladda federaalka. Matalaadda Dirdhaba ee Golaha Federaalka   Ajandaha Lambarka 4: Arrimaha Diinta, Cabashada Taariikhiga ah iyo Arrimaha Dib-u-heshiisiinta   4.1.1 Ilaalinta Isku-dheelitir Caafimaad leh oo u dhexeeya Cilmaaniyadda iyo Xorriyadda Diinta   4.1.2 Xorriyadda Diinta iyo Xaddidaadkeeda   4.1.3 Ilaalinta Hay'adaha Diinta ee laga tirada badan yahay   4.1.4 Arrinta Falalka ka Hor Imaada Qiimaha Dhaqanka iyo Diinta   4.2 Cabashooyinka Taariikhiga ah iyo Arrimaha Dib-u-heshiisiinta   4.2.1 Ka-saarista Taariikhiga ah iyo Mudnaanta   4.2.2 Geeddi-socodka Dib-u-heshiisiinta iyo Aqoonsiga   4.3 Xiriirka Diimaha iyo Wada-noolaanshaha   4.3.1 Xiisadaha Diimaha iyo Xalkooda   4.3.2 Xoojinta Wada-hadalka Diimaha iyo Hababka Wada-tashiga   4.4 Doorka Diinta ee Nolosha Dadweynaha iyo Xiriirka Bulshada   4.4.1 Hay'adaha Dadweynaha Doorka Diinta ee 4.4.2 Madasha Diinta, Warbaahinta iyo Wada-hadalka Dadweynaha 4.4.3 Codka Hay'adaha Diinta iyo Madaniga Xuquuqda   Ajendaha Lambarka 5: Dhismaha Hay'adaha, Xukunka Sharciga iyo Xuquuqda Aadanaha   5.1 Xuquuqda Aadanaha 5.1.1 Qaab-dhismeedka Dastuurka iyo Sharciga ee Ilaalinta Xuquuqda Aadanaha 5.1.2 Xuquuqda Dadka Gudaha Ku Barakacay 5.1.3 Xuquuqda Dadka Naafada ah, Kooxaha Nuglaanta iyo kuwa La Hayb Sooco 5.1.4 Ilaalinta Xuquuqda Aadanaha ee Khilaafaadka iyo Xaaladaha Nabadda 5.1.5 Xoojinta Qaab-dhismeedka Hay'adaha ee Ilaalinta Xuquuqda Aadanaha 5.1.6 Arrimaha Dadka Itoobiyaanka ah ee Ku Nool Dibadda (Qurbajoogta). Aqoonsiga xuquuqda laba-dhalasho iyo arrimo kale 5.2 Xeerka Sharciga 5.2.1 Xeerka Sharciga (sharciga) 5.2.2 Sinnaanta sharciga hortiisa 5.2.3 Xisaabtanka 5.2.4 Helitaanka cadaaladda 5.3 Dhismaha Hay'adaha 5.3.1 Dhexdhexaadnimada, madaxbannaanida iyo helitaanka hay'adaha dimuqraadiga ah 5.3.2 Madaxbannaanida iyo isla xisaabtanka hay'adaha garsoorka 5.3.3 Madaxbannaanida, dhexdhexaadnimada iyo abaabulka hay'adaha amniga iyo badbaadada 5.3.4 Isku dheelitirnaanta, madaxbannaanida iyo isla xisaabtanka saddexda laamood ee dawladda 5.3.5 Dhexdhexaadnimada hay'adaha, madaxbannaanida iyo isla xisaabtanka warbaahinta 5.3.6 Xorriyadda, doorka iyo isla xisaabtanka ururada bulshada rayidka ah   Ajendaha Lambarka 6: - Arrimaha Dhaqaale-bulsho iyo beeralayda iyo xoolo-dhaqatada   6.1 Arrimaha Dhaqaale-bulsho 6.1.1 Arrimaha Haweenka iyo arrimaha la xiriira 6.1.2 Maareynta Kheyraadka iyo Qaybinta Siman ee Hantida 6.1.3 Haysashada Dhulka iyo Lahaanshaha 6.1.4. Matalaadda Tirakoobka iyo Maamulka loo dhan yahay 6.1.5 Adeegyada Bulshada (caafimaadka, waxbarashada iyo heerarka nolosha) 6.1.6 Xuquuqda shaqada iyo xaaladaha shaqo ee cadaaladda ah 6.1.7 Horumar waara iyo ilaalinta deegaanka 6.1.8 Xuquuqda kheyraadka dabiiciga ah iyo wadaagga faa'iidooyinka 6.1.9 Dhaqaalaha loo dhan yahay, maalgashiga iyo wax soo saarka 6.1.10 Fursadaha amniga bulshada iyo shaqada 6.2. Beeralayda iyo xoolo dhaqatada 6.2.1 Kordhinta ka qaybgalka iyo sinnaanta beeralayda iyo xoolo dhaqatada 6.2.2 Ku saabsan helitaanka waqtigeeda iyo sinaanta ee wax soo saarka beeraha. 