Siyaasada
Gedhiyoon Timootiyoos (Dr.) ayaa la kulmay Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee Lesoto iyo Morooko
Feb 12, 2026 18
Addis Ababa, Cirir 5/2018 (ENA): Wasiirka Arrimaha Dibadda Itoobiya, Dr. Gedhiyoon Timootiyoos, ayaa kulamo la yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda Lesoto, Lejone Mbotjoane, iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Morooko, Nasser Bourita. Intii uu la kulmayay Wasiirka Lesoto, Dr. Gedhiyoon Timootiyoos wuxuu carrabka ku adkeeyay baahida loo qabo in la sii xoojiyo xiriirka labada dal. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay in Itoobiya ay diyaar u tahay inay khibraddeeda la wadaagto Lesoto, gaar ahaan meelaha ay guulaha ka gaartay. Dhankiisa, Lejone Mbotjoane ayaa muujiyay in dalkiisu daneynayo inuu khibrad ka helo Itoobiya, gaar ahaan dhinacyada beeraha, caafimaadka iyo dalxiiska. Wuxuu sidoo kale xusay in horumarka ka socda mashaariicda horumarinta waddooyinka iyo isku-xirnaanta Addis Ababa ay yihiin kuwo la yaab leh. Labada wasiir ayaa sidoo kale ka wada hadlay arrimo laba geesood ah iyo kuwo heer qaaradeed ah oo dan wadaag ah. Sidoo kale, Dr. Gedhiyoon Timootiyoos ayaa la kulmay Wasiirka Arrimaha Dibadda Morooko, Nasser Bourita, iyagoo ka wada hadlay sidii loo sii xoojin lahaa xiriirka labada dal, mid laba geesood ah iyo madalada caalamiga ah. Waxaa la isla gartay in la qabto kulan wadajir ah oo Guddiga Wasiirrada ah si loo sii adkeeyo xiriirka labada dal. Wada-hadalladan ayaa bar bar socda kulanka 48aad ee Golaha Fulinta Midowga Afrika. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital
Itoobiya waxay ku jirtaa marxalad doorasho oo xasaasi ah – Guddiga Doorashooyinka Qaran
Feb 11, 2026 91
Addis Ababa, Cirir 4/2018 (ENA): Guddoomiyaha Guddiga Doorashooyinka Qaran ee Itoobiya, Marwo Melaatwarq Haylu, ayaa sheegtay in dalka uu galay xilli doorasho oo muhiim ah, ayna lagama maarmaan tahay in dhammaan dhinacyadu gutaan waajibaadkooda si doorashadu u noqoto mid guuleysata. Waxay caddeysay in 42 xisbi ay si gooni ah u tartamayaan doorashada guud ee toddobaad, halka 15 xisbi ay ku midoobeen laba isbahaysi iyo hal garab si ay ugu tartamaan. Sidoo kale diiwaangelinta musharraxiinta ayaa si dijitaal ah u socota tan iyo 1-da Dharabley 2018 T.I. Guddigu wuxuu sheegay in diyaargarow xooggan la sameeyay, islamarkaana la gaaray marxaladda fulinta kadib dhammeystirka qorsheynta iyo jadwalka. Waxaa lala kaashaday xisbiyada siyaasadeed, ururrada bulshada rayidka ah iyo daneeyayaasha kale si loo hubiyo ka-qaybgal loo dhan yahay oo ay ku jiraan dadka naafada ah, haweenka, ardayda jaamacadaha, barakacayaasha iyo xubnaha ciidamada ammaanka. Diiwaangelinta codbixiyayaasha ayaa lagu qaban doonaa hab waraaqeed iyo mid dijitaal ah. Qiyaastii 17 kun oo goobood ayaa loo diyaariyay adeegga diiwaangelinta dijitaalka ah, iyadoo la hubiyay helitaanka internet-ka iyo qalabka lagama maarmaanka ah. Barnaamijka dijitaalka ah wuxuu u fududeynayaa dadka aragga la’, dadka naafada ah iyo kuwa aan si toos ah u tegi karin goobaha codbixinta inay iska diiwaangeliyaan iyaga oo adeegsanaya taleefankooda gacanta. Si kor loogu qaado wacyigelinta doorashada, 169 urur oo bulshada rayidka ah ayaa loo oggolaaday inay ka shaqeeyaan waxbarashada codbixiyayaasha. Sidoo kale 45 urur oo gudaha ah, oo leh 547 isku-duweyaasha iyo 129 kun oo kormeerayaal ah, ayaa iska diiwaangeliyay inay kormeeraan doorashada. Waxaa intaas dheer in diyaargarow loo sameeyay