Addis Ababa, Duugato 20/2018 (ENA): Ergoge Tesfaye (Dr.) ayaa sheegtay in sannadadii isbeddelka la diiwaangeliyay guulo la taaban karo oo ku saabsan kordhinta ka-qaybgalka siyaasadeed ee haweenka iyo dhalinyarada. Madasha wadatashiga ee halku-dhiggeedu yahay “Horumarka Bulshada ee Dhismaha Qaranka,” laguna soo bandhigayo natiijooyinka waaweyn ee laga gaaray waaxda bulshada, ayaa socota iyadoo uu joogo RW Abiy Axmed (Dr.). Wasiiraddu waxay madasha ku soo bandhigtay guulaha waaweyn ee ay wasaaraddeedu gaartay siddeeddii sano ee la soo dhaafay. Waxay tilmaantay in la ogaaday farqiyo waaweyn oo jiray ka hor isbeddelka, isla markaana xalal degdeg ah loo helay, taas oo keentay guulo ballaaran. Guulahaas waxaa ka mid ah dejinta siyaasado iyo qaab-dhismeed sharci oo lagu ilaalinayo xuquuqda muwaadiniinta, lagu xaqiijinayo ka-qaybgalka iyo ka-faa’iidaysiga, xoojinta hay’adaha, kobcinta fahamka xuquuqda iyo waajibaadka, xaqiijinta ka-faa’iidaysiga dhaqaale, iyo kor u qaadista dhaqanka taageeridda dadka nugul. Waxay sheegtay in guulahaasi aysan ahayn tiro kaliya, balse ay si dhab ah u gaareen 4,330,948 dhalinyaro iyo 26,845,686 haween ah oo laga dhigay kuwo ka faa’iidaysta dhinaca dhaqaalaha. Sidoo kale, waxaa si gaar ah loo xoojiyay kordhinta ka-qaybgalka siyaasadeed ee haweenka iyo dhalinyarada, taas oo lagu gaaray natiijooyin muuqda. Intaa waxaa dheer, xaqiijinta ka-faa’iidaysiga adeegyada bulshada ayaa noqotay mid ka mid ah guulaha ugu waaweyn ee waaxdu gaartay. Muwaadiniinta ay saameeyeen masiibooyin dabiici ah iyo kuwo bini’aadam sameeyay oo la taageeray, dadka laga saaray nolosha darbijiifka ee wadooyonka, dadka naafada ah ee helay adeegyo dib-u-soo kabasho, iyo hantida lagu ururiyay iskaashiga daryeelka bulshada ayaa lagu tilmaamay guulaha waaweyn, sida lagu sheegay xogta Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Duugato 20/2018 (ENA): Shewit Shanka ayaa sheegtay in guulaha laga gaaray waaxda dhaqanka iyo isboortiga ay door weyn ka ciyaarayaan dhismaha qaranka. Madasha wadatashiga ee lagu soo bandhigayo natiijooyinka waaweyn ee laga gaaray waaxda bulshada, hal-ku-dhiggna looga dhigay “Horumarka Bulshada ee Dhismaha Qaranka,” ayaa socota iyadoo uu joogo Abiy Axmed (Dr.). Wasiiraddu waxay sharaxday in ka hor isbeddelka ay jireen farqiyo aasaasi ah oo ka jiray waaxdan. Waxaa ka mid ahaa in aan si ku filan loo tixgelin xafladaha dadweynaha, in aan la hirgelin nidaamyada dhaqanka ee caddaaladda iyo garsoorka, iyo in aan laga faa’iidaysan qiyamka dhaqanka si loo xoojiyo midnimada qaranka. Si loo buuxiyo farqiyadaas, ayay sheegtay in dowladdu siisay waaxdan mudnaan gaar ah, taas oo keentay isbeddello muuqda. Muddooyinkii u dambeeyay waxaa aqoonsi la siiyay 83 munaasabad dhaqameed si rasmi ah loo xuso, halka 36 xarumood dhaqameed cusub la dhisay oo adeeg bilaabay. Sidoo kale, waxaa la hirgeliyay nidaam dijitaal ah oo lagu maareeyo xogta dhaxalka dhaqanka, taas oo noqotay horumar weyn oo waaxda u soo kordhay. Dhanka siyaasaddana, waxaa bilaabmay hirgelinta siyaasadda dhaqanka iyo luqadaha badan, iyadoo dhaxallo dhaqameed aan la taaban karin loo helay aqoonsi caalami ah. Intaa waxaa dheer, si kor loogu qaado dhaqanka akhriska, waxaa la dhisay maktabado badan, ururrada xirfadlayaashana oo la abaabulay kuwaasoo shaqo bilaabay. Dhanka kaabeyaasha isboortiga, wasiiraddu waxay xustay in garoonka Adey Ababa iyo guud ahaan 17,636 garoomo iyo goobaha lagu jimicsado oo cusub la hirgaliyay, kuwaas oo hadda u diyaar ah inay bulshada u adeegaan. Waxay tilmaantay in arrimahani ay waaxdan ka dhigeen mid door weyn ku leh guulaha diblomaasiyadeed iyo dhismaha sumcadda dalka. Ugu dambayn, waxaa la sheegay in madashan wadatashiga ay si ballaaran u qiimeynayso guulaha laga gaaray siddeeddii sano ee u dambeeyay ee waxbarashada, caafimaadka, shaqo-abuurka ku saleysan xirfadda, iyo arrimaha bulshada gaar ahaan haweenka, isla markaana lagu dejinayo jihada mustaqbalka. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Duugato 20/2018 (ENA): Mufarixaat Kaamil ayaa sheegtay in muddadii isbeddelka lagu jiray loo abuuray fursado shaqo 19,872,846 muwaadiniin ah. Madasha wadatashiga ee lagu soo bandhigayo natiijooyinka waaweyn ee laga gaaray waaxda arrimaha bulshada, hal-ku-dhiggna u ah “Horumarka Bulshada ee Dhismaha Qaranka,” ayaa socota iyadoo uu joogo Abiy Axmed (Dr.). Wasiiraddu waxay faahfaahisay guulaha laga gaaray waaxda shaqada iyo xirfadaha siddeeddii sano ee la soo dhaafay. Waxay tilmaantay in diiradda la saaray abuurista shaqo ku saleysan xirfad, dhisidda kheyraad bini’aadan oo tayo leh, iyo sameynta jawi shaqo oo ammaan ah oo lagu kalsoonaan karo. Waxay sheegtay in fursadahaan shaqo ay ka dhasheen isku xirka suuqyada shaqada gudaha iyo dibadda, iyo sidoo kale in muwaadiniintu ku shaqeeyaan meelaha ay joogaan, xitaa iyagoo ku shaqeynaya guryahooda. Guushan weyn waxaa suurageliyay dhismaha hay’adaha hal-abuurka ganacsiga, iskaashi lala yeeshay hay’ado gudaha iyo dibadda ah, ballaarinta ganacsiyada iyo xarumaha heer-sare, iyo xaqiijinta dijitaaleynta TVET, taas oo keentay hirgelin ballaaran oo wax ku ool ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Duugato 20/2018 (ENA): Madasha wadatashiga ee lagu soo bandhigayo natiijooyinka waaweyn ee laga gaaray waaxda bulshada, kuna socota hal-ku-dhigga “Horumarka Bulshada ee Dhismaha Qaranka,” ayaa socda iyadoo uu joogo RW Abiy Axmed (Dr.). Wasiiraddu waxay madasha ku soo bandhigtay guulaha waaweyn ee laga gaaray waaxda caafimaadka muddadii siddeedda sano ahayd, iyadoo marka hore tilmaantay farqiyadii jiray ka hor isbeddelka iyo sida wax looga qabtay. Waxay xustay in dib u eegis lagu sameeyay siyaasaddii caafimaadka ee 30 sano jirtay, lana hirgeliyay hoggaan siyaasadeed oo xoogga saaraya daaweyn iyo badbaadin, iyadoo ay weheliso dhismaha hay’adaha iyo horumarinta kaabeyaasha caafimaadka. Sidoo kale waxaa kordhay wax-soo-saarka, helitaanka iyo kormeerka daawooyinka, tallaallada iyo agabka caafimaadka, iyo horumar laga gaaray maaliyadda caafimaadka, kuwaas oo noqday shaqooyinka ugu muhiimsan ee isbeddelka. Gaar ahaan, waxaa la xoojiyay ka hortagga iyo xakamaynta cudurrada faafa, daryeelka caafimaadka heerka koowaad, kobcinta iyo kordhinta tirada xirfadlayaasha caafimaadka, hirgelinta caafimaadka dijitaalka ah, iyo hawlo samafal oo kala duwan oo waaxda lagu qabtay. Ugu dambayn, wasiiraddu waxay sheegtay in caafimaad diblomaasiyadeed uu noqday meel si gaar ah looga arkay horumar weyn, taas oo u sahashay Itoobiya inay door hoggaamineed ka qaadato madallo kala duwan oo Afrika ah, isla markaana hoggaamiso wada-xaajoodyo iyo doodo muhiim ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Duugato 20/2018 (ENA): Madasha wadatashiga ee lagu soo bandhigayo natiijooyinka waaweyn ee laga gaaray waaxda bulshada sannadadii u dambeeyay, hal-ku-dhiggna looga dhigay “Horumarka Bulshada ee Dhismaha Qaranka,” ayaa hadda socota iyadoo uu goobjoog ka yahay Abiy Axmed (Dr.). Wasiirku wuxuu soo bandhigay guulaha waaweyn ee laga gaaray waaxda waxbarashada siddeeddii sano ee lasoo dhaafay. Wuxuu xusay in ka hor isbeddelka ay jireen culaysyo badan oo saameeyay tayada waxbarashada. Dhibaatooyinkaas waxaa ka mid ahaa: tayo-xumo ka jirta kaabeyaasha iyo agabka, isu-dheelitir la’aan ku saabsan tirada ardayda iyo macallimiinta iyo ardayda iyo fasallada, yaraanta macallimiin ku filan noocyada kala duwan waxbarashada, hab-dhismeed waxbarasho oo aan waafaqsanayn baahida, helitaan la’aanta buugaagta, caddaalad-darro iyo