የስፖርት መሰረተ ልማት እመርታ - አዲስ አበባን ለዓለም አቀፍ ውድድር ማሰናዳት

የአዲስ አበባ የስፖርት መሰረተ ልማት እመርታ፤ አዲስን ለዓለም አቀፍ ውድድር የማሰናዳትና የትውልድ ግንባታ መሰረት!!

ትልቅ ሀገር፣ ትልቅ ሕዝብና ታላቅ ርዕይ

በመደመር መንግሥት የልማት አቅጣጫ ውስጥ ለስፖርት ዘርፉ የተሰጠው ትኩረት ከመዝናኛና ከውድድር በላይ ሰፊ ትርጉም አለው። ስፖርት የሕዝብ ጤናን ለማሻሻል፣ የወጣቶችን አቅም ለማሳደግ፣ ማኅበራዊ ትስስርን ለማጠናከርና የሀገርን ገጽታ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለመገንባት የሚያግዝ ወሳኝ የልማት ዘርፍ ነው። በትክክል ሲመራና በተገቢው መሰረተ ልማት ሲደገፍ፣ የግለሰብን ተሰጥኦ ወደ ሀገራዊ ስኬት የሚቀይር፣ ወጣቶችን ከአሉታዊ ተጽዕኖዎች የሚጠብቅና ንቁ ዜጎችን ለሀገር ግንባታ የሚያበቃ አቅም ነው።

በዚህ ረገድ አዲስ አበባ የስፖርት ልማትን ከከተማ ግንባታ፣ ከሕዝብ ጤናና ከወጣቶች ተሳትፎ ጋር በማስተሳሰር ለአፍሪካ ተምሳሌት ሊሆን የሚችል አቅም እያዳበረች ትገኛለች። መዲናዋ የኢትዮጵያ ዋና ከተማና የአፍሪካ ዲፕሎማሲ ማዕከል ከመሆኗ ባሻገር፣ የተለያዩ ዓለም አቀፍ ጉባኤዎችና ዝግጅቶች የሚካሄዱባት ከተማ ናት። ይህ አቅም ከዘመናዊ የስፖርት መሰረተ ልማት ጋር ሲጣመር፣ ስፖርትን ለማስፋፋትና ሀገራዊ ገጽታን ለማጠናከር የሚያስችል ሰፊ ዕድል ይፈጥራል።

የስፖርት ባህል መሰረት፤ ተደራሽ የስፖርት ማዘውተሪያዎች

የስፖርት ባህል በራሱ ብቻ አያድግም፤ ለዚህ ምቹ ሁኔታዎችና ተደራሽ የስፖርት ማዘውተሪያዎች ያስፈልጋሉ። የስፖርት ሜዳዎችና ማዘውተሪያዎች በማኅበረሰቡ አቅራቢያ ሲገኙ፣ ስፖርትን ለመለማመድ የሚያጋጥሙ የርቀት፣ የጊዜና የወጪ ችግሮች ይቀንሳሉ። ይህም ሕፃናት፣ ወጣቶች፣ አዋቂዎችና አዛውንቶች በተለያየ መልኩ በስፖርት እንዲሳተፉ ያበረታታል።

በአዲስ አበባ በክፍለ ከተሞችና በወረዳዎች የሚገኙ የስፖርት ማዘውተሪያዎች መስፋፋት ስፖርትን ለተለያዩ የማኅበረሰብ ክፍሎች ተደራሽ ለማድረግ ያግዛል። ሕፃናት በልጅነታቸው ስፖርትን እንዲወዱ፣ ወጣቶች በተደራጀ መልኩ እንዲለማመዱ፣ አዋቂዎችም የአካል ብቃታቸውን እንዲጠብቁ ምቹ አካባቢ ይፈጥራል።