6.2.3 Wax ka beddelka ereyga 'guuraa' ee lagu sheegay Qodobka 40, Qodobka-hoosaadka 5 iyo Qodobka 41, Qodobka-hoosaadka 8 ee Dastuurka 6.2.4 Abuuritaanka fursado suuq xor ah iyo isku xirka suuqa 6.2.5 Horumarinta wadajirka ah iyo taageerada dhaqaale ee bulshooyinka beeraha iyo xoolo dhaqatada 6.2.6 Siyaasadda horumarinta oo diiradda saareysa nolosha xoolo dhaqatada   Ajendaha Lambarka 7: Musuqmaasuqa iyo maamul wanaagga   7.1 Dhibaatooyinka maamul wanaagga iyo arrimaha musuqmaasuqa. 7.2 Dhisidda nidaam ka-hortagga musuqmaasuqa 7.3 Dhisidda nidaam maamul oo wanaagsan 7.4 Adeeg dadweyne oo caddaalad ah 7.4.1 Adeeg dadweyne oo caddaalad ah oo loo dhan yahay 7.4.2 Qaybinta kheyraadka aadanaha iyo shaqaalaysiinta ku salaysan kartida   Ajandaha Lambarka 8: Dhisidda Nabadda   8.1 Sababaha khilaafka iyo siyaabaha loo xallin karo 8.2 Ku saabsan khilaafaadka iyo kooxaha hubaysan 8.3 Aasaaska nabadda waarta 8.4 Aqoonsiga, xoojinta iyo is-dhexgalka casriga ah ee hababka dhaqameed ee xallinta khilaafaadka 8.4.1 Aqoonsiga dhaqanka iyo qaab-dhismeedka sharciga 8.4.2 Arrinta dib-u-heshiisiinta iyo cafiska 8.4.3 Heshiisyada Joojinta iyo Nabadda 8.4.4 Caddaaladda Ku-meel-gaarka ah 8.5. Doorka hay'adaha diinta ee geeddi-socodka dhismaha nabadda   Guddiga Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya

Jigjiga; Agaali 22/2018 (ENA): Xafiiska Maareynta Khatarta Masiibooyinka ee Deegaanka Soomaalida ayaa shwgaay in la dhisayo awood isku-dhafnaan ah oo suurtagelinaysa in kahortag hordhac ah iyo jawaab-celin degdeg ah laga bixiyo dhacdooyinka masiibooyinka dabiiciga ah iyo kuwa bini-aadamka ee ka dhaca deegaanka.   Maadaama jawaabihii hore ee deegaanka looga hortagi jiray masiibooyinka ka dhaca aagga ay u badnaayeen kuwo ku tiirsan gargaarka laga helo dowladda federaalka iyo hay'adaha deeq bixiyayaasha caalamiga ah, waxaa la ogaaday in ay jireen daldaloolo dhanka gaarsiinta gargaarka iyo degdegga ah.   Si loo yareeyo ku-tiirsanaantaas, loona suurtageliyo in deegaanku iskiis isku filaado isla markaana uu kahortag hordhac ah u sameeyo khatarta masiibooyinka, waxay dowladda deegaanku dhowaan aasaastay oo ay hawlgalisay "Sanduuqa Gaarka ah ee Kaydka, Iskaashiga iyo Nidaamka Horumarinta".   Tani waxay gacan ka geysanaysaa in shaqada kahortagga masiibooyinka laga saaro maskaxda ku-tiirsanaanta gargaarka, lagana bixiyo jawaab degdeg ah oo waarta oo ku salaysan awoodda u gaarka ah, sidoo kalena lagu taageero dadaalka qaranka ee lagu xaqiijinayo madax-bannaanida cuntada.   Agaasimaha Nidaamka Kaydka, Iskaashiga iyo Horumarinta ee Xafiiska Maareynta Khatarta Masiibooyinka ee Deegaanka, Bashiir Carab Cusmaan, ayaa u sheegay ENA in deegaanka laga dhisayo awood suurtagelinaysa in laga hortago masiibooyinka dabiiciga ah iyo kuwa bini-aadamka, lagana bixiyo jawaab-celin iyadoo la isticmaalayo awoodda gudaha.   