Arrimaha Bulshada - ENA Af-Soomaali
Arrimaha Bulshada
Caafimaadka Bulshadu waa aasaaska barwaaqada waarta ee qaran - Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen Temesgen Tiruneh
Sep 5, 2026 43
Addis Ababa; Naaf 29/2018 (ENA):- Caafimaadka dadweynaha waa aasaaska barwaaqada qaranka ee waarta, ayuu yiri Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen Temesgen Tiruneh. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka, oo qoraal ku soo dhigay boggiisa baraha bulshada, ayaa sheegay in hadafka guud ee caafimaadka dadweynaha uu yahay in la dhiso bulsho wax soo saar leh oo wax ku ool ah dhammaan qaybaha oo gacan ka geysata barwaaqada guud ee dalka. Wuxuu sheegay inuu arkay shaqada Machadka Caafimaadka Dadweynaha ee Itoobiya, kaasoo u adeegayay Itoobiya 100-kii sano ee la soo dhaafay isla markaana isku daraya dhaxalka taariikhiga ah iyo awoodaha casriga ah, maanta. Caafimaadka dadweynaha waa aasaaska barwaaqada qaranka ee waarta. Wuxuu sheegay in machadku uu si xooggan u taageerayo nidaamka caafimaadka dalka iyada oo loo marayo ka hortagga cudurrada faafa, la socodka iyo ka jawaabista cudurrada, shaybaarka, cilmi-baarista, dijitaalka iyo u diyaargarowga khatarta caafimaadka. Wuxuu sheegay in aasaaska xarumaha ka hortagga xaaladaha degdegga ah ee caafimaadka dadweynaha iyo xakamaynta ee gobollada iyo ballaarinta shaybaarrada gudbinta ay yihiin hawlo muhiim ah oo xoojinaya awoodda diyaargarowga caafimaadka ee dalka. Wuxuu sheegay inay si adag uga shaqeyneyso sidii ay u noqon lahayd xarun Afrikaan ah oo heer sare ka gaarta caafimaadka dadweynaha. Intaa waxaa dheer, wuxuu sheegay inay dadaal weyn ku bixineyso sidii ay u xoojin lahayd doorkeeda caalamiga ah ee Xarunta Iskaashiga WHO. Sida uu sheegay Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka, taageeridda iyo xoojinta hay'ad noocaas ah oo ilaalisa taariikhda shalay, casriyeysa maanta, una dhaqaaqeysa berri waa hawl aynaan uga tagi karin berri. Wuxuu sheegay in machadku uu yahay awood muhiim ah oo lagu dardargelinayo barwaaqada dalka, dowladduna ay bixin doonto taageerada lagama maarmaanka ah.
Hawlaha lagu horumarinayo tayada waxbarashada ee Addis Ababa ayaa aasaaska u dhigaya dhismaha jiil leh fikir hal-abuur oo guulaysan kara. – Maayar Adhaanej Abebe
Sep 2, 2026 46
Addis Ababa; Naaf 27/2018 (ENA): Hawlaha lagu sameeyay horumarinta tayada waxbarashada ee Addis Ababa ayaa aasaaska u dhigaya dhisidda jiil abuuri kara oo guulaysan kara iyadoo la kordhinayo heerka baasaska ardayda, ayuu yiri maayarka Magaalada Addis Ababa Adhaanej Abebe. Shirkii 33-aad ee Waxbarashada ee Magaalada oo dhan ayaa lagu qabtay hoolka Xuska Guusha Adwa iyadoo cinwaan looga dhigay "Mustaqbal rajo leh oo leh Fikirka Maanta". Waxaa la xusay in shirku uu diyaar u ahaa in la hubiyo tayada waxbarashada, la ballaariyo helitaanka, iyo in la qiimeeyo shaqada xooggan ee laga qabtay habka waxbaridda iyo waxbarashada iyo in lagu taliyo tilmaamaha mustaqbalka. Waxaa la xusay in Maamulka Magaalada Addis Ababa uu si gaar ah diiradda u saaray tayada waxbarashada, shaqada la qabtayna ay wanaajisay natiijooyinka ardayda, heerka baasaska ee imtixaanaadka fasalka 12-aadna uu kor u kacay boqolkiiba 33. Waxaa sidoo kale la sheegay in maamulku uu ka shaqeynayo sidii loo dhisi lahaa jiilka aqoon iyo akhlaaq leh iyadoo loo qoondeeyay miisaaniyad weyn waaxda waxbarashada, dugsiyada hore ee carruurnimada, dugsiyada hoose/dhexe iyo kuwa sare.
Waxaa la dhamaystoray diyaargarowga Si Looga Hortago Yaraanta Sahayda Iyo Xakameynta Ganacsiga Sharci-darrada ah Sannadka Cusub — Xafiiska Ganacsiga IAA
Sep 2, 2026 50
Addis Ababa; Naaf 27/2018 (ENA): Diyaargarowgii lagama maarmaanka ahaa ayaa la dhammeeyay si looga hortago yaraanta sahayda iyo xakamaynta ganacsiga sharci-darrada ah inta lagu jiro diyaargarowga Sannadka Cusub ee soo socda, ayay tiri Marwo Xabiba Siraj, Madaxa Xafiiska Ganacsiga Ismamulka Magaalada Addis Ababa. War-saxaafadeed ay warbaahinta siisay oo ku saabsan diyaargarowga Sannadka Cusub ee 2019, madaxa xafiiska ayaa sheegtay in diyaargarowgii lagama maarmaanka ahaa ee fasaxa Sannadka Cusub la dhammeeyay. Waxay sheegtay inay la shaqeynayaan daneeyayaasha si looga hortago kororka qiimaha, yaraanta badeecadaha, iyo dhaqdhaqaaqyada ganacsi ee sharci-darrada ah ee dhici kara xilliga fasaxa, iyadoo lagu saleynayo baahida suuqa oo sareysa.
GOLAHA HAY’ADAHA DIINTA ITOOBIYA OO XOOJINAYA GARAB-ISTAAGGA DALKA IYO SHACABKA – WASIIRKA NABADDA
Sep 2, 2026 53
Addis Ababa, 26-ka Nehasie 2018 (ENA) Wasiirka Nabadda JDFI Maxamed Idris ayaa sheegay in Golaha Hay’adaha Diinta Itoobiya uu si dhab ah ugu muujinayo dalka iyo shacabka garab-istaaggiisa. Waxaa socda xuska sannad-guurada 15-aad ee aas-aaska Golaha Hay’adaha Diinta dalka iyo shirkiisa guud ee caadiga ah ee 18-aad. Wasiirka Nabadda Maxamed Idris ayaa munaasabadda ka xusay in goluhu uu isagoo isu keenaya hay’adaha diimeed ee xubnaha ka ah, uu qabtay hawlo wax-ku-ool ah oo lagu dhisayo wada-noolaanshaha bulshada iyo xoojinta nabadda.
