Hagayya 12/2018 (ENA): Mariin biyyaalessaa nageenya waaraa mirkaneessuun Itoophiyaa fooyyee qabdu dhugoomsuuf carraa guddaa uuma jedhanii akka abdatan jiraattonni Godina Harargee Bahaa Aanaa Qumbii ibsan. Yaa'iin walii galaa Marii Biyaalessaa Itoophiyaa Adoolessa 8 bara 2018 A.L.I jalqabee Wiirtuu Konveenshinii Idil-Addunyaa Finfinneetti gaggeeffamaa jira. Yaa'ii kana irratti bakka bu'oonni uummataa kuma afur kanneen biyya keessaa fi biyya alaa jiraatan bakka bu'an, dhimmoota gurguddoo saddeet irratti waliigalteerra gahuuf marii hirmaachisaa ta'e taasisaa jiru. Dhimma kana ilaalchisee jiraattonni Godina Harargee Bahaa Aanaa Qumbii ENA’f yaada kennani, mariin kun nageenya waaraa mirkaneessuun Itoophiyaa fooyyee qabdu dhugoomsuuf carraa guddaa uuma jedhaniiru. Jiraataan Aanichaa Ganda Hariiroo Obbo Ibiraahim Mahaammad akka jedhanitti; odeeffannoo Miidiyaarraa argataniin yaa'ii marii biyyaalessaa irratti adeemsi haala ifaa fi abdachiisaa ta'een gaggeeffamaa jiraachuusaa akka hubatan ibsaniiru. Mariin kun aadaan wal dhaggeeffachuu fi waliigaltee kan irratti mul'ate, Itoophiyaa fooyyee qabdu ijaaruuf carraa fi abdii kan qabu carraa guddina biyyaa cimsuu fi nageenya kan ariifachiisu uuma jedhanii amanuu isaanii ibsaniiru. Obbo Husseens mariin kun Itoophiyaa fooyyee qabdu dhugoomsuuf carraa guddaa kan uume ta'uu eeraanii, biyyaa fi uummataaf waan caalu qabatees akka dhufu abdii qaban ibsaniiru. Jiraataan ganda sanaa kan biraan Obbo Ahmed Mahammad gama isaaniitiin; dhimmoota waliinii irratti waliigaltee uumuu waltajjii marii taasiisuun isaa mataan isaa milkaa'ina guddaadha jedhaniiru. #Ena Afaan Oromoo #TOI #Ena #

Hagayya 12/2018 (ENA) - Hoggantoonni seeraan alaa ABUT filannoon dhumaa qaban osoo yeroon isaanitti hin darbiin harka isaanii Mootummaa Federaalaatti kennuu dha jedhan hundessaan ABUT duraanii Dr.Aregaawwii Barhee. Dr. Aregaawwii Barhee ENAtti akka himanitti, Itoophiyaan biyya cimtuu qormaata ishee mudate hunda injifannoon ce'uuf muuxannoo qabdudha jedhaniiru. Kanaan walqabatee, yaaliin gareen Seeraan Alaa ABUT yeroo adda addaatti ergama humnoota alaa fudhachuun Itoophiyaa jeequuf godhe guutummaatti hin milkoofne jedhaniiru. Ammas taanaan, carraaqqiin inni qaama balleessaa kanaa ta'uun godhu gonkumaa kan hin milkoofnee fi eessayyuu ga'u kan hin dandeenye ta'uu ibsaniiru. Shaabiyaan muka gogedha kan jedhan Dr. Aregaawwiin, dargaggoota Eertiraa fixee ammas dargaggoota Tigiraay kaayyoo isaaf itti fayyadamuuf carraaqaa jira jedhaniiru. Gareen seeraan alaa ABUT garuu garee goge kana waliin maxxanee tattaafachuunsaa dhumni isaa baduu qofa ta'uusaa ibsaniiru. Kanaafuu, hoggantoonni garee seeraan alaa kun filannoon dhumaa qaban karaa badisaa kanaan dura hordofaa turan dhiisuun harka isaanii Mootummaa Federaalaatti kennuu akka ta'e gorsaniiru. Mootummaan Federaalaa deddeebisee harka isaa nageenyaaf diriirsaa turuu isaa fi hidhattoonni baay'eenis waamicha kana fudhachuun gara jireenya nagaatti deebi'aa jiru jedhaniiru. Akka hidhattoota biroo hunda, hoggantoonni garee seeraan alaa ABUT carraa nageenyaa dhiyaateefitti akka fayyadaman cimsani dhaamaniiru. Mootummaan Federaalaa yeroo hoggantoonni garee kanaa filannoo nageenyaa hordofan akka hidhattoota birootti akka isaan simatuuf gahee nurraa eegamu ni bahanna jedhaniiru.

