XOGHAYAHA GUUD EE QARAMADA MIDOOBAY WAA IN SI DEGDEG AH LOO KORDHIYAA MAALGELINTA CAALAMIGA AH SI DALALKA SOO KORAYA LOOGA BADBAADIYO KHATARAHA CIMILADA

Addis Ababa,Gudba,Hidhaar,2,2019 (ENA): Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, António Guterres, ayaa sheegay in loo baahan yahay in la kordhiyo maalgelinta caalamiga ah ee la xiriirta isbeddelka cimilada, si loo taageero dalalka soo koraya.

 

Waxa uu sidoo kale ku baaqay in dalalka soo koraya ay dardargeliyaan u gudubka tamarta nadiifta ah.

 

Shirka 31-aad ee Qaramada Midoobay ee Isbeddelka Cimilada (COP31) ayaa ka socda magaalada Antalya ee dalka Turkiga.

 

Hal-ku-dhegga shirka ayaa ah: “U jihaysiga mustaqbal waara, adkaysi leh oo caddaaladdu ka hirgashay.”

 

Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, António Guterres, oo khudbad ka jeediyey shirka, ayaa dalalka horumaray iyo kuwa ugu badan ee sii daaya gaasaska wasakheeya deegaanka ugu baaqay inay bixiyaan maalgelin cimilo oo dhan 1.3 tiriliyan oo doollar, taas oo loogu talagalay taageeridda dalalka soo koraya, iyagoo magdhow ka bixinaya heerka wasakhowga ay sababeen.

 

Waxa uu sidoo kale sheegay in qiiqa gaasaska dhaliya kulaylka dunida loo baahan yahay in sannad kasta la dhimo boqolkiiba lix.

 

Guterres ayaa tilmaamay in dhibaatada isbeddelka cimiladu ay ka dheereyso tallaabooyinka caalamku qaadayo, isaga oo xusay in dadaallada beesha caalamku ku doonayso inay kaga hortagto khataraha waaweyn ee soo socda ay aad u gaabis yihiin.

 

Waxa uu sheegay in xitaa haddii si buuxda loo fuliyo ballanqaadyada qaran ee hadda jira ee la xiriira cimilada, ay suurtagal tahay in la gaaro keliya saddex-meelood meel baahida sannadlaha ah ee dhimista qiiqa gaasaska.

 

Xoghayaha Guud ayaa ka digay in haddii xaaladda hadda jirta ay sii socoto, heer-kulka dunidu uu dhammaadka qarnigan kor u dhaafi doono 2.5 darajo Celsius, taas oo sababi karta masiibooyin dabiici ah oo daran, kuwaas oo aan dib looga soo kaban karin.

 

Waxa uu ku baaqay in la dardargeliyo u gudubka tamarta dib loo cusboonaysiin karo, isla markaana la guto waajibaadka ka saaran ilaalinta bulshooyinka nugul ee wajahaya khataraha isbeddelka cimilada.

 

Guterres ayaa dowladaha ku boorriyey inay ka gudbaan ballanqaadyada oo ay qaadaan tallaabooyin wax-ku-ool ah oo la taaban karo.

 

Xoghayaha Guud ayaa sidoo kale dalalka horumaray iyo kuwa sii daaya gaasaska wasakheeya deegaanka ugu baaqay inay qaataan mas'uuliyadda ku habboon ee ka saaran dhibaatada cimilada, isla markaana kordhiyaan taageerada maaliyadeed ee lagu xoojinayo awoodda dalalka soo koraya.

 

Intaa waxaa dheer, waxa uu dowladaha ku boorriyey inay canshuur ku soo rogaan faa'iidooyinka badan ee ay shirkadaha shidaalku helaan, si dakhligaas loogu jiheeyo taageeridda dalalka ay waxyeelladu ka soo gaartay isbeddelka cimilada.

 

Waxa uu carrabka ku adkeeyey in dalalka wasakhowga sababa ay tahay inay bixiyaan magdhowga ku habboon.

 

Guterres ayaa ugu dambayn ku baaqay in dalalka soo koraya la siiyo taageero ka kooban maalgelin ku habboon, wareejinta tiknoolajiyadda, tallaabooyin adag oo diyaar-garow ah iyo iskaashi caalami ah oo isku dubbaridan, si ay ugu suurtagasho inay u gudbaan tamarta nadiifta ah iyaga oo aan la kulmin culays dhaqaale oo dheeraad ah.