SHIRKA GUDDIGA GOBOLKA AFRIKA EE WHO OO ITOOBIYA U ABUURAY FURSAD AY KU SOO BANDHIGTO GUULAHA AY KA GAARTAY TALLAALKA IYO CILMI-BAARISTA CAAFIMAADKA
Aug 28, 2026 88
Addis Ababa,Naaf 22,2018 (ENA) Shirkii 76-aad ee Guddiga Gobolka Afrika ee Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) ayaa Itoobiya u abuuray fursad wanaagsan oo ay qaaradda ugu soo bandhigto natiijooyinka iyo waxqabadka ay ka gaartay dhinacyada tallaalka iyo cilmi-baarista caafimaadka, sida uu sheegay Agaasimaha Guud ee Machadka Cilmi-baarista Armauer Hansen, Prof. Afework Kassa. Shirkii 76-aad ee Guddiga Gobolka Afrika ee Ururka Caafimaadka Adduunka oo muddo saddex maalmood ah ka socday magaalada Addis Ababa ayaa shalay si guul ah ku soo gabagaboobay. Ka qaybgalayaashii shirka ayaa maanta booqday Machadka Cilmi-baarista Armauer Hansen ee magaalada Addis Ababa, halkaas oo ay ku soo arkeen awoodaha iyo xarumaha machadka iyo sidoo kale hawlaha cilmi-baarista ee socda. Agaasimaha Guud ee Machadka Prof. Afework Kassa, ayaa xusay in Itoobiya intii uu shirku socday ay awood u yeelatay inay wakiillada dalalka qaaradda Afrika la wadaagtay waxqabadkeeda iyo natiijooyinka ay ka gaartay dhinacyada kala duwan ee cilmi-baarista caafimaadka. Waxa kale oo uu intaasi ku daray in madashu ay Itoobiya u saamaxday inay soo bandhigto guulaha ay ka gaartay falanqaynta nidaamka xogta caafimaadka, dhismaha awoodda iyo dhinaca tallaalka. Dhanka kale wuxuu xusay in shirka uusan Itoobiya oo keliya u suurtagelin inay soo bandhigto guulaheeda la taaban karo, balse uu sidoo kale ka caawiyay inay xiriirro dhow oo dhinaca shaybaarrada iyo cilmi-baarista ah la sameysato dalalka kale ee Afrika. Waxa uu cadeyey in nidaamyada cilmi-baarista iyo dhismaha awoodda ee lagu soo bandhigay shirka ay noqon doonaan saldhig wanaagsan oo laga duulo hawlaha caafimaad ee heer qaran iyo heer qaaradeed ee mustaqbalka. Sidoo kale, shirku wuxuu abuuray fursad weyn oo lagu is-weydaarsado khibradaha iyo waayo-aragnimada dhinaca caafimaadka. Prof. Afework Kassa ayaa tilmaamay in nidaamyada cilmi-baarista iyo dhismaha awoodda ee lagu soo bandhigay shirka ay noqon doonaan saldhig wanaagsan oo laga duulo hawlaha caafimaad ee heer qaran iyo heer qaaradeed ee mustaqbalka. Waxa uu sharraxay in shirku Itoobiya iyo dalalka kale ee ka qaybgalayba u ahaa fursad wanaagsan oo lagu xaqiijiyay iskaashi iyo faa’iido wadaag. Dhankiisa Agaasimaha Adeegyada Caafimaadka ee Wasaaradda Caafimaadka Gambia Momodou Niyasi (Dr) ayaa xusay in nidaamka caafimaadka Itoobiya uu si aad ah u horumarayo, isla markaana uu ku socdo jihada saxda ah. Waxa uu si gaar ah u xusay in Machadka Cilmi-baarista Armauer Hansen uu yahay xarun heer sare ah oo baaxaddeeda iyo awooddeeduba ku filan yihiin in ay u adeegto guud ahaan qaaradda Afrika. Waxa kale oo uu xusay in machadku yahay xarun rajo weyn leh oo dalalka kale ee Afrika ay u diri karaan xirfadlayaashooda caafimaadka iyo cilmi-baarayaashooda si ay uga faa’iidaystaan is-weydaarsiga khibradaha, cilmi-baarista, hal-abuurka iyo waxbarashada. Ugu dambayn wuxuu xusay inay si weyn u danaynayaan inay Machadka Cilmi-baarista Armauer Hansen la sameeyaan iskaashi dhow oo isku-dhafan, si loo horumariyo ajandaha caafimaadka Afrika loona helo xalal wadajir ah oo wax looga qabanayo caqabadaha caafimaad ee qaaradda.
Maayarka Ismaamulka Magaalada Addis Ababa, Adhaanej Abebe ayaa la kulantay Agaasimaha Sanduuqa Maalgashiga Carruurta Adduunka.
Aug 26, 2026 83
Addis Ababa; Naaf 20/2018 (ENA): Maayarka Ismaamulka Magaalada Addis Ababa, Adhaanej Abebe ayaa la kulantay Agaasimaha Sanduuqa Maalgashiga Carruurta Adduunka, Chris Bengwa iyagoo ka wada hadlay mashaariicdooda wadajirka ah ee mustaqbalka. Waxa kale oo ay maayarku sheegtay in agaasimaha Sanduuqa Maalgashiga Carruurta (CIFF) Chris Bengwa iyo kooxdiisu ay booqdeen Xarunta Dhaqancelinta iyo Horumarinta Xirfadaha ee Lenegewa. Maayarka ayaa sheegtay in Xarubta dhaqancelinta Lenegewa ay tahay shaqo lagu fikiray dareen qalbi furan, la qorsheystay oo loo beddelay ficil, loona beddelay aragti weyn oo ka caawin doonta haweenka wajahaya dhibaatooyinka bulshada ee kala duwan inay ku noolaadaan nolol wanaagsan oo leh rajo iyo fursad, sharaf iyo ammaan. Si aan u beddelno nolosha haweenka walaalaheen, waxaan bilownay Xarunta Dhaqancelinta iyo Horumarinta Xirfadaha ee Haweenka ee Lenegewa, waxaanan tababarnay 3,259 arday oo ku takhasusay xirfadaha iyo horumarinta shakhsiyadda 5 wareeg oo hadda ka shaqeynaya xarumaha xirfadaha ee kala duwan, ayay tidhi. Maanta, dhammaan ardayda qalin jabisay waxay bilaabeen inay ku noolaadaan nolol cusub oo leh sharaf, rajo wanaagsan, ayay tidhi.
Raysal Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) oo Dhamaan muslimiinta ugu hambalyeyay xuska Munaasabadda Mawliidka.