የስፖርት ልማት ለታላላቅ ውድድሮች የሚያገለግሉ ዘመናዊ ስታዲየሞች እንደሚያስፈልጉ ሁሉ፣ በየአካባቢው የእግር ኳስ፣ የቅርጫት ኳስ፣ የቮሊቦልና የሌሎች ስፖርቶች ሜዳዎችም መሟላት አለባቸው። የእግር ጉዞና የሩጫ መንገዶች፣ አረንጓዴ መናፈሻዎችና ለአካል ብቃት ልምምድ የሚያገለግሉ ስፍራዎችም የስፖርት ባህልን ለማስፋፋት ወሳኝ ናቸው።

 

የዛሬ ማዘውተሪያዎች፤ የነገ ተተኪ ስፖርተኞች ማፈለቂያ

አንድ ሀገር በስፖርት ዘርፍ ዘላቂ ውጤት ለማስመዝገብ በውድድር ወቅት ብቁ ስፖርተኞችን ማፈላለግ ብቻ አይበቃም። ተሰጥኦ ያላቸውን ሕፃናትና ወጣቶች ከመሰረቱ ጀምሮ መለየት፣ ማሰልጠንና ማብቃት ያስፈልጋል። ለዚህ ሂደት ተደራሽና ተገቢ የስፖርት መሰረተ ልማት ወሳኝ ሚና አለው።

አንድ ሕፃን ወይም ወጣት በአካባቢው በሚገኝ ሜዳ ላይ በተደጋጋሚ ሲለማመድ፣ የስፖርት ፍላጎቱን ለማዳበርና ችሎታውን ለማሳየት ዕድል ያገኛል። ስለዚህ የስፖርት ማዘውተሪያዎች ግንባታ የዛሬን ፍላጎት ከማሟላት ባለፈ፣ የነገን የስፖርተኛ ትውልድ ለማፍራት የሚደረግ ስትራቴጂያዊ ኢንቨስትመንት ነው። በመዲናዋ የተገነቡና እየተገነቡ ያሉ የስፖርት ማዘውተሪያዎችም በዚህ ረገድ የሚጠቀሱ ናቸው።

ከስታዲየም ግንባታ ወደ ሀገራዊ የስፖርት አቅም

እንደ አደይ አበባ ስታዲየምና ባህር ዳር ስታዲየም ያሉ ትላልቅ የስፖርት ፕሮጀክቶች የስፖርት ዘርፉን አቅም ለማሳደግ ከሚደረገው ጥረት አኳያ ትልቅ ትርጉም አላቸው። ዘመናዊ ስታዲየሞች ለእግር ኳስና ለሌሎች ውድድሮች የሚያገለግሉ ቦታዎች ብቻ አይደሉም፤ የከተማና የክልሎችን ኢኮኖሚ ለማነቃቃት፣ የሥራ ዕድሎችን ለመፍጠር፣ የስፖርት ቱሪዝምን ለማበረታታትና ሀገሪቱ ዓለም አቀፍ ውድድሮችን እንድታስተናግድ የሚያግዙ ሀብቶች ናቸው።

ትላልቅ ውድድሮች ሲካሄዱ ስፖርተኞች፣ አሰልጣኞች፣ ዳኞችና ተመልካቾች ወደ ከተማዎች ይመጣሉ። ይህም ለሆቴሎች፣ ለመጓጓዣ፣ ለምግብ አቅርቦት፣ ለቱሪዝምና ለሌሎች ተያያዥ አገልግሎቶች የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ይፈጥራል። ስታዲየሞች በተገቢው ሁኔታ ሲተዳደሩና በቀጣይነት ጥቅም ላይ ሲውሉ፣ የስፖርት ልማትን ከኢኮኖሚያዊ ጥቅም ጋር የሚያገናኝ ዘላቂ አቅም ይፈጥራሉ።

