Isbeddelka cimiladu waa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee maanta wajahaya dunida, isaga oo saamayn ballaadhan ku yeeshay nolosha bulshada, dhaqaalaha, beeraha, xoolaha, biyaha iyo deegaanka. Abaaraha soo noqnoqda, fatahaadaha, kulaylka sii kordhaya iyo yaraanta kheyraadka dabiiciga ah ayaa muujinaya baahida loo qabo iskaashi caalami ah oo lagaga hortagayo dhibaatooyinkan.   Arrintan awgeed ayaa Qaramada Midoobay sannad kasta qabataa shirweynaha caalamiga ah ee isbeddelka cimilada, kaas oo loo yaqaan COP (Conference of the Parties).   Shirkan ayaa isu keena hoggaamiyeyaasha dalalka, khubarada cimilada, hay'adaha caalamiga ah, maalgeliyeyaasha iyo ururrada bulshada si ay uga wada hadlaan xalalka lagu yarayn karo saamaynta isbeddelka cimilada.   In shirkan lagu qabto Itoobiya waxay dalka u tahay fursad weyn oo dhinacyada diblomaasiyadda, dhaqaalaha, deegaanka iyo horumarinta kaabayaashaba leh. Waxyaabaha ugu waaweyn ee shirku diiradda saaro waxaa ka mid ah:   Yaraynta diqowga hawada, In la dhimo qiiqa ka dhasha shidaalka, warshadaha iyo hawlaha kale ee kordhiya kulaylka dunida.   La qabsiga isbeddelka cimilada, In dalalka la siiyo taageero ay kula tacaalaan abaaraha, fatahaadaha iyo dhibaatooyinka kale ee deegaanka.   Maalgelinta cimilada: In dalalka dhaqaalahoodu horumaray ay taageero dhaqaale siiyaan dalalka soo koraya si ay u hirgeliyaan mashaariicda deegaanka.   Tamarta nadiifta ah, In la dardargeliyo isticmaalka tamarta qorraxda, dabaysha, biyaha iyo ilaha kale ee tamarta la cusboonaysiin karo.   Ilaalinta deegaanka: In la dhowro kaymaha, dhirta, biyaha iyo noolaha kala duwan.   Sidaas darteed, COP ma aha oo keliya shir looga hadlayo deegaanka, balse waa madal lagu go'aamiyo jihada iskaashiga caalamiga ah ee mustaqbalka cimilada iyo horumarka waara   #cop32 #ena

Waxaan aragnay waxqabadka beeraha jiilaalka ee gobolka Baale. Iyadoo ay jirto khatarta roob yaraanta daran ee jiilaalkan, waxqabad wanaagsan ayaa laga diiwaan geliyay shaqada diyaarinta ee dowladda iyo dadweynaha. Si dhaqaalaheena uu u noqdo mid adkeysi leh oo u adkeysta caqabadaha aadanaha iyo kuwa dabiiciga ah, waxaa lagama maarmaan ah in la sii diyaariyo oo la ballaariyo fursadaha.   #Dawladda

Ciidanka Difaaca Qaranka Itoobiya waxaa la og yahay inuu yahay ciidan aan ku koobnayn oo keliya ilaalinta madax-bannaanida dalka, balse sidoo kale door muuqda ka qaata horumarinta dalka iyo adeegyada bulshada, isaga oo ficil ahaan muujiyey inuu yahay ciidan shacabka ka tirsan.   Hase yeeshee, iyadoo ay habboonayd in ciidankan geesiga ah ee shacabka u adeegaya la siiyo maamuuska iyo mahadnaqa uu mudan yahay, waxaa murugo weyn leh in khiyaano loo geystay. Khiyaanadii kediska ahayd ee 24-kii Tikimt 2013-kii T.I. ay kooxo khaa'inno ahi u geysteen ciidanka, waxay ahayd mid ka mid ah khiyaanooyinkii ugu xumaa ee aanay taariikhdu illoobi doonin.   Sidaas darteed, maanta waxaa la xusuusanayaa khiyaanadii taariikhiga ahayd ee kooxaha khaa'innada ahi u geysteen Ciidanka Difaaca Qaranka Itoobiya, xilli uu ciidanku ku jiray dadaallo uu ku ilaalinayey madax-bannaanida dalka, iyo sida uu uga gudbay dhacdadaas isaga oo muujiyey adkaysi iyo geesinimo.   Marka la xusayo maalintan, waxaa la xusuusanayaa fal arxan-darro ah iyo khiyaano aan taariikhdu illoobi doonin oo ay kooxo khaa'inno ah oo gudaha ku jiray u geysteen ciidan muddo sannado ah ka shaqaynayey ilaalinta nabadda shacabka, difaaca xuduudaha dalka iyo taageeridda hawlaha horumarinta.   Falkii maalintaas dhacay wuxuu ahaa fal arxan-darro ah oo aan tixgelin siin bini'aadannimada iyo anshaxa milatariga. Sidaas darteed, naf-hurnimada uu Ciidanka Difaaca Qaranka u sameeyey sharafta iyo madax-bannaanida dalka, iyo jacaylka iyo ixtiraamka uu u hayo muwaadiniinta, marnaba lama illoobi karo.  

Moskow, Dirir 18/2019 (ENA): Shir-madaxeedkii 3aad ee Ruushka iyo Afrika, halkaas oo madaxda dowladaha iyo siyaasad-dejiyeyaasha ay ka wada hadli doonaan arrimo muhiim ah oo ay ku jiraan dhaqaalaha, maalgashiga iyo iskaashiga bani'aadamnimada, ayaa maanta iyo berri ka dhici doona Moskow.   Shir-madaxeedka ayaa la filayaa inuu isu keeno in ka badan 200 oo ka qaybgalayaal ah oo ka kala socda 46 waddan oo Afrikaan ah, waxaana la filayaa in la qabto kulamo badan oo dhinacyo badan leh iyo kuwo laba geesood ah.   Wakiilada warbaahinta Afrika ayaa sidoo kale la filayaa inay saxiixaan tiro heshiisyo ah.   Waa madal heer sare ah oo lagu xoojinayo iskaashiga siyaasadeed, dhaqaale, tignoolajiyada iyo amniga ee u dhexeeya Ruushka iyo dalalka Afrika.   Tignoolajiyada dijitaalka ah, garaadka macmalka ah (AI), sahayda cuntada, ganacsiga iyo tamarta ayaa la filayaa inay noqdaan qodobbada ugu muhiimsan ee shirka.   Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Ruushka, Mariya Zakharova War-saxaafadeed ay shalay soo saartay, waxay ku sheegtay in dalkeedu uu diiradda saari doono arrimo kale oo muhiim ah, oo ay ku jiraan dhaqaalaha, shirka, iyo in loo diyaar garoobay arrintan.   Waxay sidoo kale xustay inay noqon doonto meel ka tarjumaysa rabitaankayaga guud ee ah in la ballaariyo iskaashiga ganacsi iyo maalgashi.

Ciidanka Difaaca Qaranka ayaa loo xilsaaray masuuliyadda qaran ee ilaalinta madax-bannaanida dalka iyo nidaamka dastuuriga ah, isagoo laf-dhabar u ah dhowrista qarannimada dalka   Itoobiya oo ku taalla Bariga Afrika iyo Geeska Afrika, isla markaana leh muhiimad juqraafi-siyaasadeed oo istaraatiiji ah, ayaa awoodda iyo diyaargarowga ciidankeeda difaaca lagu tilmaamay arrin muhiim u ah sugidda nabadda gudaha iyo xasilloonida guud ee gobolka.   Ciidanka Difaaca Qaranka ayaa ka soo gudbay waayo-aragnimadii dagaal ee soo jireenka ahayd iyo taariikhda halganka, isaga oo u gudbay ciidan ku qalabaysan tiknoolajiyad casri ah, kuna dhisan aqoon cilmiyeed oo heer sare ah iyo xirfad-yaqaannimo. Isbeddelkan ayaa muujinaya marxalad cusub oo ku timid horumarinta awoodda ciidan ee dalka.

