Biyo-xidheenka Aswan ee Masar waa mid kamid ah Mashaariicd Burburka- Dr. Habtamu Itefa

Biyo-xidheenka Aswan ee Masar: Waa Mashruuc Burbur iyo Horumar La'aanta - Wasiirka Biyaha iyo Tamarta Habtamu Ittefa (Dr.)

 

Biyo-xidheenka Aswan ee Masar waa mid ka mid ah mashaariicda ugu muranka badan Afrika. Dhismaha biyo-xidheenka ayaa ka barakiciyay in ka badan 100,000 oo reer Nubi ah guryahooda, noloshooda iyo dhulkooda; waxayna keentay dhibaatooyin halis ah.

 

Hawsha dhismaha Biyo-xidheenka Aswan waxaa lagu gartaa ficil hal dhinac ah iyo taariikh burbur. Iyadoo Itoobiya ay ku baaqday wadatashi iyo wadahadal waqtigaas, biyo-xidheenka waxaa la dhisay iyada oo aan la helin ogolaanshaha iyo heshiiska Itoobiya.

 

Dukumentiyada waqtigaas ee ay baranayeen Mareykanka iyo Ingiriiska ayaa si cad u muujiyay walaac ah in aan la samayn wadatashi ballaaran oo lala yeesho dalalka Webiga Nile inta lagu jiro geeddi-socodka dhismaha Biyo-xidheenka Aswan. 15 diiwaan oo rasmi ah laga soo bilaabo 1952 ilaa 1960 ayaa diiwaangelinaya walaacan.

 

Si kastaba ha ahaatee, Biyo-xidheenka Weyn ee Dib-u-cusrashaa Itoobiya ee ku jira wuxuu raacayaa qaab-dhismeed sharci oo casri ah, sida ku cad Bayaanka Mabaadi'da 2015. Kahor inta aysan Masar duullaan ku qaadin Itoobiya, waa inay si cad u sharaxdaa sababta ay u dhistay Biyo-xireenka Aswan iyada oo aan ogolaansho ka haysan Itoobiya iyo sababta ay u barakicisay in ka badan 100,000 oo reer Nubian ah.

 

Xaqiiqda ah in Masar ay dhistay Biyo-xireenka Aswan iyada oo aan la tashan mid ka mid ah dalalka wabiga; iyo in ay keentay dhibaato weyn iyadoo reer Nubian ka barakicisay guryahooda iyo noloshooda iyada oo aan xitaa la samayn qiimeyn khasaare ah waa dhaxalka burburka biyo-xireenka.

 

Codsiyada soo noqnoqda ee Itoobiya ee ku aaddan wadatashiyada waqtigaas sidoo kale Masar kama jawaabin. Taas beddelkeeda, arrinta Biyo-xireenka weyn waxaa loo furay wadahadal dhexmara Itoobiya, Suudaan, iyo Masar iyadoo la raacayo Baaqa Mabaadi'da 2015.

 

Masar ma lahan saldhig akhlaaqeed ama mid caqli-gal ah oo ay ku dhaleeceyn karto Itoobiya oo ku saabsan Biyo-xireenka Weyn ee Itoobiya.

 

#dalweyn #shacabweyn #