Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Shirkadda Diyaaradaha Itoobiya ayaa soo gabagabeysay daraasaddka suurtagalnimada ee ku saabsan dhismaha xarun dayactir diyaaradaha ah oo Galbeedka Afrika ah, waxayna hadda ku jirtaa marxaladda hirgalinta. Waxaa sidaas sheegay Agaasimaha Guud ee Shirkadda, isagoo faahfaahin ka bixiyay shirkii 2026 ee ka dhacay Addis Ababa oo muddo saddex maalmood ah socday, kaasoo looga hadlayay dayactirka, horumarinta iyo hawlgalka diyaaradaha Afrika. Agaasimaha Guud ayaa tilmaamay in dhismaha adeeg dayactir, horumarineed iyo hawlgal oo dhammaystiran uu ka caawin doono Shirkadda Diyaaradaha Itoobiya inay noqoto shirkad guulaysata. Waxa uu sheegay in waddooyinka cirka ee qaaradda Afrika ay marayaan dhibaatooyin sababtuna tahay adeegyada dayactirka iyo hawlgalka oo liita. Si loo bixiyo adeeg dayactir oo xooggan, horumarineed iyo hawlgal, shirkaddu waxay u baahan tahay khayraad ballaaran iyo aqoon qoto dheer, waxaana lagama maarmaan ah in waddamada Afrika ay iska kaashadaan sidii xal waara loogu heli lahaa. Agaasimaha ayaa sidoo kale carrabka ku adkeeyay in dhalinyarada leh kartida ay tahay in la tababaro lagana faa’iideysto. Waxaa la caddeeyay in wada shaqeyn lala sameeyo xarumo dayactir diyaaradeed oo ka kala jira dalal kala duwan si loo hormariyo adeegyada. Agaasimaha ayaa xusay in qaybta dayactirka diyaaradaha ay muhiim u tahay guusha Shirkadda Diyaaradaha Itoobiya, taasoo ah sirta guusheeda ee suuqa diyaaradaha. Shirkaddu waxay qorsheyneysaa in adeegyada dayactirka diyaaradaha ay gaarsiiyaan Afrika iyo dalal kale, shirkanina wuxuu u ahaa madal muujisay awoodda shirkadda iyo kaalinteeda hogaamineed ee qaaradda. Sidoo kale, Shirkadda Diyaaradaha Itoobiya waxay qorsheyneysaa in ay la kaashato shirkadaha saaxiibadeeda ah si loo furo xarunta dayactirka ee Galbeedka Afrika, iyadoo diyaar u ah fulinta qorshayaasha. Shirkadda ayaa sidoo kale xustay in magaalooyin badan oo gobolka, Bartamaha iyo Bariga Dhexe ku yaal ay dayactirka diyaaradaha u joojiyeen sababo la xiriira dagaal, isla markaana diyaaradaha waddamada deriska ah ay bilaabeen duulimaadyadooda iyadoo la sameeyay qiimeyn amni. Waxaa la sheegay in hawlaha xaaladda ammaanka la sii wadi doono si hawlaha caadiga ah ee duulimaadyada loo soo celiyo. Agaasimaha Guud ayaa xusay in shirkaddu ay qaadday masuuliyadda gaadiidka rakaabka ee qaaradda Afrika iyo waddamada kale, isagoo sheegay in dagaalka Bariga dhexe uu u suurta geliyay shirkadda inay tijaabiso xulashooyin kale oo loogu talagalay adeegyada duulimaadyada. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Maareeyaha Guud ee Shirkadda Diyaaradaha Itoobiya, Masfin Taasaw, ayaa sheegay in Itoobiya ay ku guulaysatay dhismaha shirkad duulimaad oo heer sare ah, taas oo ku dhisan adeegyo adag oo dayactir, dib-u-cusboonaysiin iyo hawl-gelin ah. Shirkii Afrika ee Dayactirka, Dib-u-cusboonaysiinta iyo Hawl-gelinta oo saddex maalmood ka socday Addis Ababa ayaa maanta la soo gabagabeeyay. Masfin ayaa sheegay in adeeg MRO oo dhammaystiran uu yahay tiirka ugu muhiimsan ee lagu dhisi karo shirkad duulimaad oo guulaysata, isaga oo xusay in uu sannado badan ka soo shaqeeyay qaybtaas gudaha shirkadda. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in sirta guusha shirkadda ay tahay awoodda iyo tayada adeegga MRO ee shirkadda dhexdeeda ka jira. Sidoo kale wuxuu tilmaamay in Afrika ay ka jirto baahi weyn oo dhanka MRO ah, taas oo sababtay in qaar ka mid ah shirkadaha duulimaadyadu noqdaan kuwo daciif ah. Masfin Taasaw wuxuu sheegay in bixinta adeegga MRO oo xooggan ay u baahan tahay maalgelin ballaaran iyo aqoon sare, isla markaana xalka waara uu yahay in shirkadaha duulimaadyada Afrika ay iska kaashadaan arrintan. Wuxuu intaa ku daray in Afrika ay leedahay dhallinyaro karti leh, kuwaas oo u baahan in la tababaro lana hawlgeliyo si loo xoojiyo qaybta MRO. Ugu dambayn, wuxuu xusay muhiimadda ay leedahay in lala shaqeeyo hay’adaha MRO ee caalamka si wadajir ah. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

War-saxaafadeedka Guddiga Siyaasadda Lacagta – Kulankoodii 6aad Guddiga Siyaasadda Lacagta ee Bangiga Qaran ee Itoobiya ayaa qabtay kulankoodii lixaad ee joogtada ahaa, iyadoo la eegay xaaladda dhaqaale ee dalka iyo tan caalamkaba, isla markaana lagu qiimeeyay jihada sicir-bararka, kobaca dhaqaalaha, iyo xaaladaha maaliyadeed. Sicir-bararka Guddigu wuxuu xusay in sicir-bararka guud uu dhammaadka bisha Cirir 2018 T.I. hoos ugu dhacay 9.7%. Sicir-bararka cuntada iyo kan agabkaba labaduba hoos ayay u socdaan marka loo eego heerarkii hore. Tani waxay ka tarjumaysaa saameynta siyaasadda lacagta ee adag ee la fulinayay bilihii la soo dhaafay.   Si kastaba ha ahaatee, guddigu wuxuu ka digay in xiisadaha Bariga Dhexe ay keeni karaan koror ku yimaada qiimaha shidaalka iyo badeecooyinka caalamiga ah, taas oo saameyn ku yeelan karta jihada sicir-bararka gudaha. Dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha Tilmaamayaasha isku-darka dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha (Composite Indicators of Economic Activities) waxay muujinayaan in dhaqaalaha dalka uu sii wado soo kabasho si tartiib tartiib ah. Wax soo saarka warshadaha, adeegyada, iyo ganacsigu waxay muujiyeen koror marka la barbar dhigo sanadkii hore. Lacag wareegta iyo saldhigga lacagta Kororka lacagta wareegta (broad money supply) iyo saldhigga lacagta (base money) ayaa si dhow loo xakameeyay. Tallaabooyinka la qaaday waxay gacan ka geysteen in la yareeyo cadaadiska ka iman kara kororka lacagta ee saameeya sicir-bararka.   Dulsaarka iyo deynta dib u dhacday Heerka dulsaarka Bangiga Qaranka ayaa lagu sii haynayaa halkiisii. Bangiyada waxaa lagu adkeeyay inay yareeyaan saamiga deynta dib u dhacday (NPL) si loo ilaaliyo caafimaadka nidaamka maaliyadeed. Maareynta dareeraha lacagta Bangigu wuxuu sii xoojinayaa maaraynta dareeraha lacagta ee nidaamka bangiyada, isagoo adeegsanaya suuqa lacagaha bangiyada dhexdooda iyo adeegga amaahda degdegga ah. Miisaaniyadda iyo amaahda dowladda Guddigu wuxuu ku taliyay in dowladda sii waddo maareynta miisaaniyadda si taxaddar leh, isla markaana la joojiyo ama la yareeyo amaahda tooska ah ee laga qaato Bangiga Dhexe. Waxaa sidoo kale lagu booriyay in la xoojiyo dib-u-habeynta lagu kordhinayo tartanka lacagaha qalaad. Isu dheellitirka lacagaha qalaad Isu dheellitirka lacagaha qalaad ayaa muujinaya horumar marka loo eego sanadadii hore. Tani waxay ka tarjumaysaa dadaallada lagu xoojinayo dhoofinta, soo jiidashada maalgashiga, iyo maareynta soo dejinta agabka. Aragti guud iyo saadaal Guddigu wuxuu saadaaliyay in kobaca dhaqaalaha ee sanadkan iyo kan xiga uu sii ahaan doono mid deggan, iyadoo la tixgelinayo taageerada hay’adaha caalamiga ah sida Hay'adda Lacagta Aduunka iyo fulinta dib-u-habeynta dhaqaale ee socda. Go’aannada kulanka: ● In la sii wado siyaasadda lacagta ee adag ● In heerka dulsaarka saldhigga ah lagu sii hayo halkiisii. ● In si dhow loola socdo khataraha caalamiga ah ee saameyn kara sicir-bararka. ● In la xoojiyo maaraynta dareeraha lacagta iyo caafimaadka nidaamka bangiyada. Guddiga Siyaasadda Lacagta ee Bangiga Qaranka wuxuu caddeeyay in tallaabooyinkan ay lagama maarmaan u yihiin xasilinta sicir-bararka iyo ilaalinta kobaca dhaqaale ee waara. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Itoobiya iyo Bangiga Maalgashiga Kaabayaasha Dhaqaalaha ee Aasiya (AIIB) ayaa caddeeyay inay ka go’an tahay xoojinta iskaashiga dhismaha kaabayaasha dhaqaalaha. Wasiirka Maaliyadda, Axmed Shide, ayaa kulan kula yeeshay magaalada Beijing Madaxweynaha bangiga, Jin Liqun. Wadahadalladu waxay diiradda saareen sidii loo sii xoojin lahaa iskaashiga u dhexeeya Itoobiya iyo bangiga, gaar ahaan meelaha mudnaanta leh ee lagu horumarin karo kaabayaasha iyo qorshayaasha horumarineed ee wadajirka ah. Intii lagu jiray kulanka, waxaa si gaar ah looga dooday mashaariicda mudnaanta leh ee lagu fulin karo iskaashi, iyo sida loo kordhin karo taageerada maaliyadeed ee bangigu siin karo mashaariicda waaweyn. Waxaa sidoo kale si ballaaran looga hadlay taageerada maaliyadeed ee suurtogalka ah ee bangigu ku bixin karo mashruuca Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Bishoftu. Wasiirku wuxuu sharaxay muhiimadda istiraatiijiyadeed ee mashruucan u leeyahay xoojinta doorka Itoobiya ee xarunta duulimaadyada gobolka iyo koboca dhaqaale ee muddada fog. Labada dhinac ayaa sidoo kale ka wada hadlay fursadaha lagu kordhin karo iskaashiga ku aaddan dhaqaajinta maalgelinta gaarka loo leeyahay. Wasiirku wuxuu carrabka ku adkeeyay doorka bangigu ka qaadan karo dhiirrigelinta maalgashiga gaarka loo leeyahay iyo kordhinta ka qaybgalka ganacsatada gaarka ah ee kaabayaasha dhaqaalaha. Ugu dambayn, labada dhinac waxay muujiyeen go’aankooda ku aaddan ballaarinta kaabayaasha waara ee Itoobiya iyo xaqiijinta koboc dhaqaale oo ay hormuud ka tahay qaybta gaarka loo leeyahay, sida lagu sheegay warbixin ay Wasaaradda Maaliyaddu usoo dirtay wakaaladda. Wasiirka Maaliyadda Axmed Shide ayaa hoggaaminaya wafdi heer sare ah oo booqasho shaqo ku jooga Shiinaha. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Wasiirka Gaadiidka iyo Saadka Dr. Alemu Sime ayaa kulan la yeeshay hoggaanka Guddiga Iskaashiga iyo Saaxiibtinimada Itiyo-Shiinaha si looga wada hadlo fursadaha maalgashi ee ka jira waaxda. Wasiirku wuxuu xusay in Itoobiya iyo Shiinaha ay leeyihiin xiriir taariikhi ah oo xooggan, isla markaana la doonayo in la sii xoojiyo iskaashiga dhinacyada gaadiidka iyo saadka. Wuxuu caddeeyey in maalgashadayaasha Shiinaha ee doonaya inay ku maalgashadaan saadka, gaadiidka dadweynaha, iyo xalalka tamarta cusub la siin doono taageerada lagama maarmaanka ah. Sidoo kale wuxuu sharxay in Itoobiya ay qaaday tallaabo weyn oo lagu joojinayo soo gelinta baabuurta ku shaqeysa shidaalka, taas oo ujeeddadeedu tahay u guurista tamar nadiif ah iyo xalal tamar oo casri ah. Wasiirku wuxuu tilmaamay in fursado maalgashi oo ballaaran ay ka jiraan tareennada, kaabayaasha lagu dallaco gaadiidka korontada, beddelidda gaadiidka shidaalka ku shaqeeya loona rogo koronto, iyo sidoo kale u beddelidda qaar ka mid ah gaadiidka gaaska dabiiciga ah. Dhankooda, hoggaanka guddiga saaxiibtinimada Itoobiya iyo Shiinaha waxay muujiyeen danayn ku saabsan dhismaha warshad lagu soo ururiyo gaadiidka, si baabuurta shidaalka ku shaqeeya loogu beddelo gaadiid koronto. Waxay intaas ku dareen inay sidoo kale xiisaynayaan maalgashi ku saabsan gaadiidka ku shaqeeya hydrogen iyo qaybaha kale ee la xiriira tamarta cusub. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