Dawladda Deegaanka Soomaalida waxay sannadihii u dambeeyay xoogga saartay isku xirka nabadda, amniga iyo horumarinta adeegyada bulshada. Isbeddelkaas waxaa si gaar ah looga dareemayaa dhinaca hay’adaha amniga iyo daryeelka ciidamada deegaanka, iyadoo la isku dayayo in ciidamada loo diyaariyo inay si xirfad leh u gutaan waajibaadkooda, isla markaana la xoojiyo adeegyada ay u baahan yihiin.   Mid ka mid ah tallaabooyinka muujinaya jihadan ayaa ah xadhig-jarka Cusbitaalka Guud ee Ciidamada Deegaanka, kaas oo la daah-furay 17-ka Koxdin/Maskaram 2019 T. i . Cusbitaalkan wuxuu astaan u yahay in daryeelka caafimaadka ciidamada loo arko qayb muhiim ah oo ka mid ah dhismaha hay’ad amni oo awood leh.   Ciidan si wanaagsan u shaqayn kara wuxuu u baahan yahay tababar iyo qalab, balse sidoo kale wuxuu u baahan yahay daryeel caafimaad oo joogto ah. Cusbitaal u gaar ah ciidamada wuxuu fududayn karaa in ciidanka iyo qoysaskooduba helaan adeegyo caafimaad oo habaysan, gaar ahaan xaaladaha dhaawacyada iyo xaaladaha caafimaad ee ka dhasha shaqada amni.   Horumarka dhinaca amniga laguma cabbiri karo oo keliya tirada ciidamada ama qalabka ay haystaan. Waxaa sidoo kale muhiim ah in la helo hay’ado leh nidaam, tababar, anshax, adeeg caafimaad iyo hannaan lagu daryeelo xubnaha ciidamada.   Marka ciidamada deegaanka la siiyo adeegyo caafimaad iyo taageero ku filan, waxay qayb ka noqon kartaa dhismaha hay’ad amni oo waarta. Tani waxay sidoo kale kor u qaadi kartaa awoodda ciidamada ee ay ugu adeegayaan bulshada iyo ilaalinta nabadda.   Dhinaca kale nabadda iyo horumarku waa laba arrimood oo isku xiran. Deegaan amni leh wuxuu fursad u abuuraa in la dhiso waddooyin, xarumo caafimaad, iskuullo iyo adeegyo kale oo bulshada muhiim u ah. Dhanka kale, adeegyada bulshada iyo daryeelka dadka waxay qayb ka qaadan karaan xoojinta kalsoonida bulshada iyo xasilloonida.   Sidaas darteed, Cusbitaalka Guud ee Ciidamada Deegaanka waxaa loo arki karaa qayb ka mid ah qorshe ballaaran oo ku wajahan xoojinta hay’adaha amniga iyo daryeelka dadka u adeegaya nabadda.   Tallaabooyinka noocan ah waxay muujinayaan in awoodda amni aan lagu koobayn hawlgallada iyo ilaalinta amniga oo keliya, balse lagu darayo dhinacyada caafimaadka, tababarka, xirfadaynta iyo daryeelka ciidamada.   Haddii adeegyada noocan ah si joogto ah loo horumariyo, loona sameeyo nidaam cad oo caafimaad iyo daryeel ah, waxay ka caawin karaan ciidamada deegaanka inay helaan taageerada ay u baahan yihiin si ay u gutaan waajibaadkooda.   Ugu dambayn, isbeddelka dhinaca nabadda iyo amniga wuxuu u baahan yahay wax ka badan awood ciidan. Wuxuu u baahan yahay ciidan xirfad leh, hay’ado shaqeeya, daryeel caafimaad, wada-shaqayn bulsho iyo xalinta khilaafaadka si nabadeed. Cusbitaalka guud ee ciidamada deegaanka ee la daah-furayna wuxuu ka mid noqon karaa tallaabooyinka lagu dhisayo nidaamkan.   #Xafiiska_warbaahinta_DDS #DDS #viral

Xidhiidhka u dhexeeya Itoobiya iyo Jabuuti waa mid ka mid ah xidhiidhada ugu muhiimsan Geeska Afrika. Labada dal waxaa isku xira juqraafi, ganacsi, amni, kaabayaal iyo dano siyaasadeed oo wadaag ah. Inkasta oo Itoobiya ay tahay dal aan bad lahayn, Jabuuti waxay muddo dheer ahayd marinka ugu muhiimsan ee badeecadaha Itoobiya u kala gudbaan dekedaha iyo suuqyada caalamka. Sidaas darteed, xidhiirkoodu ma aha oo keliya derisnimo diblomaasiyadeed, balse wuxuu leeyahay isku-tiirsanaan dhaqaale iyo istaraatiiji ah. Itoobiya iyo Jabuuti waxay leeyihiin xidhiidh muddo dheer soo jiray, waxaana sannadihii dambe la dhisay hannaan rasmi ah oo ay labada dhinac si joogto ah uga wada hadlaan arrimaha siyaasadda, dhaqaalaha, gaadiidka iyo amniga. Tusaale ahaan, Guddiga Wadajirka ah ee Wasiirrada Itoobiya iyo Jabuuti wuxuu noqday madal labada dowladood uga wada hadlaan arrimaha khuseeya labada dal. Kulamadii 2024 waxaa si gaar ah looga hadlay gaadiidka, saadka, ganacsiga xuduudaha, kastamka iyo horumarinta waddooyinka.   Sannadkii 2025 T.Y, Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle iyo Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed waxay ka wada hadleen xiriirka labada dal iyo xaaladaha gobolka, oo ay ku jiraan Soomaaliya, Suudaan iyo Koonfurta Suudaan. Tani waxay muujinaysaa in xidhiirkoodu leeyahay dhinac goboleed, oo ka baxsan arrimaha labada dal oo keliya.   Qodobka ugu weyn ee xiriirka labada dal waa dekedaha iyo saadka. Itoobiya waxay ku tiirsan tahay marinnada badda si ay u soo dejiso una dhoofiso badeecadaha, halka Jabuuti ay ka faa'iidaysato doorka ay ku leedahay adeegga suuqa weyn ee Itoobiya.   Dowladda Jabuuti waxay si cad u tilmaantay Jabuuti inay tahay marinka badeed ee muhiimka u ah Itoobiya, iyadoo labada dhinac ay ka shaqaynayaan fududaynta adeegyada saadka, kastamka iyo gaadiidka.   Isku-xidhka tareenka Itoobiya–Jabuuti ayaa sidoo kale xoojinaya xiriirka.   Waxaa intaas dheer qorshayaal lagu horumarinayo isku-xidhka xarumaha saadka qalalan (dry ports), bakhaarada iyo kaabayaasha shidaalka. Sidaas awgeed, dekedaha Jabuuti waxay Itoobiya u yihiin arrin istaraatiiji ah, halka ganacsiga Itoobiya uu Jabuuti u yahay qayb muhiim ah oo ka mid ah dhaqaalaha iyo adeegyada dekedaha.   Xidhiidhka labada dal wuxuu kaloo leeyahay dhinac amni. Xuduud dheer iyo isu-socodka dadka iyo badeecadaha ayaa keena in labada dowladood ay iska kaashadaan dambiyada xuduudaha ka dhaca, tahriibinta dadka iyo dambiyada abaabulan. Sannadkii 2023 T.I, Itoobiya iyo Jabuuti waxay kala saxiixdeen heshiis lagu dhisayo koox baaritaan wadajir ah oo wax looga qabanayo ka ganacsiga dadka iyo tahriibinta muhaajiriinta.   Arrintani waxay muujinaysaa in amniga labada dal uu si toos ah isugu xiran yahay: dhibaato ka dhalata xuduudaha ama marinnada gaadiidka waxay saamayn kartaa labada dhinac. Itoobiya iyo Jabuuti labaduba waxay door muuqda ku leeyihiin siyaasadda Geeska Afrika. Sidaas darteed, xiriirkooda laba geesoodka ahi wuxuu si joogto ah ugu xirmaa arrimaha Soomaaliya, Suudaan, Badda Cas iyo ururka IGAD.   Kulamadii hoggaamiyeyaasha labada dal 2025 waxay ka mid ahaayeen wada-hadallada lagu falanqeeyay xaaladaha Soomaaliya, Suudaan iyo Koonfurta Suudaan.   Jabuuti waxay leedahay muhiimad gaar ah oo dhanka amniga ah sababtoo ah goobteeda istaraatiijiga ah ee u dhow Bab-el-Mandeb iyo Badda Cas. Itoobiya, iyaduna, waa dal weyn oo gudaha Geeska Afrika ku yaal, sidaas darteed labada dal waxay leeyihiin dano isku dhow oo ku saabsan xasilloonida gobolka.   Xidhiidhka labada dal wuxuu 2026 T.Y galay marxalad cusub oo lagu sii ballaarinayo iskaashiga dhaqaale. Bishii Koxdin/Maskaram ee sannadkan, Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed wuxuu booqday Jabuuti, isaga iyo Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle-na waxay ka qayb qaateen dadaallo lagu xoojinayo xidhiidhka dhaqaale.   Waxaa sidoo kale la shaaciyay mashruuc ay Itoobiya, Jabuuti iyo Dangote Group iska kaashanayaan oo ku saabsan dhuun shidaal oo 120 km ah, taas oo isku xiri doonta Damerjog iyo Dewele, iyadoo la qorsheeyay xarumo kaydin oo labada dhinac ah.   Tani waxay muujinaysaa in xiriirku si tartiib ah uga gudbayo ku-tiirsanaanta dekedaha oo keliya, una gudbayo isku-xidhnaan ballaaran oo dhinacyada tamarta, gaadiidka, saadka iyo maalgashiga ah.   Xidhiidhka Itoobiya iyo Jabuuti waxaa saldhig u ah dano is-dhexgalay. Itoobiya waxay u baahan tahay marinno badeed, adeegyo deked iyo isku-xidhnaan gaadiid; Jabuutina waxay leedahay dano dhaqaale iyo istaraatiiji ah oo ka dhasha adeegga suuqa Itoobiya iyo kaalinteeda Geeska Afrika. Siyaasadda labada dal sidaas darteed waxay ku dhisan tahay isku-dar iskaashi dhaqaale, amni, diblomaasiyadeed iyo juqraafi-siyaasadeed.   Caqabadaha jira—sida kharashaadka saadka, arrimaha kastamka, iyo isbeddellada siyaasadeed ee gobolka—waxay u baahan yihiin wada-hadal joogto ah. Dhanka kale, mashaariicda cusub ee gaadiidka, tamarta iyo saadka waxay muujinayaan in labada dal ay doonayaan in xiriirkooda laga dhigo mid ka ballaadhan isticmaalka dekedaha oo keliya.   Marka la soo koobo: Itoobiya iyo Jabuuti waxay leeyihiin xiriir siyaasadeed oo ay si weyn u qaabeeyaan danaha dhaqaale iyo juqraafiyeed; xasilloonida iyo horumarka mid ka mid ahna waxay si muuqata u saamayn karaan kan kale.

