Gamtaan Afriikaa qooda dubartoonni nageenyarratti qaban guddisuuf xiyyeeffannoon nihojjetaMahaammud Alii Yuusuuf

Hagayya 22/2017(TOI)- Gamtaan Afriikaa dubartoonni nageenya a fi tasgabbii ardii Afriikaarratti qooda qaban caalaatti  guddisuuf xiyyeeffannoon akka hojjetu dura taa’aan komishinii gamtaa Afriika Mahaammud Alii Yuusuuf ibsn.

Dura taa’aan komishinii gamtaa Afriika Mahaammud Alii Yuusuuf jila addaa dubartootaa, nagaa fi tasgabbii gamtichaa haraa muudaman ambaasaaddar Layibeerataa Mulamulaa  waliin marii tarsiimawaa jalqabaa Finfinneetti gaggeessaniiru.

Carraaqqii gamtaa Afriikaatti walitti bu’iinsa furuuf taasifamu keessatti gaggeessummaa fi eegumsi dubartootaa wiirtuu xiyyeeffannaa ta’uu akka qabu durataa’aan kun dubbataniiru.

Keesumaa dubartoonni bakkeewwan walitti bu’iinsii fi yaddoon jiranitti dhimmichi xiyyeeffannoon addaa akka barbaachisu ibsaniiru.

Ittigaafatamni hojii ambaasaaddar Layibeerataa galmoota yeroo dheeraa kan akka ajandaa 2036 fi caasaa nagaa fi tasgabbii gamtaa Afriikaa (APSA) waliin walitti hidhamuun gamatti marii fi adeemsa nageenyaa gamtichi hoogganu irratti jaarsummaa dubartootaa fi hubannaa sirna saalaa waliin walitti hidhuuf galma kan qabu ta’uu dubbataniiru.

Waliin dubbachuun gamatti dubartootaaf eegumsa gochuu qofa osoo hintaane dhimma nagaa fi tasgabbii Afriikaarratti murtee akka kennan gochuu barbaachisa jedhaniiru.

Hawaasonni dinagdee riijinii, dhaabbileen idil addunyaa fi waldalee siviikii mandhalee dhimma dubartootaarratti tumsa cimaa uumuu fi sirna ittigaafatama ardii Afriikaa caalaatti mirkaneessuun akka barbaachisu dubbataniiru.

Innisheetifoota Dubartootaan gaggeeffaman dhiheessiin faayinaansii fulla’aa jiraachuu qaba kan jedhan dura taa’ichi, gama Kanaan Gamtaan Afriikaa Pirojektiiwwan adda addaaf  deeggarsa guutuu akka kennu mirkaneesseera.

Gamtaan Afriikaa Dubartoonni Ijaarsa biyyaa keessatti qooda qaban guddisuuf cimsee akka hojjetu dubbataniiru.

Ergamtuun Addaa dhimma Dubartootaa, Nagaa fi tasgabbii Gamtaa Afriikaa,

Ambaasaaddar Laayibeerta Mulamulaa bara Aangoosaanii Waggaa Jalqabaatti  kabajamuu   Mirga dubartootaaf  cimanii  falmuu,  haggansa siyaasaa dubartootaa guddisuu fi bu’aa qabatamaa koorniyaa irratti  hundaa’e  fiduu  irratti xiyyeeffannaan  akka hojjetan ibsaniiru.

Mariin kun Gamtaan Afriikaa  Waadaalee Ardii fi biyyoota  Miseensaa  gara bu’aa qabatamaatti  jijiiruun dubartoonnii fi shamarran qooda adeemsa nagaa fi tasgabbii Ardichaa keessatti qaban guddisuun jijjiirama fiduuf kutannoo cimaa qabu akka agarsiisu odeeffannoon TOI'n gamtaa Afriikaarraa argate nimul'isa.

Tajaajila Oduu Itiyoophiyaa
2015