የስፖርት ፕሮጀክቶችን ከመደመር አስተሳሰብ ጋር የሚያገናኘው ዋናው ሐሳብ የሚታየውን ግንባታ ወደ ዘላቂ ሀገራዊ ውጤት መቀየር ነው። ይህም ስታዲየሞችን ከሥልጠና ማዕከላት፣ ከትምህርት ተቋማት፣ ከአካባቢ ስፖርት ማዘውተሪያዎችና ከወጣቶች ተሰጥኦ ማበልጸጊያ መርሃ ግብሮች ጋር ማስተሳሰርን ይጠይቃል። በዚህ መንገድ ስፖርት የጥቂት ሙያዊ ስፖርተኞች ተግባር ብቻ ሳይሆን፣ የሕዝብ ጤናን፣ የወጣቶችን ተሳትፎ፣ ማኅበራዊ አንድነትንና የሀገርን የልማት አቅም የሚያጠናክር ሀገራዊ ሀብት ይሆናል።

ስፖርት ለጤና፣ ለአንድነትና ለማኅበራዊ ትስስር

የስፖርት ልማት ውጤት የሚለካው በተገነቡ ሜዳዎችና በተመዘገቡ ድሎች ብቻ አይደለም። ስፖርት ማኅበረሰቡ ጤናማ አኗኗርን እንዲከተል፣ ወጣቶች ከአሉታዊ ተግባራት እንዲቆጠቡና በተለያዩ ማኅበረሰቦች መካከል ወዳጅነትና መተሳሰብ እንዲጠናከር ያግዛል። ሰዎች በጋራ ሲለማመዱና በውድድር ሲሳተፉ፣ የመተባበር፣ የመከባበርና የጋራ ዓላማን የማሳካት ባህል ያዳብራሉ።

በከተማ አካባቢዎች ለእግር ጉዞ፣ ለሩጫና ለአካል ብቃት ልምምድ የሚያገለግሉ ምቹና ደህንነቱ የተጠበቀ ስፍራዎች መኖራቸው ነዋሪዎች የአኗኗር ዘይቤያቸውን እንዲያሻሽሉና በየዕለቱ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ እንዲያደርጉ ዕድል ይፈጥራል። እነዚህ ስፍራዎች በተገቢው ሁኔታ ሲዘጋጁ፣ ስፖርትን ለባለሙያ ስፖርተኞች ብቻ ሳይሆን ለተማሪዎች፣ ለሰራተኞች፣ ለአዛውንቶችና ለሌሎች የማኅበረሰብ ክፍሎች ተደራሽ ያደርጉታል።

ይህ የሚያሳየው የስፖርት ልማት ከሕንፃና ከሜዳ ግንባታ የበለጠ ሰፊ ጉዳይ መሆኑን ነው። የከተማ ፕላን፣ የሕዝብ ጤና፣ የወጣቶች ተሳትፎ፣ የአካባቢ ደህንነትና ማኅበራዊ አገልግሎቶች ከስፖርት ልማት ጋር በተቀናጀ መልኩ ሲሰሩ፣ የሚገኘው ውጤት የበለጠ ዘላቂ ይሆናል።

 

የወንዝ ዳርቻና የኮሪደር ልማት፤ ለስፖርትና ለመዝናኛ አዲስ ዕድል

የአዲስ አበባ የወንዝ ዳርቻና የኮሪደር ልማት ከመንገድ ግንባታና ከከተማ ውበት ባሻገር ሰፊ ማኅበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና የስፖርት ልማት አቅም የያዘ ሥራ ነው። በእነዚህ ልማቶች ውስጥ የሚካተቱ የስፖርት ማዘውተሪያዎች፣ የእግር ጉዞና የሩጫ መንገዶች፣ የብስክሌት መንገዶች፣ አረንጓዴ መናፈሻዎችና የመዝናኛ ስፍራዎች ስፖርትን የዕለት ተዕለት የሕዝብ ኑሮ አካል ለማድረግ ያግዛሉ።

ቀደም ሲል ለቆሻሻ መጣያነትና ለአካባቢ ብክለት የተጋለጡ የወንዝ ዳርቻዎች ወደ አረንጓዴ መናፈሻዎች፣ የእግር ጉዞ መንገዶችና የመዝናኛ ማዕከላት ሲቀየሩ፣ ለከተማዋ ነዋሪዎች አዲስ የስፖርትና የአካል ብቃት ዕድል ይፈጥራሉ። ይህም የስፖርት ማዘውተሪያዎችን ከማስፋፋት ባሻገር ከተማዋን ለኑሮ ምቹ፣ ለእንቅስቃሴ ተስማሚና ለማኅበራዊ ትስስር የተሻለ አካባቢ ለማድረግ ያግዛል።