kormeerayaasha caalamiga ah iyada oo loo marayo Wasaaradda Arrimaha Dibadda. Guddoomiyuhu waxay carrabka ku adkaysay in codka muwaadinka uu qiimo weyn leeyahay, islamarkaana codbixiyayaashu ay qiimeyn karaan barnaamijyada iyo siyaasadaha xisbiyada si ay u doortaan kuwa ay u arkaan inay ku habboon yihiin. Waxay xustay in Guddigu si buuxda ugu diyaar garoobay qabashada doorasho xor ah, caddaalad ah oo dhexdhexaad ah, iyadoo la sameeyay habraacyo lagu xallinayo cabashooyinka si degdeg ah ilaa heer maxkamadeed. Ugu dambeyn, xisbiyada tartamaya ayaa lagu boorriyay inay ka faa’iideystaan waqtiga warbaahinta la siiyo si ay bulshada ugu soo bandhigaan qorshahooda siyaasadeed, isla markaana ay xoojiyaan ka-qaybgal firfircoon oo ku aaddan geeddi-socodka doorashada. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital
Habraacyo la jaanqaadaya Ajandaha 2063 ayaa la hirgelinayaa si loo xoojiyo waxtarka hay’adaha Midowga Afrika
Feb 11, 2026 21
Addis Ababa, Cirir 4/2018 (ENA): Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Angola ahna Guddoomiyaha Golaha Fulinta ee Midowga Afrika, Danjire Tete Antoniyo, ayaa sheegay in sanadkii la soo dhaafay la hirgeliyay habraacyo la jaanqaadaya Ajandaha 2063 si kor loogu qaado waxtarka iyo waxqabadka hay’adaha Midowga Afrika. Hadalkaas ayuu ka jeediyay furitaanka kal-fadhiga 48-aad ee Golaha Fulinta ee Midowga Afrika oo ka socda xarunta Midowga Afrika ee Addis Ababa. Shirka waxaa ka qeyb galay Guddoomiyaha Komishinkq Midowga Afrika Maxamuud Cali Yuusuf, Xoghayaha Fulinta ee Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay Klefer Gatete, iyo wasiirrada arrimaha dibadda ee dalalka xubnaha ka ah Midowga Afrika. Danjire Tete Antoniyo ayaa sheegay in Golaha Fulinta uu leeyahay door istaraatiiji ah oo muhiim ah gudaha qaab-dhismeedka Midowga Afrika, maadaama uu ka shaqeeyo isku-duwidda siyaasadaha qaaradda iyo qaadashada mowqifyo mideysan. Wuxuu intaas ku daray in goluhu diyaariyo go’aannada qaab-dhismeedka ee dowladaha xubnaha ka ah Midowga Afrika. Wuxuu tilmaamay in arrintan ay door weyn ka qaadato kalsoonida iyo waxtarka ururka. Sidoo kale, wuxuu xusay in xilligii Angola ay hoggaaminaysay golaha la qaatay hannaan loo dhan yahay oo diiradda saaraya natiijooyin muuqda, islamarkaana lagu guuleystay in la gaaro yoolal muhiim ah iyadoo la helayo taageerada iyo go’aanka dalalka xubnaha ka ah. Guddoomiyuhu wuxuu caddeeyay in wali ay jiraan arrimo u baahan in si masuuliyad leh loo dhammeystiro, isla markaana ay ka go’an tahay inay bilaabaan dib-u-habeynno cusub oo horseeda marxalad wadajir ah oo shaqo. Ugu dambeyn, Danjire Tete Antoniyo ayaa xusay in horumar la taaban karo la diiwaangeliyay muddadii uu xilka hayay, isla markaana habraacyada la hirgeliyay ay si buuxda ula jaanqaadayaan yoolalka Ajandaha 2063 si loo dhiso Afrika horumarsan oo la hiigsanayo. #WWI #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya Bogagga Baraha Bulshada ee WWI: 👉 https://linktr.ee/ENADigital�
Ka Qayb Galka IGAD ee Shirka Midowga Afrika iyo Meelaha ay ka wadahadlaan Arrimaha Gobolka
Feb 11, 2026 30