Hagayya 11 bara 2018 Bakka bu'oonni yaada ajeendaa walitti qaban 15 gareewwan hojii saddeettan irraa walitti babbahan yaada ajeendaa qindeessan garee hojii isaaniitiif dhiyeessanii jiru. Gareewwan hojii miseensota 500 qaban saddeettan irraa tokkoon tokkoo isaanii irraa bakka bu'oonni 15, walumaagalatti miseensota 120 qabu Kamisa darbe Hagayya 7 bara 2018 irraa eegalee gareewwan hojii hundumaa keessatti yaada ajeendaa ka'an caqasuudhaan yaada qindaawaa dhiyeessuu kan dandeessisu hojii hojjechaa turaniiru.   Bakka bu'oonni garee hojii tokkoon tokkoos yaada ajeendaa garee isaanii irra deebii jiru dhabamsiisuun, yaadota hin qindaa'iin gurmeessuun sanada qindaawaa qopheessuudhaan har'a Hagayya 11bara 2018 waaree booda garee hojii miseensota 500 qabuuf dhiyeessaniiru. Gareewwan hojii saddeettan ajeendaawwan gurmaa'an dhiyaatanii qindeessuu fi yaada dabalataa irratti dabaluudhaan sanadni dhumaa akka qophaawuuf gareewwan qindeessaniif deebisaniiru. Gareewwan yaada dabalataa walitti qabuudhaan yaada ajeendaa walsimsiisanis yaadota kennamaniif sagantaa boruu ganamaa keessatti hammatachiisuun gareewwan hojii isaaniitiif sagantaa waaree boodatiin irra deebi’uun dhiyeessuudhaan akka raggaasisan ni eegama.    

Komishiniin Marii Biyyaalessaa Itoophiyaa adeemsa walabummaa, hammattummaafi hirmaachiisummaa marii biyyaalessaa ilaalchisee ibsa kenneera. Komishinichi Labsii Lakkoofsa 1265/2014’n kan hundeeffame, mariin biyyaalessaa Itoophiyaa keessatti nagaa waaraa, waliigaltee fi sirni dimokraatawaa akka dagaaguuf faayidaa biyyaalessaa olaanaa qabu hubachuun, hojiiwwan hedduu raawwachaa tureera. Waltajjiin Marii Biyyaalessaa Itoophiyaa, Adoolessa 08/2018 ifatti sirna guddaan kan jalqabame, Komishinichi sirna hojii fi karoora ofii isaa bilisaa fi walaba ta’een qopheesse irratti hundaa’uun haala gaariin gaggeeffamaa jira. Adeemsi marii biyyaalessaa kun garaagarummaa siyaasaa fi hawaasummaa gadi fagoo fi walxaxaa Itoophiyaa mudachaa ture marii fi karaa nagaa ta’een furuuf carraa seenaa qabeessa banamedha. Adeemsi kun nagaa waaraa fi tokkummaa biyya keenyaa keessatti faayidaa guddaa waan qabuuf, qaamoleen hundi akka kan isaanii ta’etti kunuunsuu qabu. Komishinichi aangoo fi itti gaafatamummaa seeraan kennameef irratti hundaa’uun adeems marichaa walabummaa, hammattummaa fi hirmaachisummaa qaburratti hundaa’uun gaggeessuuf xiyyeeffannoo guddaa kennuun hojjechaa jira. Adeemsi marii kun paartii siyaasaa kamiyyuu, qaama mootummaa ykn garee addaa tokkoof ajandaa siyaasaa isaa raawwachiisuuf kan oolu miti. Kanarra fooyyeefi fudhatamummaa kan qabu fedhiifi ilaalchootni garaagaraa walqixa kan itti dhiyaatan, mariidhaan waliigaltee waliinii