24-kii Cuur 2010 waxay ahayd maalin ka baal taariikheed siyaasadd cusub uu ufurmay Itoobiya, waxayna noqotay bilowga isbeddel ku wajahan mashaariic horumarineed oo istaraatiiji ah. Siddeeddii sano ee u dambeeyey, hawlaha horumarineed ee la qabtay waxay si ficil ah uga turjumeen awoodda qarsoon ee dalka, iyagoo muujiyey “miisaanka qaran”. Astaamaha weyn ee xilliga isbeddelka lagu xasuusan doono waa tallaabada geesinimada leh ee lagu dardargeliyey dhammeystirka Biya-xidheenka. Mashruucan wuxuu noqday halgan qaran oo ay Itoobiyaanku ku muujiyeen midnimo, iyagoo aan u jilicsanayn cadaadis diblomaasiyadeed iyo caqabado gudaha ah. Hoggaanka xilligan isbeddelka wuxuu si adkaysi leh u hormuud uga noqday hirgelinta riyadii muddada dheer ee ku saabsan ka faa’iidaysiga Webiga Abbaay, taas oo dib u xaqiijisay maqaamka iyo maqalka Itoobiya ee fagaarayaasha caalamka. Iftiinka rajada ee ka dhashay dhammeystirka Biya-xidheenka wuxuu awood u siiyey in la dardargeliyo hawlaha lagu waafajinayo magaalooyinka dalka xilliga cusub. Maanta, horumarinta marinnada magaalooyinka ayaa u saamaxday magaalooyinka Itoobiya inay yeeshaan muuqaal cusub. Magaalooyinku waxay hadda hirgaliyeen waddooyin lugta ah, jidad baaskiil, iyo goobo madadaalo dadweyne, iyagoo ka baxay dayac muddo dheer ay ku jireen. Iyagoo la jaanqaadaya casrigan, magaalooyinkani waxay noqdeen tusaale ilbaxnimo oo Afrikaanku ku daydaan. Dhinaca beeraha, kororka wax-soo-saarka qamadiga wuxuu noqday guul Itoobiya ka saartay baahi una gudbisay wax-bixin. Sidoo kale, dadaallada lagu bilaabay soo saarista bacriminta gudaha ayaa sii xoojin doona guulaha beeraha. Mashaariicda sida Dhismaha Qaranka iyo Dhismaha Jiilka waxay u rogeen quruxda dabiiciga ah hanti dhaqaale oo muuqata. Itoobiya waxay sidoo kale isu beddelayaa xarun saynis oo Afrika ah, laga bilaabo aas-aaska Machadka Garaadka Macmalka ah ilaa qorshaha dhismaha Jaamacada Garaadka macmalka ah. Shaqooyinka kale ee farxadda leh ee Itoobiya tan iyo 24-kii Cuur 201o waxay jawaab u noqdeen su'aal ay mudo dheer qabeen muwaadiniintu, waxayna mar kale dunida tusen qiyamka dalka. Tallaabooyinkan isbeddelka ahi waa astaamo horumarineed oo waaweyn oo xaqiijiyey himilada ah in “Itoobiya si dhab ah loo muujiyo.” #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur 22/2018 (ENA): Ra’iisul Wasaaraha Abiy Axmed ayaa sheegay in Addis Ababa ay ka badan tahay caasimad, isla markaana ay tahay muujinta qorshaha horumarinta magaalo loo dhan yahay, lehna aragti fog. Farriin uu ku baahiyey bartiisa baraha bulshada ayuu ku xusay in Addis Ababa ay ku jirto koboc degdeg ah, ayna tahay albaabka laga galo mustaqbalka Itoobiya, sidoo kalena ay tahay wadnaha dalka oo si xawli ah isu beddelaya. Wuxuu sheegay in ballaarinta kaabayaasha, keenista xalal magaalo oo casri ah, dhismaha guryo lawada helo, iyo xaqiijinta koboc waara ay yihiin shaqooyin aan u qabaneyno jiilasha berri. Sida uu tilmaamay, magaalooyinka Itoobiya waxaa loo qaabeynayaa si ay dadka u awood siiyaan, kartidana looga faa’iideysto, loona xaqiijiyo barwaaqo waarta. Wuxuu xusay in dalka ay horumarka iyo dhaxalku isgarab socdaan, halkaas oo ilbaxnimooyinkii hore ay u noqdaan saldhig guul casri ah. Sidoo kale, wuxuu sheegay in maalgashadayaashu ka heli karaan fursado ballaaran oo aan weli la taaban, oo ku kala baahsan dhammaan qaybaha kala duwan. Laga bilaabo waddooyinka Addis Ababa ilaa daafaha dalka, Itoobiya waxay diyaar u tahay fursado ganacsi oo firfircoon oo gaar ah. Isagoo xusay in Addis Ababa ay tahay xarunta diblomaasiyadda Afrika, wuxuu sheegay inay isku xirto qaaradda koraysa iyo dunida inteeda kale. Itoobiya, isagoo hadalkiisa sii wata, waxa iu sheegay inay noqotay albaab istaraatiiji ah oo laga soo galo suuqyada Afrika, isla markaana xarun u ah iskaashi caalami ah. Wuxuu intaa ku daray in Itoobiya ay sidato wax ka weyn fursado, taas oo ah awoodda lagu ogaanayo laguna muujinayo wax cusub. Halkan, mustaqbalka ayaan ku dhisaynaa. Maalgasho Itoobiya. Soo booqo Itoobiya. La koboc Itoobiya, ayuu ku soo gabagabeeyey farriintiisa Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa, Cuur /2018 (ENA): Hay’adaha maaliyadeed ee Shiinaha ayaa shaaciyay inay sii xoojinayaan taageerada ay siiyaan Itoobiya ee ku wajahan horumarinta iyo dib-u-habaynta dhaqaalaha. Wafdi sare oo Itoobiya ah oo uu hoggaaminayo Wasiirka Maaliyadda Axmed Shide ayaa booqasho shaqo ku jooga Shiinaha. Wafdiga waxaa ka mid ah Guddoomiyaha Bangiga Qaranka Dr. Iyoob Takaaliny, masuuliyiin ka socda Wasaaradda Maaliyadda iyo Shirkadda Diyaaradaha Itoobiya. Sidoo kale, Safiirka Itoobiya ee Shiinaha Tafaraa Dharbew ayaa kulamada ku weheliyay wafdiga. Booqashadan waxay diiradda saaraysaa laba qodob: dhamaystirka wada-xaajoodka dib-u-habaynta deynta, iyo dedejinta heshiisyada maaliyadeed ee mashruuca Garoonka Caalamiga ah ee Bishoftu. Wafdigu waxay kulamo xiriir ah la yeesheen madaxda Bangiga Dhoofinta-Soodajinta Shiinaha, Bangiga Warshadaha iyo