Aug 25, 2026 121
Addis Ababa, Naaf 18/2018 (ENA): Raysal Wasaaraha Itoobiya, Dr. Abiy Axmed, ayaa hambalyo u diray shacabka muslimiinta OO ku aadan Munaasabadda 1501-aad ee Dhalashada Nabiga (NNKH) ee Mawliidka. Raysal Wasaaraha ayaa baaqiisii ku yiri: "Marka aan xusayno Mawliidka Nabiga, waxaan idinka codsanayaa inaan casharro ka barano nooliishiisa, casharradaasna aan u adeegsano dhismaha dowladdayada." Farriinta buuxda waxay u qorneyd sida tan: Hambalyo Munaasabadda 1501-aad ee Dhalashada Nabiga (NNKH) ee Mawliidka. Taariikhda Nabiga (NNKH) waxay ka mid tahay taariikhaha ugu waaweyn ee jiilasha u qaabeeya dhiirrigelinta wanaagsan. In loo qadderiyo ujeeddada loo yeeray, in qiimo loo bixiyo ujeeddadaas, in loo wadaago kuwa kale, iyo in lagu noolaado sharaf - kuwani oo dhan waa casharro ay vaafi ku yihiin libaaxyo buugaag ah. Nabigu markii uu si buuxda u fahmay ujeeddada loogu yeeray, wuxuu noqday mid ixtiraama oo xushmeeya. Wuxuu ogaaday in loogu yeerin wax raqiis ah ama aan micno lahayn. Wuxuu rumeeyay in loo yeeray si uu jiilasha u qaabeeyo taariikhdada oo idilna uu u beddelo. Arrintaasna wuxuu ku muujiyay hadalkiisa, shaqadiisa, iyo nooliishiisa. Haddii aan rumeysanahay in nalagu yeeray ujeedo weyn oo qaran, taariikhda noolal ahaaneed ee Nabigu waxay inoo tahay cashar weyn. Waxaan ujeeddadii nalagu yeeray ku muujin doonnaa hadalkayaga, shaqadayada, iyo nooliishayada. Nabigu wuxuu qiimo iyo sakaraad u bixiyay ujeeddadii loo yeeray. Waa la barakiciyay, cunto iyo hoosroor waa loo diaday, ehelkiisa waa lagu kala saaray. Wuxuu dhex maray tijaabooyin keeni karay dhimasho. Dagaal ayaa lagu qaaday. Laakiin dhammaan wuxuu ku guuleystay iyadoo la kaashanayo awoodda Eebbe. Sharaf bina-aadam ma helo dhibco iyo dadaal la'aan. Qofka runta ah wuxuu ujeeddadiisa u bixiyaa qiimo sida Nabiga (NNKH). Wuxuu u diyaar noqonayaa oo kaliya ma aha faa'iidada iyo sharafta ay ujeeddadaasi leedahay, dadka waxaa kale oo uu u diyaar yahay sakaraadkasta oo ay ujeeddadu ka chusan tahay. Nabigu (NNKH) fariintii uga timaada Eebbe uguma harin nafahiisa oo kaliya. Wuxuu u dadaalay inuu dadka kale u wadaago ujeeddadii loo yeeray. Marka hore dad tiro yar oo farta lagu tirin karo, ka dib asxaabtii ugu dhowayd, ugu dambayntiina dunida dhan ayuu gaarsiiyay fariinta. Mbeertii uu abuuray waxay sii noqotay mid sinhada oo miro dhala. Inaan ogaano oo aan rumeysanno ujeeddadeeda oo kaliya faa'iido ma laha. Sida Nabiga, waa inaan u dadaalnaa oo aan u rafanayaa si ay dadka kale u ogaadaan oo ay u rumeeyaan. Marka aan urayneyno Mawliidka Nabiga, waxaan idinka codsanayaa inaan casharro ka barano nooliishiisa, casharradaasna aan u adeegsano dhismaha dowladdayada. Mar kale, Ha noqoto Munaasabad Mawliid oo wanaagsan. Itoobiya ha ku noolaato sharaf iyo kaqaddarin weligeed ah dadaalka carruurteeda!! Eebbe ha barakeeyo Itoobiya iyo shacabkeeda! Nahase 19, 2018 E.C.
270 Qof oo Qalliin Loogu Sameynayo Si Bilaash ah Ismaamulka Diridhaba
Aug 21, 2026 116
Diridhaba; Naaf 15/2018 (ENA): Xafiiska Caafimaadka Ismaamulka Diridhaba ayaa sheegay in isbitaallada dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay ay iska kaashanayaan barnaamijka samafalka caafimaad ee xilligan, kaas oo loogu talagalay bulshada aan awoodin kharashaadka daaweynta. Isbitaallada dowladda iyo kuwa gaarka loo leeyahay ayaa heshiis iskaashi ah ka gaaray bixinta adeegyada caafimaad ee bilaashka ah, waxaana la filayaa in barnaamijku dhawaan u gudbo marxaladda fulinta. Sida lagu sheegay xogta barnaamijka, 270 bukaan oo u baahan qalliin, balse aan awoodin inay iska bixiyaan kharashaadka adeegga caafimaad ee isbitaallada gaarka loo leeyahay, ayaa adeeggan ka faa'iideysan doona. Waxaa sidoo kale barnaamijka lagu daweyn doonaa carruur qaba xanuunnada wadnaha, kuwaas oo baahidooda caafimaad hore loogu aqoonsaday dugsiyada. Madaxa Xisbiga Barwaaqo ee laanta Diridhaba, Mudane Ibraahim Yuusuf, ayaa sheegay in bulshada danyarta ah iyo dadka aan awoodin adeegyada caafimaad ee isbitaallada gaarka loo leeyahay loo fidiyo adeegyo samafal oo noocan ah ay tahay hawl muhiim ah oo mudan in la sii wado. Wuxuu sheegay in Ismaamulka Diridhaba uu bixin doono taageerada iyo fududeynta lagama maarmaanka u ah hirgelinta adeeggan. Madaxa Xafiiska Caafimaadka Ismaamulka Diridhaba, Dr. Tsigeradaa Kiflee, ayaa sheegtay in barnaamijkan lagu caawinayo bukaanno muddo sugayay qalliin loogu sameeyo isbitaallada dowladda, kuwaas oo aan awoodin inay iska bixiyaan kharashaadka isbitaallada gaarka loo leeyahay. Dr. Tsigeradaa ayaa sheegtay in 270-ka qof ee ka faa'iideysanaya adeeggan ay ku jiraan 135 qof oo u baahan qalliin, iyadoo sidoo kale adeegga loo fidinayo carruurta qaba xanuunnada wadnaha. Waxay u mahadcelisay isbitaallada iyo dhammaan dhinacyada caafimaadka ee ka qayb qaadanaya barnaamijkan samafalka ah. Maamulayaasha iyo xirfadlayaasha caafimaadka ee ka qayb galay kulanka ayaa sheegay in ay ku faraxsan yihiin ka qaybqaadashada hawshan samafalka ah, ayna ka go'an tahay inay si wanaagsan oo xilkasnimo leh u fuliyaan adeegyada loo qorsheeyay bulshada.
