Siyaasada
Aniga iyo kooxdaydu waxaan ka qayb qaadanaynaa wadatashiga annagoo aaminsan in dhibaatooyinka lagu xallin karo oo keliya wadatashi — Xubin ka Tirsan Jabgadda Shane, Jaal Seni
Jul 30, 2026 97
Addis Ababa; Afagal 23/2018 (ENA): Aniga iyo kooxdaydu waxaan ka qayb qaadanaynaa wadatashiga annagoo aaminsan in dhibaatooyinka lagu xallin karo oo keliya wadatashi, ayuu yiri xubin ka tirsan jabhadda shane, Yadesa Negasa (Jal Seni).   Guddiga Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya wuxuu waday wadatashi tan iyo Afagaal 8, 2018, isagoo aqoonsanaya siddeed ajande oo wadatashi ah, oo ay ku lug leeyihiin Itoobiyaanka ku nool gudaha iyo dibadda dalka.   Yadesa Negasa (Jal Seni) ayaa ka hadlay wadatashiga; waxay wadaan wadatashi ballaaran oo ku saabsan ajandayaasha inta lagu jiro hawsha wadatashiga qaranka.   Wuxuu tilmaamay in diyaarinta wadatashiga qaranku ay tahay tallaabo weyn oo lagu xallinayo khilaafaadka ka socday Itoobiya sannado badan; wuxuu sidoo kale xusay inay ka qayb qaadanayaan wadatashiga socda oo ay ka tarjumayaan aragtidooda.   Wuxuu xusay inay ka wada hadleen ajandayaasha kooxo 10 iyo 50 ah intii lagu jiray hawsha wadatashiga; Waxa kale oo uu tilmaamay in hadda u gudbiyeen 250 koox kuwaas oo maraxaladda xigta ee wadatashiga ah..   Jaal Seni Negasa, oo sheegay inay si xor ah u wadaageen fikradahooda ku saabsan ajandayaasha intii lagu jiray wadatashiga; wuxuu sheegay in fikrado xooggan ay soo jeediyeen dhammaan ka qaybgalayaasha.   Wuxuu xasuustay in isaga iyo kooxdiisa ay hore u doorteen halgan hubaysan oo ay galeen kaynta; wuxuu sheegay inay yimaadeen waddada nabadda iyagoo aaminsan in xallinta dhibaatooyinka iyada oo loo marayo wadatashi nabadeed ay tahay ikhtiyaar ka wanaagsan xallinta dhibaatooyinka hubka.   Wuxuu sheegay in waddamada xalliyay dhibaatooyinkooda iyada oo loo marayo wadatashi ay noqdeen waddamo waaweyn iyagoo muujinaya horumar iyo abuurista saameyn dhammaan qaybaha.   Wuxuu sharraxay in waddamada ku guuldareystay inay xalliyaan dhibaatooyinka iyada oo loo marayo wadatashi oo horseeday iskahorimaad; ay ku daciifeen qaybaha siyaasadda, dhaqaalaha iyo bulshada oo ay noqdeen kuwo aad u liita.   Wuxuu sheegay in wadatashiga socda ee ka socda Itoobiya ay yihiin fursad weyn oo lagu xallin karo dhibaatooyinka qaranka iyo aasaaska horumarinta qaranka ee waara.   Wuxuu tilmaamay inay habboon tahay in laga shaqeeyo sidii wadatashiga qaran looga dhigi lahaa dhaqan; wuxuu sharraxay in horumarinta dhaqanka wadatashiga uu door weyn ka ciyaaro keenista xalal nabadeed oo waara oo dhibaato kasta ah.   Wuxuu sidoo kale xusay in xal guud la gaari karo iyadoo la isku keenayo ajandayaashooda kala duwan.   Wuxuu sheegay in quruumaha iyo qowmiyadaha dalka, iyo sidoo kale dhammaan dhinacyada, ay kulmeen oo ay is dhaafsadeen fikrado iyagoo la tashanaya.   Wuxuu sidoo kale sheegay in geeddi-socodkani uu wax weyn ka tari doono jawiga siyaasadeed ee dalka.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #EZEA #La-tashi
Jaamacadda Amniga Qaranka waa xarun muhiim u ah hirgelinta amniga iyo danaha qaranka — Xubnaha Guddiga
Jul 30, 2026 87
Addis Ababa; Afagaal 23/2018 (ENA): Xubnaha Guddiga Joogtada ah ee Xiriirka Dibadda iyo Arrimaha Nabadda ee Golaha Wakiillada Shacabka ayaa sheegay in Jaamacadda Amniga Qaranka ay u adeegayso xarun muhiim u ah dhisidda awoodda hindisayaal badan oo lagu ilaalinayo amniga qaranka iyo danaha Itoobiya.   Sida laga soo xigtay Hay'adda Sirdoonka Qaranka iyo Amniga, qoraal ay u direen ENA, xubnaha Guddiga Joogtada ah ee Xiriirka Dibadda iyo Arrimaha Nabadda ee Golaha Wakiillada Shacabka ayaa booqday hawlaha jaamacadda.   Sida laga soo xigtay Dr. Fadxi Mahdi, Guddoomiye Ku-xigeenka Guddiga Joogtada ah ee Xiriirka Dibadda iyo Arrimaha Nabadda ee Golaha, waxay xuseen in Jaamacadda Amniga Qaranka ay tababarayso hoggaamiyeyaal iyo khubaro leh aqoon sare si ay uga dhigaan safarka bilaabmay si loo hubiyo danaha qaranka iyo amniga mid aad waxtar u leh.   Wuxuu sheegay in kaabayaasha jaamacadda, manhajka, hababka waxbaridda iyo awoodaha guud ay u suurtageliyeen inay dhisaan hay'ad ku habboon Itoobiya; iyo in Adeegga Sirdoonka Qaranka iyo Amniga uu sidoo kale yeelan doono awood weyn oo uu ku fulin karo hawsheeda qaran.   Mudane Sadiq Adem, oo ah xubin ka tirsan Guddiga Joogtada ah iyo Guddoomiyaha Guddi Hoosaadka Difaaca iyo Amniga, ayaa dhankiisa tilmaamay inay tahay jaamacad kor u qaadaysa awoodda oo door muhiim ah ka ciyaarta ka caawinta muwaadiniinta dalka inay fahmaan nooca amniga qaranka iyo danaha iyo inay gutaan mas'uuliyadahooda iyagoo qiimeynaya aragti weyn.   Isagoo sheegay in jaamacaddu ay ka qayb qaadanayso cilmi-baarista iyo horumarinta; wuxuu tilmaamay inay awood u yeelatay inay dhisto hay'ad aad u rajo badan iyadoo adeegsanaysa teknoolojiyada casriga ah; iyo iyadoo bixinaysa kaabayaasha dhaqaalaha ee ku habboon waxbarashada iyo tababarka.   Xubnaha Guddiga Joogtada ah ee Golaha Wakiillada Shacabka ee Xiriirka Dibadda iyo Arrimaha Nabadda ayaa booqday howlaha guud ee Jaamacadda Amniga Qaranka iyo kaabayaasha dhaqaalaha ee ballaarinta.   Xubnaha Guddiga Joogtada ah, oo ay weheliyaan hoggaamiyeyaasha Hay'adda Sirdoonka Qaranka iyo Amniga, ayaa ka shaqeynayay xarunta, sida ay hay'addu ku sheegtay bayaan.