uumuuf kan itti hojjetamu waltajjii biyyaalessaadha. Adeemsa kana keessatti rakkoolee fi qormaatileen mudatanis jiru. Yeroodha gara yerootti hanqinoota Komishinicha ykn hirmaattota marii biratti mul’atan, akkasumas komiiwwan uumaman sirnaan furuufi deebii kennuuf carraaqqiin taasifameera. Bu’aan argame kunis tattaaffiiwwan akkasii dabalatee kan argamedha. Kana ilaalchisee, Komishinichi ibsa Paartiin Sochii Biyyaalessaa Amaaraa (ABN) dhiheenya kana hojii fi adeemsa Komishinichaa ilaalchisee baase hordofee ibsa armaan gadii kennuun barbaachisaa ta’ee argameera. Haaluma kanaan, ilaalcha ABN adeemsi kun hammataa fi hirmaachisaa miti jedhu ilaalchisee, Komishinichi qorannoo fi mirkaneessa barbaachisaa erga taasisee booda, xumura paartii siyaasichaa kana akka hin qooddanne ibsuu barbaada. Waltajjii marii biyyaalessaa keessatti, bakka bu’oonni kutaalee hawaasaa garaagaraa, paartileen siyaasaa, dhaabbilee fi waldaalee, qaamolee mootummaa federaalaa, naannolee fi bulchiinsa magaalotaa, Itoophiyaanotni dhibba uumtootniifi beekamoon, humnoota duraanii hidhatan duraanii socho’aa turaniifi waamicha karaa nagaa fudhachuun galan, hawaasa diyaasporaa fi qaamoleen dhimmi ilaallatu biroo bakka bu’uummaan, sagaleewwan garaagaraa adeemsa kana keessatti hirmaachaa fi dhaggeeffatamaa jiru. ABN’nis paartilee siyaasaa hanga ammaatti adeemsa marii kana keessatti dammaqinaan hirmaannaa taasisan keessaa isa tokkodha. Komishinichi komiifi iyyata hirmaataa marichaa kamiyyuu salphaatti kan bira darbu miti. Komiiwwan qaamolee garaagaraa, ABN dabalatee, dhiyeessaniifis sirna furmaata komii irratti hundaa’uun deebii kennaa jira. Yaadota ijaarsaa fi komiiwwan adeemsa marii fooyyessuuf dhiyaatanis sirnaan ilaaluun, hanga adeemsa marii fudhatama qabuufi bu’a qabeessa taasisuuf gumaachanitti, akka galteetti fayyadamuuf Komishinichi qophiidha. Kanaaf, Komishiniin Marii Biyyaalessaa Itoophiyaa carraa kanaan ABN fi qaamolee dhimmi ilaallatu biroo adeemsa marii isa hafe keessatti dammaqinaan akka hirmaataniifi waliigaltee waliinii uumuuf akka waliin hojjetan kabajaan waamicha dhiyeessa. Marii biyyaalessaa jechuun injifannoo gama tokkoo ykn mo’icha gama biraa miti. Marichi adeemsa Itoophiyaan rakkoolee ishee mudataniif furmaata waliinii ittiin barbaaddu, kan hundumaaf bu’aa fi injifannoo fiduuf gargaarudha. Komishinichis sagalee lammiilee fi hirmaattota marii hunda walqixa dhaggeeffachuufi adeemsa kana bilisummaafi walabummaan gaggeessuuf kutannoo qabu irra deebiin mirkaneessa. Dhumarratti, Komishinichi uummattoota Itoophiyaa, paartilee siyaasaa, waldaalee siiviikiifi dhaabbilee garaagaraa, milkaa’ina marii kanaaf gumaacha gaariifi itti fufiinsa qabu taasisan hundi ammas akkaataa jalqabaniin cimsanii akka itti fufan cimsee kabajaan gaafateera. Itiyoophiyaan Mari’achaa jirti! Komishinii Marii Biyyaalessaa Itoophiyaa! Hagayya 11/2018 Finfinnee

Hagayya 11/2018 (ENA): Itiyoophiyaan dhiibbaa gaarii naannichatti uumaa jirtu irraa kan ka’e maqaan ishee guddachaa jira jedhan Daarektoreetii Waliigala Ittisaa Hariiroo Alaa fi Tumsa Waraanaatti Daayreektarri Leenjii Letenaal Koloneel Minaasee Haayiluu. Itiyoophiyaan Nagaaf tasgabbii Gaanfa Afrikaaf gahee olaanaa bahachaa jirti jedhe Jilli Raayyaa Ameerikaa. Ka’umsa isaa Kaarood Ayilaand kan taasise Jilli Raayyaa Ameerikaa giddugala kabachiisa nageenyaa Raayyaa Ittisa biyyaatti leenjii kennuu eegaleera.   Leenjichi biyyoonni lameen damee loltummaan waloon hojjechuuf waliigaltee taasisan ka’umsa godhachuun kan qophaa’e yoo ta’u, wayita ergama loltummaa bahatan mirga namoomaa fi seeroota loltummaa idil addunyaa irratti kan xiyyeeffatedha. Raayyaa Ittisa Biyyaatti Daayrektarri Olaanaa Hariiroo alaa fi tumsa loltummaa Leetenaal Koloneel Minaasee Hayiluu akka jedhanitti, dhiibbaa gaarii Itiyoophiyaan naannawichatti uumaa jirtuun dhaggeeffatamummaan ishee guddachaa dhufeera. Biyyoonni tasgabbii dhaban Gaanfa Afrikaa keessa jiran Itiyoophiyaa malee furuun akka hin danda’amne hubachuun, faayidaa waliinii mirkaneessuuf Itiyoophiyaa waliin hojjechaa jiru jedhan.   Leenjichi Itiyoophiyaan ergama nageenya eegsisuuf keessattuu dirqama, sochiiwwan waraanaa yeroo gaggeessitu, mirga namoomaa fi seerota idil addunyaa eeguu keessattii beekuumsa haaraa kan uumuu ta’uu dubbataniiru. Leenjicha kennuu qofa osoo hin taane, muuxannoo bal’aa raayyaan Ittisaa qaburraayyis kan qooddatan ta’uu kaasaniiru.   Qindeessan leenjichaa Letenaal Koloneel Zaakarii Maakaartar gamasaaniin, Itiyoophiyaan Gaanfa Afrikaatti keessattuu nageenyaa fi tasgabbii Somaaliyaa mirkaneessuu keessatti gahee olaanaa taphachaa jiraachuu ibsaniiru. Ameerikaan Itiyoophiyaa waliin walitti dhiheenyaan hojjechaa jiraachuu eeranii, leenjichi hojiiwwan loltummaan biyyoonni lameen caalmaatti bu’aa qabeessa akka ta’an isaan gargaara jechuu miidiyaa onlaayinii Raayyaa Ittisa Biyyaa ENA’f ergee ni mul’isa #Ena Afaan Oromoo #TOI #Ena #

Hagayya 11/ 2018(ENA)- Hojiin yaadota furmaataa gareewwan yaa’ii marii biyyaalessaan gabbifaman walsimsiisuu xumuramaa jira jedhe Komishiniin Marii Biyyaalessaa. Itti aantuun Komishinara Olaanaa Komishinichaa Hiruut Gabrasillaasee haala adeemsa yeroo ammaa marichaa irratti ibsa kennaniiru. Ibsa isaaniin, tokkoon tokkoo garee yaa’ichaa bakka bu’oota 15 filuun yaadota furmaataa gareewwaniin gabbifaman walsimsiisuuf hojjechaa akka turan ibsaniiru. Hojii guddaan