Horumarinta Marinnada magaalada Harar oo Isku Daraysa Taariikhdii hore iyo Casrigan
Aug 19, 2026 123
Horumarinta Marinnada magaalada Harar oo Isku Daraysa Taariikhdii hore iyo Casrigan Waa goobtii ilbaxnimada, Harar waa magaalo leh taariikh ka badan kun sano, xarun ganacsi, siyaasad, iyo is-dhexgal bulsho. Harar, oo leh taariikh, dhaxal, iyo dhaqan la dhisay kumanaan sano, waa magaalo tusaale u ah ilaalinta taariikhdeeda, dhaqankeeda, iyo dhaxalkeeda una gudbinaysa jiilka soo socda si ku habboon jiilalka soo socda. Mashruuca horumarinta Marinadad ee hadda laga hirgelinayo Harar ma aha oo kaliya mashruuc horumarineed oo kaabayaasha dhaqaalaha ah laakiin sidoo kale waa mashruuc aragti fog leh oo ujeedadiisu tahay in lagu daro qiimaha dhaqanka iyo taariikhiga ah ee gobolka iyo quruxda magaalooyinka cusub. Mashruuca horumarinta Marinada, oo qayb ka ah goobta dhaxalka adduunka ee Jegol, ayaa sidoo kale gaaray natiijooyin cajiib ah, isagoo isku daraya waagii hore iyo kan hadda, qadiimiga ah iyo kan casriga ah, wuxuuna noqday astaan u ah meelaha dhaxalka. Hawsha horumarinta Marinada ayaa sidoo kale la sameeyay si loo muujiyo raadadka taariikhiga ah iyo muujinta dhaqanka ee laga helo mid kasta oo ka mid ah guryaha qadiimiga ah ee Harar iyo in laga dhigo meel dalxiis oo loogu talagalay dadka deegaanka iyo booqdayaasha. Horumarinta Marinada ayaa muujisay hal-abuurka, xawaaraha, iyo tayada dowladda ee hirgelinta taariikhda iyo dhaqanka Harar iyo ilbaxnimadeedii hore heer ku habboon. Marka laga soo tago barashada taariikhda iyo dhaqanka gobolka iyada oo loo marayo buugaag, jiilka da'da yar waxay heli doonaan fursad ay ku arkaan oo ay ku arkaan shaqooyinka horumarinta marin-haweedka ee laga sameeyay Jugel, oo ah goob dhaxal caalami ah, iyo inay horumariyaan jacaylkooda iyo ixtiraamkooda taariikhdooda iyo dhaxalkooda. Dhaxalka caalamiga ah ee Jegol iyo shaqooyinka horumarinta Marinada ee laga sameeyay magaalada ayaa abuuray fursado dalxiis iyo madadaalo oo cusub oo loogu talagalay booqdayaasha iyo dadka deegaanka. Tani waxay si weyn u kordhisay faa'iidooyinka sarrifka lacagaha qalaad iyo dhaqaalaha ee waaxda dalxiiska. Intaa waxaa dheer, waxay horumarin doontaa habab cusub oo lagu ilaalinayo goobaha dhaxalka laga soo bilaabo burburka iyo hubinta inay helaan daryeel habboon, iyadoo hubinaysa in kheyraadka taariikhiga ah la ilaaliyo qarniyo badan oo ay noqdaan dhaxal qaran oo weyn oo loogu talagalay jiilalka soo socda.
Dowladdu waxay mashaariic horumarineed oo tamarta qorraxda ah ka fulinaysaa miyiga dalka
Aug 17, 2026 116
Jiroo; Naaf 11/2018 (ENA):- Dadaallada dowladdu ku doonayso inay ku ballaariso tamarta qorraxda ee meelaha ka fog shabakadda korontada ugu weyn ayaa kordhinaya helitaanka korontada, sida ay sheegtay Wasaaradda Biyaha iyo Tamarta. Waxaa sidoo kale lagu dhawaaqay in mashruuca korontada qorraxda ee lagu dhisay kharash ka badan 800 milyan oo birr oo ka socda degmada Hawi Gudina ee gobolka Galbeedka Hararge la furay.. Inta uu mashruuca furayay, Wasiiru-dowlaha Biyaha iyo Tamarta, Injineer Suldaan Wali (Dr.), ayaa sheegay in hawlaha qaybinta korontada ee ka socda meel ka baxsan shabakadda weyn ay kordhinayaan helitaanka korontada. Wuxuu sheegay in daboolida korontada Itoobiya ay ka korodhay 43 boqolkiiba shan sano ka hor ilaa 63 boqolkiiba, iyo in korontada qorraxda ay si weyn uga qayb qaadatay arrintan. Wuxuu sheegay in warshadaha tamarta qorraxda ee Halo Guba, Torban, Bate iyo Haro Eba ee maanta laga dhisay oo laga furay degmada Hawi Gudina ee aagga Galbeedka Hararge ay awood u leeyihiin inay u adeegaan in ka badan 5,000 oo qoys. Wuxuu tilmaamay in shaqada bixinta adeegyada korontada ee meelaha miyiga ah ay sii xoojin doonto; wuxuuna xasuusiyay bulshada inay qaadaan mas'uuliyadda ilaalinta iyo daryeelka mashaariicda la dhisay. Maamule Ku-xigeenka Gobolka Galbeedka Hararge, Mudane Teshome Kebedhe, ayaa sheegay in mashaariic horumarineed oo kala duwan oo laga dhisay aagga sannad-maaliyadeedka oo ku kacaya in ka badan lix bilyan oo birr la dhammeeyay oo ay diyaar u yihiin adeeg. Wuxuu sheegay in warshadda tamarta qorraxda ee laga dhisay degmada Hawi Gudina, oo dhawaan loo aasaasay degmo xoolo-dhaqato ah oo ku taal aagga, ay gacan weyn ka geysatay beddelka nolosha bulshada. Dadka deggan degmada ayaa sheegay inay u safri jireen in ka badan 25 kiiloomitir si ay u helaan koronto, laakiin hadda ay ku faraxsan yihiin inay helaan adeegga meelaha ay deggan yihiin. Waxay muujiyeen farxadooda ah in adeegga korontadu uu gaaray iskuulada iyo xarumaha caafimaadka, marka laga soo tago isticmaalka guriga. Mashruucyada waxaa lagu dhisay wax ka yar hal sano iyo lix bilood iyadoo lagu qiimeeyay in ka badan 800 milyan oo birr; waxay leeyihiin awood koronto oo ka badan 931 kiilowatts.