Shirka Wadatashiga Qaranku waa rajo weyn oo Lagu Xallin Karo Dhibaatooyinka Itoobiya - Korneyl Fentaw Muhaba
Jul 30, 2026 105
Addis Ababa; Afagaal 23/2018 (ENA): Shirka Wadatashiga Qaranka ee Itoobiya waa rajo weyn oo Itoobiya u ah, ayuu yiri La-taliye Korneyl Fentaw Muhaba.   Waa la ogyahay in shirka wadatashiga ugu weyn uu bilaabmay Afagaal 8, 2018, Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee Addis.   Korneyl Fentaw Muhaba ayaa u sheegay ENA; Shirka wadatashiga waa madal weyn oo su'aalaha dadka iyo dalka si xor ah looga wada hadli karo iyada oo aan wax saameyn ah lahayn xalna loo heli karo.   Wuxuu sheegay in afarta kun ee wadatashi ee haya codka iyo matalaadda dadka Itoobiya ay haystaan ​​fursad ballaaran oo ay ku abuuri karaan faham guud oo ku saabsan arrimaha qaranka.   Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in su'aalaha dadka lagu jawaabi karo oo keliya wadatashiyo ilbaxnimo iyo nabad ah, ee aan lagu jawaabi karin xoog.   Wakiillada dadweynaha ee ka doodaya shirka ayaa sidoo kale muujiyay aaminsanaan xooggan oo ay u qabaan xalinta dhibaatooyinka iyada oo loo marayo wadatashi iyo gorgortan.   Waxay sharaxeen in tallaabo xoog leh oo ka baxsan wadatashiga aysan faa'iido u yeelan doonin marka laga reebo inay sii xumeyso dhibaatada dadka.   Waxa uu xusay in ajendayaasha uu ku taliyay shirku aysan ahayn arrimo shaqsiyeed ama kooxeed balse ay yihiin arrimo caadi ah oo ka jira Itoobiya iyo dadkeeda.   Waxa uu sheegay marka dhibaatooyinka aasaasiga ah ee dalka la xalliyo oo la gaaro is afgarad, su'aalaha qof walba si habboon ayaa looga jawaabi doonaa.   Korneyl Fentaw wuxuu xusay in geeddi-socodka wadatashiga lagu sameynayo faham wanaagsan; waxaana shirka wadatashiga lagu arkayaa inaysan jirin arrin ka weyn dalka iyo dadka.   Wuxuu sidoo kale ugu baaqay ka qaybgalayaasha inay doorkooda wanaagsan ka qaataan nabadda iyo horumarka dalka iyagoo meel iska dhigaya danaha cidhiidhiga ah ee shakhsiyaadka iyo kooxaha.   Waxay muujiyeen aaminsanaantooda ah in go'aanka saxda ah ee wadajirka ah ee ugu wanaagsan dalka iyo dadka lagu meel marin doono ruuxa wadatashiga ee hadda jira.   Waxay muujiyeen rajo weyn oo ay ka qabaan in geeddi-socodka wadatashiga uu miro dhalo oo uu horseedo waddan ka wanaagsan oo xasilloon.   #ENA
Dalalku waa inay bixiyaan taageero xooggan si loo hubiyo madaxbannaanida dhaqaale ee Midowga Afrika - Danjire Edward Bizimana
Jul 30, 2026 93
Addis Ababa; Afagaal 23/2018 (ENA): Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Burundi iyo Guddoomiyaha Golaha Fulinta ee Midowga Afrika, Danjire Edward Bizimana, ayaa ugu baaqay dalalka Afrika inay bixiyaan taageero xooggan si loo hubiyo madaxbannaanida dhaqaale ee Midowga Afrika.   Kalfadhigii caadiga ahaa ee 49-aad ee Golaha Fulinta ee Midowga Afrika, kaas oo lagu qabtay Addis Ababa muddo laba maalmood ah oo ay ka soo qaybgaleen Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee dalalka xubnaha ka ah, ayaa maanta la soo gabagabeeyay.   Kalfadhiga Golaha waxaa lagu qabtay mowduuca "Hubinta Sahayda Biyaha iyo Nadaafadda Waarta; Gaarista Yoolalka Ajandaha 2063", oo ah mowduuca sanadlaha ah ee Midowga ee 2026.   Khudbadiisii ​​xidhitaanka, Danjire Edward Bizimana, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Burundi iyo Guddoomiyaha Golaha Fulinta ee Midowga Afrika, ayaa sheegay in Golaha uu ka hadlay ajendayaal kala duwan, oo ay ku jiraan Ajandaha 2063 iyo Mabaadi'da Hagidda Midowga.   Wuxuu xaqiijiyay in dalalka Afrika ay ka go'an tahay inay gaaraan Ajendaha 2063 iyo xoojinta iskaashigooda.   Wuxuu sidoo kale muujiyay dhiirigelintiisa ku aaddan rabitaanka dalalka Afrika inay ka wada shaqeeyaan arrimaha qaaradda iyagoo adeegsanaya fikirka Pan-Africanism.   Wuxuu sheegay in ku dhawaaqista Itoobiya iyo Kenya ee ah inay bixiyaan tabarucaad dheeraad ah oo sannadle ah oo iskaa wax u qabso ah oo loogu talagalay Midowga Afrika ay tahay tallaabo loo qaaday xaqiijinta madaxbannaanida dhaqaale.   Wuxuu ugu baaqay dowladaha kale ee xubnaha ka ah Midowga inay raacaan tallaabooyinka Itoobiya iyo Kenya oo ay qaadaan tallaabooyin la mid ah.   Wuxuu sidoo kale ku nuuxnuuxsaday in dalalku ay si buuxda u hirgeliyaan ballanqaadyadii ay sameeyeen iyo arrimaha ay ku heshiiyeen.   Wuxuu sidoo kale uga mahadceliyay Itoobiya dhammaystirka guusha leh ee shirkii Golaha iyo soo dhawaynta diiran ee loo sameeyay wasiirada iyo ergooyinka kale.   #Ethiopian_News_Agency #ENA
