Bitootessa 28/2018(ENA): Magaalichatti Ayyaana Faasikaa dhufuuf meeshaaleen bu'uuraa gahaan gatii madaalawaan dhiyaachaa jiraachuu Hoggantuun Biiroo Daldalaa Bulchiinsa Magaalaa Finfinnee Habiibaa Siraaj ibsan. Hoggantuun Biirichaa Ayyaana Faasikaa sababeeffachuun hojiiwwan gabaa tasgabbeesuuf raawwataman ilaalchisee ibsa kennaniiru. Ayyaanicha sababeeffachuun daballii gatii hin malle meeshaalee bu’uuraa irratti akka hin uumamne ittisuuf dhiyeesiin gahaan jiraachuu himani. Naannoolee adda addaa waliin qindoomuun omishaaleen Qonnaa fi warshaa qulqullinaa fi baay’inaan gara Magaalaatti akka galan taasifamaa jiraachuu dubbataniiru. Magaalattii keessatti Giddugaloota Gabaa ja'a, Gabaa Sanbataa 146, waldaalee hojii shamaattootaa fi dhaabbata daldalaa keessatti oomishni gahaan gatii madaalawaan uummataaf dhiyaachaa akka jiru ibsaniiru. Keessattu lammiilee galii gadi aanaa qaban giddugaleessa kan taasifate dhiyeessiin xaafii,qullubbii,zayitaa, meeshaaleen warshaa fi oomishaaleen qonnaa dhiyaataniiru. Akkasumas, Kutaalee Magaalichaa kudha tokko keessatti har'a waaree boodaa eegalee Baazaariin omishaaleen gabaaf dhiyaatan akka banamu himaniiru.

Bitootessa 28/2018(ENA): Naannoo Beenishaangul Gumuuzitti Qonna ammayyeessuun hojii hojjetameen Omishaa fi omishtummaan guddachaa dhufuu Bulchaan Naannichaa obbo Ashaadilii Hasan himani. Yaa’iin 10ffaa kawunsilii Hariiroo qaamolee qooda fudhattootaa misooma Qonnaa Naannawaa raawwii omisha Qonna Gannaa bara 2017/18 fi karoorra oomisha Gannaa bara 2018/19 irratti xiyyeeffate Magaalaa Asosaatti geggeeffameera. Bulchaan Naannoo Beenishaangul Gumuuz obbo Ashaadilii Hasan waltajjicharratti akka dubbatanitti, Naannichatti damee qonnaa ammayyeessuun jijjiiramni galmaa'aa jiru wabii nyaataa qonnaan bulaa mirkaneessuu bira darbee dandeettii dinagdeesaa guddiseera jedhani. Teknooloojiiwwan qonnaa haaraa fayyadamuun hojiin qonnaa hojjetamaa jiru oyiruuwwan bal'aan sanyiin uwwisuu bira darbee oomishtummaan akka dabalu gochuu isaas himaniiru. Naannichatti sagantaa hojiiwwan jajjabeessoo Maaddi Guutuun, Ashaaraa Magariisaa, Ruuzii, Qamadii fi Misooma Sululaa irratti hojjetamaa jiran cimsuun fayyadamummaa qonnaan bulaa guddisuun akka barbaachisu ibsaniiru. Mootummaan damee Qonnaatiif xiyyeeffannoo addaa kennuun ijaarsi Jallisii fi pirojektoota damee kana guddisan hojjete bu'a qabeessa ta'uu isaanii ibsaniiru. Hogganaan Biiroo Qonnaa Naannoo Beenishaangul Gumuuz Obbo Baabaakir Haliifaa gamasaaniitiin, oomisha Gannaa bara 2017/18 keessatti midhaan oomishni Kuntaala Miiliyoona 55 walitti qabamuu beeksisaniiru. Karoora oomisha Gannaa bara 2018/19 keessatti Naannichatti lafa hektaara miiliyoona 2 misoomsuun oomisha kuntaala miiliyoona 70 ol argachuuf karoorfamuu hogganichi ibsaniiru. Waltajjicharratti Hoggantoonni Olaanoo Naannichaa,Hoggantoonni damee sanaa fi qaamoleen qooda fudhattootaa hirmaataniiru.

Bitootessa 27/2018 (ENA): Dhiibbaa dhiyeessii boba’aa dandamachuuf haala murtee mootummaan dabarsee walsimsiisuun oomisha boba’aa haqummaan raabsaa jirra jedhani buufataaleen boba’aa. ENA’n daawwannaa buufataalee raabsa boba’aa adda addaa Finfinneetti gaggeessee buufataaleen kunneen boba’aa buusanii jiran haqaan fayyadamtootaaf raabsaa akka jiran irra gaheera.   Walitti bu’iinsa Baha Giddu Galeessaa hordofuun biyyoonni addunyaa hedduun dhiyeessii boba’aa irratti addaan cituu mudate furuuf qajeelfama kunuunsa cimaa baasaa jiru. Ministirri Muummee Dr. Abiyyi Ahimad, haala amma jiruun walqabatee rakkoo dhiyeessii boba’aa keessatti uumame furuuf lammiileen boba’aa qusannaan akka fayyadaman yaadachiisuun isaanii ni yaadatama. Kana hordofuun Ministeerri Daldalaa fi Walitti Hidhaminsa Naannawaa dhiyeessii cancala raabsaa boba’aa to’annoo cimaadhaan bulchuuf murtee bulchiinsaa baaseera. Akkuma Ministirri Daldalaa fi Walitti Hidhaminsa Naannawaa Dr. Kaasahuun Gofee beeksisan, jalqaba torbee darbee; gama fayyadama boba’aatiin dameewwan armaan gadiitiif dursa kennuudhaaf qajeelfamni bahee jira: Haaluma kanaan: 👉 Konkolaattota boba'aa geejjiban buufatatti dursi kennamuufii qaba 👉 Oomishtoota olaanoo fi dhaabbilee al-ergii kallattiin 👉 Pirojektoota mootummaa fi dhuunfaa kallattiin xiyyeeffannoo addaa barbaadan 👉 Konkolaattota daldala galtee fi al-ergii dabalatee meeshaalee fayyadamaa bu'uuraa geejjiban 👉 Tiraaktaroota qonna ammayyeessan 👉 Konkolaattota geejjiba uummataa magaalaa fi biyyaalessaa   Hojii gaggeessaan Buufata Raabsaa Boba’aa Garjii Nook Malkaamuu Siyaalfi ENAtti akka himanitti, Buufanni kun qajeelfama mootummaan baase sirnaan hojiirra oolchaa jira jedhani. Dhaabbilee dursi kennameef tajaajila laachaa, seera qabeessummaa isaanii mirkaneessaa akka jiran himaniiru.   Hojjetaan Buufata Raabsaa Boba’aa OLA Kaasaanchisitti Masarat Wandim gama isaaniin akka himanitti, akkaataa hojimaata diriirfameen qaamolee hawaasaa fi misooma biyyattiif barbaachisoo ta’aniif tajaajila kennaa akka jiran dubbatani.   Suppervaayizarri Buufata Raabsaa Boba’aa Sabaaraa Baabur Tootaal Baayyee Mokonnon akka himanitti, qooda fudhattoota waliin qindoominaan boba’aa haqaan raabsaa jirra jedhani. Hawaasni boba’aa qusannoon akka fayyadamu; filannoo anniisaa haaromfamuu danda’u akka fudhatuu fi aadaa deemsa miilaa akka horatu ministeerichi waamicha dhiyeesseera. Lammiileen geejjiba ummataa fayyadamuu fi daldala boba’aa keessatti sochii seeraan alaa saaxiluudhaan mootummaa waliin tumsa akka taasisan dhaamameera. Hoggantoonni buufata raabsaa boba’aa dhiibbaa hamaa jeequmsi Baha Giddu Galeessaa biyyattii irratti uume hir’isuuf namni hundi itti gaafatamummaa fi obsaan akka socho’u dhaamaniiru. #Ena Afaan Oromoo #TOI #Ena

Bitootessa 27/2018 (ENA): Mootummaan Naannoo Hararii jijjiirama biyyaalessaa booda damee qonnaa ammayyeessuun, oomishaa fi oomishtummaa guddisuu danda’eera jedhe Waajjirri Kominikeeshinii Naannoo Hararii beeksise. Akka Itti Gaafatamaan Waajjira Dhimmoota Kominikeeshinii Mootummaa Naannichaa Heenook Mulunaa himanitti, jijjiirama waggoota saddeet darban keessatti tokkoon tokkoon seektara Naannoo Hararii keessatti bu’aan qabatamaan argameera jedhani. Erga jijjiiramni dhufee as dameen qonnaa naannichatti xiyyeeffannaan guddaan kan kennameef yoo ta’u, dameewwan bu’aan itti galmaa’e keessaa tokko ta’uu himaniiru.   Qonnaan bultoota hirkattummaa roobaa jalaa baasuunii fi lafa bishaan muraasa jirutti aka fayyadamuuf leenjii fi deeggarsa barbaachisu kennuun oomishaa fi oomishtummaa qonnaan bultootaa guddisuun danada’ameera jedhani.   Qonnaan bulaan jallisiitiin akka misoomsu piroojektoonni ijaarsa hidha jallisii bal’aan hojjetamaa turaniiru. Keessattuu gama oomishaa fi oomishtummaa midhaanii fi beeyladaa, kunuunsa qabeenya uumamaa, ijaarsa jallisiitiin hojiiwwan bal’aan hojjetamaa turaniiru.   Akkasumas, hojiin kuduraalee fi muduraalee fi hortikaalcharii(horticulture) irratti hojjetame bu’aa jajjabeessaa galmeessee jira. Godinaalee naannichaa magaalaa fi baadiyyaa keessatti hojiin oomisha beeyladaa fi kuduraalee fi muduraa irratti hojjetamaa ture hawaasni baasii jireenyaa hir’isuun soorata madaalawaa akka argatu taasiseera jedhani. Hojiin baadiyyaatti jallisii irratti hojjetamaa tures oomishaa fi oomishtummaa dabaluu fi wabii nyaataa qonnaan bultootaa mirkaneessuuf gargaaruu keessatti bu’aa qabatamaa argamsiiseera. Qonna Arfaasaa fi gannaatiin oomishni boqqolloo fi bishingaa yeroo gabaabaa hanqina roobaa dandamatan dachaan dabaluudhaan fayyadamummaa qonnaan bultootaa mirkaneessee jira.   Hojiin eegumsaa fi kunuunsa qabeenya uumamaatiif naannichatti hojjetamees qonnaan bultoonni bishaan lafa jalaa akka argatan taasiseera; kanaanis oomishaa fi oomishtummaa isaanii dabaluudhaan hirkattummaa rooba irraa akka bahan isaan taasiseera. Mootummaan naannichaa damee qonnaan hojii jalqabe daran cimsee kan itti fufu ta’uu himaniiru. #Ena Afaan Oromoo #TOI #Ena