Waxaan ku faraxsanahay taageerada agabka waxbarasho ee ay bixiso Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) - Ardayda iyo waalidiinta
Aug 14, 2026 159
Addis Ababa; Naaf 8/2018 (ENA): Ardayda iyo waalidiinta ay taageertay Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) ee dagan magaalada Bahir Dhaar ayaa muujiyay farxadooda taageerada agabka waxbarasho ee la siiyay. Ku-xigeenka Madaxa Fulinta ee adeegga, mudane Tefera Beqele, ayaa sheegay in ENA ay si ballaaran uga qayb qaadanayso ka qaybgalka bulshada iyo adeegga iskaa wax u qabso ah oo ka baxsan la wadaagidda macluumaadka. Hogaamiyayaasha iyo shaqaalaha ENA, iyo sidoo kale hoggaamiyeyaasha iyo dadka deggan Magaalada Bahir Dhaar, ayaa magaalada ka sameeyay barnaamij raadka cagaaran. Ku-xigeenka Madaxa Fulinta ee hay'adda, Mudane Tefera Beqele, oo ka qayb galay barnaamijka, ayaa sheegay in ENA ay gacan ka geysanayso doorkeeda ka qaybgalka bulshada iyo adeegga iskaa wax u qabso ah marka lagu daro siinta muwaadiniinta macluumaad dheellitiran oo casri ah. Isagoo xusay inay si joogto ah u taageeraysay dugsiyada lixdii ilaa toddobadii sano ee la soo dhaafay. Madaxa Xafiiska maayarka Magaalada Bahir Dhaar Marwo Asrate Muche ayaa tiri; Taageerada agabka waxbarashada iyo beerista geedaha ee ay bixiso ENA waa aataan wax ku ool ah oo muujinaysa ka qaybgalka bulshada ee xooggan ee hay'addu marka lagu daro ka dhigista macluumaadka mid la heli karo. Wuxuu sheegay in barnaamijka beerista geedaha ee la fuliyay uu leeyahay faa'iido jiilal badan oo ku aaddan ilaalinta deegaanka; taageerada agabka waxbarashona ay muhiim u tahay dhismaha jiilka soo socda ee dalka. Wuxuu sheegay in shaqada tusaalaha ah ee ENA ay tahay in ay sii wadaan kuwa kale; wuxuu u mahadceliyay Maamulka Magaalada Bahir Dhar dhammaan shaqada wanaagsan ee la qabtay. Ardayda iyo waalidiinta helay taageerada Adeegga Wararka Itoobiya (ENA) ee dagan magaalada Bahir Dhar waxay muujiyeen sida ay ugu qanacsan yihiin taageerada agabka waxbarashada ee la siiyay. #ENA
Itoobiya waxay si adag uga shaqeyneysaa sidii looga hortagi lahaa socdaalka aan Sharciyeysnayn
Aug 14, 2026 138
Addis Ababa; Naaf 8 /2018 (ENA): Itoobiya waxay si adag uga shaqeyneysaa sidii looga hortagi lahaa socdaalka aan caadiga ahayn, ayay tiri Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Bulshada, Ergoge Tesfaye (Dr.). Itoobiya iyo Malawi waxay saxiixeen Heshiis Is-faham ah si wadajir ah looga hortago tahriibinta dadka, loo ilaaliyo amniga muwaadiniinta loona xoojiyo maaraynta socdaalka. Heshiiska waxaa saxiixay Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Bulshada, Ergoge Tesfaye (Dr.) iyo Wasiirka Amniga Gudaha, Peter Mukito oo ka socda Malawi. Inta lagu guda jiray saxeexa heshiiska, Wasiir Ergoge Tesfaye (Dr.) Ayaa sheegtay in labada dal ay leeyihiin saaxiibtinimo soo jireen ah iyo xiriir laba geesood ah. Waxay xustay in heshiiska hadda jira uu xiriirkan u qaadi doono heerka xiga; wuxuu sheegay in heshiisku uu door weyn ka ciyaari doono burburinta shabakadaha dambiyada. Waxa kale ay xustay in Itoobiya ay dhistay Gole Qaran oo uu hoggaamiyo Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka si wax looga qabto sababaha asaasiga ah ee socdaalka aan sharicyeysneyn . Waxay sheegtay in tani ay la jaanqaadayso Qorshaha Istaraatiijiyadda Maareynta Socdaalka Qaranka ee shanta sano ah ee dalka, isla markaana ay xoojin doonto iskaashiga xuduudaha ka gudba. Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Malawi, Peter Mukito, ayaa sheegay in ka ganacsiga dadka uu yahay dambi ka gudba dalalka kale, isla markaana ay tahay in waddamadu ay si wadajir ah uga shaqeeyaan la dagaallanka. Wuxuu sharraxay in heshiiska la saxiixay uu u oggolaan doono labada waddan inay si wadajir ah uga shaqeeyaan maaraynta socdaalka iyo ka hortagga ka ganacsiga dadka. #ENA
Fariinta Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.):
Aug 12, 2026 160
Itoobiya iyo dhalinyaradeeda lama kala sooci karo! Sida ay muujinayso qaab-dhismeedka da'da dadkeenna, xaqiiqda ah in dhallinyaradu ay yihiin tirada ugu badan waa fursad weyn oo lagu xaqiijin karo laguna xoojin karo barwaaqada guud ee qaran. Dhalinyarada Itoobiya waa xoogga ka dambeeya ujeedooyinka wanaagsan, matoorka ugu weyn ee isbeddelka, iyo difaacayaasha adag ee madax-bannaanideenna! Dhalinyarada Itoobiya waxay taariikhda dalka ku qorayaan qalin iyo warqad cusub. Iyagoo ka fogaanaya caadooyinka xun, khilaafaadka aan loo baahnayn, colaadaha, iyo dagaallada dib u dhigay dalkeenna, dhallinyarada maanta waxay diiradda saarayaan horumarka waxayna ka gudbeen saboolnimada. Dowladda Wadajirka waxay ka shaqeyneysaa diiradda iyo go'aan qaadashada si loo xoojiyo faa'iidooyinka guud iyo doorka hoggaamineed ee dhallinyarada. Waxaan dhammaantiin idiinku baaqayaa inaad noqotaan kuwo firfircoon oo aad ku socotaan jacayl si aad u xaqiijisaan aragtideenna qaran. #Youthday
WAA IN WAX WALBA LAGA HOREYSIYO DANAHA DALKA SI LOO GAADHO IS AFGARAD WAARA OO KA GOANAASHO LEH
Aug 11, 2026 159