Adeeggu wuxuu hirgelinayaa istaraatiijiyad lagu caawinayo abuurista jawi amnigiisa la sugay ah oo loogu talagalay maalgashadayaasha shisheeye — Hay'adda Sirdoonka iyo Amniga Qaranka
Jul 30, 2026 83
Addis Ababa; Afagaal 23/2018 (ENA): Adeegga Sirdoonka iyo Amniga Qaranka (NISS) wuxuu hirgelinayaa istaraatiijiyad lagu caawinayo abuurista jawi ammaan ah oo loogu talagalay maalgashadayaasha shisheeye ee goob kasta oo shaqo ah, sida uu ku dhawaaqay Ku-xigeenka Agaasimaha Guud ee Adeegga, Jeneraal Sisay Tola (PhD).   Ku-xigeenka Kaaliyaha Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ee Bariga Dhexe iyo Afrika, Mark Mitchell, ayaa xaqiijiyay sida waddankiisu uga go'an tahay inuu la shaqeeyo Itoobiya arrimaha istaraatiijiyadda.   Sida laga soo xigtay xogta ay ENA ka heshay Adeegga Sirdoonka iyo Amniga Qaranka (NISS), Agaasime Ku-xigeenka Adeegga Sirdoonka iyo Amniga Qaranka, Jeneraal Sisay Tola (PhD), ayaa la kulmay wafdi uu hoggaaminayo Ku-xigeenka Kaaliyaha Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ee Bariga Dhexe iyo Afrika, Mark Mitchell, si ay uga wada hadlaan arrimaha labada dhinac.   Agaasimaha Ku-xigeenka Adeegga Sirdoonka iyo Amniga Qaranka, Jeneraal Sisay Tola (PhD), ayaa wakhtigaas sheegay in; Hay'addu waxay ka shaqeyneysaa sidii loo abuuri lahaa jawi ammaan ah oo loogu talagalay maalgashiga, ganacsiga, iyo meelaha kale ee ganacsiga ee Itoobiya.   Wuxuu sheegay in tani ay kalsooni u abuuri doonto bulshada ganacsatada Mareykanka.   Wuxuu sheegay in shaqo ballaaran la qabanayo si loo ciribtiro khataraha amniga ee mararka qaar la kulmay si loo hubiyo amniga iyo nabadda dhammaan meelaha dalka.   Wuxuu sheegay in dowladda Itoobiya ay sidoo kale ka shaqeyneyso sidii loo horumarin lahaa istaraatiijiyado ku salaysan mabda'a faa'iidada labada dhinac iyo qaadashada mowqif go'an si loo gaaro xasillooni goboleed; Hay'adda Sirdoonka iyo Amniga ayaa sidoo kale muujisay diyaar garowgeeda arrintan.   Kaaliyaha Xoghayaha Ku-xigeenka Mareykanka ee Bariga Dhexe iyo Afrika Mark Mitchell, ayaa dhankiisa xaqiijiyay sida waddankiisu uga go'an yahay inuu Itoobiya kala shaqeeyo arrimaha istaraatiijiyadda.   Kaaliyaha Xoghayaha Mark Mitchell wuxuu sharraxay in shirkadaha Mareykanka ay ka qayb qaadan karaan goobo maalgashi oo kala duwan oo dalka ah iyo in ay jiraan xaalado suurtagal ah oo arrintan loo heli karo, sida laga soo xigtay xogta ay ENA ka heshay Hay'adda Sirdoonka iyo Amniga Qaranka.   #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #Maarso #ENA
Wadatashigu waa fursad taariikhi ah oo lagu heli karo xalal waara oo lagu xalinayo dhibaatooyinka qaranka
Jul 29, 2026 57
Jinka; Afagaal 22/2018 (ENA):- Culimada jaamacadda ayaa sheegay in geeddi-socodka wadatashigu uu yahay fursad taariikhi ah oo lagu heli karo xalal waara oo loogu talagalay dhibaatooyinka qaranka iyadoo si qoto dheer looga tashanayo ajandayaal gaar ah.   Cilmi-baare ka tirsan Kulliyadda Cilmiga Bulshada iyo Aadanaha ee Jaamacadda Jinka, Abraham Yohannes, ayaa sheegay in geeddi-socodka wadatashigu uu gaaray heerkiisii ​​​​hadda isagoo fulinaya hawlo badan.   Wuxuu sheegay in ka qaybgalka muwaadiniinta ka kala yimid dalka oo dhan iyo kuwa ku nool dibadda geeddi-socodka iyo ka qaybgalka wadatashiga ajandayaal gaar ah ay tilmaamayso guusha geeddi-socodka.   Wuxuu sidoo kale sheegay in shirka wadatashiga ee ka dhacaya Addis Ababa uu yahay fursad taariikhi ah oo lagu heli karo xalal waara oo loogu talagalay dhibaatooyinka qaranka iyadoo si qoto dheer looga tashanayo ajandayaal gaar ah.   Wuxuu sheegay in ajendayaasha shirka wadatashiga ee uu guddigu qabtay ay yihiin dhibaatooyin aasaasi ah oo dhammaanteen aan ka qayb qaadanno gaaritaanka natiijada kama dambaysta ah.   Sidaa darteed, dowladda, hay'adaha bulshada rayidka ah, aqoonyahannada iyo muwaadin kasta waxaa laga filayaa inay diyaar garoobaan ka hor si ay u hirgeliyaan go'aannadii lagu gaaray madasha wadatashiga.   Wuxuu sheegay in, xitaa haddii uu yahay macallin cilmiga bulshada iyo cilmi-baare ka ah jaamacadda, uu mudnaanta koowaad siiyo la-tashiga wax walba oo kale oo uu ka shaqeeyo sidii loo heli lahaa xalalka dhibaatooyinka qaranka oo saldhig u ah dhismaha qaranka.   Sidaa darteed, wuxuu xusay in geeddi-socodka wadatashiga uu keenay fursad weyn oo lagu xallin karo is-faham-darrada ka dhalatay dalkeenna sannadihii la soo dhaafay iyo in la dhiso dowlad xooggan.   #ENA
WASIIRKA ARRIMAHA DIBADDA DALKA GIDEON TIMOTHEWOS (DR.) OO KULAN LA YEESHAY DHIGGIISA ZIMBABWE IYO BENIN
Jul 29, 2026 105
Addis Ababa, Afagaal,Hamle,21,2018, (ENA) :- Wasiirka Arrimaha Dibadda dalka Gideon Timothewos,(Dr) ayaa kulan wadaxajooda ah la yeeshay wasiirka Arrimaha Dibadda Zimbabwe Professor Amon Murwira, kulankan dhinac socodka shirka caadiga ah ee 49-aad ee Golaha Fulinta Midowga Afrika oo ka socda Addis Ababa. Kulankan wadaxajood ka ayaa lagu xusay in Itoobiya iyo Zimbabwe ay leeyihiin xiriir laba geesood ah oo taariikhi ah oo xooggan, isla markaana ay ka leeyihiin aragtiyo isku dhow arrimaha la xiriira Midowga Afrika, Pan-Africanism-ka iyo arrimaha kale ee caalamiga ah.   Labada dal ayaa sidoo kale isku raacay in la qabto guddi wadajir ah oo heer wasiirro ah, si loo dhaqan geliyo heshiisyada iskaashi ee ay hore ugu kala saxiixdeen dhinacyo kala duwan, loona sii xoojiyo xiriirkooda labada dhinac.   Dhinaca kale Wasiirka Arrimaha Dibadda dalka Gideon Timothewos (Dr) ayaa kulan wadaxajooda layeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda Benin korinne Amori, iyagoo kawada xajooday sidii loo sii xoojin lahaa xiriirka labada dal iyo sidii loo hirgelin lahaa heshiisyadii hore loo gaaray.   Labada wasiir ayaa is dhaafsaday aragtiyo ku saabsan hababka heshiisyada labada dal loogu beddeli karo waxqabad la taaban karo.   Dhankiisa Wasiirka arimaha dibada ee Benin korinne Amori, ayaa sidoo kale xusay in dalkoodu danaynayo inuu khibrad ka barto Itoobiya dhinaca sirdoonka macmalka ah (Artificial Intelligence).
AFRIKA WAA INAY KA BAXDAA KU TIIRSANAANTA MAALIYADEED EE DIBADDA ,KANA FAA’IIDAYSATAA DAKHLIGEEDA GUDAHA
Jul 29, 2026 74
Addis Ababa,Afagaal,Hamle 21 2018 (ENA) :– Xoghayaha Fulinta ee Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay (UNECA), Klever Gatete, ayaa xusay in Afrika ay tahay inay ka baxdo ku tiirsanaanta maalgelinta dibadda, isla markaana si hufan uga faa’iidaysato ilaha dakhliga gudaha si loo xaqiijiyo horumar waara.   Hadalkan ayuu ka jeediyay furitaanka kalfadhiga 49-aad ee Golaha Fulinta ee Midowga Afrika, kaas oo ka socda xarunta Midowga Afrika ee Addis Ababa.   Shirka Golaha Fulinta ayaa lagu qabtay halku-dhigga sannadlaha ah ee Midowga Afrika ee 2026 oo ah: "Xaqiijinta helitaanka biyo waara iyo nidaamyo nadaafadeed oo ammaan ah, si loo dardargeliyo hirgelinta yoolalka Ajandaha 2063.   Furitaanka shirka waxaa ka qayb galay Wasiirka Arrimaha Dibadda Itoobiya Gedion Timothewos (Dr.) Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika Mahamoud Ali Youssouf, Wasiirka Arrimaha Dibadda Burundi ahna Guddoomiyaha Golaha Fulinta Edouard Bizimana, wasiirrada arrimaha dibadda ee dalalka xubnaha ka ah Midowga Afrika, diblomaasiyiin iyo marti sharaf kale.   Xoghayaha Fulinta ee Guddiga Dhaqaalaha Afrika ee Qaramada Midoobay (UNECA) Klever Gatete ayaa xusay in Afrika ay hadda wajahdo caqabado ay ka mid yihiin xiisadaha juqraafi-siyaasadeed, kororka colaadaha, culayska deymaha iyo yaraanta maalgelinta, kuwaas oo si weyn u saameeyay koboca dhaqaalaha qaaradda.   Klever Gatete ayaa waxa kale oo uu xusay in si looga gudbo caqabadahaasi ay lagama maarmaan tahay in dalalka xubnaha ka ah Guddiga Dhaqaalaha Afrika ay casriyeeyaan nidaamyadooda canshuuraha, isagoo xusay in guddigu uu taageero ka bixinayo xoojinta suuqyada raasamaalka ee gudaha.   Klever Gatete ayaa xusay in Afrika ay sannad kasta dhaqaale badan ku weydo xawaaladaha sharci-darrada ah, isla markaana dakhliga canshuuraha uu yahay 16% oo keliya wax-soo-saarka guud, isagoo ku baaqay isbeddel degdeg ah.   Klever Gatete wuxuu carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay hirgelinta siyaasad isku dhafan oo ku saabsan beeraha, tamarta, warshadaha iyo la-qabsiga isbeddelka cimilada.   Waxa kale oo uu xusay in kaydka iyo maalgelinta gudaha loo jiheeyo horumarinta Afrika, isla markaana la xakameeyo baxsiga sharci-darrada ah ee hantida.   Dhanka kale waxa uu xusay in ganacsiga u dhexeeya dalalka Afrika uu hadda yahay 17% oo keliya,Hase yeeshee marka si buuxda loo hirgeliyo Aagga Ganacsiga Xorta ah ee Qaaradda Afrika (AfCFTA), waxaa la filayaa inuu si weyn u kordho ganacsiga gudaha marka la gaaro sannadka 2045.   Ugu dambayn, wuxuu xusay in loo baahan yahay maalgelin ballaaran oo lagu taageerayo la-qabsiga isbeddelka cimilada, casriyeynta nidaamyada xogta iyo ballaarinta kaabeyaasha dhaqaalaha dijitaalka ah.