Ganacsiga Shiinaha, iyo Bangiga Horumarinta Shiinaha. Wadahadalladu waxay ku saabsanaayeen dhamaystirka habka dib-u-habaynta deynta iyo helitaanka ilo maaliyadeed oo cusub oo lagu maalgeliyo mashaariicda mudnaanta leh ee kaabeyaasha dhaqaalaha. Wasiirka Maaliyadda Axmed Shide ayaa sheegay in horumar muuqda laga gaaray wada-xaajoodka deynta, isla markaana geeddi-socodku marayo heer gabagabo ah. Wuxuu xusay in guusha arrintani ay siin doonto dowladda furfurnaan miisaaniyadeed oo u oggolaanaysa dardargelinta dib-u-habaynta dhaqaale iyo mashaariicda horumarineed. Hay’adaha maaliyadeed ee Shiinaha ayaa dhankooda ammaanay natiijooyinka dib-u-habaynta dhaqaale ee Itoobiya ku hirgelisay hoggaanka Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed. Waxay sidoo kale adkeeyeen ballanqaadkooda ah inay sii wadi doonaan taageerada ay siiyaan dadaallada horumarineed iyo dib-u-habaynta dhaqaalaha ee Itoobiya. Intaa waxaa dheer, wasiirku wuxuu ku boorriyay hay’adaha maaliyadeed inay dedejiyaan qiimeynta iyo ansixinta qaabka maaliyadeed ee mashruuca Garoonka Caalamiga ah ee Bishoftu, isagoo tilmaamay muhiimadda dhaqaale ee mashruucan iyo doorka uu ku leeyahay xoojinta kaalinta Itoobiya ee xarunta duulista gobolka iyo koboca dhaqaale ee muddada fog. Labada dhinac ayaa sidoo kale isku raacay in la xoojiyo iskaashiga kaabeyaasha dhaqaalaha iyo maaliyadda, taas oo kor u qaadi doonta xiriirka istiraatiijiga ah ee labada dal ku dhisan faa’iido wadaag. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya

Addis Ababa; Cuur 21/2018 (ENA):- Waxaa la sheegay inay Itoobiya tahay meel maalgashi oo la doorbido gobolka sababtoo ah dib-u-habaynteeda dhaqaale ee dhammaystiran ee dhiirrigelisa horumarinta tamarta cagaaran iyo tan la cusboonaysiin karo. Cali Zafar, Madaxa Xarunta Cilmi-baarista Siyaasadda ee Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay ee Itoobiya iyo La-taliyaha Dhaqaalaha ee Itoobiya, ayaa sheegay in tamarta la cusboonaysiin karo ay tahay isha sahayda tamarta dalka. Wuxuu sidoo kale u sheegay ENA in tamarta laga dhaliyo korontada biyaha gaar ahaan ay fududeyn doonto horumarinta warshadaha iyo gaaritaanka yoolalka horumarinta qaranka, iyadoo si wax ku ool ah ugu xidhi doonta Itoobiya dalalka gobolka. Wuxuu xusay in Itoobiya ay diiwaangelisay isbeddello badan oo ku yimid dib-u-habaynteeda dhaqaale ee dhammaystiran ee dhawaanahan, oo ay ku jiraan hoos u dhaca sicir-bararka iyo kororka kaydka sarrifka lacagaha qalaad. Wuxuu sidoo kale tilmaamay in waddanku uu leeyahay kharashka tamarta ugu hooseeya ee gobolka, uu yahay mid maalgashi u wanaagsan, dawladduna ay taageero xooggan siiso qaybta, taasoo ka dhigaysa meel maalgashi oo la doorbido. Wuxuu xusay dadaallada dalka ee lagu horumarinayo fursadaha maalgashiga; Wuxuu aad uga mahadceliyay mowqifka adag ee dawladdu ka taagan tahay hubinta horumarinta cagaaran oo ay horseeddo tamarta la cusboonaysiin karo. Wuxuu sidoo kale xusay in Itoobiya ay si weyn u danaynayso horumarinta cagaaran isla markaana ay kor u qaadayso soo dejinta baabuurta korontada ku shaqeeya. Wuxuu xusay inay hormuud ka tahay ilaalinta deegaanka iyo horumarinta tamarta la cusboonaysiin karo; wuxuu ku nuuxnuuxsaday in dalalka kale ay wax ka bartaan. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA #GreenEthiopia

Addis Ababa; Cuur 21/2018 (ENA): Shirkii ugu horreeyay ee qaaradda oo loogu talagalay in lagu xoojiyo qaybta dayactirka diyaaradaha Afrika ayaa ka bilowdag Addis Ababa. Shirka waxaa lagu qaban doonaa cinwaanka "Hirgelinta Nidaamka Dayactirka Duulimaadyada Afrika ee Waara" kaas oo sovon doona ilaa Cuur 22 2018 T.I. Ururka Duulimaadka Itoobiya oo kaashanaysa Ururka Diyaaradaha Afrika (AFRAA), ayaa soo qabanqaabisay shirka. Ujeeddada ugu weyn ee shirka ayaa ah in si wadajir ah wax looga qabto caqabadaha haysta waaxda dayactirka diyaaradaha Afrika iyo in qaaradda laga dhigo mid isku filan qaybta. Gaar ahaan, wax ka qabashada arrimaha silsiladda sahayda, xoojinta iskaashiga gobolka, horumarinta shaqaale xirfad leh, iyo abuurista xiriiro cusub oo suuqa qaaradda ah oo yarayn doona kharashka badan ee shirkadaha diyaaradaha ay ku bixiyaan diyaaradaha iyagoo u diraya qaarado kale si ay u helaan adeegyada dayactirka ayaa ah yoolalka ugu muhiimsan ee shirka. Shirku waxaa lagu bilaabay doonaa dood-wadaag, iyadoo kalfadhiga ugu weyn loo qorsheeyay maalinta berrito. Sidoo kale waxaa la qaban doonaa bandhig lagu soo bandhigayo teknoolojiyada iyo xalalka duulista casriga ah, sida ay shirkadda Ethiopian Airlines ku sheegtay bayaan ay u dirtay ENA. Ka qaybgalayaashu waxay sidoo kale booqan doonaan xarunta MRO ee ugu casrisan ee shirkadda Ethiopian Airlines. Saraakiisha sare ee dowladda, safiirrada dalal kala duwan, xubnaha bulshada diblomaasiyadeed, khubarada duulista, iyo daneeyayaasha muhiimka ah ee qaybta ayaa ka qayb gelaya shirka. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa; Cuur 18/2018 (ENA): Waxaa ammaan mudan dadaalka xooggan ee Itoobiya ay ugu jirto inay xubin ka noqoto Ururka Ganacsiga Adduunka, ayay tiri Ngozi Okonjo-Iweala (Dr.).   Shirkii 14-aad ee Wasiirrada (MC14) ee Ururka Ganacsiga Adduunka (WTO) ayaa ka furmay Yawunde caasimadda Kameruun.   