Addis Ababa Naaf 5,2018 (ENA) ; Muwaadiniinta Itoobiya ayaa sii wada ka-qaybgalka firfircoon ee Shirka Wadatashiga Qaranka, kaas oo muujinaya go’aanka adag ee ay Itoobiyaanku u leeyihiin inay si wadajir ah uga tashadaan arrimaha aasaasiga ah ee dalkooda, isla markaana ay gaaraan is-afgarad waara. Shirkan taariikhiga ah oo si rasmi ah loo daah-furay 8-da Hamle 2018-ka, ayaa hadda dhisaya dhaqan cusub oo lagu xallinayo, iyadoo loo marayo wada-hadal ilbaxnimo leh, dhibaatooyinka iyo kala-duwanaanshaha murugsan ee Itoobiya soo maray muddo dheer. Ka-qaybgalayaasha wadatashiga ayaa hadda ka wada hadlaya siddeed ajande. Ajandayaashan ayaa la kala saaray kaddib markii Guddiga Wadatashiga Qaranka Itoobiya uu wada-xajood isdaba-joog ah la yeeshay dhinacyada kala duwan ee ay khusayso. Guddigu wuxuu xusay in siddeedda ajande ee loo gudbiyay Shirka Wadatashiga Qaranka ay ka soo jeedaan codka, cabashada, rabitaanka, rajada iyo walaaca shacabka Itoobiya. Guddigu wuxuu sidoo kale sheegay in, iyadoo la raacayo awoodda uu siiyay Xeerka Dhismaha Guddiga Lr. 1265/2014, uu qabtay hawl loo dhan yahay oo ballaaran, taas oo xaqiijisay ka-qaybgalka tooska ah ee shacabka, isla markaana raacday habka ama nidaamka “hoos ilaa kor”. Ajandayaasha hadda laga wada-tashanayo waxaa ka mid ah dhismaha qaranka; qaab-dhismeedka iyo habaynta dowladda iyo nidaamka siyaasadeed, matalaadda siyaasadeed iyo nidaamka doorashooyinka, magaalooyinka federaalka ee Addis Ababa iyo Dire Dawa; arrimaha diimaha, dhismaha hay’adaha, sarreynta sharciga iyo xuquuqda aadanaha, arrimaha bulshada iyo dhaqaalaha iyo sidoo kale arrimaha beeraleyda iyo xoolo-dhaqatada, musuqmaasuqa iyo maamul-wanaagga; iyo nabad-dhisidda. Hannaankan wadatashiga oo ujeeddadiisu tahay xoojinta qiyamka mideeya bulshada iyo in sheekooyinka iyo aragtiyaha kala fogaaday loo soo dhoweeyo midnimo, ayaa hadda gaaray marxalad muhiim ah. Laga bilaabo 2-da Nehasa 2018-ka, talooyinka ajandayaasha ee ay soo diyaariyeen kooxaha istaraatiijiga ah ayaa la isku dubbariday, waxaana la bilaabay in loo gudbiyo kooxaha shaqada, iyadoo hannaanka gudbinta talooyinkaas uu weli maanta socdo. Sidaas awgeed, waxaa sii socda dood ballaaran oo diiradda lagu saarayo ajandayaasha waaweyn ee la soo ururiyey. Talooyinkan oo ay soo jeediyeen 30 wakiil oo laga soo xulay mid kasta oo ka mid ah 8-da kooxood ee shaqada, kuwaas oo mid kasta ka kooban 500 xubnood, ayaa si qoto dheer loo eegayaa si loogu horumariyo talooyin loo dhan yahay oo kama-dambays ah. Shirkan waxaa si toos ah uga qaybgalaya 4,000 oo ka-qaybgalayaal wadatashi ah, kuwaas oo loo qaybiyey siddeed kooxood oo wadatashi ah, isla markaana si qoto dheer uga doodaya siddeedda ajande ee muhiimka ah ee wadatashiga. Si hannaanka loogu hago hab iyo nidaam, waxaa loo qoondeeyay 16 kooxood oo istaraatiiji ah, 160 la-taliye, 158 xoghayayaal shirarka, iyo 80 kooxood oo khubaro ah (Panel of Experts) oo bixiya taageero xirfadeed, kuwaas oo si isku-dhafan u wada shaqeynaya. Intaa waxaa dheer, si loo hubiyo in codka dhammaan dhinacyada lagu daro, 336 wakiillo oo ka kala socda heer deegaan iyo federaal ayaa si firfircoon uga qaybgalaya hannaanka, sida lagu sheegay xogta Guddiga Wadatashiga Qaranka Itoobiya. Wadatashigan ayaa socda iyadoo muwaadiniintu si buuxda uga gudbeen aragtiyada shaqsiga, kooxeed ama deegaanka, ayna mudnaanta siinayaan Itoobiya. Ka-qaybgalka firfircoon, hufan oo loo dhan yahay ee bulshada ee heer kasta, marka laga soo tago inuu kor u qaadayo dhaqanka ah in dhibaatooyinka wadajirka ah ee Itoobiya lagu xalliyo si nabadeed, wuxuu sidoo kale xaqiijinayaa lahaanshaha dhabta ah ee muwaadiniintu ku leeyihiin geeddi-socodka. Wadatashigan Qaranka ayaa ah dhacdo taariikhi ah oo aasaas adag u dhigaysa nabad waarta, walaaltinimo iyo horumar wadajir ah oo dalka ka hanaqaada. Muwaadiniintu waxay si buuxda oo xorriyad iyo rajo leh uga wada hadlayaan arrimaha qaranka, iyagoo abuuraya is-afgarad wadajir ah, isla markaana si wadajir ah u dhisaya rajo cusub oo u suurtagelinaysa dalkooda inuu u gudbo marxalad ka wanaagsan oo horumar iyo ilbaxnimo ah.
KHUBARO HANTI-DHOWR AYAA LAGU BOORRIYAY INAY SI KA GO’NAANSHO LEH UGA SHAQEEYAAN HORUMARINTA TAYADA HANTI-DHOWRKA ,IYAGOO RAACAYA HEERARKA CAALAMIGA AH .
Aug 11, 2026 109
Addis Ababa,Nahaase, 5,2018 (ENA) Guddiga Xisaabaadka iyo Hanti-dhowrka Itoobiya ayaa xusay in xirfadlayaasha ay tahay inay si ka go’naansho leh uga shaqeeyaan horumarinta tayada hanti-dhowrka, iyagoo tixgelinaya heerarka caalamiga ah. Guddiga Xisaabaadka iyo Hanti-dhowrka Itoobiya ayaa khubaro hanti-dhowr iyo hay’adaha ay khusayso kala hadlay natiijooyinka qiimeynta tayada hanti-dhowrka. Agaasimaha guud ee guddiga Xisaabaadka iyo Hanti-dhowrka Itoobiya Wubeshet Tadhele ayaa munasabaddaasi ka xusay in hanti-dhowrayaashu ay tahay inay si adag ugu hoggaansamaan heerarka caalamiga ah ee xirfadda, mabaadi’da anshaxa, isla markaana ay shaqadooda u gutaan si madax-bannaan oo dhexdhexaad ah, si loo xaqiijiyo tayada warbixinnada xisaabaadka iyo hanti-dhowrka. Waxa uu sidoo kale tilmaamay in si loo buuxiyo daldaloollada tayada hanti-dhowrka ee lagu ogaaday qiimeynta, ay muhiim tahay in la kobciyo awoodda xirfadlayaasha, la ballaariyo adeegsiga tiknoolajiyadda, lana ilaaliyo heerarka xirfadeed. Dhankiisa ku-xigeenka agaasimaha guud ee guddiga xisaabaadka iyo hanti-dhowrka Itoobiya Fikadu Agonafer ayaa isaguna xusay in warbixin hanti-dhowr oo tayo leh ay door muhiim ah ka qaadato soo jiidashada maalgashiga, si hufan u maareynta nidaamka canshuuraha iyo xoojinta dhaqaalaha dalka.