Afriga Waa Inay Dhisataa Ilaha Lacagadeed Oo Waara Si Ay U Koradso Saamaynta Ay Ku Leedahay Caalamka
Jul 29, 2026 57
Addis Ababa, 21-ka Afagaal 2018 (ENA): Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Itoobiya, Dr. Gedion Timotheos, ayaa sheegay inay tahay in Afriga ay dhisato ilo dhaqaale oo waara oo lagu kalsoonaan karo si ay u koradso saamaynta iyo maqalka ay ku leedahay fagaarayaasha caalamka.   ​Kalfadhiga 49-aad ee Golaha Waaxda Fulinta ee Midowga Afrika ayaa ka socda magaalada Addis Ababa, isagoo ku socda hal-dhigeedkiisa: "Xaqiijinta ajendaha Afrika ee 2063 iyadoo loo marayo helitaanka biyaha oo waara iyo nidaamka nidaam day dhawrka ah."   ​Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Itoobiya, Dr. Gedion Timotheos, ayaa tilmaamay in tartanka juqraafiyeed ee geopolitika, isbeddelka teknoolajiyada, iyo saamaynta isbeddelka caddada ay Isbeddel muhiim ah ku samaynayaan nidaamka caalamka.   ​Wuxuu sheegay in Afrika ay tahay inay xaaladaha Isbeddelka badan iyo kuwa aan la saadaalin karin ee caalamka u adeegsato fursad ahaan, ayna xaaladda u qaabeyso dadkeeda iyo dookeeda.   ​Wasiirku wuxuu kale oo uu ku dhiirrigeliyay hay'adaha qaaradda inay sameeyaan dib-u-habayn ku saleysan xaqiiqada cusub ee caalamka.   ​Wuxuu hoosta ka kaxariiqay in Midowga Afrika uusan ku koobnaanin isbeddeleyaal farsamo ah iyo kuwo yar-yar oo keliya, balse uu sameeyo dib-u-habayn fidsan oo ay ku jiraan go'aamo istiraatiiji ah iyo kuwo siyaasadeed.   ​Wuxuu carabka ku adkeeyay in si ay Afrika u koradso saamaynteeda caalamiga ah, ay tahay inay lahaato ilo dhaqaale oo waara oo lagu kalsoonaan karo. Tani waxay u oggolaan doontaa in Afrika ay ka qaadato door muhiim ah xallinta dhibaatooyinka caalamiga ah iyadoo adeegsanaysa xalalka qaaradda.   ​Wasiirka ayaa sheegay in kasta oo ay jiraan xaalado caqabad ah, Afrika ay ku guda jirto horumar, wuxuuna tilmaamay in 2026-ka la kỳbiyo in 8 ka mid ah 10-ka dhul ee ugu koraanka badan caalamka ay noqon doonaan kuwa Afrikaan ah. ​Wuxuu tilmaamay in Midowga Afrika, si uu saamaynta ugu yeesho arrimaha caalamk
Dowladaha Afrika Waxaa Laga sugayaa Inay Si Degdeg Ah Xiicg ah u dajiyaan Qaab-dhismeedyada Fulinta ee Lagu Gaarayo Hadafyada Horumarinta
Jul 29, 2026 55
Addis Ababa | 21 Afagaal 2018 (ENA) — Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf, ayaa ugu baaqay waddamada Afrika inay si degdeg ah u meelmariyaan oo ay u fuliyaan heshiisyada ka miradhalinaya hadafyada horumarineed ee qaaradda.   ​Kullanka 49-aad ee caadiga ah ee Golaha Fulinta ee Midowga Afrika ayaa maanta ka furmay magaalada Addis Ababa.   ​Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Maxamuud Cali Yuusuf, oo ka hadlayay furitaanka shirka ayaa sheegay inay Afrika si buuxda u wajahayso saamaynta ka dhalatay isku dhacyada ka socda Bariga Dhexe.   ​Wuxuu tilmaamay in dhicitaanka noocaas ah oo carqaladeeyay jidadka sahayda caalamiga ah ay sababtay inay aad u koraan doonaan qiimaha shidaalka, badeecadaha, iyo agabka aasaasiga ah.   ​Wuxuu ma anyay in khubarada Midowga Afrika ay arrintan si xeeldheer u baarayeen, iyagoo ka digay inay saamaynta dhibaatadan ay naci karto muddo sannado ah.   ​Dhanka kale, guddoomiyaha wuxuu xusay inay heer halis ah gaareen khataraha argagixisada iyo kuwa caafimaad ee sii fadhiga ka ah qaaradda.   ​Wuxuu sheegay in intii uu ku guda jiray booqashadiisa gobolka Sahel uu u kuurgalay xaaladaha binu-aadamantinimo, wuxuuna dadaal u galay usoo xoojinta iskaashiga gobolka si wadajir ah loogu hortago argagixisada.   ​Waxaa kale oo uu ka codsaday dowladaha xubnaha ka ah inay xoojiyaan taageerada ay siiyaan Xituunta Ka-hortagga iyo Staraaga Cudurrada ee Afrika (Africa CDC).   ​Isagoo bixinayay sharrah ku saabsan miisaaniyadda iyo maamulka Midowga Afrika, guddoomiyaha wuxuu shaaciyay in qaab-dhismeedka miisaaniyadda sannadka 2027 ay tahay 797,893,884 Dollar .   ​Wuxuu tilmaamay in miisaaniyaddu ay ka timaado kaalmooyinka joogtada ah ee dowladaha xubnaha ka ah iyo bahda caalamiga ah. ​Guddoomiyaha wuxuu sii qeexay in fulinta qorshaha labaad ee 10-ka sano ee Agenda 2063 ay u baahan tahay dhaqaale dhan ilaa 2 bilyan oo doollar.   ​Wuxuu sheegay in guddigu uu ka ciyaari doono doorkiisa hagaajinta xaaladaha siyaasadeed iyo kuwa hay'adaha ee u gogol-dhaaraya soo attractsiga raasamaalka gaarka ah iyo kan dadweynaha ee horumarinta Afrika.   ​Ugu dambeyntii, wuxuu ugu baaqay dowladaha xubnaha ka ah inay si degdeg ah u meelmariyaan heshiisyada sharciga ah iyo dukumentiyada muhiimka u ah hiện ka-dhabaynta hadafyada horumarineed ee midowga.
