Waxqabadka dhaqaalaha Itoobiya ayaa keenay natiijooyin ka fiican sidii loo sadaaliyay.

Addis Ababa; Dharabley13/2018 (ENA): Waxqabadka dhaqaalaha Itoobiya ayaa ka fiican sidii markii hore loo qiyaasay, sida lagu sheegay qiimeynta waxqabadka dhaaalaha Itoobiya.

Bangiga Qaranka Itoobiya iyo Wasaaradda Maaliyadda ayaa ku dhawaaqay dhammaystirka guusha leh ee Barnaamijka qiimeynta waxqabadka Dib-u-habaynta Dhaqaalaha wajjigeedii Afaraad, oo ah tallaabo muhiim ah oo lagu hirgelinayo ajandaha dib-u-habaynta dhaqaalaha ee dalka.

Bayaan wadajir ah, Bangiga Qaranka ee Itoobiya iyo Wasaaradda Maaliyadda ayaa lagu sheegay; Waxqabadka dhaqaalaha Itoobiya ayaa keenay natiijoyin ka fiican sidii markii hore loo qiyaasay, inkastoo uu isbeddelay xaaladda caalamka ah iyo tan gobolka.

Bayaan wadajir ah ayaa lagu sheegay in yoolalka horumarinta ee la dejiyay sidoo kale la gaaray in ka badan intii la qorsheeyay.

Iyada oo la aqoonsanayo waxqabadka, Guddiga Fulinta ee Sanduuqa Lacagta Adduunka (IMF) ayaa ansixiyay siideynta gargaar dhaqaale oo dheeraad ah oo dhan 261 milyan oo doolar, taasoo wadarta guud ee lacagaha la siidaayay ee hoos yimaada heshiiska hadda jira ka dhigaysa in ka badan 2.18 bilyan oo doolar. Dhaqaalaha Itoobiya hadda wuxuu muujinayaa natiijooyinka hoos ku xusan:

• Kobac dhaqaale oo xooggan oo joogto ah,

• Sicir bararka oo si degdeg ah hoos ugu dhacaya,

• Siyaasadda maaliyadeed oo la hagaajiyay iyo

• Kaydka sarrifka lacagaha qalaad oo si joogto ah u koraya, ayaa lagu xusay bayaanka wadajirka ah.

Natiijooyinkani waxay muujinayaan sida ay dawladdu uga go'an tahay inay sahamiso fursadaha siyaasadda halkii ay ka ahaan lahayd xalalka muddada gaaban, si loo kobciyo lahaanshaha qaranka, iyo xasilloonida dhaqaalaha guud iyo joogtaynta dib-u-habaynta dhaqaalaha.

Waxaa sidoo kale la xusay in horumarka laga sameeyay dib-u-habaynta suuqa sarrifka lacagaha qalaad, oo ay ku jiraan nidaamka xaraashka sarrifka lacagaha qalaad ee hufan iyo u gudubka nidaamka suuqa ku salaysan, ay soo celiyeen kalsoonida, ay hagaajiyeen tartanka dhoofinta, waxayna taageereen dhaqdhaqaaqa waaxda gaarka loo leeyahay.

Dhinaca maaliyadda, bayaanka wadajirka ah wuxuu xusay in ururinta dakhliga dawladdu ay dhaaftay filashooyinka, oo ay taageerayaan siyaasadda canshuuraha ee dhawaan iyo dib-u-habaynta maamulka canshuuraha.

Dhanka kale, kharashyada si taxaddar leh ayaa loo maareeyay si diiradda loogu saaro maalgashiga mudnaanta leh iyo barnaamijyada ilaalinta bulshada, sida lagu xusay bayaanka wadajirka ah. Dowladdu waxay sidoo kale ansixisay horumarinta joogtaynta deynta.

Tan waxaa ka mid ah dhammaystirka Heshiiska Isfahamka ee Guddiga Deymiyeyaasha Rasmiga ah ee hoos yimaada qaab-dhismeedka G20, kaas oo ah tallaabo muhiim ah oo lagu kicinayo maalgashiga.

Dib-u-habaynta waaxda maaliyadda; dadaallada lagu casriyeynayo siyaasadda lacagta, xoojinta kormeerka bangiyada, iyo kor u qaadista madaxbannaanida iyo awoodda Bangiga Qaranka ee Itoobiya.

Bayaanka ayaa sidoo kale lagu sheegay in dowladda Isku darku ay diiradda saari doonto sidii xasilloonida dhaqaale ee guud loogu beddeli lahaa shaqo abuur, maalgashi gaar ah, iyo kobaca dakhliga, waxayna sii xoojin doontaa dib-u-habaynta taageerta kobaca loo dhan yahay oo waara ee dhammaan.