Etiyoobiya waxay martigelineysaa Shirka 76-aad ee Hay’adda Caafimaadka Adduunka
Aug 6, 2026 145
Addis Ababa; Afagaal 30/2018 (ENA): Shirka 76-aad ee Guddiga Gobolka Afrika ee Hay’adda Caafimaadka Adduunka (RC76) ayaa ka dhici doona Addis Ababa laga bilaabo Naaf 18 illaa 22, 2018 [Agoosto 24 illaa 28, 2026]. Shirkan ayaa waxaa iska kaashanaya oo soo agaasimaya Xafiiska Gobolka Afrika ee Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO). Sida ay sheegtay xogta Gobolka Afrika ee WHO, shirku wuxuu miisaanka saari doonaa lagana wada hadli doonaa ajandayaasha caafimaadka ee gobolka, iyadoo la xoojinayo iskaashiga qarada. Shirka waxaa ka qaybgalaya in ka badan 600 oo ergey, oo ay ku jiraan Wasiirada Caafimaadka ee 47-da dal ee qarad Afrika, mas'uuliyiin sare, hoggaamiyeyaasha caafimaadka caalamiga ah, hawl-wadaagga horumarinta, deeq-bixiyeyaasha, iyo wakiilo ka socda Hay’adda Caafimaadka Adduunka. Qaybgalayaasha shirka waxay qiimeyn doonaan natiijooyinka ka soo baxay qorshayaasha caafimaadka gobolka, iyagoo ka arrinsan doona xeelado cusub iyo go'aamo wax ku ool ah. Waxa kale oo la kỳ dhowyahay in lagu heshiiyo jihooyin wadajir ah oo loogu talagalay xoojinta blocks-ka caafimaadka, ballaadhinta gaadhitaanka caymiska caafimaadka ee guud, pobaadi taageerida amniga caafimaadka, iyo kor u qaadida u diyaar-garowga xaaladaha dadada. Wakiilka Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee Etiyoobiya, Midowga Afrika, iyo Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay (UNECA), Pr. Francis Kasolo, ayaa sheegay in shirkani u ka dhigan yahay fursad weyn oo wadamada ka tirsan ay ku qaabaystaan ajandaha caafimaadka gobolka, ku xoojiyaan iskaashigooda, kuna dedejiyaan geeddi-socodka dhismaha bulshooyin caafimaad qaba, oo badbaado leh, kana mid ah qaarada Afrika oo dhan. Wakiilku wuxuu ku daray in martigelinta Etiyoobiya ee shirkan ay muujineyso daacadnimada iyo dadaalka ay u leedahay walaaltinimada gobolka iyo iskaashiga wadajirka ah. Xogtu waxay tilmaamtay in shirkan qaaraddu uu fursad u abuuri doono in lagu soo bandhigo guulaha uu gaadhay mfumo caafimaad ee Etiyoobiya, gaar ahaan ballaadhinta hudheelada iyo adeegyada caafimaadka ee asaasiga ah iyo natiijooyinka kale ee la diwaan geliyay. Addis Ababa, oo ah hooyga Midowga Afrika iyo Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay (UNECA), waxay adeegsan doontaa xajmiga xarunteeda diblomaasiyadeed si ay u noqoto madal istaraatiiji ah oo jawaab culus oo midaysan oo qaaradeed ka bixisa dhibaatooyinka caafimaad ee ka dhexeeya. Muddada uu shirku socdo waxaa ka dhici doona wada-hadallo farsamo, bandhigyo, kulamo laba-geesood ah, iyo hawlo xidhiidhka dadweynaha ah, kuwaas oo dhammaantood diiradda saari doona nawaaxiga hal-abuurka caafimaadka iyo is-weydaarsiga aqoonta ee ka dhex jira hay'adaha Afrika.
ERGOOYINKA SHIRWEYNAHA WADA-TASHIGA QARAN : WAXAA LAGA FILAYAA TALOOYIN LAGU XOOJINAYO IS-AFGARADKA QARANKA
Aug 5, 2026 141
Addis Ababa,Afagaal, 28,2018 (ENA ): Ka qeybgalayaasha Shirweynaha Wadatashiga Qaran ee Itoobiya ayaa sheegay in shirkan laga filayo talooyin wax-ku-ool ah oo lagu xallinayo kala aragti duwanaanshaha jira iyadoo loo marayo wada-tashi. Shirweynaha guud ee Wadatashiga Qaran ee Itoobiya ayaa tan iyo 8-da Hamle 2018 T.I. ka socda Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee magaalada Addis Ababa. Waxaa shirkan ka qeybgalaya 4,000 oo ergooyin ah oo matalaya Itoobiyaan ku nool gudaha iyo dibadda dalka, kuwaas oo ka doodaya siddeed ajande oo waaweyn oo qaran. Mid ka mid ah ka Ergooyinka ka qaybgalaya Shirweynaha Wadatashiga Qaran oo magaciisa la yidhaa Ongolay Goshandho Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) u sheegay in shirku xambaarsan yahay rajo weyn oo lagu gaari karo nabad waarta oo dhab ah kana saarta Itoobiya mugdiga hubanti la'aanta. Waxa uu intaa ku daray in madashu ay gogol u dhigayso dhismaha Itoobiya ka wanaagsan oo xasilloon, taas oo jiilasha soo socda uga tagaysa mustaqbal wanaagsan, iyadoo si xor ah loogu soo bandhigayo fikradaha iyo aragtiyaha kala duwan. Dhankeeda, ka qeybgalaha dhalinyarada ah ee Saron Amenew ayaa sheegtay in madashu ay tahay goob si cad uga tarjumaysa fikradaha iyo aragtiyaha dhammaan shacabka Itoobiya. Waxay sidoo kale xustay in ka qeybgalayaashu ay si xor ah u cabbiri karaan fikradahooda, isla markaana ay yareyn karaan kala duwanaanshaha jira si ay u gaaraan is-afgarad guud. Dhankiisa, Siriyat Dhengreti ayaa xusay in isu imaatinka hal madal ee wakiillada bulshada iyo ururrada kala duwan ee ka kala yimid qeybaha dalka uu sii xoojinayo midnimada qaranka. Waxa uu ugu dambeyn sheegay in wada-tashiga ay Itoobiyaanku ku yeelanayaan wakiilladooda uu muujinayo sida ay uga go'an tahay inay si wadajir ah u dhistaan dalkooda iyo mustaqbalkiisa.
Waxaan bixin doonnaa taageerada ay u baahan yihiin ilaa hooyooyinka ka qayb galaya Shirka Wadatashiga Qaranka ee ku dhalay inta ay ku jireen shirka ay dhammaystiraan shirka oo ay guryahooda ku laabtaan - Maayarka Magaalada Addis Ababa, Adhaanej Abebe
Jul 27, 2026 184
Addis Ababa; Afagaal 20/2018 (ENA): Waxaan bixin doonnaa taageerada ay u baahan yihiin ilaa hooyooyinka ku dhashay Shirka Wadatashiga Qaranka ay dhammaystiraan shirka oo ay guryahooda ku laabtaan, ayay tiri Maayarka Magaalada Addis Ababa Adhaanej Abebe. Maayarka Magaalada Adhaanej ayaa farriin ay ku qortay boggeeda baraha bulshada ku sheegtay: Hada Al-Mahdi, oo matashay xisbi la tartamaya oo ka tirsan Wadatashiga Qaranka oo ka soo jeeda deegaanka Benishangul Gumz, ayaa si nabad ah u dhashay wiil iyadoo fulinaysa mas'uuliyadda loo dhiibay iyada oo leh waddaniyad iyo dareen lahaansho. Waxaan u diyaarinay Marwo Hada qol ku yaalla Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Cusub waxaanan u diyaarinay agabka lagama uu u baahan yahay ilmaha dhashay oo ayay tidhi. Waxa kale oo ay sheegtay in hooyada dhashay ay sheegtay inay ku laaban doonto wadatashiga qaranka ka dib dhowr maalmood oo nasasho ah si ay u gaarto yoolka weyn ee qaran ee ay u timid. #ENA
KA QAYB-GALKA ADEEGGA ISKAA WAX U QABSO EE SHIRWEYNAHA WADATASHIGA QARAN OO LAGU TILMAAMAY SHARAF MUWAADINIMO.