bakka bu’oota kanneenii yaadota furmaataa yeroo dheeraa fudhachuun qophaa’an walsisiisuu akka ta’e eeraniiru. Haaluma Kanaan yaadota furmaataa gareewwan 8 gidduutti yaadonni faallaafi irra deddeebii osoo hin uumamiin haala walfakkaataa ta’een akka dhiyaatu gochaa jiru jedhaniiru. Dabalataanis bakka buutonni filataman yaadota furmaataa gareewwan biroorratti hubannoo fudhachuu kaasanii, waliin dubbisaa yaadota kan walsimsiisan ta’uu dubbataniiru. Yeroo ammaa kana hojiin yaadota furmaataa gareewwaniin gabbifaman walsimsiisuu xumuramaa akka jiru ibsaniiru. #Ena Afaan Oromoo #TOI #Ena #

Hagayya 11/ 2018 (ENA): Nageenya Naannoo Gaambeellaa mirkaneessuun misoomaa fi bulchiinsa gaarii ummataa guddisuuf sochiin hojjetamaa jiru cimee itti fufa jedhan Af-yaa’iin Mana Maree Naannichaa Aadde Masarat Maatiyoos. Manni Maree Naannoo Gambeellaa Yaa’ii Idilee 10ffaa Bara hojii 6ffaa waggaa 5ffaa gaggeessuu eegaleera. Manni Marichaa yaa’ii guyyoota lamaaf gaggeessuun, karoora raawwii bara 2018 bulchiinsa gaarii fi misoomaa gamaaggamuun akkasumas gabaasa raawwii mana murtii waliigalaa fi odiitara olaanaa naannichaa dhaggeeffachuun kan raggaasisu ta’uun eerameera. Dabalataanis karoora bara baajataa 2019 fi dhimmoota biroorratti mari’achuun murtoowwan kan dabarsu ta’uun ibsameera. #Ena Afaan Oromoo #TOI #Ena #

Hagayya 10/2018 (ENA): Mariin Biyyaalessaa karaa qaroomina qabuun aadaa siyaasaa furmaata barbaaduu haaraa fi boqonnaa wal-deeggaruu kan bane taatee seenaa qabeessa ta'uu isaa Paartiin Dimokrataawaa Tigiraay (TDP) beeksise. Paartichi dhimma waqtaawaa irratti ibsa kenneen, adeemsi kun madaa seenaa ammaan duraa fayyisuun nagaa fi misooma waaraatiif karaa kan banudha jedheera. Sagaleenii fi fedhii dhugaan uummata Tigraay waltajjii biyyaalessaa irratti akka dhaga'amuuf, ajandaa walitti qabuurraa eegalee Komishinii Marii Biyyaalessaa Itoophiyaa waliin dhiheenyaan hojjetaa turuusaa ibseera. Yeroo ammas hirmaattonni kutaa hawaasaa garagaraa irraa filataman bakka bu'oonni uummata Tigiraay 300 ol adeemsa kana irratti dammaqinaan hirmaachaa akka jiran beeksiseera. Paartichi dabaluudhaan, gareen seeraan ala ABUT ammas waraanaa faarsuun jireenya fi abdii fuula duraa dargaggootaa irratti gufuu uumaa jiraachuu ibseera. Paartichi dargaggoonni Tigiraay waraanaa fi diigumsa irraa bilisa ta'uudhaan karaa sirrii hordofuu akka qaban dhaameera. TDP'n Dargaggoota Tigiraay balaa walitti bu'insaa fi waraanaa irraa of baraaruuf gara Finfinnee fi naannoolee birootti baqachuun rakkoo hawaasummaafi dinagdee olaanaa keessa jiraniif qaamoleen mootummaa, abbootii qabeenyaa fi dhaabbileen arjooman deeggarsa barbaachisu akka taasisan waamicha dhiyeesseera.