Waxaa lagama maarmaan ah Xoojinta bangiyada abuurka beeraha iyo diiradda saarista wax soo saarka bacriminta si loo kordhiyo wax soo saarka beeraha ee Afrika

Addis Ababa; Naaf 11/2018 (ENA): Waxaa Xoojinta bangiyada abuurka si loo ilaaliyo noocyada asalka ah iyo diiradda saarista wax soo saarka bacriminta waa in la sameeyaa si loo kordhiyo wax soo saarka beeraha ee Afrika, ayuu yiri Moses Vilakati, Guddoomiyaha Beeraha, Horumarinta Reer Miyiga, Dhaqaalaha Cagaaran iyo Horumarinta Waarta ee Guddiga Midowga Afrika.

 

Dowladaha xubnaha ka ah Ururka Horumarinta Dowladaha (IGAD) ayaa Addis Ababa ka bilaabay wadatashiyo ku saabsan hirgelinta isbeddelka beeraha iyo Qaab-dhismeedka Kampala ee fulinta qorshaha laga bilaabo 2026 ilaa 2035.

 

Madasha labada maalmood ah, oo bilaabanaysa Naaf 11, 2018, ayaa dib u eegi doonta warbixinta hirgelinta labadii sanoba mar ee Barnaamijka Shanaad ee Dhammaystiran ee Horumarinta Beeraha Afrika (CAADP) iyo hirgelinta gobolka ee IGAD.

 

Isagoo ka hadlayay madasha, Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika ee Beeraha, Horumarinta Reer Miyiga, Dhaqaalaha Cagaaran iyo Horumarinta Waarta, Moses Vilakati, ayaa sheegay in Afrika, oo 60 boqolkiiba dhulkeeda aan la beerin, ay sannadkii ku bixiso in ka badan $100 bilyan oo lagu soo dejiyo cuntada.

 

Wuxuu xusay in muddada dib u eegista Malabo ee labada sano ah ay dhammaatay, diiradda xigtana ay tahay in la saaro hirgelinta natiijooyinka.

 

Wuxuu sheegay in iyada oo loo marayo Ajendaha Kampala, Afrika ay dejisay bartilmaameed ah in la kordhiyo wax soo saarka beeraha 45 boqolkiiba marka la gaaro 2035, saddex jibaar ganacsiga gudaha qaaradaha, la yareeyo khasaaraha ka dambeeya goosashada 50 boqolkiiba iyo in la abaabulo maalgashi 100 bilyan oo doolar ah.

 

Si loo gaaro yoolalkan, ayuu yiri, waxaa loo baahan yahay in diiradda la saaro caafimaadka carrada, xoojinta bangiyada abuurka ee ilaaliya noocyada asalka ah, iyo horumarinta kheyraadka fosfooraska iyo potash-ka Afrika si loo soo saaro bacriminta.

 

Wuxuu sidoo kale xusay in guusha Ajendaha Kampala lagu cabbiri doono farqiga ay ku sameyso nolosha muwaadiniinta qaaradda.

 

Isagoo ku hadlayay magaca Agaasimaha Waaxda Beeraha iyo Deegaanka ee Hay'adda Horumarinta Dowladaha Hoose (IGAD), Dr. Sylvia Henga, waxay xustay in khilaafka, qiiqa kaarboonka, isbeddelka cimilada iyo barakaca ay saameynayaan waaxda beeraha.

 

Wuxuu xusay in isticmaalka waraabka ee gobolka uu ka hooseeyo 20 boqolkiiba iyo in IGAD ay hirgelinayso nidaamyada macluumaadka carrada iyo nidaamyada digniinta hore.

 

Zena Habtewld, La-taliyaha Wasiirka Beeraha iyo Wakiilka Itoobiya ee barnaamijka, ayaa sharraxday in Itoobiya ay la shaqeyneyso daneeyayaal kala duwan si Ajandaha Kampala loogu beddelo nidaam maxalli ah.

 

Waxa kale oo uu sharraxay in waddanku uu hadda hirgelinayo barnaamijyo saameyn weyn ku leh qaybta, oo ay ku jiraan Dhaxalka Lemata.