Bangiga Qaranka ayaa sii xoojinaya jihooyinka adag ee siyaasadda lacagta ah si loo xakameeyo sicir-bararka

War-saxaafadeedka Guddiga Siyaasadda Lacagta – Kulankoodii 6aad

Guddiga Siyaasadda Lacagta ee Bangiga Qaran ee Itoobiya ayaa qabtay kulankoodii lixaad ee joogtada ahaa, iyadoo la eegay xaaladda dhaqaale ee dalka iyo tan caalamkaba, isla markaana lagu qiimeeyay jihada sicir-bararka, kobaca dhaqaalaha, iyo xaaladaha maaliyadeed.

Sicir-bararka

Guddigu wuxuu xusay in sicir-bararka guud uu dhammaadka bisha Cirir 2018 T.I. hoos ugu dhacay 9.7%. Sicir-bararka cuntada iyo kan agabkaba labaduba hoos ayay u socdaan marka loo eego heerarkii hore. Tani waxay ka tarjumaysaa saameynta siyaasadda lacagta ee adag ee la fulinayay bilihii la soo dhaafay.

 

Si kastaba ha ahaatee, guddigu wuxuu ka digay in xiisadaha Bariga Dhexe ay keeni karaan koror ku yimaada qiimaha shidaalka iyo badeecooyinka caalamiga ah, taas oo saameyn ku yeelan karta jihada sicir-bararka gudaha.

Dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha

Tilmaamayaasha isku-darka dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha (Composite Indicators of Economic Activities) waxay muujinayaan in dhaqaalaha dalka uu sii wado soo kabasho si tartiib tartiib ah. Wax soo saarka warshadaha, adeegyada, iyo ganacsigu waxay muujiyeen koror marka la barbar dhigo sanadkii hore.

Lacag wareegta iyo saldhigga lacagta

Kororka lacagta wareegta (broad money supply) iyo saldhigga lacagta (base money) ayaa si dhow loo xakameeyay. Tallaabooyinka la qaaday waxay gacan ka geysteen in la yareeyo cadaadiska ka iman kara kororka lacagta ee saameeya sicir-bararka.

 

Dulsaarka iyo deynta dib u dhacday

Heerka dulsaarka Bangiga Qaranka ayaa lagu sii haynayaa halkiisii. Bangiyada waxaa lagu adkeeyay inay yareeyaan saamiga deynta dib u dhacday (NPL) si loo ilaaliyo caafimaadka nidaamka maaliyadeed.

Maareynta dareeraha lacagta

Bangigu wuxuu sii xoojinayaa maaraynta dareeraha lacagta ee nidaamka bangiyada, isagoo adeegsanaya suuqa lacagaha bangiyada dhexdooda iyo adeegga amaahda degdegga ah.

Miisaaniyadda iyo amaahda dowladda

Guddigu wuxuu ku taliyay in dowladda sii waddo maareynta miisaaniyadda si taxaddar leh, isla markaana la joojiyo ama la yareeyo amaahda tooska ah ee laga qaato Bangiga Dhexe. Waxaa sidoo kale lagu booriyay in la xoojiyo dib-u-habeynta lagu kordhinayo tartanka lacagaha qalaad.

Isu dheellitirka lacagaha qalaad

Isu dheellitirka lacagaha qalaad ayaa muujinaya horumar marka loo eego sanadadii hore. Tani waxay ka tarjumaysaa dadaallada lagu xoojinayo dhoofinta, soo jiidashada maalgashiga, iyo maareynta soo dejinta agabka.

Aragti guud iyo saadaal

Guddigu wuxuu saadaaliyay in kobaca dhaqaalaha ee sanadkan iyo kan xiga uu sii ahaan doono mid deggan, iyadoo la tixgelinayo taageerada hay’adaha caalamiga ah sida Hay'adda Lacagta Aduunka iyo fulinta dib-u-habeynta dhaqaale ee socda.

Go’aannada kulanka:

●  In la sii wado siyaasadda lacagta ee adag

● In heerka dulsaarka saldhigga ah lagu sii hayo halkiisii.

● In si dhow loola socdo khataraha caalamiga ah ee saameyn kara sicir-bararka.

● In la xoojiyo maaraynta dareeraha lacagta iyo caafimaadka nidaamka bangiyada.

Guddiga Siyaasadda Lacagta ee Bangiga Qaranka wuxuu caddeeyay in tallaabooyinkan ay lagama maarmaan u yihiin xasilinta sicir-bararka iyo ilaalinta kobaca dhaqaale ee waara.

#WWI  #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya