Bunaa fi Nagaa hin dhabiinaa - ENA Afaan Oromoo
Bunaa fi Nagaa hin dhabiinaa
waa’een Jimmaa yeroo ka’u, bunnii fi nagaan yeroo hunda waliin kan waamaman aadaa fi safuu baratamaa dha. Kan sammuun yaaduus ta’ee kan deemee ilaale hundi akka mirkaneessutti, Jimma madda bunaa qofa osoo hin taane; Magaala addaa miidhagina magariisa uumamaa fi nageenya ishee keessummaa simachuu isheetiinidha.
Magaalaan Jimmaa aadaa fi seenaa ishee eeggattee gara fuulduraatti kan ishee tarkaanfachiisu imala misoomaa irratti argamti. Magaalittiin guyyaa guyyaan simboo haaraan mul’achaa kan jirtu ta'uu isheetiin, babal’inni magaalaa ishee, qilleenisa ishee qulqulluu fi miidhagina isheetiin keessummoota darban hunda taateewwan addaatiin hawwachaa jirti.
Magaalaan Jimmaa yeroo ammaa caalaatti miidhagduu fi hawwattuu ta'aa dhufteetti. Seenaa fi eenyummaa ishee, hambaawwan seenaa ishee eeggattee gara boqonnaa haaraatti ce'aa kan jirtuu fi dhugaatti Jimma ta'uu ishee mirkaneessitee jirti.
Misoomni koriideraa Magaalaa Jimmaatiif jireenya haaraa fi miidhagina hawwataa ta’e kenneeraaf. Magaalittiin magariisumma ishee qilleensa qulqulluu qabduun daawwattota kan hawwachaa jirtuu fi misoomichaanis carraa hojii hedduu dargaggootaaf bu’uura jireenya ta’u uumteetti.
Misoomni daandii ammayyaa magaalaa Jimmaatti hojjetamaa jiru magaalattiif miidhagina haaraawaa kennuu bira darbee, gaaffii bu’uuralee misoomaa ummataa yeroo dheeraa deebisuun haala jireenyaa jijiiree jira.
Misoomni daandii fooyya'aanii fi hawwatummaan magaalittii xiyyeeffannoo dureeyyootaa harkisuun, Magaalaa Jimmaa wiirtuu investimantii fi daldalaa naannichaa gochuu mul'ata jiru dhugoomsaa jira.
Lagni Awweetuu har'a magaalaa Jimmaatiif wiirtuu miidhaginaa fi nagaa haaraa ta'eera. Misoomni qarqara lagaa magaalaa kanaa caalaatti hawwattuu taasisuun olitti, kanaan dura balaa lolaan yaaddoo ummataa ta’aa kan ture furuun madda miidhaginaa fi bakka bashannana ta’eera.
Kunis misoomni magaalaa miidhagina mirkaneessuu bira darbee eegumsaa fi uummataaf mijataa ta'uu isaa fakkeenyummaan mirkaneesseera.
Giddugala seenaa fi aadaa kan taate Jimman; urgaa buna isheetiin qofa osoo hin taane miidhagina bocama mukaa dinqisiisaa isheetiinis xiyyeeffannoon namoota baay'ee hawwatteetti.
Keessummaan magaalaa miidhagduu kanaa dhufe hundi miidhagina uumamaa qofa ilaalee hin deebi'u; buna Jimmaa urgaa'aa dhandhamatee, hojii harkaa ogeessotaa kan ta'an muka bocamanii miidhagan yaadannoodhaaf qabachuun seenaa jiraataa magaalattii qabatanii deemu.
Masaraa Mootii Abbaa Jifaar haroomsamuu fi misoomni Haroo Booyyee malkaa seenaa fi uumamaa kan taate Jimmaaf boqonnaa Turiizimii haaraa bananiiru.
Jijjiiramni dinqisiisaan naannoo Haroo Booyyeetti raawwatame jireenya uumama naannichaa kan ol kaase ta’uun, jiraattota naannichaafi keessummoota magaalaatiif iddoo bashannanaa filatamaa fi yaadannoo gaarii hambisu ta’eera.
Jimman seenaa fi eenyummaa ishee eeggattee arfiitiin misoomaa, ijaaramaa fi guddachuu irratti argamti. Magaalattiin yaadannoo seenaa kanaan duraa fuula haaraa magaalaa waliin makuudhaan, seenaa fi ammayyummaa gidduutti riqicha haaraa jabaa ta'e ijaaraa jirti.
Kanaan alattis Jimman giddugala konfiraansii hawwataas ta'aa dhufteetti.Hoteelonni gurguddoon ijaaramaniiru; taateewwan gurguddoo adda addaas keessummeessaa jirti. Kunis magaalattii daawwattootaaf, hawaasa daldalaa fi dhaabbilee adda addaatiif iddoo hawwata ta’aa jira.
Magaalaan Jimmaa yeroo ammaa waggaatti lammileen kuma 300 ol ta'aniin kan daawwatamtu taateetti. Kan dhufanis miidhagina magaalattii ilaaluuf qofa osoo hin taane, seenaa ishee tuquuf, buna ishee dhandhamachuuf, eebba uumamaa ishee shaakaluufi eenyummaa Jimmaa kan addaa ta'e hubachuufi.
Jimma seenaa ishee fi Miidhagina ishee eeggattee gara fuulduraatti tarkaanfachaa jirti. Keesummaan Bunashee dhugee nagaashee argee yaadannoo ishee fudhatee deebi’a.
Bunaa fi nagaa hin dhabiinaa !!