Barattootaaf deeggarsa barbaachisu taasisuunii fi yeroo isaanii guutummaan guutuutti barnootarratti akka dabarsan gochuun qabxiin fooyya’aan akka argamu ta’eera

Hagayya 19/2018(ENA): Barattootaaf deeggarsa barbaachisu taasisuunii fi yeroo isaanii guutummaan guutuutti barnootarratti akka dabarsan gochuun qabxiin fooyya’aan akka argamu ta’eera jedhan dura taa’aan manneen barnootaa Bultii Addaa Adaamaa fi Mana Barumsaa Bultii Addaa Dodolaa Ifaa Boruu.

Dura taa’aan mana barumsaa Bultii Addaa Adaamaa obbo Abbabaa Zawudee ENAtti akka himanitti, manni barumsichaa Qormaata Biyyaalessaa kutaa 12ffaa bara kanaa irratti bu'aa olaanaa galmeessiseera jedhani.

 

Bu'aa olaanaa sadarkaa biyyaatti galmaa'e irratti hundaa'uun barattoonni Qormaata Ba'iinsa Biyyaalessaa kutaa 12ffaa baranaa mana barumsichaa keessatti fudhatan qabxii 400 hanga 592 akka galan karoora kaa'annee hojjechaa turre jedhani.

Karoora barumsaa waliif qooduudhaan, keessumaa barsiisotaaf tajaajila gorsaa xiinsammuu fi adda addaa akka maatiitti kennuudhaan, barattoonni wantoota yaada isaanii hihiran irraa bilisa ta’anii, barnoota isaanii qofa irratti akka xiyyeeffatan dandeessifneerra.

Haala kanaan barattoonni yeroo guutuu barnoota isaanii irratti akka dabarsan dandeessifneerra; keessattuu qormaataaf qophaa’uu keessatti, qophii wal irraa hin cinne irraa kaasee hanga qormaata xumuraa fi qormaata isaan qopheessu gaaffilee qopheessuun akka hojjetan taasifameera jedhani.

Kana malees adeemsa barumsaa barattoota giddu galeessa godhachuun, qo’annoo barattootaa irratti xiyyeeffachuun, laaboraatoorii keessatti waan ti’ooriidhaan baratan mirkaneessuu fi gabaasa dhiyeessuun qormaataaf qopheessuun hojjenneerra jedhan.

Akkasumas barattoonni gareen akka baratan hayyamuun gargaarsaa fi deeggarsa addaa gochuun bu'aa arganneerra jedhan.

Kanaanis Qormaata Biyyaalessaa Kutaa 12ffaa bara kanaa irratti qabxii 591 fi qabxii 6 galmeessisuun sadarkaa tokkoffaa ta'uu dandeenyeerra jedhan.

 

Dursaan mana barumsaa bultii addaa Dodolaa Ifaa Booruu obbo Deetuu Diboo akka jedhanitti, iccitiin milkaa'ina keenyaa barattoota qormaataaf sirnaan qopheessuudha jedhani.

Humna keenya hundaan hojjachuudhaan, keessattuu barattoonni sirnaan akka baratan gochuu fi baruu fi barsiisuu haala mijeessuun mana barumsichaa keessatti bu’aa gaarii galmeessisuu dandeenyeerra jedhani.

Kunis bu’aa barattoonni yeroo isaanii sirnaan akka fayyadamanii fi laaboraatoorii, TQO fi mana kitaabaa keessatti sirnaan akka baratan gochuudha jedhan.

 

Akkasumas qormaata biyyaalessaa kutaa 12ffaa bara kanaa irratti yeroo lammataaf barataan mana barumsichaa kan ta’e Saadaam Abdulaziiz qabxii 576.25 Saayinsii Hawaasummaatiin galmeessisuun isaa ni yaadatama.

Barataan mana barumsaa bultii addaa Dodolaa Ifa Boruu keessatti qabxii olaanaa galmeesse Saadaam Abdulaziiz, qormaata naannoo kutaa 8ffaa Harargee Lixaa magaalaa Chiroo keessatti qabxii olaanaa erga galmeessee booda gara mana barumsaa bultii addaa Dodolaa Ifa Boru seene jedheera.

Iccitiin milkaa’ina hojii cimaa fi qo’achuu akka ta’e kan dubbate Saadaam, yeroo isaa hunda barachuu fi karoora isaa hordofuu irratti dabarsuun bu’aa isaa galmaan ga’uu akka danda’e dubbateera.

Mana Barumsaa Bultii Addaa Olmaa Adaamaa keessatti qabxii 591.6 kan galmeesse barataan Jaalal Girmaa yeroo isaa hunda barnootaa fi qorannoo irratti dabarsuudhaan bu'aa olaanaa galmeessisuu akka isa dandeessise dubbateera.

Bu'aa argateen gammaduu isaa eeruun, iccitiin milkaa'ina ciminaan hojjachuu fi yeroo ofii hunda qo'annoof kennuu akka ta'e hima.