Shirkii Wasiirrada waxaa ka soo qayb galay Wasiirrada Ganacsiga iyo mas'uuliyiin sare oo ka socda 166-ka waddan ee xubnaha ka ah ururka.   Wafti uu hoggaaminayo Wasiirka Ganacsiga iyo Iskaashiga Gobolka, Kassahun Goffe (Dr.), ayaa ka qayb galaya shirka. Kalmadeeda, Agaasimaha Guud ee WTO Ngozi Okonjo-Iweala (Dr.) ayaa sheegtay in 22 waddan ay xiiseynayaan inay xubin ka noqdaan WTO.   Dalal qaar ayaa isku dayayay inay xubno noqdaan tobanaankii sano ee lasoo dhaafay, halka kuwa kalena ay dhawaan soo gudbiyeen codsiyadooda.   Waxay xustay in Jasiiradaha Faroe ay yihiin waddan cusub oo lagu codsan karo xubinnimada, marka laga soo tago 22-ka waddan, codsigoodana aan weli loo gudbin Golaha Guud ee ururka.   Agaasimaha Guud, oo sheegtay in xubinnimada WTO ay u baahan tahay shaqo adag, shaqo adag iyo dulqaad, ayaa sheegtay inay jeclaan lahayd inay aqoonsato shaqada adag iyo dulqaadka dalalka raadinaya xubinnimada.   Agaasimaha Guud ayaa sheegtay inay rajeynayso in Itoobiya iyo Uzbekistan ay xubno ka noqdaan ururka marka la gaaro 2026.   Shirkii 14-aad ee Wasiirrada (MC14) ee Ururka Ganacsiga Adduunka (WTO) wuxuu socon doonaa ilaa Cuur 20, 2018 T.I. Waftiga uu hoggaaminayo Wasiirka Ganacsiga iyo Iskaashiga Gobolka, Kassahun Gofe (PhD), ayaa wadahadallo laba geesood ah la leh dalal iyo hay'ado kala duwan oo shirka ku jira.   Itoobiya waxay ka shaqeyneysaa sidii loo dhameystiri lahaa wadahadalladeeda ku biirista WTO marka la gaaro 2026.   Habka ku biirista WTO ee Itoobiya ayaa gaaray meel xasaasi ah, Itoobiyana waxay diyaar u ahayd inay martigeliso Shirka Kooxda Shaqada ee 7aad oo ka dhacaya Geneva, Switzerland, bisha Duugato 2026.   #Wakaalada_Wararka_Itoobiya #Itoobiya

Addis Ababa; Cuur 17/2018 (ENA): Dadaallada dib-u-habaynta dhaqaalaq ee ay dawladdu hirgelisay si loo dhiirrigeliyo qaybta maalgashiga ayaa keenaya natiijooyin la taaban karo oo rajo leh, ayuu yiri Zeleke Temesgen (PhD), Guddoomiyaha Guddiga Maalgashiga Itoobiya.   Golaha Maalgashiga Itoobiya ee 4aad ayaa lagu qabanayaa Addis Ababa iyadoo cinwaan looga dhigay "Itoobiya waa diyaar u tahay ganacsiga".   Waxaa la xusay in Itoobiya ay caddeynayso diyaar u tahay maalgashiga ficil ahaan.   Sida laga soo xigtay Zeleke Temesgen (Dr.), Guddoomiyaha Guddiga Maalgashiga Itoobiya, waddanku hadda wuxuu marayaa isbeddel dhab ah oo ku saabsan maalgashiga.   Wuxuu sharraxay in mawduuca madasha sanadkan uusan ahayn hadal kaliya laakiin uu ka tarjumayo horumar wax ku ool ah, habab hufan iyo adeegyo hufan. Wuxuu sheegay in isbeddelka ugu weyn ee hadda jira uu yahay inaan ka gudubnay kor u qaadista kartida una gudubnay muujinta natiijooyinka, iyo ka doodista una gudubno ficil.   Tusaale ahaan, wuxuu tilmaamay in shirkii sannadkii hore ee "Maalgashiga Itoobiya" ay ka soo qaybgaleen in ka badan 750 ka qaybgalayaasha oo ka kala socday 58 waddan, ballanqaadyada maalgashiga oo qiimahoodu ka badan yahay 1.6 bilyan oo doolarka Mareykanka ahna la helay.   Natiijooyinka dadaallada dib-u-habaynta ee ay dawladdu qaadday si ay dib ugu soo noolayso qaybta maalgashiga iyo kor u qaadidda soo jiidashada ay sheegeen inay keenayaan.   Waxuu sheegay in shirkado badan oo galay marxaladda hirgelinta ay hadda bilaabeen inay alaabadooda u soo bandhigaan suuqa caalamiga ah.   Waxuu sheegay in tani ay si cad u muujinayso in Itoobiya ay xoojinayso awooddeeda ay ku doonayso inay baahiyaha maalgashiga u beddesho natiijooyin la taaban karo.   Waxuu ugu baaqay dhammaan daneeyayaasha inay sii wadaan dadaalkooda si dib-u-habayntu u gaarto yoolkeeda loogu talagalay una xaqiijiso barwaaqada dalka.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa; Cuur 17/2018 (ENA): Itoobiya waxay diyaar u tahay ganacsiga iyo maalgashiga caalamiga ah, waana meel ay ka jiraan fursado maalgadhi, ayuu yiri Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka dalka Temesgen Tiruneh.   Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka ayaa si rasmi ah maanta ka furay Addis Ababa shirka afraad ee ganacsiga "Maalgashiga Itoobiya 2026".   Itoobiya waxay diyaar u tahay ganacsiga iyo maalgashiga caalamiga ah, waana meel ay ka jiraan fursado maalgashi, ayuu madasha ku yiri Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenku farriin uu ku soo dhigay boggiisa baraha bulshada.   Itoobiya ma aha oo kaliya milkiilaha ilbaxnimo qadiimi ah; maanta, waa dal maalgashi oo ballaaran oo la taaban karo oo ku socota waddo isbedel oo xawaare leh iyodhisidda dhaqaale ballaaran.   Wuxuu tilmaamay in kartideenna maalgashi ay ku saleysan tahay kartida dadkeenna shaqeeya iyo kuwa da'da yar, kheyraadkeenna dabiiciga ah ee aan la taaban iyo goobta juqraafiyeed ee istaraatiijiga ah. Wuxuu sheegay in iyada oo loo marayo dib-u-habaynta dhaqaalaha gudaha iyo dib-u-habaynta dhaqaalaha guud ee dhammaystiran, aan si go'aan leh u beddelnay dhaqamada aan u wanaagsanayn dhaqaale casri ah oo tartan badan, isla markaana aan u furnay qaybaha muhiimka ah sida maaliyadda iyo isgaarsiinta maalgashiga caalamiga ah.     Wuxuu sidoo kale sheegay in ballaarinta shabakadda kaabayaasha dhaqaalaha, dhammaystirka Biyo-xidheenka weyn ee Itoobiya iyo abuurista ilo tamar oo la isku halleyn karo ay yihiin bandhigyo waaweyn oo u caddaynaya adduunka in Itoobiya ay leedahay jawi wanaagsan iyo ballanqaad maalgashi.   