sinnaan la’aan, hoos u dhac ku yimid kalsoonida waaxda, iyo tayo hoose oo ka jiray waxbarashada. Isagoo arrimahaas ka duulaya, islamarkaana ku salaynaya daraasado la sameeyay, wasiirku wuxuu sharraxay isbeddellada waaweyn ee la hirgeliyay si wax looga qabto baahiyaha iyo caqabadaha waaxda. Isbeddelladaas waxaa ka mid ahaa: diyaarinta iyo hirgelinta manhaj cusub, daabacaadda iyo gaarsiinta buugaagta, horumarinta macallimiinta iyo hoggaanka waxbarashada, ballaarinta waxbarashada, hagaajinta heerka dugsiyada, dib-u-habayn lagu sameeyay hay’adaha tacliinta sare, fidinta ICT iyo waxbarashada dijitaalka ah, hagaajinta diyaarinta iyo maamulka imtixaannada qaran, iyo kor u qaadista tayada waxbarashada iyo tababarka. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Duugato 20/2018 (ENA): Wasiirka Waxbarashada, Birhaanu Nega, ayaa sheegay in si heer qaran ah xoogga loo saaray sidii dugsiyada xannaanada carruurta looga dhigi lahaa kuwo laga helo dhammaan degmooyinka dalka. Wasaaradda Waxbarashada ayaa heshiis la gashay dhammaan dowlad-deegaannada iyo maamulka magaalada Diri Dhaba si wadajir loogu dhiso dugsiyadan xannaanada carruurta. Wasiirku wuxuu caddeeyay in qorshaha sannad-dugsiyeedka 2019 lagu bartilmaameedsanayo in dugsiyadaas laga hirgeliyo dhammaan degmooyinka, isla markaana hawshaas si firfircoon loo wado. Heshiiska maanta la saxiixay wuxuu awood u siinayaa wasaaradda iyo dowlad-deegaannada inay si wadajir ah u dhisaan 1,452 dugsi xannaanada carruurta ah. Sidoo kale waxaa la sheegay in dhismaha dugsiyadan uu bilaaban doono toddobaadka soo socda, isla markaana la qorsheeyay in la dhammeeyo sannadka dambe si ay adeeg u bilaabaan, taas oo ka hortagaysa in degmo aan lahayn dugsi xannaano carruur ay jirto, isla markaana kor u qaadaysa helitaanka waxbarashada xannaanada carruurta. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Duugato 19/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in degaanka Benishangul Gumuz uu yahay astaan muujinaysa horumarka iyo wada noolaanshaha Itoobiya. Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa xusay in Benishangul Gumuz uusan ahayn oo keliya degaanka uu ku yaallo Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada Itoobiya, balase ay socdaan hawlha horumarinta Itoobiya iyo astaan u ah iskaashiga dadka, sidoo kale waa xarun loogu talagalay horumarinta tamarta la cusboonaysiin karo. Wuxuu sheegay in degaanku uu yahay dhul ay ku noolyhiin dada dalkooda jecel iyo geesiga Galbeedka, Sheikh Hojele, halkaas oo haddii ciidda la beero taarikhdiisa waxbada laga barankaro , haddii dahabka la qodo, laga heli karo wax bada , sido kale degaanku waa astaan wada noolaanshaha. Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa gaadhay degaanka Benishangul Gumuz si uu u booqdo mashaariicda horumarinta, markii uu ka soo degay Garoonka Diyaaradaha ee Asosa ee dib u curashada, waxaa soo dhaweeyay madaxweynaha degaanka iyo golihiisa wasiirada, hoggaamiyeyaasha sare ee degaanka, hoggaamiyeyaasha diinta, odayaasha iyo dadka deggan magaalada Asosa. Ra'iisul Wasaare ku xigeenka Temesgen Tiruneh, oo muujiyay mahadnaqiisa ku aaddan xubnaha soo dhaweynta, ayaa sheegay in soo dhaweynta quruxda badan iyo diirran, oo ay weheliso qalabka dabaysha ee dhaqanka Zumbara, ay qalbigiisa ka buuxisay farxad. Wuxuu sidoo kale tilmaamay inuu booqan doono mashaariic horumarineed oo kala duwan inta uu joogodegaanka. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Duugato 10/2018 (ENA): Wasiiru Dowlaha Caafimaadka, Saxarla Cabdulaahi, ayaa u sheegtay WWI in casriyeynta nidaamka caafimaadka ay horseedayso kobcin awooda dhinaca tiknoolajiyada, shaqaalaha iyo qalabka adeegga. Waxay tilmaantay in shanta sano ee soo socota la hiigsanayo in Itoobiya noqoto xarun muhiim u ah dalxiiska caafimaadka, iyadoo la diyaariyay hannaan iyo jawi shaqo oo ku habboon arrintaas. Si loo xoojiyo tartanka dalxiiska caafimaadka, xirfadlayaasha caafimaadka waxaa loo diyaarinayaa tababaro gudaha iyo dibaddaba ah, si ay u helaan aqoon iyo khibrad heer caalami ah. Sidoo kale waxaa socda dadaal lagu hubinayo in xirfadlayaashu helaan shahaadooyin aqoonsi xirfadeed oo caalami ah. Hay’adaha caafimaadka ayaa lagu qalabeynayaa tiknoolajiyo iyo agab casri ah, si ay u bixiyaan adeeg tayo leh oo lagu kalsoonaan karo. Adeegyo hore uga koobnaa oo kaliya Addis Ababa, sida daaweynta kansarka iyo adeegyo kale oo takhasus leh, ayaa hadda lagu fidinayaa deegaannada si dadku uga helaan adeegga meel u dhow. Casriyeynta xarumaha caafimaadka ayaa sidoo kale yareyneysa tirada muwaadiniinta u safra dibadda si ay u helaan daaweyn, taas oo kor u qaadaysa tartanka dalka ee dalxiiska caafimaadka. Heerarka aqoonsiga xirfadeed ee caalamiga ah ee la ansixiyay ayaa door weyn ka qaadanaya kor u qaadista tayada adeegyada ee hay’adaha caafimaadka ee dowliga iyo kuwa gaarka ah. Heerarkan ayaa kordhinaya kalsoonida muwaadiniinta gudaha iyo kuwa dibadda ee doonaya adeeg caafimaad oo Itoobiya laga helo. Tani waxay door weyn ka qaadaneysaa ballaarinta dalxiiska caafimaadka iyadoo la daboolayo baahida dadka gudaha iyo kuwa dibadda ka imanaya. Aqoonsiga ay bixisay Hay'adda Caafimaadka Aduunka ee loo fidiyay Hay’adda Cuntada iyo Daawada ee Itoobiya ayaa sidoo kale la sheegay inuu dhiirrigelinayo maalgashiga qeybta caafimaadka. Waxaa kale oo la shaaciyay in xarumo cilmi-baaris heer sare ah oo ku saabsan daawooyinka iyo cuntada dhowaan la hawlgelin doono, taas oo sii kordhin doonta awoodda nidaamka caafimaadka. Ugu dambayn, Wasaaradda Caafimaadka ayaa xaqiijisay in la sii xoojin doono hawlaha casriyeynta nidaamka caafimaadka si loo kordhiyo tartanka Itoobiya ee dalxiiska caafimaadka caalamiga ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Duugato 6/2018 (ENA): Itoobiya waxay qaadaysaa tallaabooyin la taaban karo si loo xaqiijiyo madaxbannaanida gargaarka bani'aadamnimada iyadoo daboolaysa kheyraadkeeda, ayuu yiri Danjire Shiferaw Teklemariam (Dr.), Guddoomiyaha Guddiga Maareynta Khatarta Masiibooyinka Itoobiya. Itoobiya waa waddan leh nimcooyin aan la tirin karin, karti, mustaqbal ifaya, qiyam aan la soo koobi karin, iyo dad leh taariikh qani ah. Si kastaba ha ahaatee, kheyraadkan iyo nimcadahan ma aysan muwaadiniinteeda ka saarin saboolnimada mana aysan Itoobiya ka saarin qaybta dalalka gargaarka loo fidiyo sannado badan. Tan iyo isbeddelka qaran, dadaallada uu bilaabay Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ee ku saabsan horumarinta qamadiga, beerista bariiska, raadka cagaaran iyo arrimaha kale ee qaranka ayaa keenaya natiijooyin rajo leh. Danjire Shiferaw Teklemariam (Dr.), Guddoomiyaha Guddiga Maareynta Khatarta Masiibooyinka Itoobiya, ayaa u sheegay ENA; Gargaarka bani'aadamnimada waxaa lagu fulinayaa iyadoo lagu saleynayo isku-kalsoonaanta. Wuxuu sharraxay in hindisahani uu ka dhashay niyad jabka meesha ilaalinta iyo ilaalinta naga qaadayso; wuxuu xusay arrinta ah in gargaarka bani'aadamnimadu uusan ahayn oo keliya arrin isku-tiirsanaanta, laakiin sidoo kale ay tahay arrin sharaf, xorriyad iyo madaxbannaani qaran. Wuxuu sheegay in tan iyo markii isbeddelkii dowladdu ay samaysay isbeddello la taaban karo oo ku saabsan waaxda beeraha si loo baabi'iyo ku tiirsanaanta loona hubiyo madaxbannaanida cuntada. Wuxuu sheegay in Itoobiya ay qaadayso tallaabooyin la taaban karo si loo gaaro isku filnaansho gargaar bani'aadamnimo. Wuxuu sheegay in deegaannadu ay kordhinayaan kaydkooda iyagoo aasaasaya sanduuqa ka hortegga masiibooyinka, hagaajinta nidaamka saadka, iyo