እንደ አዲስ ስፖርት ፓርክ ያሉ ዘመናዊ የስፖርትና የመዝናኛ ማዕከላትም የዚህ የተቀናጀ የከተማ ልማት አቅጣጫ ምሳሌዎች ናቸው። የዋና ገንዳ፣ የእግር ኳስና የቅርጫት ኳስ ሜዳዎች፣ የቴኒስ ሜዳዎች፣ የሩጫ ትራኮችና የአካል ብቃት ልምምድ ስፍራዎች በአንድ ማዕከል መጣመራቸው ስፖርትን ለሕፃናት፣ ለወጣቶች፣ ለቤተሰቦችና ለመላው ማኅበረሰብ ተደራሽ ለማድረግ ያግዛል። እንዲሁም ተተኪ ስፖርተኞችን ለማፍራትና የሀገርን ስም በዓለም አቀፍ መድረክ ለማስጠራት የሚያስችል አቅም ይፈጥራል።

ለተተኪ ስፖርተኞች የሚፈጥሩት ዕድል

በወንዝ ዳርቻና በኮሪደር ልማቶች የሚገኙ የስፖርት ሜዳዎችና የልምምድ ስፍራዎች ተተኪ ስፖርተኞችን ለማፍራት እንደ መነሻ መድረክ ሊያገለግሉ ይችላሉ። ወጣቶች በአቅራቢያቸው ባሉ ስፍራዎች ስፖርትን ሲለማመዱ፣ ችሎታቸውን ለማሳየትና በተደራጀ የሥልጠና ሥርዓት ውስጥ ለመግባት ዕድል ያገኛሉ። ይህም ክለቦችና የስፖርት ተቋማት አዳዲስ ተሰጥኦዎችን እንዲለዩ ያግዛል።

በኮሪደርና በወንዝ ዳርቻ የሚዘጋጁ የሩጫ፣ የብስክሌትና የአካል ብቃት ዝግጅቶችም ለወጣቶች የውድድር ልምድ ሊያካብቱ ይችላሉ። እንዲህ ያሉ ዝግጅቶች በተደጋጋሚ ሲካሄዱ፣ ስፖርትን የሚወዱ ዜጎችን ለማፍራት፣ ተሰጥኦ ያላቸውን ወጣቶች ለማበረታታትና የስፖርት ባህልን በማኅበረሰቡ ውስጥ ለማስፋፋት ያግዛሉ።

የ2028 የአፍሪካ ዋንጫ፤ ለስፖርት ዲፕሎማሲና ለሀገራዊ ገጽታ ዕድል

ኢትዮጵያ የ2028 የአፍሪካ ዋንጫን ለማስተናገድ ያቀረበችው ጥያቄ ከእግር ኳስ ውድድር በላይ ትርጉም አለው። ይህ የሀገርን ገጽታ ለማሳደግ፣ የስፖርት መሰረተ ልማት አቅምን ለማሳየትና ከውድድሩ ጋር የሚመጡ የኢኮኖሚ ዕድሎችን ለማስፋት የሚያግዝ ዕድል ሊሆን ይችላል። ውድድሩን ማስተናገድ ተጫዋቾችንና ደጋፊዎችን መቀበል ብቻ ሳይሆን፣ የስፖርት ተቋማትን፣ የቱሪዝም አቅምን፣ የከተማ አገልግሎቶችንና የማስተናገድ ብቃትን በአህጉር ደረጃ የሚያሳይ መድረክ መፍጠር ነው።