Shacabka Itoobiya iyo Jabuuti waa walaalo si qoto dheer isugu xiran taariikh, luqad, dhaqan iyo qiyam bulsho, isla markaana xiriir dhiig leh ka dhexeeyo. Taariikhda iskaashiga labada dalna waxay soo taxnayd in ka badan hal qarni.   Itoobiya waxay xilligii boqortooyadii Emperor Menelik II ka furtay Jabuuti qunsuliyaddii ugu horreysay.   Waxay ahayd ergadii diblomaasiyadeed ee ugu horreysay ee Itoobiya ka furato waddan shisheeye taariikhda.   Sannadkii 1897-kii, maamulkii Faransiiska ayaa heshiis la galay Dowladda Itoobiya, waxaana la bilaabay dhismaha khadka tareenka taariikhiga ah ee isku xira Jabuuti iyo Addis Ababa.   Kaabeyaashan ayaa tan iyo bilowgii ahaa tiir muhiim ah oo xoojiyay xiriirka ganacsi iyo isku-xirka shacabka labada dal.   Shacabka Itoobiya iyo Jabuuti waa walaalo si qoto dheer isugu xiran taariikh, luqad, dhaqan iyo qiyam bulsho, isla markaana xiriir dhiig leh ka dhexeeyo.   Xiriirkan dad-ka-dad ah ayaa loo arkaa aasaaska adag ee xiriirka siyaasadeed iyo dhaqaale, iyadoo mashaariic waaweyn oo kaabayaal ah oo labada dal laga hirgeliyay tobannaan sano ee la soo dhaafay ay suurtageliyeen in xiriirkani yeesho muuqaal istaraatiiji ah.   Si xiriirkan loo sii waaraado, waxaa la dhisay khadka tareenka korontada ee casriga ah ee Addis Ababa iyo Jabuuti, mashaariicda biyaha la cabbo ee xuduudaha ka gudba, waddooyinka xawaaraha sare leh iyo khadadka gudbinta korontada.   Arrintani waxay labada dal isku xirtay, iyadoo aan ku koobnaan oo keliya heshiis siyaasadeed, balse sidoo kale lagu xidhay kaabayaal dhaqaale iyo adeegyo.   Xilligan la joogo, xiriirka labada dal ayaa sii kobcaya. Is-weydaarsiga booqashooyinka ay sameeyaan madaxda labada dalna wuxuu door muhiim ah ka qaadanayaa xoojinta xiriirka.   Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed (Dr.) ayaa waqtiyo kala duwan booqday Jabuuti, halka Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle uu isna booqashooyin ku yimid Itoobiya, iyagoo yeeshay wada-xajood xoojinaya xiriirka labada dhinac iyo kan gobolka.   Itoobiya, iyadoo adeegsanaysa siyaasaddeeda arrimaha dibadda ee Dawlada wadajirka Medemer oo mudnaanta siinaysa deriska, saaxiibtinimada Itoobiya iyo Jabuuti waxay tusaale u tahay isku-xirka horumarineed ee ay Itoobiya ka waddo gobolka.   Saaxiibtinimada Itoobiya iyo Jabuuti waxay ku dhisan tahay mabda’a dan-wadaagga, halka madasha dadka iyo dadka ee labada dalna ay suuragelinayso in si wadajir ah wax looga qabto caqabadaha ay wadaagaan, sida socdaalka iyo isbeddelka cimilada.   Khibradda Itoobiya ee Raadka Cagaaran oo lala wadaago Jabuuti, iyo barnaamijyada beerista geedaha, ayaa ah tusaalooyin wax-ku-ool ah oo muujinaya iskaashigan.   Maanta ayaa sidoo kale la shaaciyay isku-xir istaraatiiji ah oo saaxiibtinimadan xooggan gaarsiinaya heer ka sarreeya.   Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.), Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle iyo maalqabeenka Afrikaanka ah Aliko Dangote ayaa maanta si wadajir ah u bilaabay marxalad cusub oo iskaashi.   Tani waxay ku saabsan tahay mashruuc lagu dhisayo dhuun cusub oo gudbisa shidaalka la sifeeyay, taas oo isku xiri doonta Damerjog ee Jabuuti iyo Dawanle ee Itoobiya.   Mashruucu wuxuu ka koobnaan doonaa xarumo kaydinta shidaalka ah oo laga dhisayo labada dhinac, waxaana si wadajir ah u fulin doona Ethiopian Investment Holdings iyo Dangote Group.   Ujeeddada ugu weyn ayaa ah in la yareeyo kharashka iyo dib-u-dhaca gaadiidka shidaalka, la hagaajiyo helitaanka tamarta, isla markaana la sii dardargeliyo marinka ganacsi ee Itoobiya iyo Jabuuti.   Sida uu sheegay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.), mashruucu wuxuu xoojin doonaa sugnaanta tamarta isagoo yareynaya kharashka iyo dib-u-dhaca saadka, wuxuuna kordhin doonaa xawaaraha iyo waaritaanka marinka ganacsi ee Itoobiya iyo Jabuuti.   Hase yeeshee, kaabahan wuxuu leeyahay macne ka ballaaran dhuun gudbinta shidaalka.   Marka laga gudbo ganacsiga iyo saadka, wuxuu ka dhigan yahay heer cusub oo iskaashi oo xoojinaya isku-xirka gobolka, kaas oo ku saleysan maalgashiga Afrikaanka iyo horumarinta wadajirka ah.   Tani waxay sidoo kale muujinaysaa jihada ay Dawlada wadajirka ee uu hoggaamiyo Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed (Dr.) u waddo siyaasaddeeda xiriirka dibadda ee mudnaanta siinaysa deriska, iyadoo fulinaysa mashaariic horumarineed oo isku xira dalalka gobolka, oo ay Jabuuti ka mid tahay, si loo xoojiyo isku-xirka gobolka loona horumariyo dan-wadaagga.   Waxaa la filayaa in iskaashiga laba geesoodka ah ee mustaqbalka ee Itoobiya iyo Jabuuti uu mashaariicda waaweyn ee dhaqaale iyo kaabayaal ee labada dal ka dhex bilaabmay u beddelo isku-xir goboleed oo dhammaystiran oo heer sare ah.   Waxaa la rumeysan yahay in saaxiibtinimada jiilasha ka gudubtay ee ay wadaagaan madaxda iyo shacabka labada dal, wada-noolaanshahooda iyo kalsoonidooda ay sii adkeyn doonaan saaxiibtinimada mustaqbalka ee labada dal.