Addis Ababa; Cirir 3/2018 (ENA): Urur Goboleedka Horumarinta (IGAD) ayaa ku dhawaaqay inuu ka qaybgeli doono Shir-madaxeedka 39-aad ee Midowga Afrika isagoo diiradda saaraya arrimaha gobolka, oo ay ku jiraan nabadda iyo horumarinta kheyraadka biyaha. Shirka waxaa lagu qaban doonaa Cirir 7 iyo 8, 2018, xarunta Midowga ee Addis Ababa iyadoo cinwaan looga dhigay "Hubinta Sahayda Biyaha iyo Nadaafadda Waarta; Gaaritaanka Yoolalka Ajendaha 2063". Ka hor shir madaxeedka, Kalfadhiga Caadiga ah ee 48-aad ee Golaha Fulinta ee Midowga ayaa la qaban doonaa Cirir 4 iyo 5, 2018 T.I. Wafti uu hoggaaminayo Xoghayaha Guud ee Urur Goboleedka (IGAD), Worqineh Gebeyehu, ayaa ka qayb geli doona Shirka. Nabadda iyo amniga, cimilada, kheyraadka biyaha iyo isku xirka gobolka ayaa ka mid ah qodobbada ugu muhiimsan ee ajendaha. Wuxuu xusay ururku in ka qaybgalka IGAD ee Shir-madaxeedka uu la xiriiro ajendayaasha gobolka iyo yoolalka Ajandaha 2063. Waxaa la xusay in wafdiga uu hoggaaminayo Xoghayaha Guud uu kala tashan doono Guddiga Midowga Afrika iyo dowladaha xubnaha ka ah Midowga arrimaha gobolka iyo qaaradda. IGAD waxay guddoomiyaha Isuduwidda iyo Qaab-dhismeedka Iskaashiga Bulshada Dhaqaalaha Gobolka ku wareejin doontaa Shirka Horumarinta Koonfurta Afrika (SADEC) ee Shirka. Waxa kale oo la sheegay in tani ay muujinayso sida ay uga go'an tahay iskaashiga qaaradda. Sida laga soo xigtay xogta ay ENA ka heshay hay'adda, IGAD waxay sheegtay inay ka shaqayn doonto horumarinta ajendayaasha nabadda, adkeysiga, iyo barwaaqada la wadaago iyadoo meelaha diiradda la saarayo Geeska Afrika la geynayo madal qaaradda iyada oo loo marayo wadatashi iyo doodo. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #AUsummit
Kalfadhiga Caadiga ah ee 48-aad ee Golaha Fulinta Midowga Afrika ayaa Maanta Bilaabmaya
Feb 11, 2026 15
  Addis Ababa; Cirir 4/2018 (ENA): Kalfadhiga Caadiga ah ee 48-aad ee Golaha Fulinta Midowga Afrika ayaa maanta ka bilaaban doona xarunta Midowga ee Addis Ababa. Wasiirrada arrimaha dibadda ee Afrika, diblomaasiyiinta iyo madaxda hay'adaha Midowga ayaa ka qaybgeli doona. Wasiirrada arrimaha dibadda ee dalalka Afrika, iyo sidoo kale mas'uuliyiin sare, ayaa gaaray Addis Ababa si ay uga qayb galaan kalfadhiga. Golaha ayaa ka wada hadli doona ajendayaasha laga wada hadlay Kalfadhiga 51-aad ee Guddiga Wakiillada Joogtada ah ee Midowga Afrika bishii Dharabley 2018 T.I. Golaha ayaa la filayaa inuu dib u eego hay'adaha iyo qabanqaabada Midowga Afrika, guddiyada iyo guddiyada hoos yimaada Golaha, iyo warbixinta hirgelinta Ajandaha 2063. Qodobbada ajandaha Golaha waxaa ka mid ah amniga biyaha iyo nadaafadda, hirgelinta Ajandaha 2063 iyo isku xirka qaaradda, horumarinta bulshada iyo dhaqaalaha, horumarinta kheyraadka aadanaha, dib-u-habaynta hay'adaha iyo maaliyadda, iskaashiga gobolka iyo doorka Afrika ee masraxa caalamiga ah. Waxay sidoo kale qiimeyn ku sameyn doonaan ka qaybgalka Afrika ee Shir-madaxeedka G-20 ee ka dhacay Koonfur Afrika. Golaha ayaa qaban doona doorashooyin shir-madaxeedka si loo doorto xubnaha hay'adaha fulinta ee Midowga Afrika. Golaha ayaa ka wada hadli doona xaaladda Habka Qiimaynta Xirfadaha iyo Qiimaynta Kartida (SACA), oo ah dib-u-habeyn muhiim ah oo ku saabsan cududda shaqaalaha ee Midowga Afrika, sida laga soo xigtay xogta laga helay Midowga. Waxaa sidoo kale la filayaa inuu goluhu ka hadlo qaab-dhismeedka sharciga iyo arrimaha maamulka. Munaasabadyo kala duwan ayaa maanta la qaban doonaa, oo ay ku jiraan bandhigyo ku saabsan hay'adaha iyo qaab-dhismeedka Midowga Afrika. Golaha Fulinta ayaa sidoo kale la filayaa inuu ansixiyo ajandaha Shir-madaxeedka 39-aad ee Midowga Afrika oo la qaban doono cirir 7 iyo 8, 2018 T.I. Kalfadhiga caadiga ah ee Golaha ayaa sii socon doona ilaa berri. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #WWI #AUsummit
Wakaalada Warka Itoobiya
2015