baabi'inta soo dejinta qamadiga. Wuxuu kaloo sheegay in dadaallo lagu bixinayo sidii loo dhaqangelin lahaa qiimaha muddada dheer ee mas'uuliyadda qoyska iyo iskaashiga bulshada. Isagoo sheegay in 10 deegaan oo Itoobiya ah ay awood u yeesheen inay ku bixiyaan gargaarka bani'aadamnimo kheyraadkooda, Guddoomiyaha ayaa sheegay in uusan jirin qamadi laga soo dejiyo dibadda. Wuxuu sheegay in safarka Itoobiya ee ku aaddan daboolida gargaarka bani'aadamnimada ay ku bixinayso kheyraadkeeda ay ku fulinayso dadaal weyn oo uu hoggaaminayo Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.). #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Ra’iisul Wasaaraha Abiy Axmed ayaa munaasabadda Tunsaa'eega awgeed, saaka xeedho-wadaag u sameeyay shaqaalaha dakhligoodu hooseeyo oo ka tirsan Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha, iyo carruurta uu xafiisku koriyo

Jigjiga, Cuur 26/2018 (ENA): Shacabka Magaalada Jigjiga ee la hadlay ENA ayaa sheegay inay diyaar u yihiin inay u codeeyaan xisbiga ay aaminsanahay inuu na anfici doono iyagoo qaadanaya Kaarka codbixinta. Itoobiya waxay u qoondeysay taariikhda doorashada qaran ee guud ee 7-aad bisha Miicaad 24, 2018, waxaana socda hawlo kala duwan oo ka horreeya doorashada sida ku cad jadwalka la daabacay. Guddiga Doorashooyinka Qaranka ee Itoobiya ayaa sameeyay bakhtiyaa-nasiib si loo go'aamiyo kala horreynta magacyada xisbiyada siyaasadda iyo musharixiinta shaqsiga ah ee ku qoran warqadda codbixinta iyo kala horreynta calaamadaha doorashada. Xisbiyada siyaasadeed ayaa sidoo kale sameynaya doodo iyo ololeyaal doorasho marka lagu daro soo bandhigidda siyaasadahooda iyo istaraatiijiyadooda. Wriyaha ENA ayaa booqday goobaha codbixinta ee ku yaalla Magaalada Jigjiga wuxuuna la hadlay muwaadiniinta qaadanaya kaararka codbixinta. Dadka deegaanka oo ka faallooday goobaha codbixinta ayaa sidoo kale sheegay inay diyaar u yihiin inay codeeyaan maalinta doorashada. Dadka ka faallooday oo uu kamid yahay mudane Cabdullahi Xassan iyo Mudane Muktar Khedir; ayaa sheegay in geeddi-socodka doorashadu uu yahay in la hubiyo ka qaybgalka dimuqraadiga ah ee muwaadiniinta, isla markaana ay diyaar u yihiin inay codkooda u dhiibtaan xisbiga ay rabaan maalintaas. Wuxuu sheegay in dhammaanteen aan diyaar u nahay inaan qaybteenna ka qaadanno geeddi-socodka nabadda ee doorashada marka laga soo tago ururinta codadka. Jadwalka uu soo saaray Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya wuxuu tilmaamayaa in diiwaangelinta cod-bixiyeyaasha la qaban doono ilaa Cuur 28, 2018 T.I. #ENA #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur /2018 (ENA): Guddoomiyaha Degmada Shilaabo, Faarax Maaweel, oo hoggaaminayay kormeer shaqo ee lagu tagay Caleen, si loo qiimeeyo xaaladda adeegyada aasaasiga ah ee bulshada. Kormeerka ayaa si gaar ah diiradda u saaray heerka adeeg bixinta ee dugsiyada waxbarashada, xarunta caafimaadka, iyo ceelka biyaha, iyadoo la eegayay tayada adeegga iyo baahiyaha u baahan xalal degdeg ah.   Intii lagu jiray booqashada, waxaa la arkay dadaallo muuqda oo ay sameeyeen bulshada aaggaas iyo maamulka, kuwaas oo gacan ka geysanaya joogtaynta adeegyada muhiimka ah. Waxaa si gaar ah loo bogaadiyay dhallinyarada reer Caleen iyo qurba-joogta ee dayactir ku sameeyay dugsiga hoose dhexe ee Caleen, taas oo wax weyn ka tari doonta tayada waxbarashada Caleen. Ugu dambayntii, Gudoomiyaha Degmada Shilaabo, Faarax Maaweel ayaa ballan qaaday in la sii xoojin doono dabagalka iyo taageerada adeegyada aasaasiga ah si bulshada Caleen u hesho adeeg hufan oo joogto ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 23/2018 (ENA) – Maanta, Xafiiska Xirfadaha iyo Shaqo Abuurka Dawlad Deegaanka Soomaalida iyo Jaamacadda Jigjiga ayaa si rasmi