Addisabab,Koxdin,14/2019 (ENA) Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha dalka ayaa sheegay in khadka gudbinta wax soo saarka shidaalka ee Itoobiya iyo Jabuuti uu tusaale u yahay qorshe kaabayaal istiraatiiji ah oo xuduudaha ka gudba, kaas oo isku xiraya labada dal.   Xafiisku waxa uu sidoo kale sheegay in ujeeddada mashruucu tahay in la wanaajiyo sugnaanta tamarta Itoobiya, kor loo qaado isku-xirka ganacsiga gobolka, isla markaana la xaqiijiyo in wax soo saarka shidaalka laga soo qaado Jabuuti loona gudbiyo Itoobiya si ammaan ah, la isku halayn karo oo hufan.   Waxa kale oo uu xusay in mashruuca lagu fulin doono maalgashi wadajir ah oo u dhexeeya Ethiopian Investment Holdings iyo Dangote Group.   Mashruucan oo dhererkiisu ku dhow yahay 120 kiiloomitir, kana socda jidka u dhexeeya Dameerjog ee Jabuuti iyo Dawanle ee Itoobiya, ayaa la tilmaamay inuu dhisi doono nidaam isku dhafan oo saadka shidaalka ah, kaas oo isku xiri doona xarumaha qaabilaadda shidaalka ee badda iyo xarumaha kaydinta xeebaha ee ku yaalla Damerjog iyo xarumaha kaydinta iyo qaybinta gudaha ee ku yaalla Dawanle.   Wax soo saarka shidaalka ee la sifeeyay ee ku jira terminalka Damerjog ayaa loo wareejin doonaa xarumaha kaydinta gaarka ah ee loo diyaariyay, kaddibna waxaa loo qaadi doonaa Dawanle iyadoo la adeegsanayo dhuun shidaal oo adeegyo kala duwan bixisa, si si ballaaran loogu qaybiyo gudaha Itoobiya, sida uu SHEEGAY xogta Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya.

Taariikhda xisbiga ay Itoobiyaanka u codeeyeen doorashadii guud ee 7aad ayaa lagu dhawaaqay inuu soo dhisi doono dowladda.   Guddoomiyaha Golaha Wakiillada Dadweynaha, Tagese Chafo, ayaa maanta ku dhawaaqay; Sida ku xusan Qodobka 58-aad ee Qodobka 2-aad ee Dastuurka, muddada Aqalka ayaa bilaaban doonta Isniinta ugu dambeysa ee Sebtembar, dhismaha dowladda iyo xafladda caleemo-saarka golaha ayaa dhici doonta Koxdin 25, 2019.   Sida ku xusan Qodobka 56-aad ee Dastuurka, xisbiga siyaasadeed ee ku guuleysta kuraasta ugu badan ee golaha ayaa abaabuli doona hay'adda sharci-dejinta federaalka, hay'adda sharci-dejinta cusub ee dadku doortaan ayaa si rasmi ah u qaadan doonta mas'uuliyadda maalintaas.   Tani waa tallaabo qaran oo lagu dhisayo sharciyad siyaasadeed oo ku salaysan aasaas adag iyo hubinta kala-guurka hay'adaha ee guuleysta. Itoobiya waxay soo martay waddooyin badan si ay ugu gudubto marxaladdan taariikhiga ah.   In ka badan 54 milyan oo codbixiye; Doorashadii guud ee toddobaad, oo ay ka qaybgaleen 42 xisbi siyaasadeed iyo 10,438 musharrax, waa dhacdo qaran oo xusid mudan arrintan, waxayna muujinaysaa kartida Itoobiya.   Doorashadu ma muujin oo keliya weynaanta Itoobiya marka loo eego baaxaddeeda, laakiin sidoo kale macnaheeda. Dhammaystirka guusha leh ee geeddi-socodkan adag si xor ah, ka-qaybgal, nabad ah iyo dimuqraadiyad ah waa guul ay dad badan ammaaneen.   Marka laga reebo xuduudaheeda qaranka, Itoobiya waxay door muhiim ah ka ciyaartaa gobolka Bariga Afrika, doorashooyinka dimuqraadiga ah ee ka dhacaya dalkana waa calaamad wanaagsan oo wanaagsan oo kor u qaadi doonta xasilloonida siyaasadeed ee gobolka.   Itoobiya hadda waxay soo gabagabaysay diyaargarowgeeda ah inay dhisto dowlad cusub oo ku salaysan dastuurka oo ay xilka la wareegto.   Dowladda cusub, oo la dhisi doono Sebtembar 25, 2019, waa tallaabo taariikhi ah oo ku aaddan hirgelinta heshiis bulsho oo cusub oo lala galayo in ka badan 130 milyan oo qof oo Itoobiyaan ah.   Soo saarista dowlad cusub waxay sidoo kale abuuri doontaa fursado iyo tamar dheeraad ah si si kalsooni leh loogu hirgeliyo dib-u-habaynta dhaqaalaha ee waaweyn ee la qorsheeyay, isbeddellada qaab-dhismeedka, iyo mashaariicda horumarinta.   Waxaa xusid mudan in miisaaniyadda federaalka ee 2.34 tiriliyan oo birr ah loo ansixiyay sannad-maaliyadeedka 2019. Miisaaniyaddan waxay diiradda saareysaa xoojinta dhaqaalaha gudaha iyo yaraynta deynta ganacsiga dibadda, waxaana la filayaa inay aasaaska u dhigto kobaca GDP ee xooggan ee sii socda.   Tallaabooyinka dib-u-habaynta dhaqaalaha gudaha ee la hirgelinayo ayaa miro dhal ka dhigaya dadaallada lagu yareynayo sicir-bararka ilaa hal lambar, waxaana la filayaa in dib-u-habaynta ay sii socoto.   Hawlaha shaqo-abuurka iyo horumarinta nolosha ee haweenka iyo bulshooyinka miyiga; Dhismaha malaayiin guri si wax looga qabto yaraanta guryaha iyo dhammaystirka mashaariicda korontada iyo waraabka ayaa sidoo kale ka mid ah hawlaha laga filayo dowladda cusub.   Ka dhigista dhismaha dhaqaalaha dijitaalka ah mid u furan dadka hoose iyo siinta muwaadiniinta adeegyo dowladeed oo hufan, baabi'inta dhibaatooyinka xafiisyada iyo u beddelka waqtiga wax soo saarka ayaa la filayaa inay noqdaan astaamaha casriga cusub.   Itoobiya waxay sii wadi doontaa inay dhisto guulaheeda diblomaasiyadeed iyo diyaargarowga COP 32.   COP 32 waxay muujin doontaa guusha Itoobiya ee diblomaasiyadda cagaaran; dadaalladeeda nabadda iyo diblomaasiyadeed ee ku aaddan isticmaalka caddaaladda ah ee Badda Cas iyo Webiga Niil ayaa sii xoojin doona.

