Masar waxay isku dayeysaa inay u isticmaasho arrinta Webiga Niil mid ay ugu gabbato dhibaatooyinkeeda siyaasadeed ee gudaha

Addis Ababa; Kodxin 7/2019 (ENA): Ololaha siyaasadeed ee Masar ee ku aaddan Webiga Niil waa istaraatiijiyad ay u adeegsaneyso si ay u qariso dhibaatooyinkeeda gudaha, ayuu yiri Abdushakur Abdussamed, oo ah cilmi-baare sare oo ka tirsan Xarunta Daraasaadka Istaraatiijiyadda iyo Hindisayaasha Shabakadda.

 

Cilmi-baaraha sare ayaa wareysi uu siiyay ENA ku sheegay in isticmaalka dowladda Masar ee Niil si uu u helo faa'iido siyaasadeed iyo in dalalka ku teedsan webiga ay yihiin cadow ay ujeeddadiisu tahay in lagu abuuro dareen been abuur ah oo nacayb ah oo loo qabo Itoobiya oo ka dhex jira Masar.

 

Wuxuu tilmaamay in ololaha warbaahinta iyo hadallada beenta ah ay ku kacayaan dadka Masar in ka badan inta ay waxtar leeyihiin.

 

Wuxuu sidoo kale xusay in dowladda Masar ay dadaal badan ku bixisay sidii ay uga dhaadhicin lahayd in Niilku yahay isha kaliya ee biyaha.

 

Wuxuu sheegay in fikirkan khaldan uu yahay sababta ay qaar ka mid ah Masriyiintu u arkaan mashaariicda horumarinta ee dalalka kale inay ka qaadayaan saamiga biyaha Masar.

 

Ujeeddada ugu weyn ee ololahan waa in la qariyo dhibaatooyinka siyaasadeed iyo kuwa bulsho ee ka jira Masar, sida uu sharraxay cilmi-baaraha.

 

Wuxuu intaas ku daray in aan la aqbali karin in Masar ay sameyso waxa ay sameyso si jiilka u aqbasho sheekadan beenta ah inay tahay run dhab ah.

 

Cilmi-baaraha ayaa tilmaamay in Masar ay leedahay xeebo badan, oo ay ku jiraan Badda Mediterranean-ka iyo Badda Cas, iyo kheyraadka biyaha dhulka hoostiisa mara.

 

Si kastaba ha ahaatee, waxay rabtaa inay keli ku maamusho Webiga Niil, taas oo aan gebi ahaanba la aqbali karin, ayuu yiri.

 

Wuxuu sidoo kale sheegay in Heshiiska Qaab-dhismeedka Iskaashiga Basin-ka Niil (CFA) uu si cad u sheegayo in dhammaan waddamada ay xaq u leeyihiin isticmaalka caddaaladda ah.

 

Waa xaqiiqo dadweyne in Itoobiya aysan u baahnayn ogolaansho cidna si ay u isticmaasho korontada biyaha, oo ay ku jirto Biyo-xidheenka Renaissance, waana xuquuqdeeda dabiiciga ah.

 

Dalku si fiican ayuu u ciyaarayaa doorkiisa isagoo soo saaraya koronto nadiif ah, la cusboonaysiin karo oo ammaan ah.

 

Itoobiya ayaa si isdaba joog ah ugu baaqday iskaashi lala yeesho waddamada hoose tan iyo markii la aasaasay.

 

Si kastaba ha ahaatee, cilmi-baaraha sare wuxuu xusay in habka ay Masar dooratay uu gebi ahaanba ka soo horjeedo ikhtiyaarka iskaashiga ee loo baahan yahay horumarinta la wadaago iyo faa'iidooyinka caddaaladda ah.

 

Isagoo sheegay in dhaqdhaqaaqyada siyaasadeed ee ku meel gaarka ah ay yihiin kuwo gaaban, cilmi-baaraha ayaa muujiyay aaminsanaantiisa ah in fikradaha khaldan ee ay ka dhex abuuraan dadweynaha la xallin doono waqti ka dib.