Itoobiya waxay door hoggaamineed ka ciyaareysaa sugidda amniga gobolka — Janaraal Cabduraxmaan Ismaaciil
Jul 27, 2026 78
Addis Ababa, Afgaaal 20/2018 (ENA):- Itoobiya waxay door hoggaamineed ka ciyaareysaa la dagaallanka argagixisada iyo kor u qaadista nabadda gobolka, ayuu yiri Jeneraal Cabduraxman Ismaaciil, Madaxa Guud ee Hay'adda Saadka Difaaca.   Shir-madaxeedka Saadka iyo Isgaarsiinta Afrika, oo Itoobiya ay martigelineyso iyadoo kaashaneysa Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), ayaa ka furmay Addis Ababa.   Barnaamijka waxaa ka soo qayb galay Wasiirka Difaaca, Injineer Caayosha Maxamed, Taliyaha Taliska Mareykanka ee Afrika, Jeneraal Dagvin Anderson, Madaxa Guud ee Hay'adda Saadka Difaaca, Jeneraal Cabduraxmaan Ismaaciil, hoggaamiyeyaasha ciidamada difaaca ee dalalka iyo hoggaamiyeyaasha militariga ee dalal kala duwan oo Afrika ah.   Madaxa Guud ee Hay'adda Saadka Difaaca, Jeneraal Cabduraxmaan Ismaaciil, ayaa isla waqtigaas yiri; Ballanqaadka Itoobiya ee nabadda gobolka iyo tan caalamiga ah ayaa ka gudbay waayihii hore.   Wuxuu sheegay in Itoobiya ay door hoggaamineed ka ciyaareyso la dagaallanka argagixisada iyo kor u qaadista nabadda gobolka.   Wuxuu sheegay inay si guul leh u gudatay hawsheeda ah ka hortagga argagixisada iyo horumarinta nabadda iyadoo hubinaysa nidaam dhammaystiran oo saadka iyo isgaarsiinta ah.   Madaxu wuxuu sheegay inay adag tahay iyada oo aan lahayn nidaam isgaarsiineed oo abaabulan; wuxuu sheegay in feejignaanta la siinayo qaybta la xoojiyo waqtigeeda.   Wuxuu sheegay in madasha ay abuuri doonto fursad lagu horumariyo istaraatiijiyad casri ah si loo xalliyo dhibaatooyinka la kulmo inta lagu jiro ololaha iyo hawlgallada.
Itoobiya ayaa martigelinaysa shirweyne gaar ah oo ku saabsan saadka iyo isgaarsiinta Militariga.
Jul 27, 2026 74
Addis Ababa; Afagaal 20/2018 (ENA): Itoobiya waxay martigelin doontaa shirweynaha saadka iyo isgaarsiinta Afrika ee 2026, kaas oo ahamiyad gaar ah u leh qaaradda, oo ka dhici doona Addis Ababa laga bilaabo Afagaal 20 ilaa 25.   Shirweynaha ayaa la filayaa inay ka qayb galaan 40 waddan iyo 26 la-hawlgalayaal warshadeed oo caalami ah oo waaweyn.   General Teshome Gemechu, Agaasimaha Guud ee Agaasinka Guud ee Xiriirka Dibadda iyo Iskaashiga Ciidanka Difaaca Qaranka, iyo Brigadier General Paul Frick, Agaasimaha Saadka, Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), ayaa shir jaraa'id ku saabsan shirka munaasabadda bixiyay.   Janaraal Teshome Gemechu, Agaasimaha Guud ee Agaasinka Guud ee Xiriirka Dibadda iyo Iskaashiga Milatariga, ayaa sheegay in Itoobiya loo doortay inay martigeliso shirkan weyn ee qaaradda, Shirka Saadka iyo Isgaarsiinta Afrika ee lagu qaban doono Addis Ababa, sababtoo ah ka qayb qaadashada nabadda gobolka, guulaha horumarineed ee ay diiwaan geliso dowladda, kobaca degdegga ah ee magaalada Addis Ababa, iyo awoodda ay u leedahay inay martigeliso shirarka caalamiga ah.   Wuxuu xusay in shirkani uu xoojin doono xiriirka iskaashiga ee ka dhexeeya Mareykanka iyo Itoobiya, waana goob lagu is-weydaarsado khibradaha iyo iskaashiga labada dhinac ee u dhexeeya hay'adaha difaaca Afrika.   Agaasimaha ayaa sheegay in saadka iyo isgaarsiintu ay yihiin waaxyo muhiim u ah guusha hawlgal kasta oo milatari ama nabad-ilaalin ah, wuxuuna xusay inay tahay fursad muhiim ah oo lagu is-weydaarsado khibradaha, lagu qaato dhaqamada ugu wanaagsan, laguna helo xalal guud oo loogu talagalay caqabadaha saadka iyo isgaarsiinta mustaqbalka.   Wuxuu sheegay in khibradaha iyo aqoonta ka timid waddamada iskaashiga la leh ay si weyn uga qayb qaadan doonaan kor u qaadista awoodaha saadka iyo isgaarsiinta ee Ciidamada Difaaca Itoobiya, iyo in Itoobiya ay sidoo kale xoojin doonto ka qayb qaadashada ay ku leedahay qaybta nabadda iyo amniga qaaradda iyadoo la wadaagaysa khibradeeda waddamada iskaashiga la leh.   Birgaadhar Janaraal Paul Flix, Agaasimaha Saadka, Taliska Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), ayaa sheegay in waddankiisu uu ku faanayo oo uu sharaf u yahay inuu si wadajir ah u martigeliyo Siminaarka Saadka iyo Isgaarsiinta Afrika ee 2026 oo lala yeelanayo Itoobiya, wuxuuna ku ammaanay Itoobiya dadaalkeeda ay ku doonayso inay siminaarkan ka dhigto mid guuleysta.   Wuxuu xusay in shirku uu qaybta saadka iyo isgaarsiinta ee u dhaxaysa Mareykanka iyo Afrika u qaadi doono heerka xiga.   Wuxuu sheegay in maalmaha soo socda, dalalka ka qayb qaadanaya ay qiimayn doonaan awoodooda saadka iyo isgaarsiinta, aqoonsan doonaan farqiga iyo caqabadaha, isla markaana ay si wada jir ah uga shaqayn doonaan sidii loo horumarin lahaa xalal waara.   Waxa kale uu muujiyay inuu aaminsan yahay in shirkanu uu noqon doono mid miro dhal ah oo ay ka buuxaan iskaashi, hal-abuur, iyo waxbarasho wadaag ah, waxayna sheegeen in iyadoo la wada shaqeynayo, aan dhisi karno shabakado xooggan, kor u qaadi karno awoodaha dalalka, iyo inaan aasaas u dhigno amni iyo barwaaqo weyn.   Ugu dambeyntii, waxa uu sheegay inay sharaf weyn u tahay dalkeenna iyo warshadeenna difaaca in loo doorto marti-gelinta shir weyn oo qaaradda ah, waxayna u mahadceliyeen hoggaamiyeyaasha difaaca, hay'adaha dowladda, iyo Maamulka Magaalada Addis Ababa oo gacan ka geystay guushan, sida lagu sheegay warbixin ay heshay warbaahinta ciidanka difaaca qaranka.   #ENA
SHIRKA WADATASHIGA QARANKA OO LAGU TILMAAMAY FURSAD TAARIIKHI AH OO JIILASHA SOO SOCDA LOOGU DHAXALSIINAYO ITOOBIYA WANAAGSAN
Jul 27, 2026 85
Addisababa, Afagaal, Hamle,19,2018, (ENA):- Shirka Wadatashiga Qaran ee dalka ayaa lagu tilmaamay inuu yahay marxalad weyn oo taariikhi ah oo lagu dhisayo Itoobiya wanaagsan si loogu wareejiyo jiilka soo socda, sida ay xuseen Ergadu/ka-qaybgalayaasha shirka .   Sida la ogyahay Guddiga Wadatashiga Qaranka ee dalka ayaa soo xulay siddeed ajande oo laga Doodayo, iyadoo la kaashanayo muwaadiniinta ku nool gudaha iyo dibadda dalka, tan iyo 8-Hamle 2018 T.I. 4,000 oo ergooyin ayaa shirweynahu uga socdaa Xarunta Shirarka Caalamiga ah ee magaalada Addis Ababa.   Ugu horey Agaasimaha Isbahaysiga Ururrada Xuquuqda Aadanaha ee Itoobiya Mascuud Gebeyehu ayaa xusay in bilowga shirkan uu yahay tallaabo weyn iyo guul muhiim ah oo lagu xallinayo dhibaatooyin muddo dheer dalka ka jiray.   Wuxuu kale oo uu xusay in isbahaysigu uu diray in ka badan toban kormeerayaal, kuwaas oo xaqiijiyay in wakiillo ka kala socday qaybaha kala duwan ee bulshada ay si firfircoon uga doodayeen ajandayaasha kala duwan ee madasha.   Dhanka kale Mascuud Gebeyehu ayaa bogaadiyay guddiga oo diyaariyay turjubaano si muwaadiniinta ka kala yimid deegaanada kala duwan ay afafkooda hooyo ugu cabbiraan fikradahooda isla markaana ay si xor ah isu dhegeysanayaan.   Waxa uu xusay in ka-qaybgalka firfircoon ee ergadu uu door weyn ka qaadan karo sidii loo abuuri lahaa is-afgarad siyaasadeed oo qaran iyo xalal hay’adeed oo waara.   Dhankiisa Ka-qaybgale Cismaan Maxamed ayaa xusay in habka Wadatashiga Qaranka ee dalku uu kaga duwan yahay dalal kale, maadaama uu si ballaaran uga qeybgeliyay muwaadiniinta heerarka kala duwan ee bulshada.   Waxuu kale oo uu tilmaamay in geeddi-socodka wadatashigu uu si dhab ah u xaqiijiyay ka-qaybgal loo siman yahay, isla markaana uu yahay hannaan rajo gelinaya in la gaaro is-afgarad ku saabsan dhibaatooyinka mudada dheer soo jiray.   Cismaan Maxamed ayaa intaas ku daray in ajandayaasha laga soo ururiyay shacabka, taasina ay siinayso kalsooni buuxda oo ah in madashan laga heli doono xalal dalka u horseeda horumar iyo mustaqbal wanaagsan.   Ugu dambayn wuxuu xusay in geeddi-socodka Wadatashiga Qaranka ee dalku uu yahay fursad taariikhi ah oo aysan helin jiilashii hore, isla markaana uu yahay hannaan lagu mideynayo shacabka si loo gaaro himilo qaran oo mideysan.   Gunaanadkii Ergada /Ka-qaybgalayaashu waxay ku adkeeyeen in natiijada shirkan laga filayo inay noqoto mid saldhig u noqota nabad waarta, is-afgarad qaran iyo Itoobiya ka wanaagsan oo loo dhaxalsiin doono jiilalka mustaqbalka.