Itoobiya waxaa loo yaqaanaa inay tahay waddan ay ku barakeysan yihiin kheyraadka dabiiciga ah, taariikhda, dhaqanka iyo dhaxalka taariikhiga ah. Si kastaba ha ahaatee, waxaa la ogyahay in kheyraadkan suurtagalka ah la dayacay sannado badan iyada oo aan la helin fiiro gaar ah, horumar iyo ilo hanti.   Iyada oo ay dawladda wadajirka ay fiiro gaar ah siisay waaxda dalxiiska, waaxdu waxay noqotay mid ka mid ah tiirarka dib-u-habaynta dhaqaalaha gudaha. Natiijo ahaan, shaqada hagaajinta meelaha dalxiiska ee jira iyo horumarinta meelaha cusub ee dhammaan qaybaha dalka ayaa si ballaaran loo qabtay; welina waa la wadaa.   Sidaa darteed, barnaamijyada horumarinta ee "Gebeta Lesheger", "Gebeta Le Hager" ee la hirgeliyay dhowr sano gudahood iyadoo uu hoggaaminayo Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) waxay keeneen horumar weyn iyo soo noolayn qaybta dalxiiska. Iyadoo la adeegsanayo hindisayaashan, waxaa suurtogal ahayd in la horumariyo oo la isticmaalo kaabayaasha dhaqaalaha ee qarsoonaa oo ku jiray gees kasta.   Itoobiya waxay sii horumarisay bilicdeeda dabiiciga ah, harooyinka, beeraha qaranka iyo goobaha taariikhiga ah, iyadoo kordhinaysa goobteeda dalxiiska caalamiga ah iyo kan gudaha.   Horumarinta dalxiisku waxay keentay horumarro badan oo dhinac walba ah, iyadoo lagu saleynayo dalka iyo dadkiisa. Iyada oo laga fogaanayo hawlihii dalxiiska ee hore u koobnaa, shaqooyin cajiib ah ayaa laga qabtay dhismaha goobo cusub oo dalxiis iyo goobo dalxiis.   Gorgora Eco Resort, oo laga dhisay xeebta Harada Tana, ayaa loo dhisay si ay dalxiisayaasha u siiso raaxo iyo kor u qaadida quruxda harada. Hoyga, oo lala dhisay Chebera Churchur National Park, waxaa loo yaqaanaa inuu yahay meel cajiib ah oo isku daraysa quruxda dabiiciga ah iyo adeegyada casriga ah ee raaxada. Wejiga labaad ee mashruuca "Gebeta for the Generation", Logo Lake Resort, waxaa loogu talagalay in lagu xoojiyo isdhexgalka bulshada iyo wadajirka dadka, iyo inuu noqdo meel madadaalo oo soo jiidasho leh oo casri ah.   Tuulada Benuna waa mid ka mid ah goobaha cusub ee dalxiiska iyo horumarinta ee la horumariyay oo soo jiitay dareenka muddo gaaban gudaheed. Iyada oo loo yaqaan markhaati joogto ah oo aaminsan "suurtagalnimada", aaggani wuxuu noqday meel qurux badan oo soo jiidatay dareenka dalxiisayaasha maxalliga ah iyo kuwa ajnabiga ah iyagoo adeegsanaya quruxda dabiiciga ah ee aagga.   Harada Wenchi, oo ay samaysay qarax foolkaaneed isla markaana ilaalisay quruxdeeda dabiiciga ah, ayaa loo yaqaanaa inay tahay meel caalami ah oo loo aqoonsan yahay qaab Lamaw Eco-Lodge iyadoo la kaashanaysa bulshada. Xarunta Weyn ee Shebele, oo laga dhisay 385 hektar oo dhul ah oo ku taal magaalada Jigjiga ee gobolka Soomaalida, ayaa sidoo kale loo yaqaanaa inay tahay mashruuc weyn oo si weyn u dhiirrigeliyay horumarinta dalxiiska gobolka.   Gobolka Canfarta, oo hoy u ah Saxaraha Danakil iyo Ertaale, ayaa horumarinayay goobo dalxiis oo casri ah iyo meelo loo dalxiis tago, oo ay ku jiraan mashruuca horumarinta dalxiiska "Fentale ilaa Ertaale", si loo kiciyo dalxiiska loona kordhiyo joogitaanka booqdayaasha.   Guud ahaan, laga bilaabo Chebera ilaa Gorgora, Benuna, Wenchi, Lake Logo, iyo Haro Dandi Lodge ayaa ka mid ah kuwa beddelay muuqaalka dalka oo ka dhigay waaxda dalxiiska inay koraan oo ay barwaaqoobaan. Marka laga soo tago horumarinta Biyo-xidheenka Renaissance, Harada Ngat waxay noqotay meel soo jiidasho dalxiis oo weyn iyo meel la doorbido beeraha kalluunka iyo dalxiisayaasha.   Marka laga soo tago dhismaha mashaariic cusub, dowladda Medemer waxay sidoo kale qabatay shaqo ballaaran oo lagu soo celinayo laguna ilaalinayo kuwii hore iyo ilaalinta iyo ilaalinta dhaxalka. Dhammaan gobollada, waxaa la sameeyay dadaallo lagu aqoonsanayo laguna horumarinayo kheyraadka suurtagalka ah iyo ilaalinta kuwa jira.   Shaqada ilaalinta dhaxalka iyo horumarinta meelaha loo dalxiis tago jiilal badan ayaa door muhiim ah ka ciyaartay kor u qaadista kheyraadka kala duwan ee Itoobiya. Guud ahaan, waxaa la dhihi karaa dadaallada horumarineed ee la sameeyay shantii sano ee la soo dhaafay, gaar ahaan qaybta dalxiiska, waxay keeneen natiijooyin la taaban karo oo gaaray isbeddello aasaasi ah iyo guulo.

Addis Ababa, 11-ka kodxin/Meshkerem /2019 (ENA): Hayada Warbaahint Itoobiya oo shegtay in xayiraad waqti la cayimin lagu soo rogay Telefishanka Tigray Kadib heshiiskii nabada ee ka dhacay Pretoria oo dhexmaray Dowladda Federaalka Itoobiya iyo TPLF, Awoodda Warbaahinta Itoobiya waxay tilmaamtay in iyadoo la raacayo wada-hadallo iyo heshiis la dhexmaray Maamulka ku-meel-gaarka ah ee Deegaanka Tigray, horey looga qaaday xayiraadii saarnayd Tigray TV si uu shaqadiisa dib ugu bilaabo.   Intaa waxa dheer, hay'addu waxay sheegtay inay dadaal dheer u gashay si warbaahintu u soo noqoto jidka sharciga iyo kan xirfada, iyadoo saxafiyiinta iyo shaqaalaha Tigray TV siinaysay tababarro ku saabsan dhismaha nabadda iyo tayaynta xirfadda.   Sida ku xusan natiijada kormeerka iyo qiimaynta nuxurka warbaahinta ee hay'addu samaysay, Tigray TV halkii uu ka faa'iidaysan lahaa fursadda la siiyay oo uu u shaqayn lahaa si waafaqsan xirfadda iyo anshaxa, wuxuu bilaabay inuu si samayso ah u baahiyo xogo halis gelinaya amniga dalka iyo kan shacabka, baahinta dhiirigelinaysa isku dhacyada iyo xagjirinimada.   Sidaa darteed, Hayada Warbaahinta Itoobiya, iyadoo ka duulaysa mas'uuliyadda sharcigu ku waajibiyay, waxay maanta xayiraad waqti la cayimin ku soo rogtay Telefishanka Tigray.   Sidoo kale, waxay ku waarmaysay in dhammaan warbaahinta dhijitaalka ah, kuwa hawada (broadcast) iyo kuwa daabacanba looga forbidden yahay inuu Tigray TV u noqdo il-xogeed ama inay dib u baahiyaan nuxurrada shaqaaqada leh ee telefishanku si sharci darro ah u tirinayo.   Hay'addu waxay si strig ah uga digtay in warbaahintii u hoggaansami weyda amarkan laga qaadi doono la-xisaabtan sharci iyo mid ma Lyapunov ah oo adag.

Digniinta-safar ee Safaaradda Mareykanku ka soo saartay Gobolka Doollo ma ah mid ka tarjumaysa xaaladda dhabta ah ee ka jirta deegaanka!   Xafiiska Warfaafinta Dowlad-Deegaanka Soomaalida oo ka duulaya digniinta-safar ee ay Safaaradda Mareykanka ee Addis Ababa ka soo saartay Gobolka Doollo 16-kii Sebtembar 2026. waxa uu caddaynaynaa in digniintan lagu degdegay, isla markaana aanay si sax ah uga tarjumayn xaaladda dhabta ah ee nabadda iyo amniga ee ka jirta Gobolka Doollo. Digniintan waxaa la soo saaray iyada oo aan xaqiijin-xogeed iyo wada-tashi ku filan lala samayn maamulka deegaanka iyo hay’adaha amniga iyo nabadgelyada ee sida joogtada ah ula socda xaaladda ka jirta gobolka.   Dawlada deegaanka Soomaalidu waxay cadaynaysaa in Gobolka Doollo uu nabadyahay, xaaladdiisuna ay deggan tahay.   Hay’adaha dowladdu waxay si buuxda u gudanayaan waajibaadkooda caadiga ah. Isu-socodka dadka iyo gaadiidka, hawlaha ganacsiga, adeegyada bulshada iyo hawlaha kale ee maalinlaha ahiba waxay u socdaan si caadi ah.   Dowlad-Deegaanka Soomaalidu waxay mudnaan sare siisaa badbaadada dadka deegaanka, martida iyo muwaadiniinta ku sugan deegaanka. Haddii ay soo baxdo xaalad amni oo u baahan taxaddar gaar ah, hay’adaha ay khusayso waxay bulshada la wadaagi doonaan xog rasmi ah, sax ah oo waqtigeeda ku habboon.   Sidaas darteed, waxaan hay’adaha diblomaasiyadeed iyo dhinacyada kale ee soo saara digniinaha safarka ugu baaqaynaa inay si habboon u xaqiijiyaan xaqiiqooyinka ka jira goobta ka hor inta aanay baahin macluumaadka, isla markaana ay la tashadaan hay’adaha ay khusayso ee Dowlad-Deegaanka Soomaalida.   Waxaan sidoo kale xusuusinaynaa in digniin aan ku dhisnayn xog dhammaystiran ay abuuri karto walaac aan loo baahnayn, isla markaana ay sawir khaldan ka bixin karto nabadda iyo xasilloonida ka jirta deegaanka.   Xafiiska Warfaafinta Dowlad-Deegaanka Soomaalidu wuxuu mar kale xaqiijinayaa in Gobolka Doollo uu nabad yahay, xaaladdiisuna deggan tahay, isla markaana maamulka gobolka iyo hay’adaha amniga iyo nabadgelyadu ay si dhow ula socdaan xaaladda guud.   Xafiiska Warfaafinta Dowlad-Deegaanka Soomaalida Meskerem 7, 2019 T.I. Jigjiga