ah u kala saxeexday Heshiis Is-afgarad oo lagu xoojinayo iskaashiga dhinacyada horumarinta Xirfadaha iyo Shaqo abuurka. Heshiiskan ayaa saldhig u ah wada-shaqeyn istiraatiiji ah oo ku dhisan wadaagista aqoonta, khibradda, iyo kheyraadka, si loo hagaajiyo adeegyada la xiriira horumarinta xirfadaha, shaqo abuurka iyo horumarinta shirkadaha. Sidoo kale, waxa uu dhiirrigelinayaa cilmi-baadhista, gudibinta farsamooyinka casriga ah, gudbinta tababaro, iyo adeegyo bulshada lagu gaarsiiyo si wax looga qabto caqabadaha jira. Labada dhinac ayaa ku heshiiyay in ay si wadajir ah uga shaqeeyaan horumarinta barnaamijyo waara, xoojinta awoodda hay’adaha, iyo kor u qaadidda tayada adeegyada, iyagoo la jaanqaadaya siyaasadaha iyo qorshayaasha dowladda. Heshiiska ayaa si gaar ah diiradda u saaraya, Iskaashiga Horumarinta Cilmi baadhista, Gaadhsiinta iyo Gudbinta farsamooyinka Casriga ah ee bulshada, Kobcinta Awooda iyo kor uqaadista Aqoonta Macalimiinta, Kor uqaadida iyo Xaqiijinta Tayada, Kor uqaadida Tababarada Iskaashiga ah, Wacyigelinta bulshada, Horumarinta Shaqo Abuurka iyo Shirkadaha iyo Xoojinta Xarumaha Adeega Hal goob. Intaa waxaa dheer, labada dhinac ayaa iska kaashan doona isku xirka adeegyada iyo wadaagista kheyraadka si loo hirgeliyo qorshayaal wax-ku-ool ah oo bulshada anfaca. Heshiiskan oo socon doona muddo saddex sano ah ayaa la filayaa inuu door muhiim ah ka qaato horumarinta iyo tayeynta adeegyada xirfadaha iyo shaqo abuurka ee bulshada deegaanka loo fidiyo. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

👉 In shidaalka si xaddidan oo miyir leh loo isticmaalo. 👉 In la raaco hababka isticmaalka tamarta la cusboonaysiin karo. 👉 In la xoojiyo dhaqanka socodka lugta. 👉 In la joojiyo ama la baajiyo safarrada aan daruuriga ahayn. 👉 In la isticmaalo gaadiidka dadweynaha. 👉 In lala shaqeeyo dowladda, lana soo bandhigo falalka sharci darrada ah ee lagu kala iibisado shidaalka. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

  Si looga hortago in yaraanta shidaalka ay saameyn ku yeelato dhaqaalaha dalka iyo nolosha bulshada, looguna maamulo si caddaalad ah, waxaa la go’aamiyey in nidaamkan hoose lagu dabaqo: 1. Baabuurta shidaalka qaada waxaa la siin doonaa mudnaanta hore ee keydka. 2. Warshadaha waaweyn iyo shirkadaha dhoofinta ayaa si toos ah loo gaarsiin doonaa. 3. Mashruucyada gaarka ah iyo kuwa dowladda ee mudnaanta leh ayaa si toos ah loo gaadhsiin doonaa. 4. Baabuurta qaada alaabta aasaasiga ah ee ganacsiga, oo ay ku jiraan alaabta dhoofinta, ayaa mudnaan gaar ah lagu siin doonaa. 5. Cagafyada beeraha iyo kuwa kale ee wax soo saarka beeraha taageera ayaa mudnaan yeelan doona. 6. Gaadiidka magaalooyinka iyo kuwa dadweynaha qaada ayaa mudnaan la siin doonaa. 7. Baabuurta kale ee naaftada ku shaqeeya ee adeegyada bulshada bixiya ayaa sidoo kale mudnaan gaar ah lagu siin doonaa. Haddii nidaamkan laga baxo, tallaabooyin sharci oo habboon ayaa la qaadi doonaa si loo hubiyo in qaybinta shidaalka ay ku dhacdo si waafaqsan qorshayaasha. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Shirkadda Isgaadhsiinta Itoobiya ayaa bilaabay xal dijital ah oo loogu magacdaray TeleSign, kaasoo kor u qaadaya adeegyada dowladda, iyadoo lala kaashanayo Wasaaradda Arrimaha Dibadda, Wasaaradda Cadaaladda, iyo adeegyada hubinta iyo diiwaangelinta federaalka. Agaasimaha Guud ee Shirkadda Isgaadhsiinta Itoobiya, Freehiwat Taamru, ayaa sheegtay in shirkaddu ay si weyn u ballaarinayso kaabayaasha tiknoolajiyadda ee dalka si loo fududeeyo ganacsiga dijitalka ah, isla markaana adeegan cusub ee TeleSign uu qayb weyn ka noqon doono safarka Itoobiya ee isbeddelka dijitalka. Adeegan cusub wuxuu xaqiijinayaa aqoonsi dijital ah oo ammaan ah, saxiix dijital ah oo sharciyaysan, iyo adeegyo