የአፍሪካ ዋንጫ የሚያመጣው ዓለም አቀፍ ትኩረት ኢትዮጵያ ያላትን የታሪክ፣ የባህል፣ የቱሪዝምና የኢኮኖሚ አቅም ለዓለም ለማስተዋወቅ ዕድል ይፈጥራል። ይሁንና ይህን ዕድል ወደ ተጨባጭ ውጤት ለመቀየር የስታዲየሞች ዝግጁነት፣ የመጓጓዣና የማረፊያ አገልግሎቶች፣ የደህንነት ዝግጅቶችና የውድድሩ አስተዳደር በተቀናጀ መልኩ መዘጋጀት ይጠይቃል።

የመዲናዋን የማስተናገድ ልምድ ወደ ስፖርት ስኬት መቀየር

አዲስ አበባ የአፍሪካ ሕብረት መቀመጫና የአህጉራዊ ዲፕሎማሲ ማዕከል በመሆኗ በርካታ ዓለም አቀፍ ጉባኤዎችን፣ ኮንፈረንሶችንና ዲፕሎማሲያዊ ዝግጅቶችን በማስተናገድ ልምድ አላት። ይህ ልምድ ለትላልቅ የስፖርት ውድድሮች ዝግጅት ጠቃሚ መነሻ ሊሆን ይችላል።

በከተማዋ የሚገኙ ዓለም አቀፍ ሆቴሎች፣ የኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ የስብሰባ ማዕከላትና የአገልግሎት ተቋማት የማስተናገድ አቅሟን የሚያጠናክሩ ሀብቶች ናቸው። እነዚህን አቅሞች ከዘመናዊ የስፖርት መሰረተ ልማትና ተቀናጅቶ ከሚሰራ የውድድር አስተዳደር ጋር ማጣመር ከውድድሩ የሚጠበቀውን ጥቅም ለማሳደግ ያግዛል።

 

የስፖርት ልማት የሀገር የወደፊት አቅም ግንባታ ነው

የስፖርት ልማት በስታዲየሞችና በሜዳዎች ግንባታ ብቻ የሚገደብ ሳይሆን፣ የሕዝብ ጤናን፣ የወጣቶችን ተሳትፎ፣ ማኅበራዊ ትስስርን፣ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴንና የሀገርን ገጽታ የሚያጠናክር የልማት ዘርፍ ነው። በመደመር መንግሥት የስፖርት ዘርፉ ላይ የሚደረገው ትኩረት ዘላቂ ውጤት እንዲያመጣ፣ ተደራሽና ዘመናዊ መሰረተ ልማቶችን ከተተኪ ስፖርተኞች ሥልጠና፣ ከሕዝብ ጤናና ከወጣቶች ተሳትፎ ጋር ማስተሳሰር ያስፈልጋል።

አዲስ አበባ በወንዝ ዳርቻና በኮሪደር ልማቶች፣ በስፖርት ማዘውተሪያዎችና በዘመናዊ ስታዲየሞች የምታዳብረውን አቅም ከተቀናጀ የስፖርት ሥልጠናና አስተዳደር ጋር ማጣመር ከተማዋ በአፍሪካ የስፖርት ልማት ውስጥ ያላትን ሚና ለማጠናከር ይረዳል። የስፖርት ልማት ዋና ዓላማ የሚታዩ ግንባታዎችን ማስመዝገብ ብቻ ሳይሆን፣ እነዚህን ሀብቶች ለሕዝብ ጥቅም፣ ለወጣቶች ዕድገትና ለሀገራዊ ስኬት ማዋል ነው።

ስፖርትን እንደ መዝናኛና ውድድር ብቻ ሳይሆን እንደ ሀገራዊ ሀብትና የልማት መሳሪያ መመልከት ያስፈልጋል። ተደራሽ የስፖርት ማዘውተሪያዎች፣ ብቁ ስፖርተኞች፣ ጤናማ ማኅበረሰብና የተቀናጀ የስፖርት አስተዳደር ሲጣመሩ፣ ስፖርት የሀገርን የወደፊት አቅም ለመገንባት የሚያግዝ ጠንካራ መሰረት ይሆናል።