Waxa aan rabno maaha taageero laakiin waa iskaashi; maaha gargaar laakiin waa maalgashi, ayuu yiri R/W ku xigeen Temesgen; wuxuu intaas ku daray inaan diyaarinay qaab-dhismeed sharci oo wanaagsan, hufan oo horumar leh oo loogu talagalay milkiilayaasha kheyraadka.   Wuxuu sheegay in dowladdu ay si adag u aaminsan tahay in barwaaqada Itoobiya lagu hubiyo ka qaybgalka firfircoon ee qaybta gaarka loo leeyahay, iyo jawi dhaqaale oo hal-abuur leh oo si wanaagsan loo maamulo.   Wuxuu sidoo kale xusay in Itoobiya ay albaabada u furtay raasamaalka maalgashiga caalamiga ah.   Wuxuu sidoo kale sheegay in madasha maanta ay tahay marxalad muhiim ah oo aan ku qaabayn doonno barwaaqadayada wadaagga ah annagoo isku xirayna aragtida ficilka, qorsheynta iyo himilada iyo maalgashiga.   Maadaama Itoobiya ay hadda si xawli ah ugu socoto meel sare oo cusub safarkan taariikhiga ah ee kobaca, Itoobiya waxay kuu diyaarisay dambiisha maalgashiga oo weyn, oo ay ka buuxaan fursado iyo guulo maalgashadayaasha caalamiga ah iyo kuwa gudaha; aan wada shaqeyno.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa; Cuur 17/2018 (ENA):- Dib-u-habaynta dhaqaalaha guud ayaa ka dhigtay Itoobiya meel maalgashi oo la doorbido gobolka iyadoo la kordhinayo durdurka maalgashiga tooska ah ee dibadda, ayuu yiri Wasiirka Maaliyadda Axmed Shide.   Madasha "Maalgashiga Itoobiya" waxaa lagu qabanayaa halku-dhegga "Itoobiya waxay diyaar u tahay ganacsiga".   Wasiirka Maaliyadda Axmed Shide ayaa waqtigaas yiri; Itoobiya waxay noqotay meesha ugu horreysa ee maalgashiga la doorbido ee Afrika.   Wuxuu sheegay in dowladdu ay dejisay nidaam wanaagsan kuwa horumariya iyadoo la socota qaab-dhismeedka hay'adeed iyo casriyeynta tiknoolajiyada. Wuxuu sheegay in dib-u-habaynta dhaqaalaha guud ay kordhisay socodka maalgashiga tooska ah ee dibadda iyadoo fiiro gaar ah u leh kobaca qaybaha gaarka loo leeyahay.   Wuxuu sheegay in sicir-bararku uu hoos u dhacay sababtoo ah xasilloonida dhaqaalaha guud, kaydka sarrifka lacagaha qalaadna uu sidoo kale kordhay.   Wuxuu xusay in nidaamka maamulka canshuuraha Itoobiya uu taageero tiknoolajiyada dijitaalka ah waana mid casri ah; wuxuuna sharraxay in adeegyada dowladda ee la fududeeyay la bixinayo.   Wuxuu sheegay in Itoobiya ay noqotay xarun dhaqaale oo hormuud ka ah gobolka iyadoo kordhinaysa xiriirkeeda dhaqaale ee caalamiga ah iyo kan gobolka.   Wasiirka Maaliyadda ayaa sheegay in Itoobiya ay tahay waddan leh dhaqaale xooggan, dad badan iyo fursado maalgashi oo cusub; wuxuu sharraxay in nidaamka bangiyada sidoo kale la casriyeeyay.   Wuxuu sheegay in ay jiraan fursado maalgashi oo wanaagsan oo ku saabsan dhismaha garoomada diyaaradaha, horumarinta guryaha iyo qaybaha kale ee Itoobiya; wuxuu sheegay in Itoobiya ay u furan tahay maalgashiga.   Wuxuu xusay in ay jiraan fursado maalgashi oo wanaagsan oo ka jira Itoobiya; wuxuu sheegay in la-hawlgalayaasha horumarinta ay ka qayb qaadan karaan waaxyo maalgashi oo kala duwan oo ka jira Itoobiya.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Addis Ababa, Cuur 16/2018 (ENA): Duqa magaalada Addis Ababa, Adhaanaj Abebe, ayaa sheegtay in la hirgeliyay nidaam casri ah oo xoojinaya doorka magaalada ee ah xarun caalami ah oo ganacsi iyo maalgashi. Madasha ugu horreysa ee Itoobiya iyo Talyaaniga ee dhismaha, kaabeyaasha iyo horumarinta magaalooyinka ayaa ka socota Addis Ababa. Adhaanaj Abebe ayaa xustay in guulaha laga gaaray horumarinta marinnada iyo hareeraha togaga ee magaalada ay sare u qaadeen tartanka caalamiga ah iyo soo jiidashada maalgashiga. Waxay sidoo kale sheegtay in adeegga dijitaalka ah ee “hal goob” uu abuuray jawi fududeynaya in maalgashadayaashu si hufan u helaan adeegyada dowladda. Tani waxay dardargelisay kobaca degdegga ah ee magaalada, iyadoo abuureysa jawi ku habboon ganacsiga iyo maalgashiga, isla markaana dhiirrigelinaysa ka qeybgalka qaybta gaarka loo leeyahay. Waxay intaas ku dartay in maalgashadayaasha ka shaqeeya ganacsiga iyo maalgashiga la siinayo taageero lagama maarmaan ah. Dhankiisa, Wasiir ku-xigeenka Horumarinta Magaalooyinka iyo Kaabeyaasha Yitaagesu Asrat ayaa sheegay in qorshaha horumarinta 10-ka sano uu keenayo natiijooyin muuqda oo Itoobiya ka dhigaya tusaale horumarineed oo Afrika ah. Wuxuu tusaale u soo qaatay guusha mashruuca biya-xisheenka iyo horumarinta marinnada ee in ka badan 80 magaalo, oo muujinaya kobaca degdegga ah ee waaxda dhismaha. Waxaa la tilmaamay in kobaca warshadaha dhismaha ee Itoobiya uu keenayo isbeddel muuqda oo dhinaca abuurista hantida iyo maamulka ah. Sidoo kale, xiriirka diblomaasiyadeed ee Itoobiya iyo Talyaaniga ayaa abuuray fursado ay shirkadaha Talyaanigu si firfircoon uga qayb qaataan dhinacyada qalabka dhismaha, mashiinnada iyo maalgashiga kale. Madashan Itoobiya iyo Talyaaniga ee dhismaha, kaabeyaasha iyo horumarinta magaalooyinka ayaa lagu tilmaamay mid door muhiim ah ka ciyaarayso kor u qaadista iskaashiga labada dal heer sare. Munaasabadda waxaa ka qayb galay Wasiirka Maaliyadda Axmed Shide, Wasiirka Waraabka iyo Dhulka Joogiisu Hooseeyo Abrham Belay, ku-xigeenka Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Talyaaniga Mariya Tribodi, Danjiraha Talyaaniga ee Itoobiya Sem Fabrisi iyo marti sharaf kale. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Addis Ababa; Cuur 16/2018 (ENA): Hay'adaha deymaha iyo keydinta waxay leeyihiin mas'uuliyad laba-geesood ah si ay doorkooda uga qaataan dadaallada lagu ballaarinayo ka mid noqoshada maaliyadeed ee Itoobiya, ayuu yiri Guddoomiyaha Bangiga Qaranka Iyoob Tekaliny (Dr.).   Ururka Hay'adaha Deymaha iyo Kaydka Itoobiya ayaa qabanqaabinaya shir caalami ah oo ku saabsan ka qryb qaadashada maaliyadeed, ka mid noqoshada iyo marin u helidda Guddiga Dhaqaalaha ee Qaramada Midoobay ee Afrika.   Shirka, oo socon doona saddex maalmood waxaa ka soo qayb galaya ka qeyb qaatayaasha waaxda, khubaro, la-hawlgalayaasha horumarinta iyo daneeyayaasha. Shirka, oo socon doona saddex maalmood waxaa ka soo qayb galaya ka qeyb qaatayaasha waaxda, khubaro, la-hawlgalayaasha horumarinta iyo daneeyayaasha.   Guddoomiyaha Bangiga Qaranka Iyoob Tekaliny (Dr.) ayaa isla waqtigaas yiri; Hay'adaha deymaha iyo keydinta waxay leeyihiin door gaar ah oo lagu kordhinayo wax soo saarka beeraleyda.   Wuxuu sidoo kale sharraxay in bulshooyinka haweenka, dhallinyarada iyo xoolo-dhaqatada ay door muhiim ah ka ciyaaraan kordhinta awoodda dhaqaale.   Guddoomiyuhu wuxuu sheegay inay door muhiim ah ka ciyaaraan abuurista shaqo; wuxuu sidoo kale xusay inay gacan weyn ka geystaan ​​dadaallada yareynta saboolnimada iyo barwaaqada.   Guddoomiyaha bangiga ayaa sheegay in hay'aduhu aysan ahayn oo keliya bixiyeyaasha adeegyada maaliyadeed ee malaayiin muwaadiniin ah laakiin sidoo kale la-hawlgalayaasha horumarinta; waxay si weyn uga qayb qaadanayaan bixinta maaliyadda meelaha aan nidaamka maaliyadeed ee rasmiga ah la geli karin.   Wuxuu sheegay in dowladdu ay hirgelinayso hawlo aasaas u noqon doona u kalaguurka nidaamka maaliyadeed ee dijitaalka ah; wuxuu tilmaamay in adeegyada maaliyadeed ee dijitaalka ah, fursadaha wareejinta lacagta moobaylka, iyo diiradda saarista hal-abuurka qaybta ay abuureen fursad wanaagsan oo hay'adaha deymaha iyo keydku ay noqdaan kuwo waxtar badan leh.   Wuxuu sidoo kale xusay in hay'aduhu ay ka faa'iidaystaan ​​xaaladda wanaagsan ee soo ifbaxaysa iyadoo ah waddan si ay u ciyaaraan doorkooda la filayo ee ah in nidaam maaliyadeed oo loo dhan yahay si buuxda looga heli karo Itoobiya.   Bangiga Qaranka ayaa sidoo kale xaqiijiyay inuu ka shaqayn doono dejinta iyo hirgelinta qaab-dhismeedyo sharci oo abuuraya jawi u sahlaya hay'adaha deymaha iyo keydku inay noqdaan kuwo waxtar badan leh.   Guddoomiyaha aya kale oo yidhi; Waa in la helaa isku-dubarid ballaaran oo u dhexeeya dowladda, sharci-dejiyeyaasha, hay'adaha waxbarashada iyo la-hawlgalayaasha horumarinta ee hay'adaha maaliyadeed si loo gaaro natiijooyinka la filayo.   Sida laga soo xigtay Mawira Chitima, Agaasimaha Sanduuqa Caalamiga ah ee Horumarinta Beeraha (IFAD) ee Itoobiya; Ururku wuxuu la shaqeynayay hay'adaha deymaha iyo keydinta ee ka howlgala Itoobiya dhanka helitaanka dhaqaalaha.   Agaasimaha ayaa sheegtay in aan awoodnay inaan aragno natiijooyin sare oo ka soo baxay gudaha Itoobiya 25-kii sano ee la soo dhaafay; Waxaan sidoo kale aragnay horumar la taaban karo oo ku yimid helitaanka dhaqaalaha miyiga. Dhankiisa, Teshome Kebedhe, Agaasimaha Fulinta ee Ururka Hay'adaha Deymaha iyo Kaydka Itoobiya, ayaa yiri: In kasta oo hay'adaha deymaha iyo keydintu ay gaari karaan qaybo badan oo bulshada ka mid ah, waxaa nalaga filayaa inaan sameyno wax ka badan intii la filayay.   Wuxuu xusay in hay'adaha maaliyadeed ay u baahan yihiin inay si adag u shaqeeyaan si ay u casriyeeyaan oo ay u noqdaan kuwo tartan badan; ururku wuxuu diiradda saarayaa arrintan.   Tusaale ahaan, wuxuu sharraxay in ururku uu ka shaqeynayo sidii loo dhisi lahaa awoodda hay'adaha deymaha iyo keydinta ee ka howlgala Itoobiya iyadoo laga baranayo khibradaha dalalka leh khibrad wanaagsan.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA

Mashaariicdii soo jiitamaysay sanadadii la soo dhaafay ayaa dib loo soo celinayaa, kuwaas oo ka soo kabanaya burburkii ku yimid qaar ka mid ah. Qorshaha gaarka ah ee dowladda ee ilaalinta hantida qaranka iyo dib u noolaynta mashaariicda Itoobiya ee ka badbaaday burburka ayaa ah astaan muhiim u ah dowladan. Dhismayaasha biyo-xireennka Magaj ayaa sidoo kale ah caddeymo muuqda. Biyo-xireenka mashruuca Goondhar wuxuu joojin doonaa daadadka biyaha; dhul beereedka wuxuu heli doonaa biyo; deegaanka agagaarka ahna wuu is beddeli doonaa, sida lagu sheegay heerka uu gaaray mashruuca biyaha ee la dhisay. Mashruucyadu ma ahan kuwo kaligood la bilaabay, laakiin sidoo kale waa kuwo ay ka faa’iideysteen mashaariicdii horey loo bilowday, kuwaas oo hadda si hufan u helaya taageero cusub oo dowladeed, isla markaana dhismayahooda dib loo bilaabay. Erayga ah “Istaag oo ha dhaqaaqin sida biyo-xireenka” ayaa hadda la beddelay, waxaana dadka deegaanka lagu dhiirrigelinayaa “Dib u kac oo u noqo sida biyo-xireenka,” taasoo muujinaysa sida dowladdani ay u dhaqangelinayso qorshayaasheeda. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Addis Ababa, Cuur 15/2018 (ENA): Madaxweynaha Jaamacadda Qabridahaar, Inj. Cabdifataax Raabi, ayaa sheegay in jaamacaddu si rasmi ah u bilowday hirgelinta himiladeeda ah inay noqoto xarunta ugu sarreysa ee dalka ee cilmiga dhinaca tamarta. Tamartu waa tiirka ugu muhiimsan ee horumarka dhaqaale iyo bulsho ee dal kasta, gaar ahaan dalalka soo koraya sida Itoobiya, halkaas oo helitaanka tamartu si toos ah ula xiriirto ballaarinta warshadaha, casriyeynta beeraha iyo hagaajinta nolosha shacabka. Sidaas darteed, xiriirka u dhexeeya waaxda tamarta iyo hay’adaha waxbarashada sare ayaa loo arkaa mid aad muhiim ugu ah kobaca dhaqaalaha iyo wareejinta tiknoolajiyadda. Jaamacaduhuna waxay door lama huraan ah ka ciyaaraan casriyeynta waaxda tamarta dalka. Madaxweynaha jaamacaddu wuxuu xusay in si loo xaqiijiyo himilada qaran, ay si go’aan adag leh uga shaqeynayaan soo saarista khubaro aqoon iyo xirfad leh iyo fulinta cilmi-baarisyo la xiriira tamarta. Tusaale ahaan, sanadkan waxbarasho waxaa la bilaabay cilmiga Injineernimada Batroolka, taas oo muujinaysa dadaalka jaamacadda ee horumarinta waaxda tamarta. Sidoo kale, waxaa la furay 27 cilmi oo heerka labaad (Master’s) ah iyo 36 cilmi oo heerka koowaad (Bachelor’s) ah oo dhammaantood la xiriira tamarta, kuwaas oo si rasmi ah u bilaabay shaqadooda. Arrintani waxay muujinaysaa in jaamacaddu si wax ku ool ah u waddo hirgelinta himiladeeda ah inay noqoto xarunta heerka sare ee dalka ee dhinaca tamarta. Ugu dambayn, jaamacaddu waxay dhamaystirtay diyaarinta iskaashi ay la yeelanayso jaamacado Shiinaha ah iyo hay’ado kale oo caalami ah si kor loogu qaado tayada waxbarashada loona qaato khibradaha caalamiga ah. Madaxweynaha jaamacadda ayaa sidoo kale xaqiijiyay in jaamacaddu ay door hormuud ah ka qaadan doonto soo saarista khubaro aqoon iyo xirfad sare leh oo dabooli kara baahida warshadaha tamarta ee dalka. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital

Iyada oo qayb ka ah Barnaamijka 'Gebeta Le Hager’ ee uu bilaabay Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.); waxay markhaati u tahay hoggaanka hoggaamiyaha aragtida leh iyo sida uu uga go’an yahay kobcinta bulshada iyo hubinta horumarka qaranka.   ‎Giibta Raaxada Nien Le Palm waxa uu ku fidsan yahay 78,000 mitir oo laba jibbaaran oo dhul ah, oo leh geedo miro iyo kaymo kala duwan leh; waxaana ku jira barkadda biyaha kulul ee “Blue Eye” oo dabiici ah, laba harooyin oo waaweyn oo macmal ah, iyo waddo socod oo 3.2 kiiloomitir ah.   ‎Marka laga hadlayo Goobtan: Laba guri oo madaxeed oo leh barkado dabaasha oo gaar loo leeyahay, laba iyo toban qol jiif oo isku xiran, iyo lix iyo toban guri oo hal qol jiif ah. Waxa kale oo ay leedahay tas-hiilaad casri ah oo ay ku jiraan makhaayad, dhisme soo dhawayn ah, hool shirarka, qolal xafiis, goob baarkin iyo helikobtar oo qaadi kara laba diyaaradood markiiba.   Goobta Raaxada ‎Nin Le Palm ma aha oo kaliya meel dalxiis loo tago, laakiin sidoo kale waa goob lagu martigeliyo shirarka waaweyn iyadoo la soo jiidanayo tiro badan oo dalxiisayaal ah.   Iyada oo la abuurayo fursado shaqo oo ballaaran oo ku saabsan qaybaha soo dhawaynta iyo adeegga, waxay kor u qaadi doontaa dhaqaalaha maxalliga ah. Mashruucan, oo hoggaan xooggan leh, wuxuu u adeegi doonaa matoor muhiim ah oo loogu talagalay kobaca gobolka ee waara, isagoo dejinaya jawiga ajandaha jiilka ee bixinta marin heer caalami ah.

Addis Ababa; Cuut 12/2018 (ENA): Wasaaradda Ganacsiga iyo Iskaashiga Gobolka ayaa ku dhawaaqday in tallaabooyinka laga qaaday dambiyada ka dhaca waaxda saadka shidaalka ay sii xoogaysanayaan.   Wasiirka, Kassahun Gofe (Dr.), ayaa sheegay in ololaha isku-dubaridka ah ee laga bilaabay lix dergaan iyo laba maamul magaalo si loo xakameeyo hawlaha sharci-darrada ah ee habka qaybinta shidaalka iyo ganacsiga uu gaarayo natiijooyin muhiim ah.   Xogta ay ENA ka heshay Wasaaradda ayaa tilmaamaysa in tallaabooyin kala duwan la qaaday ka dib kormeer xooggan iyo xakameyn la sameeyay maalmihii la soo dhaafay.   Sidaas darteed, 250,221 litir oo shidaal ah iyo 198,432 litir oo naafto ah oo si sharci darro ah looga ganacsanayay ayaa la qabtay oo la wareegay, ayuu yiri Wasiirku.   Wasiirku wuxuu sheegay in shidaalka la qabtay, oo loo iibiyay faa'iido ahaan, uu kasbaday dowladda in ka badan 48 milyan 663 kun oo birr, 613 qof oo ka qayb qaatay tahriibinta ayaa la xiray.   Wuxuu tilmaamay in shakhsiyaadka la xiray ay ku jiraan madaxda xafiiska ganacsiga, hoggaamiyeyaasha kooxda, khubarada sharci dejinta, milkiilayaasha iyo shaqaalaha kaalmaha shidaalka, iyo ciidamada amniga ee heer kasta.   Wuxuu sheegay in tallaabadani aysan ku saleysnayn oo keliya qaab-dhismeedka hoose laakiin sidoo kale ay ku wajahan yihiin go'aan-qaatayaasha, wuxuuna sharraxay in shaqadan xakamaynta ee isku-dubaridka ah la sii xoojin doono si loo baabi'iyo tahriibinta lagu arko qaybta loona hubiyo qaybinta caddaaladda ah ee shidaalka.   Marka la eego xaaladda suuqa shidaalka ee adduunka ee hadda jirta, Wasiirku wuxuu sidoo kale ugu baaqay qaybiyeyaasha shidaalka iyo dadweynaha inay shidaalka u isticmaalaan dhaqaale ahaan iyo mas'uuliyad ahaanba.   Wakaaladda Wararka Itoobiya #ENA #Shidaalka