Tusaale ahaan, wuxuu xusay aasaasidda Sanduuqa Kaydka, Iskaashiga iyo Nidaamka Horumarinta ee deegaanka, wuxuuna sheegay in ujeeddada sanduuqu tahay in awoodda u gaarka ah lagaga jawaabo dhibaatooyinka dabiiciga ah iyo kuwa bini-aadamka ee dhasha waqtiyo kala duwan.   Sanduuqa sokadiisa, wuxuu tilmaamay in la-hawlgalayaasha lala kaashanayo sidii loo xaqiijin lahaa madax-bannaanida cuntada, iyadoo la ballaarinayo horumarinta beeraha, la kordhinayo wax-soo-saarka, laguna xaqiijinayo dhaqaalaha qoyska iyo isku-filnaanshaha cuntada.   Wuxuu sidoo kale sheegay in la dhisayo nidaam suurtagelinaya in deegaanku iskiis u bixiyo gargaarka bini-aadamnimo. Wuxuuna sharraxay in nidaamkani yahay mid loogu talagalay in lagu xoojiyo kaydka hadhuudhka iyo u-diyaargarowga agabka si loo xaqiijiyo madax-bannaanida cuntada iyo in laga xorowo ku-tiirsanaanta gargaarka.   Wuxuu caddeeyay in xilli-ciyaareedkii jiilaalka (Abaaraha) in ka badan 75 kun oo qiis (kuental) oo raashin ah loo qaybiyay muwaadiniinta u baahnaa gargaarka bini-aadamnimo; Intaas dhiifkeeda, goobaha biyo-yaridu ka jirtay waxaa loo qaybiyay biyo booyado ah, waxaa la dayactiray ilaha biyaha ee xumaaday, waxaana la kaashaday Wasaaradda Beeraha iyo Xafiiska Horumarinta Reer Guuraaga ee deegaanka si loo bixiyo calafka xoolaha.   Wuxuu tusaale ahaan u soo qaatay in Sanduuqa Kaydka, Iskaashiga iyo Nidaamka Horumarinta ee laga aasaasay deegaanka uu ku guuleystay inuu ururiyo ku dhowaad 450 milyan oo Birr muddo ka yar hal sano tan iyo markii la aasaasay.   Maareeyaha oo sheegay in loo diyaar-garoobayo kaydka wax-soo-saarka hadhuudhka si loo xaqiijiyo isku-filnaanshaha cuntada, ayaa tilmaamay in xilli-ciyaareedka wax-soo-saarka lagu hammiyayo in la beero 19 kun iyo 500 oo hektar oo dhul ah si loo helo 390 kun oo qiis oo wax-soo-saar ah.   Wuxuu sidoo kale xusay in bakhaarradii loogu talagalay kaydka hadhuudhka laga diyaariyay magaalooyinka Jigjiga, Godey iyo Qabridahare.   Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA)

Dirdhaba; Agaali 17/2018 (ENA): Maayarka IDD, Khadiir Juhar ayaa sheegay in shaqada lagu xoojinayo adeegga iskaa wax u qabso si loo xalliyo dhibaatooyinka bulshada iyo dhaqaalaha ee dadka deegaanka si isku xiran ay u socoto. Adeegga iskaa wax u qabso ee sannad walba lagu qabto Dirdhaba ayaa door weyn ka ciyaara ka faa'iideysiga qaybaha dakhliga yar ee bulshada. Iyada oo la isku dubaridayo ka qaybgalka bulshada, hawlo badan ayaa la qabtay, laga bilaabo dayactirka guryaha waayeelka iyo naafada, ilaa caafimaadka, waxbarashada iyo horumarinta cagaaran. Adeegga iskaa wax u qabso ee xagaaga ee ismaamulka, oo maanta ku bilaabmay halku dhigga "Mutadawiciinta Sare ee Itoobiya", ayaa sidoo kale ku jiri doona hawlo badan oo ku wajahan dadka.