Itoobiya waxay leedahay kheyraad dalxiis oo dabiici ah iyo kuwo ay dadku sameeyeen, kuwaas oo isugu jira kuwo la taaban karo iyo kuwo aan la taaban karin, kuwaas oo soo jiidasho gaar ah leh.   Itoobiya Inkasta oo ay leedahay khayraad badan oo soo jiita indhaha dalxiisayaasha ama booqdayaasha, kuwaas oo aan qofku ka caajisin xitaa haddii uu marar badan arko ama booqdo, isla markaana aan sahal lagu soo koobi karin, haddana muddo dheer si habboon looma soo bandhigin, mana aysan helin booqasho iyo aqoonsi u dhigma qiimahooda.   Arrintaas awgeed, waxay muddo dheer ka maqnayd inay ka faa’iidaysato khayraadkeeda dalxiis ee faraha badan.   “Dalal badan oo taariikh iyo khayraad dabiici ah aan innagula tartami karin ayaa wax badan ka faa’iiday waaxda dalxiiska. Innaguse, waxaan qarinay khayraadkeenna qaaliga ah, taariikhdeenana boodh ayaan ku daboolnay, muddo dheerna sidaas ayaan ku soo jirnay.” waxaa sidaa tibaaxaya Buugga Dowladda wadajirka (Medemer,) bogga 259.   Maanta, hase yeeshee, taariikhdaasi way isbeddelaysaa. Dalxiiska oo ka mid ah shanta tiir ee muhiimka u ah dhaqaalaha Dowladda wadajirka Medemer, ayaa lagu dadaalayaa in goobaha taariikhiga ah iyo khayraadka muhiimka ah loo beddelo fursado dhaqaale, iyadoo sidoo kalena Itoobiya si ballaaran loo soo bandhigayo.   Horumarinta goobaha cusub ee dalxiiska oo uu Ra’iisul Wasaaraha dalka Abiy Ahmed,(Dr.) ka bilaabay Qasriga 4 Kilo, ayaa mashaariicda Gedebata lahagar loo marayo ku fiday dhammaan qaybaha dalka.   Khayraadka dalxiiska ee Itoobiya ee muddo dheer aan helin mudnaantii ay u baahnaayeen ayaa Dowladda wadajirka Medemer siisay mudnaan, taasina waxay horseedday in dib loo soo nooleeyo oo la shaaciyo bilowga soo kabashadooda.

Waxaan ardaydeenna dalka oo dhan u rajeyneynaa sanad dugsiyeed miro dhal ah oo guul leh!   ‎Maadaama jiilka da'da yar uu yahay hantida ugu weyn ee Itoobiya, waxaan ku dhiirigelinayaa arday kasta inuu waxbarashadiisa ku sii wato dadaal iyo xamaasad, inuu ku dadaalo heer sare, iyo inuu dhiso xirfado qaabeeya mustaqbalka dalkeenna.   ‎Maadaama mashaariic badan oo horumarineed oo aan maanta hirgelineyno lagu naqshadeeyay iyadoo maskaxda lagu hayo jiilalka mustaqbalka, waxaan ku kalsoonahay in ballanqaadkiina, oo ah ka faa'iideystayaasha iyo wakiillada fursaddan xigta, ay tahay aasaaska sii wadidda taariikhda weyn ee ilbaxnimada Itoobiya.   ‎Dhiirigelinta iyo ballanqaadka macallimiinteennu waa tiir aasaasi ah oo ku jira dadaalka lagu dhisayo jiil karti leh oo isku kalsoon. Waxaan si xushmad leh idiinku boorinayaa inaad sii wadataan ballanqaadkiina ku aaddan dhiirigelinta ardaydeenna, daah-furka kartidooda, iyo qalabaynta aqoonta, xirfadaha, iyo qiyamka u sahlaya inay u soo baxaan tartamayaal berri.   ‎Dhammaan daneeyayaasha qaybta waxbarashada; Waxaan idiin rajeynayaa sannad waxbarasho oo guul iyo midho dhal leh.   ‎

Itoobiya waxay sannadka cusub ku bilowday iyadoo mudnaanta siinaysa danaha qarankeeda, isla markaana noqotay codka dhabta ah ee Afrikaanka.   Itoobiya oo xubin ka noqotay BRICS iyadoo raacaysa siyaasad arrimo dibadeed oo madax-bannaan oo adag, waxay Shirkii 18-aad ee Madaxda BRICS ee lagu qabtay New Delhi, Hindiya, si muuqata uga muujisay Afrika iyo caalamkaba doorkeeda istaraatiijiga ah.   Shirkan oo hal-ku-dhaggiisu ahaa “Dhisidda adkaysi, hal-abuur, iskaashi iyo waaritaan”, wuxuu Itoobiya u noqday fursad ay ku xoojiso xiriirrada ay la leedahay dalalka xubnaha iyo kuwa saaxiibka la ah BRICS, iyadoo taageeraysa dhismaha nidaam caalami ah oo caddaalad iyo ka-qaybgal loo siman yahay ku dhisan.   Itoobiya waxay shirkan ku adkaysay muhiimadda ay leedahay in dalalku dhistaan awood ay kaga hortagaan dhibaatooyinka ka hor inta aysan dhicin. Waxay sidoo kale sheegtay inay si buuxda uga gudubtay ku-tiirsanaantii sarreenka gargaarka dibadda, ayna diyaar u tahay inay BRICS uga qaybqaadato sidii wax-soo-saare iyo alaab-qeybiye.   Dhinaca tiknoolajiyadda iyo hal-abuurka, Itoobiya waxay sheegtay inay ballaarinayso kaabayaasha dijitaalka, aqoonsiga dijitaalka ah, nidaamyada lacag-bixinta iyo shabakadaha is-dhaafsiga xogta. Waxa kale oo ay waddaa dhismaha Jaamacadda Garaadka Macmalka ah ee Medemer, si Afrika ay door hoggaamineed uga qaadato mustaqbalka tiknoolajiyadda. Itoobiya.   waxay sidoo kale carrabka ku adkaysay in Afrika leedahay kheyraad macdaneed oo badan, kaas oo muhiim u ah tamarta nadiifka ah, wax-soo-saarka casriga ah iyo dhaqaalaha dijitaalka ah. BRICS-na waxay fursad u abuuri kartaa in raasamaal, tiknoolajiyad iyo suuqyo la isku daro si kheyraadka Afrika loogu daro qiime dheeraad ah.   Dhanka caafimaadka, tamarta la cusboonaysiin karo, macdanta iyo warshadaha, Itoobiya waxay muujisay inay diyaar u tahay iskaashi iyo maalgashi. Sidoo kale, shirkadda Diyaaradaha Itoobiya, korontada ay Itoobiya siiso dalalka deriska ah iyo xaqiiqda ah in Addis Ababa tahay xarunta Midowga Afrika ayaa lagu tilmaamay inay Itoobiya siinayaan door muhiim ah oo isku xira Afrika iyo dunida.   Dhanka maaliyadda caalamiga ah, Itoobiya waxay sheegtay inay waddo dib-u-habayn dhaqaale iyo dib-u-habayn deynteeda dibadda ah. Waxay ku baaqday in habka dib-u-habaynta deymaha dalalka dhaqaalahoodu dhibaatooyinka ku jiro uu noqdo mid degdeg ah, hufan oo la saadaalin karo, isla markaana dalalka soo koraya ay helaan matalaad caddaalad ah oo saamayn leh hay’adaha maaliyadeed ee caalamka.   Ka-qaybgalka Itoobiya ee shirkan ayaa sidoo kale taageero ka heshay arrimo ay ka mid yihiin ku biirista Ururka Ganacsiga Adduunka (WTO), helitaanka kursi dheeraad ah oo Golaha ICAO ah, iyo martigelinta COP32 ee Addis Ababa. Sidoo kale, soo-jeedinta ah in xafiiska New Development Bank (NDB) laga furo Addis Ababa iyo in la sameeyo “BRICS Coordinator” ayaa heshay taageero ballaaran.   Shirka BRICS ka sokow, Itoobiya waxay kulammo muhiim ah la yeelatay madaxda dalal kala duwan. Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin waxaa lagala hadlay xoojinta iskaashiga istaraatiijiga ah ee Itoobiya iyo Ruushka, gaar ahaan dhinacyada difaaca, amniga, ganacsiga, maalgashiga, waxbarashada, tiknoolajiyadda iyo xiriirka dadka.   Ra’iisul Wasaaraha Hindiya Narendra Modi waxaa lagala hadlay iskaashiga difaaca, iswaydaarsiga tiknoolajiyadda, dhismaha awoodda iyo horumarinta macdanta. Ra’iisul Wasaaraha Malaysia Anwar Ibrahim waxaa lagala hadlay maalgashi, dalxiis, tamarta la cusboonaysiin karo iyo horumarinta wax-soo-saarka.   Sidoo kale, Amiirka Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan waxaa lagala hadlay ajandayaasha BRICS iyo iskaashi dhinacyo badan leh. Madaxweynaha Iran Masoud Pezeshkian waxaa lagala hadlay xaaladda Badda Cas, amniga gobolka iyo sidii loo ballaarin lahaa ganacsiga, dhaqaalaha iyo iskaashiga horumarineed ee labada dhinac.   Guud ahaan, dowladda Itoobiya waxay sheegtay in ka-qaybgalka firfircoon ee Shirkii 18-aad ee BRICS iyo natiijooyinka laga gaaray ay yihiin tiirar muhiim u ah isbeddelka diblomaasiyadeed iyo dhaqaale ee Itoobiya. Waxay sidoo kale ku tilmaantay Itoobiya dal si geesinimo leh u raadinaya danihiisa istaraatiijiga ah, isla markaana garab taagan horumarka, nabadda Afrika iyo iskaashi caalami ah oo caddaalad ah.   “Soo-kabashada Itoobiya waxay ku bishaaraynaysaa di u curashsada Afrika!”

Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed (Dr.) ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya ‎Wuxuu u ambabaxay New Delhi, Hindiya si uu uga qayb galo Shirweynihii 18aad ee BRICS, maantana, Kooxdin 2, 2019, wuxuu ka qayb galay Shirweynihii lagu qabtay cinwaanka "Dhisidda Adkeysiga, Hal-abuurka, Iskaashiga iyo Waaritaanka".   ‎Shirweynuhu wuxuu ka hadlay mawduuca ugu muhiimsan ee "Xoojinta Maamulka Caalamiga ah ee loo dhan yahay iyo Iskaashiga Dhinacyada Badan" maalintii ugu horreysay, waxaana la xusay in maamulka caalamiga ah uu hubin doono ka qaybgalka iyo faa'iidooyinka loo dhan yahay oo dheellitiran ee dalalka.   ‎Intaa waxaa dheer, waxaa la xusay in isbahaysigan, oo u dabaaldegayay sannad-guuradii 20aad tan iyo markii la aasaasay, uu si adag u shaqeyn doono sanadaha soo socda si uu u noqdo mid abaabulan, xoojiya iskaashiga dhinacyo badan leh, iyo hubinta faa'iidooyinka cadaaladda ah, ka-qaybgalka iyo kuwa loo dhan yahay.   Farriimtiisa ​​​​shirka, Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed wuxuu ku nuuxnuuxsaday muhiimadda ay leedahay dhisidda nidaamyada adkeysiga iyo maamulka ka hor inta aysan dhibaatooyin soo bixin, isagoo xusay in adkeysigani uu ka caawiyay Itoobiya inay ka gudubto caqabadaha.   Ra'iisul Wasaare Abiy ayaa sidoo kale iftiimiyay baahida loo qabo in laga gudbo ku tiirsanaanta qamadiga la soo dhoofiyo si loo helo cunto, in la soo saaro agabka caafimaadka iyo daawooyinka oo qayb ka ah siyaasadda caafimaadka ee ka hortagga ah, in loo gudbo nidaamyada dijitaalka ah iyo isticmaalkooda badbaadada leh, iyo in jaamacad laga dhiso Addis Ababa, taasoo dabooli doonta baahiyaha cilmi-baarista iyo hal-abuurka ee sii kordhaya ee qaaradda. Waxa kale oo uu muujiyay sida Itoobiya uga go'an tahay inay la shaqeyso waddamada xubnaha ka ah isbahaysiga dadaalladan iyo kuwa kale ee horumarinta.     Wuxuu sheegay in Itoobiya ay gudan doonto mas'uuliyaddeeda ah inay martigeliso shirka COP 32 ee Addis Ababa sanadka 2027 iyadoo leh wax ku oolnimo iyo rajo, wuxuuna soo jeediyay in la sameeyo "Habka Isku-dubaridka BRICS" kaas oo arrimaha mudnaanta u rogi doona heshiisyo ilaa COP 32.     Wuxuu muujiyay sida Itoobiya diyaar ugu tahay inay gacan ka geysato iskaashigan.     Dhinaca Shir-madaxeedka Hoggaamiyeyaasha, Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu wadahadallo miro dhal ah la yeeshay hoggaamiyeyaasha waddamada xubnaha ka ah iyo waddamada iskaashiga la leh iskaashiga labada dhinac; Waxay si qoto dheer uga wada hadleen iskaashiga suurtagalka ah ee maalgashiga, arrimaha gobolka, wareejinta tiknoolajiyada, dhisidda awoodda iyo xirfadaha, dalxiiska, horumarinta macdanta, iyo safarka COP 32.   ‎‎Itoobiya, iyadoo adeegsanaysa sirdoon macmal ah iyo isbeddel dijitaal ah, ballaarinteeda tamarta la cusboonaysiin karo iyo kaabayaasha warshadaha, dadaalkeeda lagu hubinayo madaxbannaanida cuntada iyada oo loo marayo dib-u-habaynta beeraha, iyo dhismaha garoon diyaaradeed oo heer caalami ah, waxay u suurtogelin doontaa inay noqoto jilaa hormuud ka ah ajendayaasha la xiriira ee ka dhasha dadaalladeeda lagu ballaarinayo qaab-dhismeedka ganacsiga qaaradda iyo kan caalamiga ah. ‎ ‎ #PMOthiopia

Addis Ababa; Kooxdin 1/ 2019 (ENA): Shirweynihii 18-aad ee BRICS ayaa si rasmi ah uga furmaya New Delhi, Hindiya berri.   Hogaamiyayaasha iyo wakiillada dalalka xubnaha ka ah ayaa soo gaaraya magaalada si ay uga qayb galaan shir-madaxeedka.   Kahor shir-madaxeedka weyn, Shirka Ganacsiga BRICS oo ay soo qabanqaabisay Wasaaradda Ganacsiga iyo Warshadaha Hindiya ayaa maanta la qabtay, iyadoo arrintan lala xiriirinayo, hoggaamiyeyaasha dalalka ayaa wada-hadallo laba geesood ah oo kala duwan.   Hogaamiyeyaasha iyo mas'uuliyiinta sare ee dalalka kale ee xubnaha ka ah ayaa la filayaa inay yimaadaan New Delhi saacadaha soo socda; Shirweynihii 18-aad ee BRICS, kaas oo socon doona laba maalmood oo xiriir ah, ayaa si rasmi ah u furmi doona berri.   Tan iyo markii Itoobiya ay xubin ka noqotay, xiriirkeeda gudaha qaab-dhismeedka BRICS ayaa sii xoogeystay.   Xubinnimada Itoobiya ee ururka ayaa u suurtagelisay inay gudato mas'uuliyaddeeda taariikhiga ah ee ah inay noqoto albaabka iyo codka Afrika ee masraxa caalamiga ah, iyadoo sheeganaysa danaheeda qaran.   Shir madaxeedka 18-aad ee Hoggaamiyeyaasha BRICS ayaa lagu qaban doonaa cinwaanka "Dhisidda Adkeysiga, Hal-abuurka, Iskaashiga iyo Amniga".

Mashruuca korontada ee Biyo-xidheenka Weyn ee Itoobiya waa wax ka badan mashruuc koronto dhalin ah, waa muujinta xoogga gudaha Afrika iyo muujinta iskaashiga gobolka.   Maqaal cinwaankiisu yahay "AWOODDA IN LA MIDEEYO AFRIKA" oo lagu daabacay majaladda caanka ah ee Times, qoraa Ingiriis ah oo lagu magacaabo Josh Wilson ayaa sheegay in mashruucan weyn uu furi doono cutub cusub oo taariikhda Afrika ah.   Biyo-xidheenkan, oo leh awood uu ku xoojiyo isku xirka qaaradda iyo inuu dedejiyo kobaca tignoolajiyada iyo warshadaha, ayaa si cajiib ah loo dhisay.   Xaqiiqda ah in biyo-xidheenka ay si gaar ah u dhiseen Itoobiyaan, iyada oo aan lahayn hay'adaha maaliyadeed ee caalamiga ah ee caadiga ah iyo deymiyayaasha shisheeye, waa sheeko xiiso leh oo cashar weyn barata.   Mashruucan, oo lagu fuliyay iibsashada curaarta iyo taageerada maaliyadeed, ayaa lagu xusay inuu muujinayo in Afrikaanku ay taageeri karaan ajendahooda horumarineed iyagoo adeegsanaya kheyraadkooda.   Biyo-xidheenka Weyn ee Dib-u-cusboonaysiinta Itoobiya, oo leh awood ka badan 5,000 oo megawatts, ayaa si weyn uga qayb qaadan doona baahiyaha warshadaha iyo korontada Itoobiya.   Faa'iidooyinka biyo-xidheenku kuma koobna oo keliya Itoobiya oo keliya, laakiin sidoo kale waxay leeyihiin awood ay ku xidhaan suuqa tamarta Bariga Afrika iyagoo siinaya awood dalalka deriska ah.   Xadhkaha korontada ee ka gudba xuduudaha ayaa si weyn u horumarin doona iskaashiga dhaqaale iyo faa'iidada labada dhinac ee dadka gobolka.   Biyowga Weyn ee Itoobiya wuxuu door muhiim ah ka ciyaari doonaa bixinta tamar nadiif ah dalalka gobolka, isagoo yareynaya qiiqa kaarboonka iyo xoojinta dadaallada ilaalinta deegaanka.   Josh Wilson wuxuu sheegayaa in bulshada caalamku ay tahay inay u arkaan mashruucan fursad horumarineed iyo iskaashi ballaaran oo ka baxsan qaab-dhismeedka khilaafaadka juqraafiyeed.   Qoraagu wuxuu soo xiganayaa daraasado cilmiyeed oo muujinaya in ganacsiga tamarta iyo heshiisyada isticmaalka biyaha ee la wadaago ay abuuri karaan xiriir dhaqaale oo faa'iido u leh waddamada.   Wuxuu sheegay in isku xirka maaraynta biyaha iyo ganacsiga korontada aysan kaliya dabooli doonin baahiyaha biyaha ee waddamada hoose laakiin sidoo kale ay suurtogalin doonto horumar la wadaago.   Biyuhu wuxuu sidoo kale u gogol xaarayaa iskaashi farsamo oo joogto ah iyo is-weydaarsi macluumaad si wadajir ah wax looga qabto caqabadaha soo bixi kara inta lagu jiro abaaraha daba dheeraaday.   Afrika waxay u baahan tahay mashaariic kaabayaasha dhaqaalaha oo ballaaran si loo gaaro kobac dhaqaale oo degdeg ah, Biyo-xidheenka weynina waa mashruuc weyn oo muujinaya tan, ayuu yiri.   Mashaariicda sida Biyo-xidheenka Renaissance waxay door muhiim ah ka ciyaaraan hirgelinta Aagga Ganacsiga Xorta ah ee Afrika, kaas oo ujeedadiisu tahay inuu isku xiro Afrika dhaqaale ahaan iyo kaabayaal ahaan, iyadoon loo eegin xuduudaha juqraafiyeed.   Wuxuu sheegay in biyo-xidheenku uu muujinayo in Afrikaanku ay leeyihiin awood ay ku xalliyaan arrimahooda iyaga oo adeegsanaya bisayl diblomaasiyadeed iyo habab nabadeed.   Sida Josh Wilson uu ku qoray maqaalkiisa, kheyraadka biyuhu waa inaysan noqon isha khilaafka, laakiin waa inay noqotaa xarun barwaaqo wadaag ah.   Sida waafaqsan mabaadi'da Midowga Afrika, isticmaalka kheyraadka guud ee barwaaqo wadaagga ah waa inay noqotaa diiradda ugu weyn ee diblomaasiyadda casriga ah iyo horumarka.   Sida waafaqsan mabaadi'da Midowga Afrika, isticmaalka kheyraadka guud ee barwaaqo wadaagga ah waa inay noqotaa diiradda ugu weyn ee diblomaasiyadda casriga ah iyo horumarka.   Wuxuu tilmaamay in magaca Biyo-xidheenka weyn laftiisu uu ka tarjumayo ruuxa soo noolaynta Afrika iyo isku kalsoonida.   Biyo-xidheenku wuxuu albaabka u furi doonaa ballaarinta lahaanshaha tooska ah ee muwaadiniinta ee horumarka guud ahaan Afrika iyo xoojinta suuqyada maaliyadeed ee gudaha.   Josh Wilson wuxuu maqaalkiisa ku soo gabagabeynayaa in Biyo-xidheenka Renaissance uu sii ahaan doono buundo joogto ah iyo astaan ​​u ah horumarka iyo midnimada Afrika, iyo sidoo kale isku xirka dadka.

👉 Maadaama waqtigu yahay buug uu bixiyay Abuuraha; waa inaan maanta qornaa qoraallo wanaagsan annagoo xasuusanayna sheekooyinka guuldarrada iyo guusha aan shalay qornay.   👉 Guulaha laga arkayo beeraha (qamadiga xagaaga iyo hadhuudhka), dhaqaalaha, horumarinta cagaarka iyo mashaariicda waaweyn ayaa hubinaya barwaaqada Itoobiya ee berri.   👉 Faalladii cadowga waa la fashiliyay waxaana la gaaray is-afgarad ballaaran oo ku saabsan wadatashiga qaran ee dadku ay ka qayb qaateen lahaanshaha, cafiska maxaabiistana wuxuu ahaa mid muujinaya tan.   👉 Waqtigii shaqada iyo qoryaha ayaa dhammaaday waxaana la beddelay xilligii qalinka, fikirka iyo nabadda. Cutubka xiga ee Itoobiya wuxuu ku salaysnaan doonaa wadahadal iyo isfaham.   👉 Wadahadalka Qaranku ma aha oo kaliya gorgortan dhexmara dadka aqoonta leh, laakiin waa marxalad taariikhi ah oo beeraleyda, xoolo dhaqatada, dhalinyarada, iyo haweenku si toos ah uga qayb qaateen oo ay ku qaateen masiirka dalkooda.   👉 Marka laga soo tago kordhinta awoodda tamarta, shaqadu waxay bilaabatay in la sameeyo Digital 2030 guul, taasoo ah ballaarinta dhinacyada tignoolajiyada iyo dhaqaalaha dalka.   👉 Mashruuca weyn ee garoonka diyaaradaha ee Bishoftu iyo horumarinta marinnada ayaa dunida u soo bandhigaya hantida, muuqaalka dhulka, iyo quruxda Itoobiya.   👉 Ka qaybgalka isku-dubaridka ah ee xisbiyada siyaasadda, hay'adaha amniga, hoggaamiyeyaasha diinta, warbaahinta, iyo shaqaalaha rayidka ah ayaa muhiim u ah safarka Itoobiya ee barwaaqo iyo nabad si uu u guuleysto.   Ajandaha Dekedda Badda ee Itoobiya wuxuu helay aqbalaad caalami ah wuxuuna ballaarinayay saameynta dalka.   Sanadka cusub waxaa loo qorsheeyay inuu noqdo waqti lagu dhiso jiil barwaaqo ah oo jawiga siyaasadeed la ballaariyo, midnimada qaranka la xoojiyo, wax soo saarkana lagu kordhiyo nooca iyo tayada.   Fikradaha aan ku heshiinay wadatashiga waxaa lagu hirgeliyay qaab dhaqan, nidaam, ku-dhaqan, ku-dhawaaq iyo wax-ka-beddel dastuuri ah.   👉 Habeenka Sannadka Cusub, bulshadu waa inay taageertaa maxaabiista lagu sii daayay cafis si ay wax uga bartaan wixii hore oo ay gacan wanaagsan uga geystaan ​​nabadda iyo horumarka dalka.   👉 Dib-u-habaynta dhaqaalaha guud ee la sameeyay waxay hagaajinaysaa jabka dhaqaale ee waagii hore waxayna keenaysaa koror ku yimaada wax soo saarka iyo ganacsiga dhoofinta.   👉 Dhaqdhaqaaqa "Itoobiya Tamert" wuxuu dhisayaa wax soo saarka, awoodda wax soo saarka dawooyinka gudaha ee dalka ayaa sidoo kale sii kordheysa.   👉 Horumarinta webiyada ayaa si wadajir ah u ilaalinaya ciidda, magaalooyinka, kheyraadka biyaha iyo caafimaadka.   👉 Hawlaha sahaminta macdanta, wax soo saarka iyo iibka ayaa muujinaya waxqabad ka wanaagsan sidii hore.