MASAR WAA INAY ITOOBIYA SIISAA QIIMAHA AY MUDAN TAHAY :- SAFIIR SHIFERAAW JAARSO

Addis Ababa,Nahaase, 22,2018 (ENA) :Wasiirkii hore ee Kheyraadka Biyaha Itoobiya Safiir Shiferaaw Jarsso ayaa sheegay in Masar inay bixisaa qiimaha ku habboon saamiga 86% ee biyaha Itoobiya ee webiga Abay 

 

Wasiirkii hore ee Kheyraadka Biyaha Itoobiya, Safiir Shiferaaw Jarsso, ayaa sheegay in Itoobiya ay tahay inay dardar-geliso wax-soo-saarka beeraha, iyadoo dhisaysa biyo-xireenno waraab ah oo laga hirgeliyo Webiga Abay iyo webiyada kale ee waaweyn, si loo xaqiijiyo isku-filnaanshaha cuntada.

 

Inkasta oo Itoobiya ay muddo dheer aanay ka faa’iidaysan khayraadkeeda dabiiciga ah, iyadoo ay sabab u ahayd shirqool ay Masar maleegtay, haddana Itoobiyaanka ayaa ka gudbay dhagartii loo maleegay, iyagoo dhisay Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada Itoobiya ee Webiga Abay, halkaas oo iftiin ka soo ifay, laguna muujiyey midnimadooda.

 

Hadda, korontada laga dhaliyo Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada Itoobiya ayaa loo gudbinayaa dalalka kale, taas oo gacan ka geysanaysa abuurista faa’iido dhaqaale oo gobolka ah.

 

Isku-xirka tamarta ee ka dhashay Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada ayaa noqday astaan si cad u muujinaysa aragtida Itoobiya ee ah in Afrika si wadajir ah u horumarto, isla markaana lagu gaaro is-dhexgal dhaqaale oo qaaradeed.

 

Wasiirkii hore ee Kheyraadka Biyaha Itoobiya, Safiir Shiferaaw Jarsso, ayaa waraysi uu siiyey Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA) ku xusay in siyaasadda ay Masar muddo dheer ku doonaysay inay ku maamusho Webiga Abay ay sababtay in Itoobiya muddo dheer aanay ka faa’iidaysan webigaas.

 

Wuxuu kale oo xusay in Masar muddo dheer Itoobiya ka wadday hadallo iyo siyaasad ku salaysan cadaawad, taasina ay sababtay in Itoobiya sannado badan aanay ka faa’iidaysan horumarinta iyo isticmaalka biyaha Webiga Abay.

 

Arrintaas oo ay ka duulayaan, Itoobiyaanka ayaa, iyagoo ku mideysan midnimo qaran iyo fikrada Pan-Africanism-ka, hirgeliyey Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada oo ah mashruuc weyn oo koronto-dhalin ah oo caalami ah.

 

Safiir Shiferaaw waxa kale oo uu xusay in Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada Itoobiya uu yahay dhaxal taariikhi ah oo jiilkan leeyahay, kaas oo masraxa caalamka ku muujiyey awoodda Itoobiyaanka ee hirgelinta mashaariic waaweyn, isaga oo intaa ku daray in biyo-xireenku uu dalalka hoose qulqulka webigu maro caawinayo helitaanka qulqul biyo oo la isku halayn karo iyo yareynta khataraha fatahaadaha iyo nuglaanta abaaraha.

 

Waxa uu xusay in isku-xirka tamarta ee Itoobiya la yeelatay Jabuuti, Kenya, Suudaan iyo dalalka kale ee gobolka uu door muhiim ah ka qaadanayo dardargelinta is-dhexgalka dhaqaale ee gobolka iyo qaaradda.

 

Waxa uu tilmaamay in isku-xirka tamarta ee laga hirgeliyey Biyo-xireenka Weyn ee Dib-u-curashada uu caddeyn u yahay awoodda Itoobiya ay u leedahay inay xoojiso isku-xir tamareed oo isku fidiya Koonfur Afrika ilaa dalalka Yurub.

 

Safiir Shiferaaw ayaa sheegay in dalalku ay tahay inay ku wada koraan iyagoo ku salaynaya mabda’a isticmaalka caddaaladda iyo macquulka ah ee khayraadka, isaga oo carrabka ku adkeeyay in Masar ay ka gudubto khilaafka iyo hadallada colaadeed, isla markaana ay qaadato aragtida iskaashiga.

 

Dhanka kale waxa uu xusay in helitaanka koronto la isku halayn karo uu marka laga soo tago dardargelinta horumarka iyo kobaca dalka, yahay kaabayaal muhiim ah oo lagu xaqiijin karo himilada horumarinta wadajirka ah.

 

Waxa uu sheegay in aragtida Masar ee Itoobiya ku salaysan cadaawad taariikhi ah ay siyaasadaysay arrinta biyaha, taasina ay saameyn ku yeelatay dadaallada iskaashiga ee gobolka.

 

Waxa uu xusay in haddii lagu shaqeeyo Aragtida iskaashiga, Itoobiya ay awoodi karto inay maamusho xaddiga biyaha ay ku kaydiso biyo-xireennadeeda, taas oo yareyn karta khatarta fatahaadaha, isla markaana gacan ka geysan karta horumarinta nidaam maareynta biyaha oo waxtar leh xilliyada abaaraha.