Jaamacadda Ciidanka Difaaca Qaranka Itoobiya ayaa Xadhigga Ka Jartay Shaybaadh Tababar Sare iyo Cilmi-baaris ah oo ay iska kaashadeen Dhisiddeeda Dowladda Imaaraadka Carabta
Jul 27, 2026 110
Addis Ababa; Afagaal 19/2018 (ENA): Jaamacadda Ciidanka Difaaca Qaranka Itoobiya ayaa si rasmi ah u bilowday shaybaarkeeda tababarka sare iyo cilmi-baarista oo la dhisay iyadoo lala kaashanayo Dowladda Imaaraadka Carabta (UAE).   Barnaamijka daahfurka waxaa ka soo qayb galay Wasiirka Difaaca, Injineer Caayisha Maxamed, Wasiirka Qorsheynta iyo Horumarinta, Fitsum Assefa (PhD), Madaxweynaha Jaamacadda, Sarreeye Guuto Kebedhe Regasa, jeneraallada sare ee Ciidamada Difaaca Itoobiya, wakiillo ka socda Imaaraadka Carabta, iyo saraakiil ciidan oo ka kala socda dalal kala duwan.   Shaybaadhku wuxuu ku fidsan yahay dhul dhan 20,850 mitir oo laba jibbaaran waxaana si buuxda loogu qalabeeyay qalab casri ah oo loogu baahan yahay tababar iyo cilmi-baaris sare.   Waxaa ka mid ah garaadka macmalka ah, internetka, korontada, otomaatiga, isgaarsiinta iyo elektarooniga, iyo shaybaarrada casriga ah ee kala duwan.   Dhismayaasha waxaa si gaar ah loogu qalabeeyay nidaamyada tamarta qorraxda ee casriga ah iyo tiknoolajiyado cusub.   Waxaa sidoo kale la tilmaamay in xaruntu ay tahay xarun aqooneed oo casri ah oo isku xirta qaybaha kala duwan ee sayniska, tignoolajiyada, iyo cilmi-baarista difaaca.   Jaamacadda ayaa la sheegay inay abuurayso fursad weyn oo ay ugu dhaqaaqdo cilmi-baaris iyo hal-abuur la dabaqay.   Intaa waxaa dheer, waxaa la tilmaamay in xaruntu ay gacan weyn ka geysan doonto oo keliya qaybta difaaca laakiin sidoo kale horumarinta tignoolajiyada, warshadaha, caafimaadka, iyo sayniska guud ee dalka.   #ENA
Guulo muhiim ah ayaa laga diiwaan geliyay waaxyaha biyaha iyo tamarta shantii sano ee la soo dhaafay
Jul 27, 2026 74
Addis Ababa; Afagaal 19/2018 (ENA): Wasiirka Biyaha iyo Tamarta, Injineer Habtamu Itefa (Dr.), ayaa sheegay in hawlaha wax ku oolka ah ee laga fuliyay waaxyaha biyaha iyo tamarta shantii sano ee la soo dhaafay ay keeneen isbeddello la taaban karo.   Waxa kale oo uu ku dhawaaqay in helitaanka biyo nadiif ah oo la cabbo ay gaartay 75.59 boqolkiiba shantii sano ee la soo dhaafay iyo in ka badan 84.4 milyan oo muwaadiniin ah ay ka faa'iideystaan ​​biyo nadiif ah oo la cabbo.   Wasaaraddu waxay abaabushay barnaamij aqoonsi iyo qaddarin ah oo loogu talagalay hay'adaha dowladda, la-hawlgalayaasha horumarinta, qandaraaslayaasha, la-taliyayaasha iyo daneeyayaasha kale ee gacan ka geystay guulaha laga diiwaan geliyay waaxyaha biyaha iyo tamarta shantii sano ee la soo dhaafay.   Sida laga soo xigtay Wasiirka Biyaha iyo Tamarta, Injineer Habtamu Itefa (Dr.), oo goob joog ka ahaa madasha, guulaha laga diiwaan geliyay waaxyaha waxaa lagu gaaray dadaallada isku-dubaridka ah ee hay'adaha dowladda, hay'adaha gobolka iyo la-hawlgalayaasha horumarinta.   Wuxuu sheegay in madasha aysan ahayn oo keliya in loogu mahadceliyo dhinacyada wax ku darsaday balse sidoo kale loo qoondeeyo jihooyinka iskaashiga dheeraadka ah ee horumarinta biyaha iyo tamarta.   Wuxuu tilmaamay in helitaanka biyaha nadiifka ah ee la cabbo iyo daboolida nadaafadda ay muujiyeen horumar la taaban karo, warbixinta waxqabadkana waxay tilmaamaysaa in 87.5 boqolkiiba waxqabadka laga diiwaan geliyay qaybta horumarinta biyaha dhulka hoostiisa.   Wuxuu xusay in mashaariicda korontada ee baaxadda weyn, oo ay ku jirto Biyo-xidheenka Weyn ee Dib-u-soo-nooleynta Itoobiya, ay door muhiim ah ka ciyaareen kordhinta awoodda korontada qaranka ee qaybta tamarta.   Wuxuu u mahadceliyay la-hawlgalayaasha horumarinta iyo hay'adaha iskaashiga la leh taageerada buuxda ee ay siiyaan qaybta; wuxuu ku nuuxnuuxsaday in loo baahan yahay iskaashi dhow mustaqbalka si loo dhiso guulaha la diiwaan geliyay loona kordhiyo faa'iidooyinka muwaadiniinta.   #ENA
Ciidanka Difaacu wuxuu si kalsooni leh u gudanayaa waajibaadkiisa iyadoo fashilinaysa hawgallada xoogagga kharribaadda ee aan rabin horumarka Itoobiya
Jul 26, 2026 76
Addis Ababa, Afagal 18, 2018 (ENA): Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida, Field Marshal Birhanu Jula, ayaa sheegay in ciidanka difaacu uu si kalsooni leh oo awood leh u gudanayo waajibaadkiisa, isagoo fashilinaya hawgallada xoogagga kharribaadda ee aan rabin horumarka Itoobiya.   ​Akadeemiyada Milatariga Itoobiya ayaa ka qaybgalaysa qalin-jabinta saraakiisha layliyo ku jira koorsada 71-aad ee Metema oo ay tababartay.   ​Munaasabadda qalin-jabinta ayaa waxaa ku sugnaa Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida Field Marshal Birhanu Jula, Madaxa Qaybta Waxbarashada iyo Tababarka Difaaca General Yimer Mekonnen, Taliyaha Akadeemiyada Milatariga Itoobiya Brigadier General Getachew Habtamu, saraakiil ciidan (generals), iyo diblomaasiyiin milatari oo ka socda waddamo kala duwan.   ​Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida Field Marshal Birhanu Jula ayaa xilligaas yidhi: Itoobiya waa dalka sababtoo ah gobolka bariga Afrika meesha ay kutaal dhanka joografiga siyaasad iyo kheyraadka dabiiciga ah, waxay ahayd mid u taagan caqabado kala duwan oo soo maray taariikhda.   ​Isagoo soo xusuusinaya doorkii geesiyaashu ka qaateen taariikhda dhowrida jiritaanka dalkooda, wuxuu tilmaamay in xilligan ay jiraan xoogag isku deyaya inay la tacaalaan nabadgelyada iyo amniga dalka.   ​Wuxuu sidoo kale sheegay in xoogagga kharribaadda ee aan jeclayn in Itoobiya ay ku jirto safarka horumarka iyo barwaaqada ay isku deyayaan inay sameeyaan dibro iyo xeelado xunxun.   ​Ciidanka Difaaca Itoobiya iyagoo huwan qiyamka jacaylka dalka, geesinimada iyo u adeegidda shacabka, waxay si doorkooda ka soo bixi karaan oo awood leh u fashilinayaan xeeladaha kharribaadda ee lagu doonayo in lagu daciifiyo Itoobiya, sidaas ayuu yidhi.
Wakaalada Warka Itoobiya
2015