dijital ah oo awood u siinaya dowladda inay si buuxda u fuliso howlaha adeega dawladda ee casriga ah. Tani waxay ka caawinaysaa dhimista wadooyinka dheer, kor u qaadida hufnaanta adeegyada, iyo kordhinta ka faa’iidaysiga tiknoolajiyadda dijitalka ee dalka. Adeeggan cusub wuxuu muwaadiniinta u ogolaanayaa inay adeegyada dowladda ka helaan internet-ka meel kasta oo ay joogaan, taasoo xoojineysa helitaanka adeegyada si degdeg, hufan, oo lagu kalsoonaan karo, sidoo kale muwaadiniinta gudaha iyo dibadda ay helaan. Waxaa intaa dheer, adeegga wuxuu la jaanqaadi doonaa aqoonsiga dijitalka qaranka, isagoo hubinaya sharciyadda dukumentiyada iyo saxiixyada dijitalka ah, isla markaana adeegsiga tiknoolajiyada sirta sare leh ayaa ilaalin doonta in dukumentiyada aan la beddelin ama la waxyeeleyn. Waxaa la filayaa in adeeggan dijitalka ah uu yahay talaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo safarka Itoobiya ee dhanka dowladda ee dijitalka ah, korna loogu qaadayo hufnaanta, amniga, iyo fududeynta adeegyada lasiiyo muwaadiniinta. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Magaalada ilbaxnimada iyo xarunta taariikhda ee Harar ayaa maalin kasta sii xoojinaysa kor u qaadida qiyamkeeda, taariikhdeeda iyo qiimaheeda, iyadoo kor u qaadaysa sumcaddeeda iyo sharafteeda. Maanta, Harar waxay noqotay magaalo la doorbido in la booqdo, iyadoo soo jiidatay dalxiisayaal iyo dadka jecel inay sahamiyaan taariikhdeeda qaniga ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Duqa magaalada Addis Ababa, Adhaanaj Abebe, ayaa sheegtay in qorshaha lagu doonayo in magaalada looga dhigo mid u qalanta magaceeda uu ku socdo waddo lagu kalsoonaan karo, iyada oo la hirgeliyay dhaqan shaqo oo 24/7 ah, dadaal iyo daacadnimo lagu dhisayo magaalo ku habboon dhammaan dadka deggen, isla markaana leh tartan caalami ah. Qoraal ay ku daabacday barteeda baraha bulshada, waxay ku xustay in horumarka dhinac kasta leh ee ka socda magaalada uu Addis Ababa ka dhigayo magaalo qof walba u siman, caddaalad ku adeegta, cidna aan ka tagin, islamarkaana tusaale u ah horumar loo dhan yahay. Waxay tilmaantay in la diyaariyay kaabayaal iyo xulashooyin gaadiid oo caddaalad ah oo u adeegaya carruurta, dhalinyarada, waayeelka, dadka naafada ah, lugeeyayaasha, darawallada iyo kuwa baaskiillada wata. Sidoo kale magaalada waxay u jihayay noqoshada magaalo casri ah, hagaajinta adeeg bixinta, abuuridda jawi ku habboon macaamiisha, maalqabeennada, ganacsiga iyo maalgashiga, isla markaana isu beddelaysa xarun dalxiis oo shirar caalami ah lagu qabto. Adhaanaj waxay xustay in la sameeyay suuqyo casri ah oo si fudud u gaari kara dadweynaha, kuwaas oo kordhinaya kala-duwanaanta badeecadaha, islamarkaana magaalada ka dhigaya meel aan kaliya wax laga iibsan balse wax lagu soo saaro. Waxay sidoo kale tilmaantay goobaha taariikhda iyo aqoonta xoojinaya sida Madxafka Adhwa iyo Maktabadda Abrhot, goobaha cagaaran ee madadaalada dadweynaha iyo meelaha lagu soo bandhigo farshaxanka fagaarayaasha. Ugu dambayn, waxay sheegtay in Addis Ababa ay tahay xarun diblomaasiyadeed, kala-duwanaansho aqoonsi iyo dhaqanba leh, isla markaana astaan u ah midnimo adag, iyada oo “Addis Ababa ay tahay magaalada dhammaanteen.” Waxay intaas ku dartay in magaalada maanta ay noqotay astaan muujinaysa barwaaqada Itoobiya, isla markaana horumarku uu yahay mid aan la joojin karin oo ficil ahaan loo muujinayo. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Cuur 21/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Ku-xigeen Temesgen Tiruneh ayaa booqday Qasriga Suldaan Cali-miirax Xanfre oo ku yaal magaalada Casayita ee Deegaanka Canfarta. Masaajidka iyo Qasriga Suldaan Cali-miirax Xanfre oo ku yaal magaalada Casayita ee deegaanka Canfarta, ayaa ah Goob qadiimi ah oo taariikh ahaan muhiim ah. Qasriga, oo loo yaqaan "Qasriga Cas", waxaa la dhisay 1940 T.I, markii Suldaan Cali-miirax uu xukunka qabtay shan sano kadib.   