Jul 26, 2026 181
Addis Ababa; Afagaal, Hamle, 17,2018 (ENA) :- Dhallinyarada iskaa wax u qabso ah ee ka kala yimid dhammaan qaybaha dalku ka kooban yahay , kuwaas oo ka qayb qaatay Shirweynaha Wadatashiga Qaran ee lagu go'aaminayo mustaqbalka dalka , ayaa sheegay in ka qaybgalka adeegga iskaa wax u qabso uu siiyay dareen weyn oo sharaf iyo Hansare oo muwaadinnimo. Waxaa xusuus mudan in Shirweynaha Wadatashiga Qaran oo uu goob joog ka ahaa Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Dr. Abiy Axmed markii la furay Hamle 8, 2018 /15 Luulyo 2026, laguna qabtay Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee magaalada Addis Ababa. Hannaankan loo bilaabay in wada hadal lagu xalliyo arrimaha muddo dheer ahaa sababta khilaafaadka, ayaa la sheegay inuu noqon doono raad qaran oo sharaf leh oo jiilasha soo socda u gudbi doona. Shirkan taariikhiga ah oo ay si firfircoon uga qayb qaadanayaan muwaadiniin ka kala socda dhammaan qaybaha dalku ka kooban yahay iyo qaybaha bulshada, Hadaba waxaa qayb ka ah ldhallinyaro iskaa wax u qabso ah ee isku dubbaridaya nidaamka shirka, bixiya adeegyada xogta Ergooyinka/qaybgalayaasha iyo hawlaha taageerada, ayaa noqday qayb aan si muuqata loo arkin balse aad muhiim ugu ah geeddi-socodka. Mid ka mid ah dhalinyarada Mutadawacadka bixinaya oo magaciisa la yidhaa Yohaannis Girma oo u waramay Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) ayaa xusay in adeegidda dalkiisa si iskaa wax u qabso ah xilli uu socdo geeddi-socod qaran oo taariikhi ahi ay tahay arrin qofka ku abuuraysa sharaf iyo faan weyn. Wuxuu kale oo xusay in halkii laga odhan lahaa Dalkeygu muxuu ii qabtay?, loo baahan yahay in loo gudbo fikirka leh Anigu maxaan dalkayga u qabtay? taas oo ah masuuliyad muwaadinnimo oo qofka siinaysa qanacsanaan gudaha ah isla markaana xoojinaysa dareenka masuuliyadda wadajirka ah. Waxa kale oo uu sheegay in adeegga iskaa wax u qabso uu yahay astaan sare oo lagu muujiyo jacaylka waddanka iyo muwaadinnimada dhabta ah. Dhankeeda, midkamida dhalinyarada mutadawacadda bixinaysa oo magaceeda la yidhaa Maqdas Mezgebu ayaa sheegtay in adeegga iskaa wax u qabso uu yahay muujinta ugu sarreysa ee qiyamka bani’aadannimada, isla markaana u adeegidda shacabka iyo dalka inta lagu jiro geeddi-socodkan muhiimka ah ee wadatashiga qaran ay tahay dareen gaar ah oo aan la qiyaasi karin. Waxay sidoo kale sharraxday inay si gaar ah u caawinayaan ka qaybgalayaasha u baahan taageero dheeraad ah, iyagoo siinaya adeegyo xogeed iyo kaalmooyin kale si uu shirku ugu qabsoomo si habsami leh. Dhankiisa Axmed Alewu oo ka socday deegaanka Canfarta ayaa isaguna sheegay in ka qaybqaadashada dhacdadan qaran ee weyn isagoo gudanaya waajibaadkiisa muwaadinnimo ay u tahay sharaf iyo faan aad u weyn. Wuxuu tilmaamay in geeddi-socodka wadatashiga qaran uu door weyn ka ciyaari doono xoojinta kalsoonida muwaadiniinta dhexdooda, hirgelinta nabad waarta iyo dejinta aragti mideysan oo ku saabsan mustaqbalka Itoobiya. Ugdamabayn Mutadawiciintu waxay sheegeen in maadaama Wadatashiga Qaranku yahay fursad taariikhi ah oo lagu qaabeynayo mustaqbalka Itoobiya iyadoo la wada leeyahay mas’uuliyadda, ka mid noqoshada geeddi-socodkan ay u noqon doonto xusuus aan marnaba ka go’i doonin noloshooda iyo raad weyn oo ay uga tagayaan dalkooda. #Dal_Wadatashi_Ku_dhismaaya#
Qodobbada Waaweyn ee warbixinta dajire Maxamuud Dirir Gudoomiyaha Komishanka Wadatashiga Qaranka Itoobiya.
Jul 21, 2026 206
Danjire Maxamuud Dirir, ayaa maanta warbixn uu soo saaray oo ku saabsan geeddi-socodka wadatashiga qaranka ku muujiyay qodobbada ugu waaweyn ee ay kamidka yihiin: 👉 Bilaabidda Wadatashiga: Ka-qeybgalayaashu waxay bilaabeen inay ka wada hadlaan 8-da ajanda ee uu komishanku si rasmi ah u shaaciyay. 👉 Ahabaynta Kooxaha: Laga bilaabo Afagaal8, 2018 waxaa la habaysay 8 kooxood oo ay doorkooda ka qaadanayaan mid walba 500 oo ka-qeybgale. 👉Fahamka Habraaca: Ka-qeybgalayaashu waxay qaateen faham ku filan oo ku saabsan nidaamka iyo habraacyada lagaga wada hadlayo madasha. 👉Kulamada Horudhaca ah: Ka-qeybgalayaashu waxay hore u soo sameeyeen isbarasho iyo wada-hadallo horudhac u ah Shirka Wadatashiga. 👉Subeekha (Nidaamka) Kooxaha Yaryar: Koox kasta oo yar waxaa loo xiddigiyay 50 ka-qeybgale. 👉Fariinta Maanta: Maanta ka-qeybgalayaashu waxay u kala go'een kooxaha yaryar waxayna si toos ah u bilaabeen wadatashiga ajandaha loo xiddigiyay. 👉Muhiimadda Habraaca: Geeddi-socodka maanta bilaabmay waa qayb muhiim ah oo loo dhigay in lagu kafeyo fikradaha kala duwan. 👉 Is-dhagaysiga Fikradaha: Nidaamkani wuxuu ka-qeybgalayaasha siinayaa fursad ay ku soo bandhigaan fikradahooda, isla markaana ay ugu dhagaystaan fikradaha kuwa kale si dhiiran. 👉Khiseeyayaasha/Dhexdhexaadiyaasha: Komishanku wuxuu hawl-galay 160 dhexdhexaadiye (facilitators) oo magac iyo khibrad sare u leh aqoontooda iyo tayada shaqo. 👉Qorayaasha Shiraqa (Minutae Workers): Waxaa loo xiddigiyay 256 qoraa oo si teera-gal ah oo hufan u maaraynaya habraaca shirka wadatashiga qaranka. 👉Kudhex-jirka Wadarta: Isku geyntu waa 80 kooxood oo yaryar oo hadda si toos ah uga wada hadlayo ajandayaasha loo cayimay.