Qasriga, oo burbursanaa muddo dheer, waxaa dib u dayactiray Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) iyadoo la adeegsanayo lacagta laga helay iibka buugga "Jiilka Wadajirma" haddana wuxuu u adeegaa sidii hoyga iyo matxafka Suldaanka. Aagga ku wareegsan masaajidka iyo qasriga wuxuu ahaa goob taariikhi ah oo lagu caleemo saaray Suldaanka Canfarta sannado badan. Masaajidka waxaa la sheegay inuu yahay kan ugu weyn Itoobiya waana taallo taariikhi ah oo ballanqaad weyn u leh horumarinta aagga oo ah meel loo dalxiis tago. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA #Ethiopia

Addis Ababa; Cuur 21/2018 (ENA): Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka dalam Temesgen Tiruneh ayaa sheegay in hubinta madaxbannaanida cuntada ay tahay mid ka mid ah hawlaha ugu muhiimsan ee dowladda wadajirka. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka Temesgen ayaa sidaas yiri isagoo daah-furay Mashruuca Dhammaystirka iyo Dib-u-dhiska Waraabka Tendaho ee laga hirgeliyay deegaanka Canfarta. Wuxuu sharraxay in madaxbannaanida cuntadu ay u suurtagelinayso muwaadiniinta inay cunaan cunto iyagoo ilaalinaya dhaqankooda nafaqada iyagoo soo saaraya dalagyo kala duwan oo leh kheyraadkooda, aqoontooda iyo tamartooda, iyo sidoo kale iyadoo loo eegayo ku habboonaanta deegaanka maxalliga ah. Wuxuu sidoo kale xusay in tani ay u suurtagelisay Itoobiya inay guul ka gaarto horumarinta qamadiga, joojiso soo dejinta alaabada, iyo inay ka gudubto dhibaatooyinka caalamiga ah ee sida Covid-19. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa sheegay in dowladdu ay fiiro gaar ah u yeelatay horumarinta waraabka si loo casriyeeyo beeraha loona kordhiyo wax soo saarka; wuxuu xasuustay in Wasaaradda Waraabka iyo dhulka Hooseeya loo aasaasay inay ka caawiso arrintan. Wuxuu ku dhawaaqay in dowladdu ay sannadkii u qoondeynayso in ka badan 20 bilyan oo birr dhismaha kaabayaasha waraabka, taasoo hubinaysa in waaxdu ay leedahay madax-bannaani miisaaniyadeed iyo mid maaliyadeed. Wuxuu sheegay in 20-kii sano ee la soo dhaafay iyo in ka badan, mashaariicda sida Megeche iyo Arjo, kuwaas oo dib loo dhigay sababo la xiriira hirgelinta mashruuca oo xaddidan, si dhakhso ah loo dhammaystirayo. Wuxuu sidoo kale sheegay in dhammaystirka iyo fulinta mashaariicda horumarinta waraabka ee Godey, Wolmel, Keto, Gidabo, Ribka hoose iyo Kesem ay markhaati u tahay ballanqaadka dowladda. Wuxuu xasuusiyay in mashruuca Biyo-xireenka Waraabka ee Tendaho, oo maanta la furay, la dhisay 15 sano ka hor, laakiin uu u nugul yahay daadadka sababtoo ah la'aanta shaqooyinka dhammaystirka aasaasiga ah. Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka Temesgen Tiruneh ayaa ku tilmaamay dib-u-soo-celinta biyo-xireenka guul weyn ka dib shaqo dayactir iyo dhammaystir ballaaran. Wuxuu xusay in dowladdu ay ka dhigtay waraabka tiir weyn oo dhaqaalaha ah, iyadoo kordhinaysa daboolida waraabka dalka laga bilaabo 490,000 oo hektar ka hor dib-u-habaynta ilaa 2.4 milyan oo hektar. Wuxuu xusay in ay jiraan 10 milyan oo hektar oo dhul ah oo la waraabin karo, kuwaas oo intooda badan ku yaal dhul-hoosaadyada sida deegaanma Canfarta. Wuxuu tilmaamay in deegaanka Canfarta uu leeyahay kheyraad dabiici ah oo suurtagal ah iyo biyo-mareenno quudin kara malaayiin; wuxuu ugu baaqay gobollada inay si wadajir ah ula shaqeeyaan kaabayaasha waraabka ee la dhisay si loo abuuro jawi ku habboon beeraleyda iyo xoolo-dhaqatada, dhalinyarada, haweenka, iyo maalgashadayaasha si ballaaran uga qaybqaataan. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA